როგორი პუბლიცისტი იყო თამაზ წივწივაძე, როგორი ლიტერატორი და როგორი რედაქტორი, მკითხველმა შესანიშნავად იცის, მაგრამ შეიძლება ბევრმა არ იცის, როგორი ადამიანი იყო იგი.

ვინც მას მხოლოდ მისი ნაწერებით იცნობდა, შეიძლება არც დამიჯეროს, რომ თამაზი უაღრესად თავმდაბალი, მოკრძალებული და მორიდებული პიროვნება გახლდათ, რომელსაც ყველას ჭირ-ვარამი გულთან ახლოს მიჰქონდა, ყველას გვერდით ედგა და ყველას ეხმარებოდა, რითაც შეეძლო.
ნაცნობ-მეგობრებს და ახლობლებს კი არა, სრულიად უცნობ ადამიანს რომ ეთხოვა რამე, არ დაიზარებდა, ათასგან დარეკავდა, ათას ვინმეს შეაწუხებდა და საქმეს ბოლომდე მიიყვანდა.

90-იან წლებში, როცა ქართულ მწერლობას ძალიან გაუჭირდა, სწორედ თამაზ წივწივაძის ინიციატივით დააარსდა ფონდი, რომელმაც ბევრი მწერალი იხსნა შიმშილით სიკვდილისაგან.

შემდეგშიც ასე იყო _ სიცოცხლის ბოლომდე პირადი "სტიპენდიანტი"

ჰყავდა, რომელსაც საკუთარი ჯიბიდან უხდიდა "სტიპენდიას".

ყველაფერი ეს კი ჩუმად და უხმაუროდ, მოკრძალებით და მორიდებით კეთდებოდა.

სიკვდილშიც მორიდებული და მოკრძალებული კაცი აღმოჩნდა თამაზი. მხოლოდ მისმა ახლობლებმა იცოდნენ, ძალიან ცუდად რომ იყო, არ უწუწუნია, არავინ შუწუხებია _ ჩუმად გამოაღო კარი და წავიდა.

ღმერთმა ნათელში ამყოფოს მისი სული.

ვახტანგ ხარჩილავა

მეტის ნახვა
14-07-2018, 22:30


გაზაფხულის ქარიანი დღე იყო. სამსახურში შემაგვიანდა და ქუჩაში გამოსული კარგა ხანს ველოდე სახლისკენ მიმავალ ტრანსპორტს.
ჩემს გვერდით, ჩემს ბედში მყოფი ახალგაზრდა ქალიც ქარს ებრძოდა და იმავე სამარშრუტო ტაქსს ელოდა. ის იყო, სამარშრუტო ტაქსის გამოჩენის იმედი გადამეწურა და ალტერნატიულ ტრანსპორტზე ფიქრი დავიწყე, რომ ტაქსი გაჩერდა და ქალმა ხელი დამიქნია – ერთი მიმართულებით მივდივართ და გეპატიჟებითო. როგორც ტაქსის მძღოლების უმეტესობა, ჩვენიც ენაწყლიანი აღმოჩნდა და დანიშნულების ადგილზე მისვლამდე საშინაო და საგარეო პოლიტიკის ასპექტებიდან დაწყებული და ვალუტის კურსით დამთავრებული, ყველა საკითხი მიმოიხილა. ბოლოს, საქართველოში მძიმე დაავადებების ზრდის თემას რომ შეეხო, ქალმა მშვიდად თქვა – მეც კიბო მაქვს.. ალბათ, გამომეტყველება შემეცვალა, რადგან სწრაფად დაამატა – ექიმები იმედს მაძლევენ და ვიცი, რომ ყველაფერი კარგად იქნება. რატომღაც, მაშინვე დავიჯერე, რომ ყველაფერი მართლაც ძალიან კარგად იქნებოდა და მხიარული, შავთვალა ქალი კიდევ მრავალ ქარიან და მზიან გაზაფხულს შეხვდებოდა, მაგრამ სახლში მაინც გულდამძიმებული მივედი. ერთი თვის მერე ექიმებმა ჩემს კოლეგას სიმსივნის დიაგნოზი დაუსვეს, მერე ჩემს უახლოეს მეზობელს, მერე ყოფილ თანამშრომელს, მერე კიდევ ერთი დიდი ელდა იყო და მივხვდი, რომ არავითარი აზრი არა აქვს, ვინ მოიგებს ფეხბურთის მსოფლიო ჩემპიონატს და გაგვიუქმებს თუ არა ევროპა უვიზოდ მიმოსვლის რეჟიმს, როცა ყველა სასიკვდილო საფრთხის წინაშე ვართ და არავინ იცის, შემდეგი ვინ იქნება.

