დედაქალაქის მერის მოადგილე მაია ბითაძე აცხადებს, რომ სამშენებლო უსაფრთხოების ნორმების დარღვევების გამო, ორ მილიონამდე ჯარიმაა ამოღებული. 

„იცით, რომ სამშენებლო მოედნიდან სამშენებლო მანქანების ბორბლების გარეცხვასთან დაკავშირებით რეგულაციები გავამკაცრეთ. გარდა ამისა, ძალიან ბევრი რეგულაცია გამკაცრდა სამშენებლო უსაფრთხოების ნორმების დაცვის და დარღვევის თვალსაზრისით, რომლის გამოც, სამწუხაროდ, ორ მილიონამდე ჯარიმა იქნა ამოღებული ბოლო რამდენიმე თვის განმავლობაში. თუმცა რეგულაციები, რომლებზეც ჩვენ ახლა ვსაუბრობთ, დაკავშირებულია მტვრის ნაწილაკების წარმოქმნის პრევენციასთან და სავალდებულო, აუცილებელია ნებისმიერი თანამედროვე ქალაქისთვის“, – განაცხადა მაია ბითაძემ.

დედაქალაქის მერის კახა კალაძის განცხადებით, დედაქალაქში ჰაერის მტვრით დაბინძურების პრობლემის აღმოფხვრის მიზნით, მოქმედ კანონმდებლობაში რეგულაციები უნდა გამკაცრდეს. ამის შესახებ მან დედაქალაქის მთავრობის სხდომაზე ილაპარაკა.
მისივე თქმით, სამშენებლო მასალის ტრანსპორტირებისა და განთავსების მიმართულებით, ცვლილებების განხორციელება აუცილებელია. კახა კალაძემ მერის მოადგილეებს დაავალა, რომ კანონში შესაბამისი ცვლილებები დაამუშაონ და საკანონმდებლო ორგანოს წარუდგინონ, რომელიც თანამშრომლობისთვის მზადაა. მისი თქმით, მშენებლობებისგან გამოწვეული მტვერი ქალაქისთვის პრობლემას წარმოადგენს

1tv.ge

მეტის ნახვა
13-07-2018, 15:30


გვესაუბრება ექსპერტი ეკონომიკის საკითხებში სოსო არჩვაძე:

– ბატონო სოსო, არსებულმა ეკონომიკურმა პრობლემებმა მთავრობა შეიწირა. რით ვერ მოიძებნა ოპტიმალურიგამოსავალი, რათა ქართული ეკონომიკისგანვითარების გზას მივაგნოთ?

– იმის სათქმელად რომ მდგომარეობა უარესდება, ენა არ მომიბრუნდება, გარკვეული მიმართულებებით პროგრესის ნიშნები არის, თუმცა, მთავარი გამოწვევა რაზეც, ჯერჯერობით, ვერცერთმა ხელისუფლებამ ღირსეული პასუხი ვერ გასცა არის ის, რომ მაკრო-ეკონომიკური ზრდა მოსახლეობის კეთილდღეობაზე ვერ აისახა. ზოგადად, ზრდა გვაქვს, მაგრამ ამის სარგებელს, ნაყოფს საზოგადოების დიდი ნაწილი საკუთარი ოჯახის კეთილდღეობაზე ვერ გრძნობს.
ხელისუფლების მთავარი ამოცანა არის შეძლოს, მოახერხოს, რომ ეკონომიკური ზრდა როგორმე თითოეულ ოჯახზე დაიყვანოს. ზოგადად, ამას ეკონომიკური ტერმინით ინკლუზიურიეკონომიკა ჰქვია. ანუ კორელაცია, კავშირი ეკონომიკაზე 10%-ით მკვიდრდება, ასეთ შემთხვევაში, მოსახლეობის კეთილდღეობა 7–8%-ით მაინც უნდა იზრდებოდეს. თუმცა, სტატისტიკის მიხედვით, კვლევები ადასტურებენ, რომ იზრდება უთანაბრობა, სიღარიბე განსაკუთრებით, ყველაზე მოწყვლად ჯგუფებში.

