დუშეთის  მუნიციპალიტეტში

საქართველოს მთავრობის ინიციატივით, ფშავ-ხევსურეთისა და გუდამაყრის ხეობის ინტერნეტიზაცია, მაღალმთიან სოფლებში პარამედიკოსების პროგრამა განხორციელდება, ხოლო 100-ზე მეტი დღემდე უშუქო სოფელი ელექტროენერგიას მიიღებს, — ეს გადაწყვეტილებები მთის გან- ვითარების ეროვნული საბჭოს სხდომაზე მიიღეს, რომელიც პრემიერ-მინისტრ მამუკა ბახტაძის ხელმძღვანელობით მთავრობის ადმინისტრაციაში გაიმართა.
ფშავ-ხევსურეთისა და გუდამაყრის ხეობის ინტერნეტიზაციისთვის თანხა მაღალმთიანი დასახლებების განვითარების ფონდიდან გამოიყოფა;
ჯანდაცვის სამინისტრო განახორციელებს პარამედიკოსების პროგრამას — მთაში მცხოვრებთა ტრენინგს პირველადი დახმარების 
კუთხით, რაც ადგილობრივებს საშუალებას მისცემს, პირველადი დახმარება თანასოფლელებს სასწრაფო დახმარების მისვლამდე გაუწიონ;

განიხილება საქართველოს მთავრობისა და USAID-ის ერთობლივი დაფინანსებით მზის პანელებითა და შესაბამისად, ელექტროენერგიით 100-ზე მეტი სოფლის, კონკრეტულად 400-მდე ოჯახის უზრუნველყოფა, რომლებსაც ელექტროენერგია დღემდე არ მიეწოდებოდათ.
როგორც საქართველოს პრემიერ-მინისტრმა სხდომაზე განაცხადა, მმართველი პოლიტიკური გუნდის მიღწევებში ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი როლი სწორედ მთის განვითარების პროექტს უჭირავს. კანონი „მაღალმთიანი რეგიონების განვითარების შესახებ“ საქართველოს ხელისუფლებამ 2015 წელს მიიღო.  დღეისთვის, მაღალმთიანი დასახლების სტატუსით სარგებლობს 1 730 დასახლება, კანონით დადგენილი შეღავათებით კი — 330 ათასი ადამიანი.
სოფ. ჩარგალში ვაჟა-ფშაველას მემორიალური მუზეუმის რეაბილიტაციისა და მიმდებარე ტერიტორიის კეთილმოწყობის სამუშაოები მიმდინარეობს. პროექტით ასევე გათვალისწინებულია სცენის სრული განახლება.

მიმდინარე სამუშაოები დუშეთის, თიანეთისა და ყაზბეგის გაერთიანებული ოლქის მაჟორიტარმა დეპუტატმა ზაქარია ქუცნაშვილმა და დუშეთს მუნიციპალიტეტის მერმა ზურაბ სეხნიაშვილმა დაათვალიერეს.
ჟინვალი-ბარისახოს დამაკავშირებელი გზის რეაბილიტაცია გრძელდება. გზის რეაბილიტაცია კიდევ უფრო მეტ სტრატეგიულ მნიშვნელობას შესძენს დუშეთის მუნიციპალიტეტს, მნიშვნელოვნად შეამცირებს ამ მონაკვეთზე გადაადგილების დროს და როგორც ადგილობრივებისთვის, ისე ტურისტებისთვის კომფორტულ და უსაფრთხო გადაადგილებას უზრუნველყოფს. გზის რეაბილიტაცის სამუშაოები 2017 წელს დაიწყო და დღემდე გრძელდება.

ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში

ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში,გურიის მხარეში სახელმწიფო რწმუნებული — გუბერნატორი ზურაბ ნასარაია იმყოფებოდა. მუნიციპალიტეტის ხელმძღვანელებთან და მერიის თანამშრომლებთან გაცნობითი ხასიათის შეხვედრის შემდეგ, გუბერნატორმა მიმდინარე ინფრასტრუქტურული სამუშაოები დაათვალიერა:
გოგებაშვილის ქუჩაზე — მინისაკალათბურთო მოედანი; სოფ. ქვემო ერკეთის, მოედანას, იანეულისა და ბუკისციხის დამაკავშირებელი საავტომობილო გზის მშენებლობა; სოფელ ვაზიანში საავტომობილო გზის რეაბილიტაცია; სოფელ ხიდისთავში ანა კალანდაძის სახელობის სკვერის მოწყობის სამუშაოები.
გუბერნატორმა მუნიციპალიტეტის ხელმძღვანელებთან საუბრისას აღნიშნა, რომ 2019 წელს განსახორციელებელი პროექტების დაგეგმვისას მაქსიმალურად გაითვალისწინონ მოსახლეობის მოთხოვნები და მოსაზრებები, ასევე ისაუბრა თვითმმართველობასა და ცენტრალური ხელისუფლების უწყებებს შორის კიდევ უფრო კოორდინირებული თანამშრომლობის აუცილებლობაზე.

დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტში

მიკრო და მცირე ბიზნესის ხელშეწყობის სახელმწიფო პროგრამა,, აწარმოე საქართველოში“ მეოთხე ეტაპს იწყებს. ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს სააგენტოს — „აწარმოე საქართველოში“ — ორგანიზებით და დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტის ადგილობრივი ხელისუფლების მხარდაჭერით ქ. დედოფლისწყაროსა და სოფელ ზემო ქედში გაიმართა შეხვედრები ადგილობრივ მეწარმეებთან და მოსახლეობასთან.

ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტში

მუნიციპალიტეტის მერმა ჯონდო მდივნიშვილმა, პირველ მოადგილესთან და ინფრასტრუქტურის სამსახურის უფროსთან ერთად, მუნიციპალიტეტში მიმდინარე ინფრასტრუქტურული სამუშაოები დაათვალიერა. სოფელ აფენში, წერეთლის ქუჩაზე, 1 კმ-მდე სიგრძისა და 6 მეტრი სიგანის გზაზე ასფალტის საფარი იგება. პროექტის ღირებულება 210 464 ლარია.

სიღნაღის მუნიციპალიტეტში

მუნიციპალიტეტის სამ სოფელში, ტიბაანში, ვაქირსა და ანაგაში ახალი ჭაბურღილების, წყლის ქსელებისა და რეზერვუარების მოწყობა მიმდინარეობს. სამუშაოები მუნიციპალიტეტის მერმა გიორგი გოგილაშვილმა მოადგილესთან ერთად დაათვალიერა. რეგიონული განვითარების ფონდის დაფინანსებით სამივე სოფელში, მთლიანიობაში, 284 445 ლარი დაიხარჯება. ახალი ჭაბურღილიდან მიღებული წყლით კი 200-მდე ოჯახი ისარგებლებს. სამუშაოები სექტემბრის ბოლოს დასრულდება.
გურჯაანის მუნიციპალიტეტში

გურჯაანის მერმა არჩილ ხანდამაშვილმა ქალაქ გურჯაანში, ვაჟა-ფშაველას ქუჩის (ქვაფენილის ზედა მხარის) რეაბილიტაციის სამუშაოები დაათვალიერა და მოსახლეობას შეხვდა. გურჯაანელები კმაყოფილი არიან მიმდინარე სამუშაოებით. ამ გზის რეაბილიტაცია მოსახლეობის თხოვნით მიმდინარეობს. იგება 252 გ/მეტრი გზა, ხოლო პროექტის ჯამური ღირებულება 110 500 ლარია.

გურჯაანის მერიაში გაიმართა შეხვედრა, რომელსაც ესწრებოდნენ რთვლის საკოორდინაციო შტაბის უფროსი ანდრო ასლანიშვილი, მისი მოადგილე პეტრე მესხიძე, მათი წარმომადგენლები გურჯაანის მუნიციპალიტეტში ალექსანდრე აზნარაშვილი და ზურაბ ასათიანი, გურჯაანის მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ერთეულების წარმომად- გენლები. შტაბის სხდომაზე იმსჯელეს რთვლის მოსამზადებელი სამუშაოების შესახებ. როგორც ანდრო ასლანიშვილმა განაცხადა, რთვლის შტაბი უახლოეს დღეებში გაიხსნება, დაიწყება ამ პროცესში ჩართვის მსურველი კომპანიების რეგისტაცია და შტაბი, გასული წლების მსგავსად, 24-საათიან რეჟიმში იმუშავებს სოფელ ჭერემში, მოსახლეობის თხოვნით, შიდა სასოფლო გზის რეაბილიტაცია მიმდინარეობს, გზის სავალ ნაწილზე უკვე დაგებულია ასფალტი. სამუშაოების ღირებულება 358 760 ლარს შეადგენს და ის 27 სექტემბერს დასრულდება.
გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ კარდენახში სასაფლაოს გზის რეაბილიტაცია მიმდინარეობს. პროექტის ღირებულება 555000 ლარია. ნონეშვილის მუზეუმის ასახვევიდან სასაფლაოსკენ მიმავალი გზის რეაბილიტაციასთან ერთად, ცენტრალური გზიდან უბნებში ბეტონის ჩასასვლელებიც კეთდება.