რამდენიმე დღის წინ სოციალურ ქსელებში დიდი ვნებათაღელვა მოჰყვა თურქეთის ერთ-ერთი წამყვანი კლინიკის დირექტორის ქართველი მრჩეველის ინტერვიუს, სადაც ვინმე მალინა ბერიკაშვილი ამბობდა, რომ ბოლო ორი წლის განმავლობაში მის კლინიკაში საქართველოდან მომართვიანობა საგრძნობლად გაიზარდა და თვეში საშუალოდ, 50–80 პაციენტიდან მხოლოდ ათია მსუბუქი დიაგნოზით, დანარჩენს კი სხვადასხვა ფორმის სიმსივნე აქვს.
„საქართველო, აზერბაიჯანი, სომხეთი – ამ ქვეყნებში განსაკუთრებით დგას სიმსივნის საკითხი. ერთი კვირის წინ რომ ბავშვი კარგად იყო და ერთი კვირის თავზე ლეიკემიის დიაგნოზს უსვამენ, ასეთი შემთხვევაც გვქონდა.ე.ი არ არის საქმე კარგად. მოერიდეთ ბავშვების გასეირნებას ცენტრალურ ქუჩებზე. რუსთაველზე, პეკინზე, ცენტრალურ გამზირებზე საშინელი მდგომარეობაა. გამორჩელად დაბინძურებულია ნუცუბიძის ქუჩა, სადაც ფიჭური კავშირგაბმულობის ანტენები დგას, რომლებიც პირდაპირ ასხივებს რადიაციას. ეს მოქმედებს ლიმფურ კვანძებზე და სიმსივნეებს იწვევს“ – ეს ბერიკაშვილის სიტყვებია.

სტატისტიკის ეროვნული სააგენტოს ინფორმაციით, საქართველოში კიბოს დიაგნოზით წელიწადში 10 000 ადამიანი ავადდება. გასულ წელს კი კიბოს დიაგნოზით 6 000 ადამიანი გარდაიცვალა. სპეციალისტები ონკოლოგიური პაციენტების რიცხვის ზრდას ადასტურებენ და დაავადების გაახალგაზრდავებაზე ამახვილებენ ყურადღებას. მათი თქმით, გარემო, რომელშიც ვცხოვროთ ტოქსიკური ნივთიერებებითაა დაბინძურებული, რომელიც ადამიანის ორგანიზმში აღწევს და სხვადასხვა დაავადების მიზეზი ხდება.

თბილისის მერიამ ქალაქში ჰაერის დაბინძურების პრობლემის მოსაგვარებლად კონკრეტულ ნაბიჯების გადადგმას დააანონსა. კერძოდ, იგეგმება ე.წ. ელიავას ბაზრობის გადატანა, მუნიციპალური ავტოპარკის განახლება და კერძო ტრანსპორტისთვის მკაცრი რეგულაციების დაწესება, თუმცა სპეციალისტების ნაწილი ფიქრობს, რომ მხოლოდ ზემოთ ჩამოთვლილი ღონისძიებები არასაკმარისია და აუცილებელია დამატებითი ღონისძიებების გატარება. გვესაუბრება „იურიდიულ და ფიზიკურ პირთა უფლებების დაცვა-ანტიკორუფციული კავშირის“ თავმჯდომარე გიორგი ბურჯანაძე:

