"მერწმუნეთ, დღეს მევახშეობაში მთლიანად აღურიცხავი "შავი ფული" ტრიალებს, რომლის წარმომავლობაც არავინ იცის..."

გაეროს ჯინის ინდექსის (კეთილდღეობის უთანაბრობის საზომი) მიხედვით, სოციალური უთანასწორობის მხრივ, საქართველო ყოფილ საბჭოთა კავშირის ქვეყნებში ლიდერია და ევროპულ დონეს 2-ჯერ აღემატება. ბოლო მონაცემებით, სომხეთსა და აზერბაიჯანში საქართველოზე უკეთესი მდგომარეობაა, რადგან მათ მეტი მდიდარი და ნაკლები ღარიბი მოქალაქე ჰყავთ. საქართველოში მცხოვრები ყველაზე მდიდარი ადამიანების შემოსავლები ყველაზე ღარიბის შემოსავლებს 17-18-ჯერ აღემატება. მხოლოდ ფულადი შემოსავლებით კი ეს მაჩვენებელი შესაძლოა, 28-მდეც კი ავიდეს. შემოსავლების არათანაბარი გადანაწილების გამო, ადამიანების უდიდესი ნაწილი შემოსავლების მხრივ, საშუალო დონესაც ვერ აღწევს. მოსახლეობის 21% აბსოლუტურ სიღარიბეში ცხოვრობს, ყოველი მეხუთე ადამიანი კი სიღარიბის ზღვარს ქვემოთაა. რა შიდა თუ გარე ფაქტორებმა გამოიწვია მოსხლეობის მასობრივად გაღატაკება, როგორ ხდება მევახშეობით „ფულის გათეთრება“ და რომელი სახელმწიფო სტრუქტურები არიან ამაში ჩართული? ამ და სხვა თემებზე „საერთო გაზეთს“ „უსამართლობის მსხვერპლთა დაცვის სახალხო კომიტეტის“ ხელმძღვანელი და „სახალხო ტრიბუნების“ პრეზიდენტი მამისა ჯაფარაშვილი ესაუბრა:

– ყველას გვახსოვს, რომ 2008 წლის ომის შემდეგ, ქართველი ხალხის დასახმარებლად, საქართველოში უზარმაზარი ფულის ნაკადები შემოვიდა, თუმცა ადრესატამდე მხოლოდ მცირე ნაწილმა მიაღწია. ისიც ვიცით, რომ ათასნაირი გრანტების სახით, საქართველოში დღესაც დიდი ფული შემოდის, თუმცა, ადგილზე ხდება ამ თანხისთვის მიმართულების შეცვლა და „თითიდან გამოწოვილი თემებით“ მოვაჭრე არასამთავრობო ორგანიზაციებს და მევახშეებს ხმარდება. ასე, რომ ყველაფერს დასავლეთს ვერ დავაბრალებთ..

– უფრო გასაგებად აგვიხსენით, როგორ ხვდება ქართველი ხალხის დახმარებისთვის გამიზნული თანხა მევახშეების ხელში?

- კონკრეტულ მაგალითს გეტყვით… 2008 წელს ამერიკაში იპოთეკური კრიზისის გამო, ორი უდიდესი ბანკის ნაციონალიზაცია მოხდა. აქედან გამომდინარე, გარკვეული ადამიანების ხელში დიდი რაოდენობის „შავი ფული“ მოხვდა. ჯერჯერობით, სახელისა და გვარის გამხელისგან თავს შევიკავებ, თუმცა გეტყვით, რომ კონკრეტული ადამიანისგან მივიღე შეთავაზება, რომ გარკვეული რაოდენობის ფული მევახშეობაში „გამეთეთრებინა“ და მიღებული სარგებელი გაგვენაწილებინა. რა თქმა უნდა, მე მაშინვე უარით ვუპასუხე, მაგრამ ვიღაც სხვა დათანხმდა.. ძალიან ბევრია ბანკებიდან 0,5 პროცენტად გასული ფული, რომელიც უზარმაზარ პროცენტებში სესხდება. მერწმუნეთ, დღეს ქართულ მევახშეობაში მთლიანად აღურიცხავი, „შავი ფული“ ტრილებს, რომლის წარმომავლობა არავინ იცის.

