ჰააგის სასამართლო აშშ-ს სამხედროების წინააღმდეგ

ამერიკის შეერთებულ შტატებში რაც უფრო ახლოვდება შუალედური არჩევნები, მით უფრო მეტს საუბრობენ და შიშობენ კიდეც პროცესში უცხო ქვეყნების ჩარევაზე.
პოლიტოლოგები ცალკეული ფირმებისა და კორპორაციების სახელმწიფო საქმეებში ჩარევასა და გავლენაზეც საუბრობენ. ამიტომაც პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა გასულ კვირას მოაწერა ხელი კანონს. დადგენილებით, ნებისმიერ ფირმას, კორპორაციას თუ ცალკეულ პიროვნებას, ვისზეც ეჭვს მიიტანენ ქვეყნის შინაურ საქმეებში ჩარევაზე, მასალები გადასცენ სათანადო ორგანოებს და 45 დღეში დაუწესონ სანქციები სახელმწიფო დონეზე.

დონალდ ტრამპზე კიდევ ერთ დარტყმად შეაფასეს ექსპერტებმა მისი საარჩევნო შტაბის ყოფილი ხელმძღვანელის პოლ მინაპორტის დათანხმება თანამშრომლობაზე სპეციალურ პროკურორ მიულერის საგამოძიებო ჯგუფთან, რომელიც არჩევნებში რუსულ კვალს იძიებს. დღემდე წაყენებული ბრალდებებით, მინაპორტს 10 წლამდე პატიმრობა ელოდებოდა. როგორც ექსპერტები ვარაუდობენ, შესაძლოა, მას ბრალდება დაუმძიმდეს. რა გახდა მისი თანამშრომლობაზე დათანხმების მიზეზი, უცნობია. სასამართლო პროცესები 16 ნოემბრიდან დაიწყება, როდესაც შუალედური არჩევნები უკვე ჩავლილი იქნება.

უცნაურია, მაგრამ ფაქტია _ ტრამპის მოწინააღმდეგეები ნებისმიერ შემთხვევას იყენებენ მისი დისკრედიტაციისთვის. ერთ-ერთმა პორნოვარსკვლავმა გამოსცა წიგნი (?!), სადაც, ყველაფერთან ერთად, ავტორის ტრამპთან ინტიმური ურთიერთობებიც არის აღწერილი. წიგნი ახლო მომავალში გამოდის. თეთრი სახლის ადმინისტრაციას კომენტარი ჯერ არ გაუკეტებია.
ჰააგის საერთაშორისო ტრიბუნალმა მიიღო უპრეცედენტო გადაწყვეტილება _ ავღანეთში 2003-დან 2006 წლამდე მშვიდობიანი მოსახლეობის მიმართ განხორციელებულ არაჰუმანურ ქმედებებში დაადანაშაულა ამერიკელი სამხედროები. ტრიბუნალის გადაწყვეტილებამ გააღიზიანა აშშ-ის ადმინისტრაცია. უსაფრთხოების საკითხებში დონალდ ტრამპის თანაშემწის ჯონ ბოლტონის განცხადებით, თუ ჰააგის მოსამართლეები აშშ-ის მოქალაქეების წინააღმდეგ აღძრავენ საქმეს, თავადაც აღძღავენ საქმეს მოსამართლეების წინააღმდეგ. სანქციებითაც დაიმუქრა და საერთოდ არ ვითანამშრომლებთ ტრიბუნალთანო, განაცხადა. ექსპერტების თქმით, აშშ-ის დამოკიდებულება ჰააგის ტრიობუნალის მიმართ საფრთხეს უქმნის მსოფლიოში საერთაშორისო სამართალს.