– საზოგადოებას ახსოვს, რომ ჩვენი კავშირი წლების მანძილზე ამ პრობლემაზე საუბრობდა და მოსახლეობას აფრთხილებდა, თუმცა სანამ „ურემი არ გადაბრუნდა“, ყური არავინ შეიბერტყა. დღეს ყველა ვხედავთ, რომ ონკოლოგიური და გულსისხლძარღვთა დაავადებების რიცხვი კატასტროფულად გაზრდილი და გაახალგაზრდავებულია. კარგია, რომ მერია სატრანსპორტო პოლიტიკის შეცვლას გეგმავს, მაგრამ გაუმართავი ავტოსატრანსპორტო საშუალებები და ჰაერის დაბინძურება ერთ-ერთი და არა ერთადერთი მიზეზია. ონკოლოგიური დაავადებების გახშირების მთავარი მიზეზი, რაზეც თავად ონკოლოგები საუბრობენ, ტყვიის შემცველი და მოწამლული საკვები პროდუქტებია. როგორც იცით, ნაციონალური მოძრაობის ხელისუფლებაში ყოფნის დროს დახურეს ლაბორატორიები, რომლებიც სურსათის ხარისხს ამოწმებდნენ. რაც დახურვას გადაურჩა, კორუფციულ სქემაშია ჩართული. მათ ინტერესებში არ შედის სწორი დიაგნოსტიკა, ამიტომ მიმართვის შემთხვევაში თავიდან გიშორებენ და გეუბნებიან, რომ რეაქტივი არა აქვთ. სამი წლის წინ, როცა სოფლის მეურნეობის მინისტრი ოთარ დანელია იყო, კვლევა ჩავატარეთ და 12 აკრედიტებული ლაბორატორიიდან პროდუქციის შემოწმებაზე ყველამ უარი განაცხადა. მაშინ დანელია ძალიან გაბრაზდა და ლაბორატორიების უმეტესობა დახურა. დანარჩენებმა ამის მერე ორი თვე წესიერად იმუშავეს და მერე ისევ „აურიეს“. დაახლოებით 2 წელია, რაც საქართველოში ხმარებიდან ამოიღეს ნიტრატმზომები, რომლებსაც მსოფლიოს ყველა ქვეყანაში შეხვდებით. ეს არის მოწყობილობა, რომელიც მომხმარებელს საშუალებას აძლევდა არჩევანი ჯანსაღ პროდუქტზე გაეკეთებინა. ახლა ამის საშუალებაც მოუსპეს და ამიტომაა, რომ მაღაზიის დახლეზე იხილავთ ნიტრატებით გაჯერებულ ხილ-ბოსტნეულს, რომელიც ადამიანის ჯანმრთელობაზე დამანგრეველ გავლენას ახდენს. დივერსიაა, როცა ხელისუფლება ხელს უწყობს ასეთი უვარგისი პროდუქციის გავრცელებას. ცალკე თემაა გენმოდიფიცირებული პროდუქცია..

– რომელიც უკვე კანონით აკრძალულია..

– რეგულაცია მიღებულია, ეტკიკეტზეც დატანილია, რომ პროდუქტი ეკოლოგიურად სუფთაა, მაგრამ ხდება მასობრივი ფალსიფიკაცია. მაგალითად, რძის პროდუქტების 80% პალმის ზეთზე დამზადებული, ფალსიფიცირებული პროდუქტია. წლებია ვსაუბრობთ და ხელისუფლეისგან ვითხოვთ, რომ საშუალება მოგვცეს გენმოდიფიცირებულსა და ეკოლოგიურად სუფთა პროდუქტს შორის არჩევანი თავად გავაკეთოთ, მაგრამ უშედეგოდ.. ასე, რომ მხოლოდ ავტომობილების ტექნიკური მახასიათებლების შემოწმება საქმეს ვერ უშველის. რაც შეეხება ონკოლოგიური დაავადებების მკურნალობას, სამწუხაროდ, დღეს საქართველოში კვალიფიციური სპეციალისტების ნაკლებობაა. პაციენტებისგან მეტი ფულის მიღების მიზნით ხდება ქიმიოთერაპიის კურსის ხელოვნურად „გაბერვა“. ანუ თუ 2 ქიმიოთერაპია საკმარისია, 4 და 5 უტარებენ, რაც უფრო ართულებს ვითარებას.

– ამის კონკრეტული ფაქტები გაქვთ?