ქ. ფოთის მუნიციპალიტეტის მერია

საქართველოს მთავრობის ინიციატივით ხორციელდება სახელმწიფო პროგრამა „აწარმოე საქართველოში, “რომლის მიზანია ქვეყანაში მეწარმეობის განვითარება და მხარდაჭერა, ახალი საწარმოების შექმნის ხელშეწყობა და საექსპორტო პოტენციალის გაზრდა. პროგრამის ფარგლებში 2015 წლიდან დღემდე 4800-ზე მეტი ბიზნესპროექტი დაფინანსდა. ბენეფიაციარები, რომლებმაც ისარგებ- ლეს გრანტებით, წელსაც შეძლებენ კვლავ მიიღონ დაფინანსება. პროგრამის „აწარმოე საქართველოში“ რეგიონალურმა წარმომადგენლებმა ფოთში შეხვედრა გამართეს, რომელზეც დაინტერესებულ პირებს პროგრამის პირობები და ძირითადი მოთხოვნები გააცნეს.

ზუგდიდის მუნიციპალიტეტში

ახალ სასწავლო წელს მუნიციპალიტეტის 34 საბავშვო ბაღი ახალი ინვენტარით შეხვდება. 24 000 ლარამდე ღირებულების ინვენტარის განაწილების პროცესს ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის მერის მოადგილე მაიზერ ნანავა და ა(ა)იპ "ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის სკოლამდელ სააღმზრდელო დაწესებულებათა მართვისცენტრის" ხელმძღვანელი ხათუნა თოლორაია დაესწრნენ. მუნიციპალიტეტის ოქტომბრის ადმინისტრაციულ ერ-თეულში, ცენტრიდან ყოფილი პროფტექნიკური სასწავლებლის, ახალკახათის გავლით, ზუგდიდი- ანაკლიის საავტომობილო გზამდე, საავტომობილო გზის რეაბილიტაციის მესამე ეტაპის სამუშაოების შესყიდვაზე ტენდერი გამოცხადდა. შესყიდვის სავარაუდო ღირებულება 400 000 ლარია.

მარტვილის მუნიციპალიტეტში

საგრანტო პროექტი „აწარმოე საქართველოში“ დაიწყო. ამასთან დაკავშირებით მუნიციპალიტეტის საკრებულოს სხდომათა დარბაზში გამართულ შეხვედრაზე ადგილობრივმა მეწარმეებმა და მოსახლეობამ პროექტის პირობების შესახებ ამომწურავი ინფორმაცია მიიღეს.
მიკრო და მცირე მეწარმეობის ხელშეწყობის სახელმწიფო საგრანტო პროგრამა 2018 წლის 20 აგვისტოდან ახალი პირობებით განახლდა და 2 სექტემბრის ჩათვლით გაგრძელდება. გაიზარდა დაფინანსების მაქსიმალური მოცულობა – 15 000 ლარის ნაცვლად 20 000 ლარია. წელს პროგრამის პრიორიტეტებია ინტელექტუალური სერვისები, ქალი-მეწარმე,სტარტაპი და ბიზნესი სოფლად. პროგრამის შესახებ დამატებითი ინფორმაციის მიღება შესაძლებელია ვებგვერდზე www.qartuli.ge ან ცხელი ხაზის ნომერზე 1525.

სენაკის მუნიციპალიტეტში

მუნიციპალიტეტის მერიის სააქტო დარბაზში, კომპანია,, ჯიემ სი ჯი ინოვას’’ სამეგრელოს ოფისის რეგიონალურმა მენეჯერმა ალექსანდრე თოლორაიამ საინფორმაციო ხასიათის შეხვედრა გამართა. ადგილობრივ მეწარმეებსა და საზოგადოების წარმომადგენლებს გააცნეს ის სიახლები, რომლებიც ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს სააგენტოს განახლებული პირობების განხილვას მიეძღვნა. 2018 წელს საგრანტო კონკურსში მონაწილეობის უფლება ექნება როგორც მეწარმე სუბიექტს, რომელსაც პროგრამის ფარგლებში დაფინანსება არ მიუღია (ან პირველად მონაწილეობს), ისე მეწარმე სუბიექტს ან მეწარმე სუბიექტთა ჯგუფს, რომელმაც ერთხელ უკვე ისარგებლა პროგრამის მიკრო და მცირე მეწარმოების ნაწილით განსაზღვრული ხელშეწყობით.
თუკი მეწარმეს სურს მიიღოს გრანტი, მან უნდა წარადგინოს პროექტი, რომელიც შეეხება მისთვის უკვე დაფინანსებული საქმიანობის გაფართოებას.
ცვლილებების შემდეგ აღარ არის აუცილებელი სამეწარმეო ამხანაგობის შექმნა და ერთ ბენეფიციარს შეუძლია განაცხადი გააკეთოს პროგრამით გათვალისწინებული თანადაფინანსების თანხის მთლიან მოცულობაზე. პროგრამის ბენეფიციარის/ბენეფიციართა ჯგუფის მიერ პროგრამაში თანამონაწილეობის წილი განისაზღვრება დაფინანსების თანხის არანაკლებ 50 პროცენტით, მაშინ, როდესაც პროგრამაში ახალი ბენეფიციარის თანამონაწილეობის წილი განისაზღვრება დაფინანსების თანხის არანაკლებ 20 პროცენტით.

ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტში

სოფელ ლეწურწუმეში ასფალტ–ბეტონის გზა იგება. სამუშაოები მუნიციპალიტეტის მერმა დათო გოგუამ და მერის პირველმა მოადგილემ გოჩა ჩიქოვანმა მერიის შესაბამისი სამსახურის წარმომადგენელთან ერთად დაათვალიერეს. ნაკიფუ-ჩხოროწყუ-ლეწურწუმეს საავტომობილო გზის 3 კმ. მონაკვეთზე ასფალტბეტონის საფარი დაიგება. პროექტი ითვალისწინებს,აგრეთვე ეზოში შესასვლელების, მიერთებების, წყალამრიდი მილების, ბეტონის კიუვეტების, გაბიონების მოწყობას და ახალი ხიდის მშენებლობას. პროექტი მუნიციპალური გან- ვითარების ფონდმა 2 396 069 ლარით დააფინანსა. სამუშაოები 2019 წლის გაზაფხულზე დასრულდება.

ბოლნისის მუნიციპალიტეტში

მერაბ კოსტავასა და წისლის ქუჩების პარალელურად გზის ქვაფენილით მოპირკეთება ფარნავაზ მეფის, შოთა რუსთაველისა და ლადო ასათიანის ქუჩებზეც მიმდინარეობს. ადგილობრივი ბაზალტით ქვაფენილით მოპირკეთების სამუშაო რამდენიმე დღის წინ დაიწყო და იგი რეგიონებში განსახორციელებელი პროექტების ფონდისა და ადგილობრივი ბიუჯეტის თანადაფინანსებით განხორციელდება. მოწესრიგდება ტროტუარები და სანიაღვრე ცხაურები. სამუშაოებზე ადგილობრივები დასაქმდებიან.
ქალაქ ბოლნისის კულტურისა და დასვენების პარკს სამომავლოდ ახალი დეკორატიული ღობე ექნება. ამის შესახებ ადგილობრივი თვითმმართველობის ხელმძღვანელმა პირებმა მუნიციპალიტეტის მაჟორიტარი დეპუტატის ბიუროში იმსჯელეს.
შედეგად, ბოლნისის მუნიციპალიტეტის მაჟორიტარმა დეპუტატმა გოგი მეშველიანმა, მუნიციპალიტეტის მერმა დავით შერაზადიშვილმა და სხვა ხელმძღვანელმა პირებმა მიიღეს გადაწყვეტილება, რომ პარკის ცენტრალური შესასვლელის რეაბილიტაციაში ჩაერთოს მოსახლეობა.

დმანისის მუნიციპალიტეტში

დმანისის მუნიციპალიტეტში გამოცხადებული ტენდერები:
სოფელ ირგანჩაიში მდებარე მდინარის კალაპოტის ჩაღრმავების, მილხიდის მოწყობისა და სოფელ ლოქჭანდრის მისასვლელ გზაზე ორი მილხიდის მოწყობის საპროექტო-სახარჯთაღრიცხვო დოკუმენტაციის მომზადების შესყიდვა. შესყიდვის სავარაუდო ღირებულებაა 11 441 ლარი.
ქ. დმანისში წმ. ნინოს ქ.#41-ში მუნიციპალიტეტის მერიის შენობაში სარეკონსტრუქციო სამუშაოების, ქ. დმანისში 9 აპრილის ქ. #15-ში მდებარე ყოფილი არქივის შენობის სარეაბილიტაციო სამუშაოების, ქ. დმანისში წმ. ნინოს ქ. #39-ში, #24 დმანისის საოლქო-საარჩევნო კომისიის შენობის ფასადის სარეაბილიტაციო, დმანისის მუნიციპალიტეტის საზღვრის აღმნიშვნელი (ბანერის) მონუმენტის მოწყობის, ქ. დმანისის შემოსასვლელში არსებული მონუმენტის და მიმდებარე ტერიტორიის კეთილმოწყობისა და დმანისის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე საპიკნიკეების მოწყობის სამუშაოების საპროექტო-სახარჯთაღრიცხვო დოკუმენტაციის მომზადების შესყიდვა.
შესყიდვის სავარაუდო ღირებულება 12 407 ლარია.
დმანისის მუნიციპალიტეტის სოფ. პანტიანსა და ტნუსში შიდა გზების სარეაბილიტაციო სამუშაოების შესყიდვა. შესყიდვის სავარაუდო ღირებულება: 317 000 ლარი.
ქ. დმანისის ქუჩების მოასფალტების, სოფ. დიდი დმანისისა და ვარდისუბნის რ/ბ არხების მოწყობის სამუშაოების შესყიდვა. შესყიდვის სავარაუდო ღირებულება: 567 075 ლარი.
სოფ. ირგანჩაის, გუგუთის, ქვემო ყარაბულახის, უსეინქენდის, კამარლოსა და ახალი გოდაგდაგის წყალმომარაგების სისტემების რეაბილიტაცია/ მშენებლობის სამუშაოებისა და სოფ. მთისძირის ტერიტორიაზე წყლის შემკრების/რეზერვუარის და მაგისტრალური ხაზის მშენებლობის სამუშაოების საპროექტო-სახარჯთაღრიცხვო დოკუმენტაციის მომზადების შესყიდვა. შესყიდვის სავარაუდო ღირებულება: 24 472 ლარი.