ახლა, ფაქტობრივად, ასიმეტრიული განვითარება გვაქვს, სადაც საზოგადოების ერთი ნაწილი უკეთესად ცხოვრობს, შეიძლება ეს მზარდი ნაწილია, მაგრამ კიდევ უფრო დიდი ნაწილი ამ თამაშს ისე უყურებს როგორც კინოფილმ `პირველ მერცხალში~ ჩვენი ფეხბურთელები ფოთიდან უყურებენ ინგლისელების თავურით თამაშს, მხოლოდ თვალყურის დევნებაში არიან, რეალურად კი, თამაშგარე მდგომარეობაში რჩებიან.

_ ანუ, საზოგადოებაზე, ხალხის კეთილდღეობაზე მორგებული ეკონომიკა არ გვაქვს?

– არის ასეთი გამოთქმა: ჯოჯოხეთამდე გზა კეთილი სურვილებით არის მოკირწყლულიო. ნებისმიერმა ხელისუფალმა სანამ თავის საქმიანობას დაიწყებს უნდა გაიცნობიეროს ჰიპოკრატეს პრინციპი, რაც მედიკოსებს აქვთ – არ ავნო. ანუ, სანამ ცოცხალ ორგანიზმს მკურნალობას დაუწყებ, მანამდე ეს სუბიექტი რომლის სამკურნალოდაც მოგიწვიეს, დაგიძახეს თუ დაგიქირავეს იმაზე უარეს მდგომარეობაში არ უნდა ჩააყენო, ვიდრე აქამდე იყო. ეს სლოგანი თითოეულ ხელისუფალს უნდა ჰქონდეს. თვითონ საქართველოს ეკონომიკა იმდენად ღია და გახსნილი სისტემაა – 140 ქვეყანასთან გვაქვს ეკონომიკური კავშირები, რომ აქ, მარტო საკუთარი ჭკუით, გონებით და თანმიმდევრული პოლიტიკით ყველაფერს ისე ვერ დაალაგებ როგორც გინდა. მაგრამ ჩვენი ამოცანაა გარე, ნეგატიური ფაქტორები ჩვენს საწინააღმდეგოდ კი არ გავაძლიეროთ, არამედ მათი ჩვენი ინტერესების შესაბამისად გამოყენება შევძლოთ. მაგალითად, საქართველოს აქვს კარგი გეოგრაფიულ-გეო-პოლიტიკური მდებარეობა, იგი არის გზაჯვარედინზე, რამაც შეიძლება სარგებელი მოუტანოს ეკონომიკასმომსახურების, ენერგეტიკული და ფინანსური ხაზით, რასაც მიზანსწრაფული მოქმედება სჭირდება, რათა ის პოტენციური კლიენტების, ადრესატების ერთობლივი მოქმედება ჩვენი ინტერესების საწინააღმდეგოდ არ მოხდეს. ფრთხილი დამოკიდებულება გვმართებს იმისათვის, რომ ერთი მხრივ, ქვეყნის შიდა ეკონომიკური ველი ნეგატიური ფაქტორებისგან დავიცვათ, ხოლო მეორე მხრივ, უნდა გავითვალისწინოთ, რომ ჩვენ არ ვართ კუვეითი ან სხვა ენერგეტიკული რესურსებით მდიდარი ქვეყანა, რომელსაც შეუძლია ეკონომიკური ზრდა უზრუნველყოს რომელიღაც ერთი ბუნებრივი ფაქტორისგან მიღებული რენტული შემოსავლით.

იმ პიკური მდგომარეობისთვის, რაც 1988 წელს გვქონდა, არ მიგვიღწევია. ვარდნა იმდენად მკვეთრი იყო, ზემოთ ასვლას წლები სჭირდება. ჩვენ, დაახლოებით, 35-40 წლით უკან გადავვარდით.

– როდის უნდა შეიქმნას ქვეყანის ეკონომიკური განვითარების კონცეფცია?