– სულ ახლახან მომმართა ქალბატონმა, რომელიც საქართველოში უშედეგო მკურნალობის შემდეგ თურქეთში წავიდა. თურქულ კლინიკაში უთხრეს, რომ საქართველოში ჩატარებული ქიმიოთერაპიის ზედმეტმა კურსებმა მისი ჯანმრთელობის მდგომარეობა უფრო დაამძიმა. მეორე მაგალითსაც გეტყვით. სააკაშვილის ხელისუფლებაში ყოფნის წლები იყო. ჩემმა ახლობელმა, რომელიც კონსტიტუციური უსაფრთხოების დეპარტამენტში მუშაობდა, სიმსივნით დაავადებული მეუღლე ერთ-ერთ კლინიკაში სამკურნალოდ მიიყვანა. ქალს ქიმიოთერაპიის 6 კურსი დაუნიშნეს, მაგრამ მკურნალობის დაწყებამდე საქმეში კუდის ხელმძღვანელობა ჩაერია. კლინიკაში გადარეკეს, უთხრეს, რომ ამ ქალის ქმარი მათი თანამშრომელი იყო და იცით, რა მოხდა? კლინიკამ 6 ქიმიოთერაპიის ნაცვლად, ორი კურსი დაუნიშნა. გამოდის, რომ თუ „უპატრონო“ ხარ და მაღალჩინოსანი ახლობლები არ გყავს, ფულის გამოძალვის მიზნით გაორმაგებული ქიმიოთერაპია უნდა ჩაგიტარონ, რაც ბოლომდე ანგრევს ჯანმრთელობას. ამიტომაა, რომ ასეთი პრობლემის დროს, ვისაც ფინანსური მდგომარეობა საშუალებას აძლევს, ყველა თურქეთში ან ევროპაში მიდის სამკურნალოდ. ჯანდაცვის სამინისტრო კონტროლის განახორციელების ნაცვლად, ასეთ კლინიკებს მფარველობს, რაც დარწმუნებული ვარ, უანგაროდ არ ხდება. თუ ასე არაა, ერთი საქმე მაინც მაჩვენონ, რომელიც კონსილიუმზე განიხილეს და პაციენტის სასარგებლოდ გადაწყდა. აი, ამიტომაა ქვეყანაში სრული განუკითხაობა და ჯანდაცვის სფეროში წარმატებებზე საუბარი სისულელეა. რომელ წარმატებაზეა საუბარი, როცა ჩვენი მოქალაქეები ლამის გრიპის სამკურნალოდაც კი თურქეთში გარბიან?

– ბუნებრივია, ის პაციენტები, რომლებიც უცხოეთში მკურნალობენ, საყოველთაო ჯანდაცვის სიკეთეებით ვერ ისარგებლებენ. ამიტომ უამრავი ოჯახი დღესაც ბინას ყიდის, რომ უცხოეთში მკურნალობა დააფინანსოს და ჩვენი მოქალაქეების ფული ქვეყნის გარეთ მიედინება.

– საყოველთაო დაზღვევის პაკეტში არის ონკოლოგიური დაავადებების მკურნალობისთვის გამოყოფილი თანხები, თუმცა, ეს არ არის მორგებული პაციენტის ინტერესებზე. ეს არის კორუფციული სისტემა, რომელიც მხოლოდ ფულის კეთებაზეა გამიზნული და არა პაციენტის ინტერესებზე. აი, ამიტომ არაა მხოლოდ გაუმართავ ტრანსპორტზე და მოწამლულ ჰაერზე საუარი საკმარისი. აი, ამიტომ უნდა შეიქმნას დამოუკიდებელი კვლევითი ლაბორატორია, რომელიც საკვეის ხარისხს გააკონტროლებს. აი, ასეთ საკითხებზე უნდა მუშაობდეს სახელმწიფო უშიშროების სამსახური. ტერორისტი მარტო ის არ არის, ვინც შაჰიდის ქამრით დარბის. მოსახლეობის მასიურად მოწამვლას, დაავადებას და მოსპობას რომ ხელს უწყობს, ის ხალხი ყველაზე დიდი ქვეყნის მტერი და ტერორისტია.