მარნეულის მუნიციპალიტეტში

მუნიციპალიტეტის ქუთლიარის ადმინისტრაციულ ერთეულში ახალი სატუმბი სადგური აშენდება. ამჟამად, ბოლნისის, დმანისის და მარნეულის მუნიციპალიტეტების მიერ გამოცხადებული ერთობლივი ტენდერი, 2019 წელს განსახორციელებელი წყალმომარაგებისა და წყალარინების ქსელების (სისტემების) მოწყობისა და რეაბილიტაციისათვის საჭირო საპროექტო-სახარჯთაღრიცხვო დოკუმენტაციის შედგენის მომსახურებაზე, დასრულებულია. მიმდინარეობს წარმოდგენილი სატენდერო წინადადებების შერჩევა-შეფასება.
აღნიშნულთან დაკავშირებით, უშუალოდ სატუმბი სადგურის ასაშენებლ ტერიტორიაზე იმყოფებოდნენ მერიის სამსახურებისა და განყოფილებების ხელმძღვანელები, შპს „მარნეულის სოფწყალის“ ხელმძღვანელი ნაბი აბდულაევი და გაერთიანებული წყალმომარა- გების კომპანიის წარმომადგენელი. მათ ადგილზე განიხილეს სატუმბი სადგურის მშენებლობის ტექნიკური დეტალები.
სამუშაოებისთვის ადგილობრივი ბიუჯეტიდან დაახლოებით 5 მლნ ლარი დაიხარჯება.

აღსანიშნავია, რომ სატუმბი სადგურის აშენების შემდგომ სოფლების – ალგეთის, აზიზკენდის, თაზაქენდის, გაჯისაკენდის, ბაიდარის, კაპანახჩის, ალგეთის მეურნეობის დასახლების, I ქესალოს და ამბაროვკის მოსახლეობას მარნეულის მუნიციპალიტეტი თვითონვე მოამარაგებს ხარისხიანი სასმელი წყლით. ჩამოთვლილ სოფლებს სასმელი წყლით ამარაგებდა კომპანია შპს „რუსთავწყალი“ და 2009 წლიდან დარიცხული დავალიანების გადაუხდელობის გამო მათ წყალმომარაგება შეუწყვიტა. მოლაპარაკებების შედეგად, წლების განმავლობაში გადაუჭრელი პრობლემა მოგვარდა.


მეტის ნახვა
3-09-2018, 19:11


„საერთო გაზეთს“ პოლიტიკური მეცნიერების მაგისტრი, ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ეკონომიკისა და ბიზნესის ფაკულტეტის დოქტორანტი თამარ დოლიძე ესაუბრა:

– მე გახლავართ ყოფილი ჟურნალისტი, პოლიტიკური მეცნიერების მაგისტრი და ეკონომიკისა და ბიზნესის ფაკულტეტის დოქტორანტი. მიმაჩნია, რომ პროფესიული ცოდნა და მოქალაქეობრივი სტატუსი მორალურ უფლებას მაძლევს, რომ ჩემს თანამოქალაქეებს ორიოდე მართალი და მოკრძალებული და სიტყვა ვუთხრა. ამქვეყნად ყველაფერს აქვს საწყისი და საყრდენი წერტილი. ისტორიულად, ქართველი ეთნოსის საყრდენი წერტილი ყოველთვის მშობლიური მიწა და აგროსისტემა გახლდთ. ჩვენი სამშობლოს სახელწოდება – გეორგიაც აქედან მოდის, მაგრამ გაუგებარი მიზეზებისა და შიდა თუ გარე ძალების ზემოქმედებით ჩვენს საყრდენ წერტილს მოვწყდით და ქართველმა კაცმა მიწა მიატოვა. მას შემდეგ, მიწამიტოვებული მოქალაქეები ბედის ანაბარა არიან მიმოფანტული მთელ სამყაროში. რა თქმა უნდა, მიწასთან მუშობა მძიმეა და ადამიანები შრომის იოლ გზებს დაეძებენ, მაგრამ ეს გზები ძალიან შეზღუდულია. მომსახურეობის სექტორით, რომელშიც დამატებითი ღირებულება არ იქმნება, ადამიანმა შეიძლება საუკეთესო შემთხვევაში თავის გამოკვება შეძლოს. ამიტომ არის ჩვენი ეკონომიკა ასეთ მდგომარეობაში. რეალურად რომ ვთქვათ, ჩვენ ეკონომიკა არ გვაქვს, რაშიც ანგელა მერკელის ვიზიტმა კიდევ ერთხელ დამარწმუნა.