– განზრახულობა არის, მაგრამ ეს ზოგადი ცნებაა. ეს იგივეა გქონდეს სურვილი იყო ჯანმრთელი და მდიდარი. ვინ ამბობს ამაზე უარს, მაგრამ მისი მიღწევის გზებია მოსაძებნი, ხომ? გვინდა ვიყოთ ენერგეტიკული და ფინანსური ჰაბი. კი ბატონო, მაგრამ რა კეთდება საიმისოდ, რომ ამ მიმართულებით კაპიტალი შემოვიდეს, შეიქმნას ახალი სამუშაო ადგილები, მომზადდეს კვალიფიციური კადრები, რათა ისინი ქვეყნიდან კი არ გარბოდნენ, არამედ ეს რესურსი ადგილზე გამოვიყენოთ?! – სამწუხაროდ არაფერი. შესაძლოა, მდგომარეობა ოდნავ გამოსწორდა, მაგრამ ვისაც ჩვენ ვეჯიბრებოდით ისინი ხომ არ გაჩერებულან ერთ ადგილზე, არამედ კვლავ წინ მიიწევენ. ამიტომ, 1988 წელს ჩვენ ეკონომიკური თანამშრომლობის და განვითარების წევრი ქვეყანავიყავით და 32 ქვეყნის საშუალო დონის მაჩვენებელი მოსახლეობის ერთ სულზე წარდგენილიმშპ-თი, დაახლოებით, 40%-მდე იყო. 30 წლის შემდეგ კი, იგივე ქვეყნების საშუალო მაჩვენებელთან შედარებით ეს პროცენტი 12-ს შეადგენს. ანუ, პრობლემა უფრო მწვავედ დგას, საკუთარი გზა ვერ გვიპოვია.

– როგორ გავარკვიოთ რამდენად სწორად ვითარდება ჩვენი ქვეყანა?

– არსებობს რამდენიმე კრიტერიუმი, რომელიც გვიჩვენებს ქვეყანა სწორი გზით ვითარდება თუ მხოლოდ ციფრების მანიპულაციას აქვს ადგილი. მოდით, მოვახდინოთ შეფასება – საქართველოში უფრო მეტი ქართველი ბრუნდება თუ პირიქით, გადის. მეორე – ზოგადად, კმაყოფილი მოსახლეობა სჭარბობს თუ პირიქით, მესამე – ბოლო ექვსი თვის მანძილზე მოსახლეობის მდგომარეობა გაუარესდა, გაუმჯობესდა თუ იგივე დარჩა. ამ კრიტერიუმებით თუ ვისარგებლებთ, მაშინ ეს მაჩვენებლები გაცილებით სოლიდური, ობიექტური იქნება, ვიდრე სავალუტო ფონდის დეპეშით გამოგზავნილი შეფასება, თუ სტატისტიკის სამსახურის მიერ დადებული ციფრი მაღალ ეკონომიკურ ზრდასთან დაკავშირებით. ხელისუფლებას ირჩევს არა სავალუტო ფონდი ან რომელიმე საერთაშორისო ფინანსური და ეკონომიკური ორგანიზაცია, არამედ საზოგადოება, ხალხი. ნებისმიეირ ხელისუფლება ხალხის წინაშეა ანგარიშვალდებული. ამიტომ, ხალხის აზრი განმსაზღვრელია. რაც არ უნდა კარგად წარმოვაჩინოთ საქმე, თუ საზოგადოება უკმაყოფილოა, ჩვენი შეფასება არაფერი იქნება.
რატომ გადიან ქვეყნიდან? – საბჭოთა კავშირის პირობებში ქართველთა 96% საქართველოში ცხოვრობდა, მხოლოდ 4% იყო გასული დანარჩენ 14 რესპუბლიკაში, რუსეთის ჩათვლით. დღეს, ბევრი ქართველი დამდუღრულივით გარბის საქართველოდან იმის გამო, რომ პერსპექტივა, ეკონომიკური ცოდნა-გამოცდილება არ აქვს. ერთ-ერთ პოლიტიკოსთან შეხვედრაზე ვიყავი, მან ტრაბახი დაიწყო: თუ ადრე, საქართველოდან ძიძები, მომვლელები გადიოდნენ, ახლა, ქვეყანას ინჟინრები, ინტელექტუალები ტოვებენ, რაც პროგრესზე მიუთითებსო. როგორ მიუთითებს ყოველივე პროგრესზე? პირიქით, საქმე უფრო მძიმედ არის, როდესაც მაღალი კვალიფიკაციის ადამიანი ქვეყანაში სათანადო სამსახურს, თავისი უნარის, ცოდნის გამოყენების არეალს ვერ პოულობს და იძულებულია მოღვაწეობა ქვეყნის გარეთ გააგრძელოს.