ნელი თორდია


მეტის ნახვა
14-07-2018, 17:30


გვესაუბრება ფსიქოლოგი, ანალიტიკოსი რამაზ საყვარელიძე:

- ბატონო რამაზ, ბოლო დროს მიმდინარე მოვლენები ცხადჰყოფს, რომ სერიოზული ცვლილებების ჟამი დადგა. საინტერესოა, როგორ სახელმწიფოს ვაშენებთ დღეს, რამდენად სწორად ვითარდება ჩვენი ქვეყანა?

- ეს მარტივი შეკითხვა არ გახლავთ, არამედ საკმაოდ რთული საკითხია. ეს კითხვა - რამდენად სწორად ვითარდება ქვეყანა, ხშირად ისმის. სწორად განვითარებაში შეიძლება იგულისხმო პროცესები ბუნებრივად მიდის თუ არა, კარგისკენ მიდის თუ ცუდისკენ. შეიძლება ითქვას, რომ მოვლენები ბუნებრივად ვითარდება. ბოლოსდაბოლოს შემთხვევით ხომ არ არის ნათქვამი: ჯერ თავო და თავო და მერე ცოლო და შვილოო, ასევე, სხვისი ჭირი ღობეს ჩხირიო. ზოგადად, ყველა ქვეყნის ისტორიაში არსებობს გმირობის ეპოქა, რაც გარკვეულ პირობებში, გარკვეული ლიდერების, მათი მოწოდებებისა და კონკრეტული პირობების წყალობით დგებოდა. თორემ, თუკი ადამიანებს თავის ნებაზე მიუშვებ, ისინი ბევრ ცუდ რამეს ჩაიდენენ. ასე ვითარდებოდნენ ქვეყნები ოდითგანვე. ძალიან არ უნდა ვიდარდოთ, რომ ჩვენს თავზე ხდება რაღაც საშინელება. იმ მეტნაკლებად მყიფე ღირებულებების, რომლებიც მერე ამა თუ იმ მოვლენების მიმართ ქვეყანაში მოქალაქეების დამოკიდებულებას აყალიბებს, ჩამოყალიბებასაც დრო უნდა. გავიხსენოთ, რამდენი დრო დასჭირდა იქამდე მისვლას, რომ ჩვენი თავი ჩვენადვე გვეყუდნოდეს. ილიას ძირითადი დამსახურება სწორედ ეს არის - მან ეროვნული თვითშეგნება გააღვიძა. თორემ, ქართველები შეგუებულნი იყვნენ იმას, რომ რუსეთის იმპერიის ნაწილი ხდებოდნენ. ასე, რომ მოდით ყველა მოვლენას იმ კონკრეტულ დროსა და სივრცეში შევხედოთ, რომელშიდაც ვცხოვრობთ. ამ კონკრეტულ დროსა და სივრცეში კი როგორც კი თავის ნებაზე (ნახირის არ იყოს) მიშვებული აღმოვჩნდით, კიდეც დავანგრიეთ, კიდეც მოვიტაცეთ, ბევრი საშინელება, სისულელე ჩავიდინე თ. შეიძლებოდა სხვაგვარად მომხდარიყო? - არ ვიცი, ძალიან მეეჭვება.