– გერმანიის კანცლერის ვიზიტის დღეს ჩვენი ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრო საქართველოსა და გერმანიას შორის ურთიერთვაჭრობისა და ქართული ექსპორტის 36%-იან ზრდაზე საუბრობდა..

– შევთანხმდეთ, რომ მერკელის კავკასიაში ჩამოსვლის მთავარი მიზანი ჩვენი პროდუქციის ექსპორტი კი არა, გაზსადენის პროექტი გახლდთ, რომელიც ფაქტობრივად, რუსეთისა და გერმანიის აქტიური მონაწილეობით კეთდება. პრეზიდენტი ტრამპის ადმინისტრაცია ამ პროექტს ეწინააღმდეგება და მის საპირწონედ ტრანსადრიატიკულ ანუ სამხრეთულ დერეფანს განიხილავს. სწორედ ამ საკითხებისა და თავისი ქვეყნის ინტერესების გამო ჩამოვიდა გერმანიის კანცლერი, რომელიც დაინტერესებულია, რომ აზერბაიჯანის გაზი გერმანიას სამხრეთული დერეფნის გავლით მიეწოდოს. უნივერსიტეტში შეხვედრის დროს, რომელსაც ვესწრებოდი, ანგელა მერკელმა სახრეთ კავკასიის ქვეყნებზე ისაუბრა და აღნიშნა, რეგიონში რომ აზერბაიჯანი რეგიონში ყველაზე დაწინაურებული და გამართული ეკონომიკის მქონე ქვეყანაა. სომხეთზე ერთი წინადადებით თქვა, რომ მას ნედლეული არ გააჩნია, ხოლო ჩვენ შეფასების ღირსადაც არ ჩაგვთვალა. ამითი ყველაფერია ნათქვამი.. თუ ჩვენი ეკონომიკა აზერბაიჯანისას ვერ შეედრება, როგორ უნდა შევედაროთ აღმოსავლეთ ევროპის რომელიმე ქვეყანას, თუნდაც პოლონეთს ან რუმინეთს? ძალიან დასაფიქრებელი ფაქტორია, როცა მსოფლიოში მეოთხე ეკონომიკის და ევროკავშირში ეკონომიკის ლიდერი ქვეყნის მეთაური შენს საუნივერსიტეტო სივრცეში აზერბაიჯანზე ლაპარაკობს და პირდაპირ მიგანიშნებს, რომ საქართველო და აზერბაიჯანი სხვადასხვა განზომილებაში არიან. სხვათა შორის, ეს არც ერთ ექსპერტს და პოლიტოლოგს არ აღუნიშნავს. მერკელმა პირდაპირ გვითხრა, ღვთის წილხვედრი ქვეყანა გაქვთ, სადაც ისეთი კლიმატი და გარემო პირობებია, რომელიც უნდა გამოიყენოთ და აგროსექტორს მიხედეთო. მოქალაქეებს საბანკო კრედიტები გაუიაფეთ, რომ წარმოების ამუშავებისა და შემოსავლის მიღების შესაძლებლობა ჰქონდეთო. გერმანიის კანცლერს მეტის თქმის უფლება არა აქვს. ის კანონს ვერ დაგიწერს და მოსამართლეს ვერაფერს დაავალებს. 

– მერკელმა საქართველოში დუალური განათლების სისტემის დანერგვის აუცილებლობაზეც ისაუბრა. 

– მერკელს დუალური განათლება შემთხვევით არ უხსენებია, რადგან ამ მოდელზე გერმანული ეკონომიკა დგას. დუალური განათლების პრინციპია, რომ თეორია, რომელსაც აუდიტორიებში ვასწავლით, პრაქტიკით იყოს გამყარებული, მაგრამ რომელ პრაქტიკაზეა საუბარი, როცა ქვეყანაში წარმოება არ მუშაობს? თუ წარმოება არ გაქვს, სად გაივლის ადამიანი პრაქტიკას? სწორედ ამიტომ თქვა ქალბატონმა კანცლერმა – ჯერ კრედიტი გააიაფეთ, რომ ადამიანმა საწარმოს გახსნა და ბიზნესის ამუშავება შეძლოსო. როცა ამ ბაზას შექმნით, დუალური განათლებით აღზარდეთ სპეციალისტები და კვალიფიკაცია მიეცითო. ისიც თქვა, გერმანიაში რომ ჩავალ, დავინტერესდები შრომის ბაზარზე რა კვალიფიკაციებია დეფიციტური და კადრებს თუ მოამზადებთ, ჩვენი შრომის ბაზარზე ლეგალური წვდომა გექნებათო. ეს იყო ყველაზე მთავარი, რაც კანცლერმა გვითხრა. თემას დავუბრუნდები და გეტყვით, რომ წარმოების გარდა, არც სოფლის მეურნეობა გვაქვს. აგრარული სექტორი დაცლილი და ტექნოლოგიურად განუახლებელია, ინფრასტრუქტურა საბჭოთა სამეურნეო სისტემიდან დარჩენილი და მოძველებული. ფაქტობრივად, აგრარული სექტორის ყველა დარგი ჩავარდნილია. არ არის მემცენარეობა, მეხილეობა, მებოსტნეობა, მარცვლეული კულტურების წარმოება, მეცხოველეობა..