– ბატონო სოსო, ახალმა პრემიერმა ახალი საკანონმდებლო ინიციატივები შემოიტანა, როგორ უყურებთ ამას ქვეყნის განვითარების თვალსაზრისით?

– ფაქტობრივად, მიუხედავად იმისა, რომ ბახტაძე ფინანსთა მინისტრის რანგში შვიდი თვე იყო, მის მიერ შემოთავაზებული საკანონმდებლო ინიციატივები და ვერბალური განცხადებები მხოლოდ ფინანსთა მინისტრის ფუნქციებში არ ეტეოდა. ბევრი პოლიტიკურიგანცხადება გაკეთდა. მან, გარკვეულწილად, გააკეთა განცხადებები საბანკო სექტორის მიმართ, თქვა, რომ მათი ქმედება გარკვეულ ჩარჩოებში უნდა მოექცეს და ზოგად ეროვნულ სახელმწიფოებრივ ეკონომიკურ ინტერესებსდამორჩილდეს.

ბახტაძე, ასევე, გამოვიდა ინიციატივით ბანკებს სესხის გაცემაზე გარკვეული შეზღუდვებიდაუწესდეს. საქართველოში საშუალო საპროცენტოგანაკვეთი შინამეურნეობათა სესხებზე ეს იქნება თუ არა იპოთეკით დატვირთული, დაახლოებით, 15%-ია, მაშინ როცა აშშ-ში ეს, დაახლოებით, 3,25%-ის ფარგლებში მერყეობს. დაახლოებით, 4–5ჯერ უფრო დაბალია საპროცენტოგანაკვეთი, სესხის ღირებულება განვითარებულ ქვეყნებში, ვიდრე ჩვენთან. კიდევ უფრო დაბალია იაპონიაში – 1,68%, ლუქსემბურგში – 2%. ჩვენთან, ბანკები ამით დიდ შემოსავალს ღებულობენ. საბანკო სექტორის მიმართ სახელმწიფოს საშუალება აქვს რეგულირებაუფრო იოლად მოახდინოს, იგი განსაზღვრავს როგორი უნდა იყოს კაპიტალის სიდიდე და ა.შ. ამიტომ, პირველ რიგში, სახელმწიფომ იმ სფეროზე იზრუნა, რომელზეც უფრო მეტი ზემოქმედების საშუალება აქვს.

ახლა ლაპარაკი მიდის იმაზე, რომ ბიზნესის ხელშეწყობის მიზნით მცირე და საშუალო ბიზნესის გადასახადების ზღვარი 100 ათასიდან 500 ათას ლარამდე იწევა, ამით ბიზნესს სერიოზული შეღავათი ეძლევა.

– ეს რეგულაციები მისასალმებელია, მაგრამ რამდენად საკმარისია. კიდევ რა უნდა გაკეთდეს?

– გასაკეთებელი ბევრია: როდესაც ქვეყანაში სამეურნეო-სამეწარმეოერთეულების რაოდენობა მხოლოდ 120 კაცზე სამჯერ უფრო ნაკლებია, ვიდრე ევროპის ქვეყნებში; როდესაც დარღვეულიაპროპორცია დაქირავებით დასაქმებულსა და თვითდასაქმებულს შორის, ანუ ანაზღაურებითი სამუშაო ადგილების რაოდენობა ქვეყანაში მცირეა; როდესაც ბანკების მთლიან შემოსავლებში არაპროფილური საქმიანობიდან შემოსავლები თითქმის სჭარბობენ მათ ძირითად, პროფილური საქმიანობით მიღებულ შემოსავლებს, ასეთ დროს რაიმე კმაყოფილებაზე საუბარი ჯერ ადრეა.