ამიტომ, ჩვენი რეალობის გათვალისწინებით, მივდივართ ისე როგორც უნდა მიდიოდეს ქვეყანა, ერი, რომელსაც არ დასცალდა საიმისოდ ჩამოყალიბება, რათა მდგრადი სახე ჰქონოდა. მარტო ჩვენ კი არა, ნებისმიერი ქვეყანა რევოლუციებმა, კატაკლიზმებმა საშინელ მდგომარეობაში ჩააგდო. წინა საუკუნის დასაწყისში მსოფლიოში ყველაზე ძლიერი ქვეყანა იყო რუსეთი ეკონომიურადაც, სამხედრო ძალითაც და ა.შ. გერმანელების შეგდებულმა რევოლუციამ მთელი რუსული სინამდვილე ისე ამოატრიალა, რომ ამხელა იმპერია ნაწილებად დაიშალა და ერთმანეთს ებრძოდნენ. საფრანგეთის რევოლუციამაც ბევრი უბედურება მოუტანა ფრანგებს და ა.შ. ასე, რომ ქვეყნებს ასეთი ეტაპები განვლილი აქვთ. ჩვენც გარდამავალ ეტაპზე ვართ. ამიტომ, არ უნდა გაგვიკვირდეს ის, რომ ამ გარდამავალი ეტაპის ზოგად კანონზომიერებებს საქართველო იმეორებს. მე ის მიკვირს, კიდევ უარესად რომ არ ვართ. სულ ჩივილსა და წუწუნში ვართ. ეს ჩემი სფეროც არის, ფსიქოლოგიას ვგულისხმობ _ ადამიანი რომელიც სულ ტირის, ჩივის, ის ყოველთვის უბედური იქნება არა იმიტომ, რომ რეალობაა ცუდი, მას, უბრალოდ, ბედნიერების ნიჭი არ აქვს, იგი ასე ბედნიერების ნიჭს კარგავს, რაც, სხვათა შორის, ადრე გვქონდა. საუკუნეების მანძილზე მიუხედავად იმისა დაპყრობილნი ვიყავით თუ არა, ცხოვრების ხალისი, სიცოცხლის წყურვილის ნიჭი ყოველთვის გვქონდა. ახლა, უბრალოდ, რაღაც ეტაპი დაგვიდგა, იმედია დროებითი, როდესაც კარგ ტონად მიგვაჩნია ძახილი და წუწუნი, რომ ცუდათ ვართ. ამ დროს რეგიონში მყოფ სხვა ხალხებთან - სომხებთან, აზერბაიჯანელებთან და ა.შ., შედარებით ცუდად არ ვართ.

- დასაწყისში ახსენეთ, დიდი დრო დაგვჭირდა იმისათვის, რომ ჩვენი თავი ჩვენადვე გვყუდნებოდაო. დღეს, ჩვენი თავი ჩვენადვე გვეყუდვნის?

– რეალობას გავუწიოთ ანგარიში. ადრე, საქართველოს მეფე ვინ იქნებოდა, ეს საკითხი ისპაჰანში წყდებოდა. დღეს, ასეთი მდგომარეობა გვაქვს?

- პრობლემები სხვაც ბევრია. დღეს ყველა პარვაზე, ძარცვაზეა გადასული და არავინ ფიქრობს ქვეყანას რა არგოს.

- ამიტომ დავაყენე დასაწყისში საკითხი ასე - ბუნებრივად ვვითარდებით თუ კარგად. ეს, არაბუნებრივია, რომ ქვეყანაზე არ ფიქრობენ?! დავაკვირდეთ, განა ოდესმე ქვეყანაზე ფიქრობდნენ? თავადები ერთი მეორეს ღალატობდნენ, ჯარი არ გამოჰყავდათ დასახმარებლად. ისინი ფიქრობდნენ ქვეყანაზე?! თუ ეს ჩვენი ისტორია არ იყო?!

- ამიტომ, გკითხეთ დასაწყისში ცვლილებების ჟამი ხომ არ მოახლოვდა?

- რა რესურსით უნდა შევიცვალოთ უკეთესობისკენ?! ერეკლე მეორე ბრწყინვალე მხედართმთავარი იყო. ხმალი, პირადი გაბედულება და ვაჟკაცობა იყო მისი მთავარი რესურსი, რათა საქართველოსთვის ებრძოლა. დღეს, რა რესურსი გვაქვს? ინდივიდუალური რესურსები, ადამიანები გვჭირდება, რომელთაც ქვეყნის მართვა შეუძლიათ. ასევე, გვჭირდება საზოგადოება, რომელსაც სწორი არჩევანის გაკეთება შეუძლია. საზოგადოებას აქვს იმის უნარი სწორი პოლიტიკური ხედვა ჰქონდეს? - არ აქვს, ხომ. ხოდა თუ საზოგადოებას ეს არ აქვს, მაშინ რაღას ვიშვერთ თანამდებობის პირებისკენ ხელს - იპარავენო. მომპარავები ხომ საზოგადოებამ აირჩია, ვინმემ ძალით დაგვინიშნა? ამიტომ, ჩემთვის გაუგებარია რაღაცას რომ ვჩივით, ვის უჩივით - ჩვენს თავს?! ამ ტიპის ჩივილი აწუხებდა ილიას, რომელიც ამბობდა, რომ ქართველები არ ვარგიან. იგი არ ჩიოდა იმას, რომ იპარავენო. არამედ იმას ჩიოდა, რომ "ბედნიერი ერი" ვართ, რომელსაც სერიოზულად არაფრის კეთება არ შეუძლია. ამ გზით რატომ არ მივდივართ? ჩვენს ეროვნულ ხარვეზებზე რატომ არ ვლაპარაკობთ? 