– „ქართული ოცნების“ ხელისუფლებაში მოსვლის შემდეგ სოფლის მეურნეობის სფეროში საერთო ინვესტიციების მოცულობამ მილიარდ ლარს გადააჭარბა, თუმცა განსაკუთრებით არ იგრძნობა, რომ ეს სექტორი განვითარდა და წინ წავიდა. როგორ ფიქრობთ რა არის ამის მიზეზი?

– ძალიან მნიშვნელოვან საკითხს შეეხეთ. ბატონმა ივანიშვილმა სოფლის მეურნეობაში გარკვეული სუბსიდიები ჩადო, მაგრამ ამას არავითარი უკუგება არ მოჰყოლია. რატომ? იმიტომ, რომ ეკონომიკა არის სამეურნეო სისტემა, რომელსაც თანმიმდევრული, ალგორითმული, კარგად დაგეგმილი და გაწერილი მოქმედებები ჭირდება. რასაკვირველია, შეიძლებოდა იმ ფულის ეფექტიანად გამოყენება, მაგრამ შესაძლოა, ბატონი ბიძინას კეთილი ჟესტით კონკრეტულმა ჩინოვნიკებმა იხეირეს და არა დარგმა. განვითარების ნაცვლად, იმას მივაღწიეთ, რომ უკვე მესამე სამყაროს ქვეყნებში გავდივართ და დახმარება, რომელიც განვითარებული კაპიტალისტური ქვეყნებიდან სხვადასხვა პროექტების სახით მოედინება, უმეტეს შემთხვევაში, დანიშნულების ადგილამდე ვერ აღწევს და ბიუროკრატიულ, ჩინოვნიკურ აპარტში გაიწოვება.

– კი მაგრამ, იმ განვითარებულ კაპიტალისტურ ქვეყნებს კონტროლის მექანიზმები არ აქვთ, რომ ფულმა ადრესატამდე მიაღწიოს?

– არსად ანგელოზები არ ცხოვრობენ და მღვრიე წყალში ყველა ცდილობს თევზის დაჭერას. ვიღაცა დაინტერესებულია, რომ ფულის მნიშვნელოვანი ნაწილი ე.წ. ატკატების სახით უკან დაბრუნდეს და ასე, წრეზე ტრიალებს ყველაფერი, ხოლო პრობლემა წლების განმავლობაში პრობლემად რჩება.
მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ, მიწასთან გასწორებული გერმანია 5 წელიწადში კრიზისიდან გამოვიდა და ფეხზე დადგა. ეს კი იმის წყალობით მოახერხა, რომ გერმანიის კანცლერმა ერჰარდმა შესანიშნავი ეკონომიკური დოქტრინა შეიმუშავა. ერჰარდს დახმარება და გრანტები არავისთვის უთხოვია, მხოლოდ შიდა გერმანული რესურსების მობილიზება მოახდინა. ომით განადგურებულ ქვეყანაში დიდი და პატარა შრომობდა. ყველაზე მოთხოვნადი საექსპორტო პროდუქციის წარმოებით დაიწყეს და დღეს ევროკავშირის 27 ქვეყანაში ეკონომიკურად ყველაზე დაწინაურებულები არიან. ჩვენ ასეთი რა მოგვივიდა, რომ 30 წლის განმავლობაში ფეხზე ვერ დავდექით? ვფიქრობ, მიზეზი ერის მენტალური პრობლემაა.

არსებობს ვლადიმერ პაპავას მიერ შექმნილი მშვენიერი ტერმინი ჰომოეკონომიკუსი. მაგრამ არსებობს ასევე ჰომოსოვეტიკუსი, რომელსც ინდივიდუალური პასუხისმგებლობის განცდა არ გააჩნია და ნებისმიერ საჭიროებაზე სახელმწიფოსკენ იშვერს ხელს: სახელმწიფომ უნდა დაასაქმოს, დაუნიშნოს ხელფასი და ა.შ. სამწუხაროდ, ჩვენში ჰომოეკონომიკუსებს ჰომოსოვიეტიკუსები ჭარბობენ, რაც ქვეყანასაც ეტყობა.. არიან დღეს ქართველი ბიზნესმენები? ადამიანები, რომლებმაც გაძარცვეს ჩვენს მიერ შექმნილი საზოგადოებრივი საკუთრება, ძარცვის შედეგად, დააგროვეს კაპიტალი და მიითვისეს. ეს არის ბიზნესმენობა?