აშშ-ის ადმინისტრაციის მაღალჩინოსნები უკვე პირდაპირ ემუქრებიან სირიას, ირანსა და რუსეთს. თუ იდლიბის პროვინციაში ტერორისტებზე განახორციელებენ შეტევას, ასეთ შემთხვევაში მათი ჯარები დაუპირისპირდებიან სირიისა და რუსეთის სამხედროებს. გასული კვირის ბოლოს ისრაელის მხრიდან განხორციელდა დამასკოს აეროპორტზე სარაკეტო შეტევა, მაგრამ სირიის საჰაერო თავდაცვამ გაანეიტრალა რაკეტები და ობიექტი უვნებლად გადარჩა. ნატოს წევრი ქვეყნების სამხედრო-საზღვაო ფლოტის გემები უკვე მიუახლოვდნენ სირიის საზღვრებს. თურქეთმაც გააძლიერა სამხედრო კონტინგენტი სამხრეთის საზღვრებთან, იდლიბის მიმართულებით. პენტაგონი საბრძოლო მოქმედებების დაწყებაზე არ საუბრობს, რაც ტრამპის გაღიზიანებას იწვევს. ამერიკული პრესის ინფორმაციით, დონალდ ტრამპმა თავდაცვის მინისტრ ჯეიმს მეტისზე ზუგრსუკან განაცხადა: "…ცოფიანი კი არა, ზომიერი ქოფაკი ყოფილაო". მათივე ცნობით, საგარეო პოლიტიკის საკიტხებს მასთან აღარ ათანხმებსო. ამერიკელი მიმომხილველები ვარაუდობენ, არჩევნების შემდეგ ჯეიმს მეტისს თანამდებობას დაატოვებინებსო.

გასული კვირის მთავარი მოვლენა რუსეთის ქალაქ ვლადივოსტოკში უკვე მეოთხედ გამართული აღმოსავლეთ ქვეყნების ეკონომიკური ფორუმი გახლდათ. საკვანძო საპორტო ქალაქი ეკონომიკურთან ერთად პოლიტიკურ არენად იქცა. იმის გარდა, რომ 60-ზე მეტი ქვეყნის 6 ათასზე მეტი ბიზნესმენი იმყოფებოდა, ფორუმს ჩინეთის, მონღოლეთის, იაპონიის, სამხრეთ კორეის ხელმძღვანელებიც ესტუმრნენ. პოლიტოლოგებმა ფორუმი ხუთი ქვეყნის სამიტად მონათლეს. პრესისთვის ეკონომიკურმა საკითხებმა მეორე პლანზე გადაინაცვლა. ბიზნესმენები გაფორმებულ ხელშეკრულებებზე, დაწვრილებით ტრადიციულად არ საუბრობენ, კომერციულ საიდუმლოებად რჩება. თუმცა, როგორც იუწყებიან, საკმაოდ ბევრი სოლიდური კონტრაქტი გაფორმდა. ფორუმის დასრულების შემდეგ სტუმრები კმაყოფილები იყვნენ.

ფორუმი პოლიტიკურ ჭრილშიც საკმაოდ ნაყოფიერი გამოდგა. ხუთივე ქვეყნის ხელმძღვანელებმა პირისპირ შეხვედრები გამართეს. აღსანიშნავია, რომ იაპონიისა და ჩინეთის პირველ პირებს ერთმანეთთან პირისპირ 7 წელი არ უსაუბრიათ. ვლადივისტოკში კი სინძო აბე და სინ ძინ პინი ერთმანეთს დიდხანს ესაუბრნენ.

სამხრეთ კორეის დელეგაციას წლეულს პრემიერ-მინისტრი ხელმძღვანელობდა. მან პრეზიდენტის ჩაუსვლელობის გამო ბოდიში მოიხადა. პრეზიდენტის მოუცლელობის მიზეზი გასაგებია _ უახლოეს მომავალში, შემოდგომაზე, ჩრდილოეთ კორეის ლიდერთან აქვს დაგეგმილი შეხვედრა და ორივე კორეაში დიდი სამზადისია. სამხრეთელმა პრემიერმა ფორუმზე თავის სიტყვაში ერთობ საინტერესო ფრაზა თქვა: `…ვლადივოსტოკში ახლა თვითმფრინავით ჩამოვედი თ. მოხარული ვიქნები და ვისურვებდი, გაისად რომ მატარებლით ჩამოვიდე~. აღსანიშნავია, რომ მატარებლით სამხრეთიდან ვერსად წავლენ, თუ ჩრილოეთ კორეის ტერიტორია არ გაიარეს. გამყოფ ზონაში სარკინიგზო ხაზი აყრილია. სავარაუდოდ, პრემიერმა დიპლომატიურად მიანიშნა, რომ გაყოფილი კორეის გაერთიანებას თუ არა, დაახლოებას ახლო მომავალში უნდა ველოდოთ. თუმცა აღსანიშნავია, რომ ამის სასტიკი წინააღმდეგია აშშ-ის ადმინისტრაცია.