ჩვენ, ვცდილობთ, ის სტრუქტურა აღვადგინოთ, რომელიც საბჭოთა კავშირის პერიოდში გვქონდა. ეს არის ფანტომური ტკივილების, ცნობიერების შედეგი, როცა მაგალითად, ადამიანს კიდური აღარ აქვს და წვივი სტკივა. ჩვენ, ფაქტობრივად, რაც მალე დავივიწყებთ იმ ძველ სტრუქტურას, რომელიც საქართველოს ჰქონდა, მით უკეთესი. უნდა შევძლოთ ახალ ტექნოლოგიებზე დაფუძნებული ეკონომიკის განვითარება, სადაც უფრო მაღალი წილი ადამიანურ კაპიტალს ექნება და შრომითი დანახარჯები შედარებით ნაკლები იქნება. ნაკლები იმედები უნდა დავამყაროთ აგრარულ სექტორზე იმ გაგებით როგორც ეს ადრე გვესმოდა. ძველი ტრადიციული ტექნოლოგიებით სასოფლო მეურნეობა შედეგს ვერ მოგვიტანს. მაშ, რა ვუყოთ სოფლად მაცხოვრებელ ადამიანებს? _ პოლიტიკა რომ ადამიანები აგრარული სექტორისათვის ზედმეტი გავხადოთ, სწორი იქნება. მაგრამ პოლიტიკა რომ ეს ადამიანები გავათავისუფლოთ სოფლად ცხოვრებისაგან, სწორი არ იქნება. აქვე, ერთსაც გეტყვით: საქართველოს 90-იანი წლების დასაწყისისთვის 100-ზე მეტი დარგი ჰქონდა განვითარებული, მაგრამ როდესაც დადგა საკითხი მსოფლიო ბაზარზე კონკურენტუნარიანი პროდუქციის გატანის თაობაზე, აღმოჩნდა, რომ ამ 106 დარგიდან რომელიც გვქონდა, ფაქტობრივად, არ აღმოგვაჩნდა დარგი, რომლითაც ბაზარს ჩვენს პირობებს ვუკარნახებდით. სხვა ქვეყნებს ზოგს გაზი აღმოაჩნდა, ზოგს ბამბა, ზოგს ფერადი ლითონები და ა.შ. ჩვენ ცოტ-ცოტა ყველაფერი გვქონდა, მაგრამ რომ განგვევითარებინა ჩვენი რესურსები ამას არ გაწვდებოდა. ამიტომ, უნდა შეგვერჩია რომელიმე დარგი და მის განვითარებას შეწყობოდა ხელი, ამ ძიებაში წლები გავიდა. უნდა ავარჩიოთ დარგი და მის საფუძველზე მოვახდინოთ ყველა დანარჩენისრესტრუქტურიზაცია და ეკონომიკის ასე განვითარება, წინააღმდეგ შემთხვევაში განწირული ვიქნებით მარადიული ჩამორჩენილობისთვის.

– ბატონო სოსო, ხშირად ისმის, რომ მიბმული ვართ თურქეთის ეკონომიკას. რატომ არ შეიძლება ვთქვათ სხვა, თუნდაც ჩინურ მოდელს მივებათ?

– დიახ, თურქეთის ეკონომიკაზე დამოკიდებული ვართ. თურქეთს ჩვენს საგარეო-სავაჭრო ბრუნვაში, დაახლოებით, 14–17% უჭირავს. საბჭოთა კავშირის პერიოდში, რუსეთზე მოდიოდა ჩვენი საგარეო-სავაჭრო ბრუნვის 60%. რუსეთისგან თავის დაღწევა შევძელით, მასზე ისე დამოკიდებულნი აღარ ვართ. ჩვენს ქვეყანაში ხდება თურქული საქონლის რეალიზაცია. საქართველოში იმდენ თურქულ საქონელს ვყიდულობთ, რითაც თურქეთში, დაახლოებით, 60 ათას სამუშაოს ვქმნით. რა გამოდის, ჩვენი თანამემამულენი უცხოეთში შოულობენ ფულს, რაც საქართველოში შემოდის და მერე, ამ ფულით თურქულ საქონელს ვყიდულობთ. საქართველოგამოდის როგორც მეგა-ერგნეთი, ფაქტობრივად, სხვაგან შექმნილი დოვლათის უტილიზაციის ადგილი, რაც ნაკლებად ემსახურება ჩვენი ეკონომიკისგანვითარებას. ჩვენ უნდა შევძლოთ მაქსიმალურად მოვახდინოთ უცხოური იმპორტირებული საქონლის იმ საქონლით ჩანაცვლება, რომლის წარმოების კულტურა, ტრადიცია, პოტენციალი გაგვაჩნია.