- ახლა ილია ახსენეთ. არამარტო იგი, არამედ მე 19 საუკუნის ქართული მწერლობა თავგამოდებით ცდილობდა ადამიანი თავისი ქვეყნის პატრიოტად და ჭეშმარიტ მოქალაქედ აღზრდილიყო…


- ნუ ვქმნით ლეგენდას. ეს იყო, შეიძლება ითქვას, ერთი ძალიან კარგი, ბრწყინვალე ჯგუფი, მაგრამ ამავე დროს, პარალელურად, იყვნენ ისინიც ვინც ილიას ტყვია ესროლეს.

რატომ ვკლავთ-ხოლმე, ეს კიდევ ცალკე საკითხია, მაგრამ ფაქტია, რომ ერში ერთიც არის და მეორეც. აკაკიმ ილიას დაკრძალვისას თქვა: თუ საქართველოს სიკვდილი არ უწერია, მაშინ შენც მასთან ერთად უკვდავი იქნებიო. რამხელა ტკივილით ნათქვამი სიტყვაა. კარგად ჩანს, რომ ეს მხოლოდ მწერლისგან ნასროლი სიტყვა არ იყო, არამედ რეალობა. მიაჩნდათ, რომ საქართველო როგორც ასეთი, უნდა გაქრეს. დღეს ხომ ასეთი იდიოტიზმები აღარ გვაქვს. ეს ეტაპი გავიარეთ, ქვეყანა მაინც გადარჩა. ასე, რომ იმაზე ტირილი რომ არიქა, ახლა, დავიღუპებით და არაფერი არ გვეშველებაო, ქვეყნის მხრიდან, რომელსაც ამდენი რამ აქვს გამოვლილი, სწორად არ მეჩვენება.

- თქვენ ახსენეთ, საზოგადოებას არ შეუძლია სწორი არჩევანის გაკეთებაო. ეს სახელმწიფო ხომ ვერ იქნება ძლიერი, თუ მოქალაქე პატრონად არ ვარგა.

- სახელმწიფოსგან პატრონობას არა, მაგრამ თავი დაგვანებოსო, ითხოვდნენ მაგალითად, ამერიკაში. ამერიკა, ამერიკაო სულ რომ ვიძახით, ეს ის ამერიკაა, რომელიც თვლის, რომ სახელმწიფო მოქალაქის ცხოვრებაში მინიმალური უნდა იყოს. ჩვენ, ვაპირებთ ამერიკას მივბაძოთ, ამ დროს ვთვლით, რომ სახელმწიფომ უნდა იზრუნოს ადამიანზე. თვითონ ადამიანი ზრუნავს თავის თავზე?! ე.ი. აქ, უბრალოდ, სხვა თემაა წინ წამოსაწევი. ქართველი ვარგა თუ არა იმისთვის, რასაც ცხოვრება ითხოვს, ილიასდროინდელ ჩივილს ვუბრუნდები, საკითხავი ესაა. ილია ამბობდა: ახლა, კალამმა უნდა გაიმარჯვოს და არა ხმალმაო. იგი ცდილობდა ქართული ცნობიერება შეეტრიალებინა. ამ მიმართულებით ქართველებთან დაბეჯითებით ლაპარაკი უფრო უპრიანი იქნება, თორემ, მთელი საზოგადოების, ჟურნალისტების ძირითადი სასაუბრო თემაა, რომ ხელისუფლება არ ვარგა.