სენსაციად იქცა რუსეთის პრეზიდენტის ვლადიმირ პუტინის და იაპონიის პრემიერ-მინისტრის სინძო აბეს საჯარო დიალოგი. იაპონელმა სტუმარმა აღნიშნა, რომ პუტინს უკვე 22-ედ ხვდება და ისურვა ურთიერთობის კიდევ უფრო გაუმჯობესება და სადავო საკითხების მოგვარება. რუსეთის პრეზიდენტმა იქვე შესთავაზა, გააფორმონ სამშვიდობო ხელშეკრულება. "…ახლავე თუ არა, წლის ბოლომდე მოვაწეროთ ხელი სამშვიდობო აქტს ყოველგვარი წინაპირობის გარეშე და შემდეგ დავიწყოთ სადავო საკითხების მოგვარებაზე მუშაობა. ჩინეთთანაც გვქონდა უთანხმოება სხვადასხვა საკითხებში, მაგრამ შევძელით მოგვარება", _ უთხრა სტუმარს. აბეს არაფერი უპასუხია. თუმ, ცა მათი საუბარი კულუარებშიც გაგრძელდა. მართალია, იაპონელ პოლიტიკოსთა ნაწილი წინააღმდეგია, უპირობიოდ გაფორმდეს სამშვიდობო ხელშეკრულება, მაგრამ მომავლის განჭვრეტა ძნელია.

ჩინეთისა და რუსეთის მჭიდრო ურთიერთობა არახალია. ფორუმზე მათი მეგობრობა კიდევ ერთხელ დადასტურდა. ოფიციალური შეხვედრების შემდეგ ვლადიმირ პუტინმა და სინ ძინ პინმა ქალაქში გაისეირნეს. ერთ-ერთ კაფეში სტუმარ-მასპინძელმა `ბლინები~ თავად მოამზადეს, ხიზილალასთან ერთად მიირთვეს და არაყიც დააყოლეს. სწორედ რუსეთ-ჩინეთის დაახლოება აღიზიანებს აშშ-ის ადმინისტრაციასაც. ამიტომაც, ფორუმი ჯერ დასრულებული არ იყო, ამერიკულმა მხარემ ჩინეთს კიდევ უფრო გაუმკაცრა სანქციები. აშშ-ის პრესის ინფორმაციით, ამ კვირაში რუსეთის მიმართაც გაამკაცრებენ სანქციებს.

ვლადივოსტოკის ფორუმის პარალელურად, რუსეთში მიმდინარეობდა სამხედრო სწავლება "აღმოსავლეთი 2018", სადაც რუს სამხედროებთან ერთად ჩინელი და მონღოლი სამხედროები მონაწილეობდნენ. მსგავსი მასშტაბის მანევრები 1981 წლის შემდეგ პოსტსაბჭოთა ქვეყნებში აღარ ჩატარებულა. დასავლური პრესის შეფასებით, რუსეთმა ძალის დემონსტრირება მოახდინა და, ფაქტობრივად, ამერიკული მხარე გააფრთხილაო. წვრთნები პუტინმაც მოინახულა და კმაყოფილი დარჩა. რას მოუტანს მსოფლიოს ორი დიდი ქვეყნის "კუნთების თამაში" ძნელი სათქმელია.

ევროკავშირის ქვეყნებს შორის განხეთქილება უკვე აშკარა ხდება. როგორც მოსალოდნელი იყო, ევროპარლამენტმა ჰოლანდიელი დეპუტატის წინადედებით მიიღო დეკლარაცია _ ხმის უფლება შეუჩერდეს უნგრეთს. ეს პირველი შემთხვევაა, როდესაც ევროკავშირის წევრ ქვეყანას ევროპარლამენტში ხმის უფლებას ართმევენ. თუმცა გამორიცხული არ არის, სხვა "ურჩმა" ქვეყნებმაც გაიზიარონ უნგრელების ბედი, განსაკუთრებით მათ, ვინც ეწინააღმდეგება მიგრანტების მიღებას. მიგრანტების მიერ ევროპის ქვეყნებში ამდენი დანაშაულის შემდეგ უნდა ვიფიქროთ, რომ მელას მართლაც უყვარს თავისი მახრჩობელა.

გია ბურდული
скачать dle 12.0