თამარ შველიძე

მეტის ნახვა
8-07-2018, 13:00


სკანდალური ინტერვიუ ბატონ თეიმურაზ ქარჩავასთან, რომელიც გამაოგნებელ ისტორიას ჰყვება იმ მაქინაციების შესახებ, რის შედეგადაც სატენდერო კომისიამ უარი უთხრა 70 მილიარდი დოლარის ბრუნვის მქონე `პაუერ ჩაინას~ და არჩევანი სრულიად უსახო და უცნობ "კონტიზე" გააკეთა

შეერყა თუ არა სავარძელი საქართველოს პრემიერმინისტრ კვირიკაშვილს და მის "ბიზნესპარტნიორ-მინისტრ" ქუმსიშვილს "ანაკლია პორტის" პროექტში, "ყაჩაღ ბანკირ" ხაზარაძესთან ერთად, უმოწყალოდ აიშალა სამთავრობო და საპარლამენტო ჭილყვავი, ჟურნალისტებთან ერთად!

ბუნებრივია, ამას მოველოდი, მაგრამ ყველა ერთად ანკლიას თუ მიადგებოდა, ნამდვილად ვერ ვიფიქრებდი, რამდენიმე მიზეზის გამო:

– 2013 წლიდან, იშვიათი გამონაკლისის გარდა, რაიმე საქმიანი არავის დაუწერია "ანაკლია პორტზე" გარდა შეკვეთილი წერილებისა, სადაც აშკარად ჩანდა, რომ მათმა ავტორებმა პორტზე (მითუმეტეს, მშენებარე "ღრმაწყლოვან პორტზე"), საერთოდ არაფერი იცოდნენ.

– ერთერთმა მათგანმა კი, ამასწინათ, ყოველგვარი "გამოძიების" გარეშე, განაჩენი გამოუტანა ანაკლიის "ათასწლეულის" პროექტს!

მის "საბრალდებლო დასკვნაში" ნათქვამია – "…ხაზარაძემ და მისმა "ანაკლიის განვითარების კონსორციუმმა" ღრმაწყლოვანი პორტის ასაშენებლად კერძო ინვესტიციავერაფრით მოიზიდეს, რადგან მსოფლიოს გავლენიანმა ფინანსურმა ინსტიტუტებმა ანაკლიის აბსოლუტურად უტოპიურ და ჩანასახშივე წარუმატებლობისათვის განწირულ პროექტში ფულის ჩადება არ მოინდომეს."
არადა, "ანაკლია პორტის" პროექტის დროებითი ჩავარდნა, ამ პროექტის უტოპიურობის კი არა, მრავალ მიზეზთან ერთად კვირიკაშვილ-ქუმსიშვილ-ხაზარაძის კორუფციული გარიგების შედეგია და იგი არ უნდა მიებას ფოთის პორტს და მის დღევანდელ მფლობელს!

ადრეც, არაერთხელ აღვნიშნე – ფოთის პორტში მოქმედ, მსოფლიოში ერთერთ უდიდეს გადამზიდავკომპანია "მაიერსკს", სანამ ანაკლიაში "ღრმაწყლოვანი პორტის მშენებლობა" ანონსირდებოდა, არასოდეს გამოუხატავს ნეგატიური დამოკიდებულება ამ პროექტისადმი. მაგრამ, როგორც კი ტენდერის გამარჯვებულად "ხაზარაძე და კონტი ჯგუფი" იგივე "ანაკლიის განვითარების კონსორციუმი" გამოცხადდა და პორტის მშენებლობის ნაცვლად "კონტეინერების ტერმინალის" პიარს მიჰყვეს ხელი და ყველა საინფორმაციო საშუალება ანაკლიის "კონტეინერების ტერმინალის" მშენებლობაზე აუწყებდა მკითხველს, მე პირადად გამიჩნდა წინათგრძნობა, რომ "მაიერსკი" უსათუოდ იტყოდა თავის სიტყვას, რაც მოხდა კიდეც!