წესით, პროკურატურა უნდა დაინტერესდეს, საიდან აქვს მევახშეს, რომელსაც 200 სახლი აქვს იპოთეკით დატვირთული, ამხელა თანხა და გაარკვიოს ამ ფულის წარმომავლობა, მაგრამ ამას არ აკეთებს. ამიტომ კარგი იქნება, თუ ისევ ფულის გამომგზავნები დაინტერესდებიან, სად მიდის გაჭირვებული ადამიანების დასახმარებლად თუ სამუშაო ადგილების შესაქმნელად გამოგზავნილი ფული. საქართველოს მოსახლეობას აქვს შანსი, რომ ეს სიტუაცია თავის სასარგებლოდ გამოიყენოს და საერთაშორისო ორგანიზაციებს მოთხოვოს, რომ საკუთარი ფულის ხარჯვა აკონტროლონ და მკვიდრ მოსახლეობას მიაქციონ ყურადღება. მხოლოდ ჩვენზეა დამოკიდებული, რამდენად შევძლებთ ამ სიტუაციის გამოყენებას, თუმცა ყველაზე ცუდია, რომ რომ ასეთ გარიგებებში სახელისუფლებო რგოლების ცალკეული წარმომადგენლებიც არიან ჩართულები.

– დაგვიკონკრეტეთ, რომელ რგოლებს გულისხმობთ?

– ალბათ იცით, რომ ქვეყანაში მოქმედებს უამრავი პროგრამა: სოფლის მეურნეობისა თუ მეცხოველეობის განვითარების, დასაქმების და ა.შ. მაგრამ ვერც განვითარებულ სოფლის მეურნეობას ვხედავთ და ვერც დასაქმებულ ადამიანებს. ეს იმიტომ ხდება, რომ პროგრამისთვის გამოყოფილი ფული სხვა მიმართულებით იხარჯება. მაგალითად, ვიღაც ვითომ მეცხვარეს მეცხვარეობის განვითარებისთვის გარკვეული თანხას გადასცემენ, მაგრამ არავითარი ცხვარი და საქონელი... ეს ფული მეცხვარესთან შეთანხმებით, პირდაპირ გაპროცენტებისთვისაა გამიზნული.

ფულის "გასათეთრებლად“, უამრავი სქემაა შემუშავებული. თქვენი აზრით, შემთხვევითია, რომ ზოგიერთი დევნილი სოლიდურ მევახშედ ჩამოყალიბდა და ოჯახის ყველა წევრისთვის ცალ-ცალკე სახლი მიიღო, როცა უამრავ დევნილს ერთი სახლიც არ გაჩნია? განსაკუთრებით საწყენია, რომ ადამიანები, რომლებსაც უსახლკაროდ დარჩენის სიმწარე გამოცდილი აქვთ, დღეს აგრესორის როლში თავად გვევლინებიან და ადამიანებს ქუჩაში ყრიან.

— შეგიძლიათ, კონკრეტული მაგალითები დაგვისახელოთ?

– რამდენიც გინდათ.. 6 მარტს სოხუმიდან დევნილი მოქალაქე გ-ია ნორიოში მცხოვრებ ოჯახს ასახლებს. სამი წელია, ეს დავა გრძელდება. ნორიოში მცხოვრებ ოჯახს გ-იასგან 12 000 დოლარი ჰქონდა ნასესხები. ოჯახმა მევახშეს 4 000 დოლარამდე პროცენტების სახით გადაუხადა და თხოვა, ერთად ვერ მოგცემ და ნაწილ ნაწილ, 3000 დოლარობით დაგიფარავო. მევახშე არაფრით დათანხმდა და დღეს 12 000 დოლარის სანაცვლოდ, 35 000 დოლარს ითხოვს. მსესხებელი ისეთ მდგომარეობაშია, რომ გამუდმებით თავის მოკვლაზე ფიქრობს და ახლობლები მარტო არ ტოვებენ. აი, ამას აკეთებს დევნილი, რომელმაც მშვენივრად იცის, რა არის უსახლკაროდ დარჩენა .. მეორე დევნილმა მევახშემ ხ-ძემ გორში მცხოვრებ ოჯხს 5000 დოლარი ასესხა და სანაცვლოდ, 25 000 მოითხოვა. რომელი ერთი დაგისახელოთ?  ბევრი დევნილი ვიცი, დაუნდობელ მევახშედ რომ ჩამოყალიბდა და ათობით ოჯახი გამოასახლა.