– კონკრეტულად, რომელ ბიზნესმენს გულისხმობთ?

– თუნდაც თემურ ჭყონიას, რომელმაც ბიუჯეტიდან უზარმაზარი კრედიტი აიღო და არ დააბრუნა. ვანო ჩხარტიშვილს და ა. შ. 
ჩემს აღმზრდელ ბიძას, პროფესორ კაცს, რომელმაც მთელი ცხოვრება იმუშავა, თავისი შრომით შექმნილი დანაზოგი წაართვეს და ნულზე დატოვეს. ბიძაჩემის მსგავსად, ასიათასობით ადამიანი გაუბედურდა და ამისთვის ვინმე დაისაჯა?

სანამ ქვეყანაში ეკონომიკური სამრთლიანობა არ აღდგება, ევროპულ ოჯახში შესვლაზე ოცნებაც ზედმეტია. სამყაროში იმაზე დიდი დანაშაული რა უნდა იყოს, რომ ადამიანი მთელი ცხოვრება სწავლობდე, შრომობდე და არავის ჭირდებოდე, იმიტომ, რომ ვიღაცის კლანის წევრი არა ხარ. ქალბატონმა მერკელმა, რომელსაც აბსოლუტურად ყველაფერში ვეთანხმები, ბრძანა თქვენი ევროტლანტიკურ სტრუქტურაში და ევროკავშირში გაწევრიანება უახლოეს მომავალში არ მოხდებაო. ეს ადამიანი ყალბი არაფერში ყოფილა და სრული სიმართლე გვითხრა. რაც ჩემთვის, როგორც ეკონომისტისთვის, ყველაზე მთავარია. 
საერთოდ, რა გზავნილებიც ქალბატონმა მერკელმა დაგვიტოვა, თუ ჩვენს ხელისუფლებაში ამის გამგები, გულთან მიმტანი და საქმეში გადამტანი ადამიანი არსებობს, სასიკეთო ძვრებისკენ უნდა წავიდეთ, მაგრამ სამწუხაროდ, ასეთი ერთი ადამიანიც კი არ მეგულება. ერთი ქვეყანა მაინც დამისახელეთ, სადაც განათლების, მეცნიერების, კულტურის და სპორტის სამინისტრო გაერთიანებულია.. ეს იმაზე მეტყველებს, რომ ეს არის რაღაც გეოგრაფიული სივრცე, სადაც მიდის გაუგონარი თამაშები. ეს არც სახელმწიფოა, არც პოლიტიკა, არც ეკონომიკა და არაფერი.

ჩვენი ქვეყანა იქცა ტერიტორიად, სადაც აბსოლუტურად ყველაფრის იმპორტი ხდება და ეს იმის ბრალია, რომ საკუთარ თავს გავექეცით. ახალმა პრემიერმა მოსვლისთანავე წამოწია ისეთი ეკონომიკური საკითხები, როგორიცაა ბანკების კრედიტები და დოლარიზაციის შემცირება, მაგრამ ეს არის ძალიან პიარული აქცია და საკითხის სერიოზული გადაჭრის გზები არ ჩანს. 
დღეს კიდევ იცით რაზე დგას საზოგადოება? საბჭოთა დროიდან შემორჩენილი სახლი აქვს და ესეც რომ არ ექნება, მივიღებთ ლუმპენ პროლეტარიატს, ანუ მოსახლეობის გაღატაკების მაქსიმალურ ხარისხს. 

– საკმაოდ პესიმისტური პროგნოზებია..

– ოპტიმიზმის საფუძველს რა გვაძლევს? ავიღოთ თუნდაც ჩვენი კანონმდებლობა.. ვენეციის კომისია გვეუბნება ჩვენთან, მაგალითად, ბრიტანეთში, გერმანიაში ან საფრანგეთში არის ასეთი საგადასახადო კოდექსიო და ადგენს ჩვენი ტიპის ქვეყნისთვის რომელი მოდელი უფრო მისაღებია. ანუ ჩვენ კი არ ვირჩევთ, ისინი გვიდგენენ და ვიღებთ კანონებს, რომლებიც ისევე დაშორებულია ჩვენს სინამდვილეს და სამეურნეო სისტემას, როგორც მაგალითად, ჩემი და ბილ გეიტსის ფინანსური მდგომარეობა. 

ჩვენ სანამ ბუკიკიოების ჭკუაზე ვივლით, სულ ასეთი გამობუკიკიოვებულები ვიქნებით...

ნელი თორდია

მეტის ნახვა
3-09-2018, 16:30