ხელისუფლებას შენ ირჩევ და ვის უჩივი რომ არ ვარგა, გაუგებარია. თუ ასარჩევიც არ ვარგა, მაშინ ე.ი. ერს სხვა რამ უნდა მოუწოდო, თორემ რეალურად გამოდის, რომ ჩვენ, ერს მუდმივად რევოლუციისკენ მოვუწოდებთ, ასევე, იმისკენ, რომ უნდა გადავატრიალოთ, გავყაროთ, დედა ვუტიროთ. ამ დროს თუ პრობლემა ჩვენშია, რამდენი ხელისუფალიც არ უნდა გაყარო, მაინც ცუდი სახელმწიფო შეგრჩება იმიტომ, რომ გადამტრიალებელი ისევ ჩვენ ვართ. ჩვენ რომლებიც აზრზე არ ვართ რისთვის გვინდა ეს სახელმწიფო. ხშირად იმისთვისაც აწყობენ რევოლუციას, რომ ფულის აპარატთან თვითონ მივიდნენ და სხვა გვერდზე ჩააჩოჩონ. ამიტომ, ისევ რევოლუციური განწყობის მოტივირებაა _ ხელისუფლება ადამიანს არ უვლის, ცუდია, ხომ ძირითადად ამის კულტივირებას ვახდენთ. საქმე ჩვენდაუნებლიედ იმ რევოლუციისკენ მიგვყავს, რამაც არაერთხელ დაანგრია ქვეყანა და ეტყობა, კიდევ გვინდა დაანგრიოს. ამიტომ, არის ჩემთვის ძალიან ხშირად გაუგებარი ის რასაც, მედიას არც ვიტყოდი, პუბლიცისტიკა აკეთებს, რომლის ერთ-ერთი ნაწილი მეც ვარ.

- სადღა არის პუბლიცისტიკა?


- პუბლიცისტიკა თუ არ არის, ესეც რისი ბრალია? ერთ-ერთ ცნობილი გაზეთის რედაქტორს, რომელთანაც თავის დროზე კამათი მქონდა გაზეთის ბედ-იღბალზე, ვუთხარი: ილიამ პუბლიცისტიკით შეატრიალა ქართული ცნობიერება-მეთქი. მან მიპასუხა: რა დროს ილიაა, ახლა, გაზეთი კომერციააო. ეს ადამიანები ჩვენს გვერდით, ჩვენთან ერთად არიან. რა უნდა ვქნათ, მათ ხომ არ დავხოცავთ. იქნებ რაღაც სხვა არის შესაცვლელი. კერძოდ, იქნებ ის არის შესაცვლელი, რომ ეს ძირითადი ლაიტმოტივი, რითაც ცხოვრობს ქართველი _ ხელისუფლება ცუდიაო, გამოვცვალოთ. დავაკვირდეთ, იქნებ ჩვენ ვართ ცუდი. შევუძახოთ ერთმანეთს ისე როგორც ვუძახით-ხოლმე ნარკოტიკს ნუ მოსწევ, ცუდიაო. ეს შეძახილი მეტნაკლებად მოქმედებს, მერე, იმის მაინც რცხვენიათ თქვან რომ ვეწევიო. დღეს, მაგალითად, ასეთი შეძახილით მიღებულია, რომ საქართველო დამოუკიდებელი უნდა იყოს, სირცხვილია თუ ვინმე იძახის სხვას მივეკედლოთო. ეს მოსაწონია, ე.ი. შეძახილმა შედეგი გამოიღო.

მაშინ იქნებ შევუძახოთ ადამიანებს, რომ მეტი მუშაობაა საჭირო, მეტი მოქმედება, მეტი ფიქრი. ჩვენ ადამიანებს - ქართველებს არაფერს არ ვავალდებულებთ. მარტო ხელისუფლებას ვავალდებულებთ ჩვენი რიტორიკით. ამიტომ, ადამიანები რჩებიან ისევ ისეთი უპასუხისმგებლონი, დაუდევარნი, ისევ გაქურდვაზე ორიენტირებულნი, როგორც თქვენ აღნიშნეთ. ადამიანები არიან შესაცვლელი და არა მარტო ხელისუფლება. იმიტომ, რომ ხელისუფლება ისევ იმ ადამიანებიდან იცვლება.

თამარ შველიძე

მეტის ნახვა
14-07-2018, 13:30