ვაცნობიერებ, რომ ყელამდე ჭაობში ვართ ჩაფლული, მაგრამ ვერ ვხვდები, როდის გავხდით ასეთი კაციჭამიები? ეს ხომ არც დასავლეთის ბრალია, არც აღმოსავლეთის, არც ხელისუფლების და არავისი ჩვენს გარდა? ასეთი მევახშეები ხალხის დასანახად, ეკლესიაში ლოცულობენ და მერე წვრილშვილიან ოჯახებს ქუჩაში მიერეკებიან. მაინტერესებს, სანთლით ხელში რომ დგანან, რას ფიქრობენ და რას ინანიებენ? იმდენ და ისეთ საშინელებას ვხედავ, რომ შეიძლება თავი ვეღარ შევიკავო და აღდგომა დღეს სვეტიცხოველში მეგაფონით ვიყვირო, ფარისევლებო გაეთრიეთ გარეთ თქო.

ათწლეულებია გრძელდება და უკვე შევეგუეთ, რომ დედები, ცოლები და დები უცხოეთში მოახლეებად გავუშვით, რომ ქმრებმა ახალი აიფონები დიჭირონ, ახალ მანქანებში ჩასხდნენ, ახალი საყვარლები გაიჩინონ და სუფრასთან საქართველოზე და ქართველობაზე რიხიანად ილაპარაკონ. ამიტომ მარტო გარე მტერს ნუ ვეძებთ, ცოტა საკუთარ თავსაც მოვკითხოთ რა არის ჩვენთვის ქართველობა, ჩვენი გენეტიკური კოდი და ჩვენი მორალი?

— თუ საქართველოში მევახშეობა ყვავის და ამ საქმეში სამთავრობო თუ არსამთავრობო სტრუქტურები ერთმანეთს ეჯიბრებიან, ვიღაცისთვის მასიური უმუშევრობა და გაღატაკებული ოჯახები მომგებიანიც კია, რადგან ეკონომიურად წელგამართულ ადამიანს არც ბანკის და არც მევახშეების ფული არ ჭირდება..

– დიახ, ასეა. ამიტომ ვარ დარწმუნებული, რომ ყველანაირი ღორის და ქათმის გრიპი ხელოვნური იყო და ვიღაცის ინტერესებში შედიოდა. გლეხს ქათმები და ღორები გაუწყვიტეს, რომ ბრაზილიიდან შემოტანილი ბარკლები ძვირად გაეყიდათ. მეტსაც გეტყვით, დარწმუნებული ვარ, ფაროსანაც რომელიღაც ბოროტი ძალის მიერ არის შემოყვანილი. ცხადია, დასავლეთ საქართველოს ძალიან გაუჭირდა, იმიტომ, რომ ბევრ რაიონში თხილი ერთადერთი შემოსავალი იყო. დღეს თხილზე დამოკიდებული ხალხი ფაქტობრივად, გაკოტრდა. მოგეხსენებათ, ფშავ-ხევსურეთი, მთა თუშეთი და საქართველოს უამრავი რეგიონი მოსხლეობისგან დაცლილია. ამ ფონზე, დასავლეთ საქართველოში ნებისმიერ სხვა რაიონზე მეტად არის შემორჩენილი მოსახლეობა. თუ ასე გაგრძელდა, ეს რეგიონიც დაიცლება მოსახლეობისგან.

— თბილისში გახშირებულ ხანძრები, ბაზრობების და სავაჭრო ცენტრების გადაწვაც ხელოვნურია?

– სამწუხაროდ, საქართველოში ბიზნესი წესების გარეშე ვითარდება. მახსოვს რამდენიმე თვის წინ ბოლოს დამწვარი ბაზრობა „თერგის“ ერთ-ერთმა მოვაჭრემ მითხრა, დირექტორს ბაზრობის გაყიდვა უნდა და თავიდან რომ მოგვიცილოს, ყოველ თვე გადასახადს გვიზრდისო. ბუნებრივია, არაფერს ვამტკიცებ, მაგრამ მგონია, რომ ეს ხანძრები ბაზრობების მესაკუთრეთა ხელშეწყობით მოხდა. ასეთ ვაიბიზნესმენებს მინდა ვუთხრა, რომ ბოროტებაზე აგებულ ბიზნესს დიდი დრო არ უწერია. 1988 წელს, ჯერ კიდევ საბჭოთა კავშირის დროს, საქართველოში პირველი ლიცენზირებული აფთიაქი მე გავხსენი და ამ სფეროში მუშაობის 27 წლიანი გამოცდილება მაქვს, მაგრამ შინაგანმა მორალმა საშუალება არ მომცა, რომ წარმატებული ბიზნესი ადამიანების ძარცვის ხარჯზე მეკეთებინა. სამწუხაროდ, ჩვენს ბიზნესმენებს „სუფთა ბიზნესით“ და ხელისუფლებასთან გარიგების გარეშე ფული არც ერთ სფეროში არ უშოვიათ და ამას ნებისმიერ მათგანს დავუმტკიცებ. ქართველ ბიზნესმენებზე გულაცრუებული დღემდე, პროდუქტის შესაძენად დიდ მარკეტებში არ შევდივარ.

უცხოეთიდან შემოტანილ, ლამაზად შეფუთულ გენმოდიფიცირებულ შხამს მირჩევნია, ქართველი გლეხის წარმოებული, ნატურალური პროდუქცია ვიყიდო. ჩვენ მცირერიცხოვანი ერი ვართ, ამიტომ გეზი პროდუქციის რაოდენობაზე კი არა, ხარისხზე უნდა გავაკეთოთ. ქვეყანაში ყოველწლიურად, სულ უფრო ცოტა ქართველი რჩება, მილევადი ერების რიცხვში ვართ და იმის ნაცვლად, რომ ერთმანეთს დავეხმაროთ, საკუთარი სიხარბისა და გაუმაძღრობის გამო, მოწამლულ პროდუქტს ვაჭმევთ, სახლებიდან ვყრით და ქონებას ვუწვავთ ერთმანეთს. ამ დღეებში, ოფისში ერთი იპოთეკარი გვესტუმრა, რომელმაც მევალე გამოსახლებისთვის ვერ გაიმეტა და აღმასრულებელს თხოვა, ცოტა დროს კიდევ მივცემ, იქნებ ფული იშოვოსო. აღმასრულებელმა იცით რა უპასუხა? მარტო მე ათასობით გამოსახლება მაქვს ჩანიშნული და ახლა თუ არ გამოასახლე, არ ვიცი, მომდევნო პროცესი როდის ჩაინიშნებაო. ასეთ კატასტროფულ სიტუაციაში ვართ და პარლამენტი კიდევ აჭიანურებს ჩვენი ინიციატივით შემუშავებული კანონპროექტის განხილვას, სადაც ოჯახის ერთადერთი საცხოვრებელიდან გამოსახლების აკრძალვაზეა საუბარი.

– როგორც ვიცი, ხელისუფლებამ თქვენი ინიციატივა მოიწონა.

– ვერ ვიტყვი, რომ ხელისუფლებაში ამ კანონპროექტის მომხრეები არ არიან, მაგრამ მათ ის ხალხი უპირისპირდება, ვინც მევახშეობითაა დაკავებული. კანონპროექტის განხოლვა კი არა, რამდენიმე დღის წინ, პაპაშვილმა საპოლიციო გამოსახლების დაბრუნება მოითხოვა. ან საპოლიციო გამოსახლება დააბრუნეთ ან ჩვენ შევიმუშავებთ რაღაც ახალსო. საინტერესოა, ზონდერ-ჯგუფების შექმნას ხომ არ გეგმავენ?

საზოგადოებაში გაცხოველებული კამთი მიდის რუსეთია ჩვენი მეგობრი თუ დასავლეთი. მე კი ვიტყოდი, რომ პოლიტიკაში მეგობრები არ არიან და ყველა ქვეყანას თავისი სტრატეგიული ინტერესი ამოძრავებს. ამიტომ საკუთარი ქვეყნის მეგობრები და მხარდამჭერები თავად უნდა ვიყოთ და საკუთარ სიხარბეს და გაუმაძღრობას ქვეყანა არ გადავაყოლოთ...

ნელი თორდია
скачать dle 12.0