ბუნებრივია, "ხაზარაძე კონტისეული" ანაკლიაში მშენებარე "კონტეინერების ტერმინალი", ფოთში არსებული ტერმინალისუშუალო კონკურენტია და მისი მეპატრონე ყველაფერს გააკეთებს იმისათვის, რომ მშენებლობა არ განხორციელდეს, ან თუნდაც შეფერხდეს და სანამ აშენებულა სახელი გაუტყდეს!

ამ პროცესის თანამონაწილენი არიან ის ჟურნალისტები, რომლებიც უარგუმენტოდ, ზოგადი "ბრალდებებით" ამტკიცებენ ანაკლიაში ღრმაწყლოვანი პორტის მშენებლობის უპერსპექტივობას, ისევე, როგორც ზოგიერთი, მთავრობის წარმომადგენელი და პარლამენტარი.

გერმანულმა კომპანიამ, რომელსაც ტენდერის 12 მოწილეს შორის ყველაზე ღირსეული, ტენდერის პირობების უნაკლოდ შემსრულებელი უნდა შეერჩია. ამ მომსახურებისთვის ორ მილიონამდე ევრო მიიღო!
გერმანელებმა გასაგებია, რა მოგებაც ნახეს ამით, მაგრამ საქართველომ რა შედეგი მიიღო?

ვესაუბრებით, კონსორციუმ "ანაკლია პორტი და ეკო პარკის" პრეზიდენტს, ბატონ თეიმურაზ ქარჩავას:

– 2016 წლის ივნისში დასაწყები "ანაკლია პორტის~ მშენებლობა დღემდე არ დაძრულა. არადა, ეს პუნქტი, ტენდერის ერთერთი უმკაცრესი მოთხოვნა იყო!

– მკითხველს უნდა შევახსენო: კონსორციუმ "ანაკლია პორტი და ეკო პარკის" და მასში შემავალი, ჩინური კომპანიის "ფაუერჩაინას" ტენდერის ბოლო ეტაპზე ჩამოშორება, დიდწილად, საქართველოს მთავრობის მიერ (სხვა ტექნიკურ საკითხებთან ერთად, რომლებიც სახელმწიფოს უნდა მოეგვარებინა), სწორედ, პორტის მშენებლობის, 2016 წლის პირველ ივნისს დაწყების, დაჟინებულმა მოთხოვნამ გამოიწვია!

ტენდერის ფინიშზე დარჩენილი "ხაზარაძე და კონტი ჯგუფისგან" განსხვავებით, ჩვენი კონსორციუმი რამდენიმე წელიწადი ემზადებოდადა ამუშავებდა "ანაკლია პორტის" მშენებლობის კონცეფციას. დეტალებში იყო გათვლილი ყველა ტექნიკური საკითხი (არაფერს ვამბობ პროექტის დაფინანსებაზე, რადგან, ამ საკითხის საეჭვოობის შემთხვევაში არასერიოზულია "ათასწლეულის პროექტზე" საუბარი), ბუნებრივია, მათი შესრულებისვადებთან ერთად. ამიტომაც მივმართეთ საქართველოს მთავრობას და ასამდე შეკითხვა გავუგზავნეთ, რომელთა შესწავლა და გადაწყვეტა აუცილებლადმიგვაჩნდა, სანამ სახელმწიფოსა და ტენდერში გამარჯვებულს შორის ხელშეკრულება დაიდებოდა.

ერთერთი უმნიშვნელოვანესი ამ შეკითხვებში მშენებლობის დაწყების ვადის პირველი ივნისის ნაცვლად 2016 წლის ბოლომდე გადატანა იყო, რაზედაც კატეგორიული უარი მივიღეთ.

ასევე, სახელმწიფოსგან ვითხოვდით, პორტის მშენებლობის პარალელურად ინფრასტრუქტურის სინქრონულად მოწყობის გარანტიას, რომელიც, მიუხედავად ჩვენი კონსორციუმის წინადადებისა – ინფრასტრუქტურაც ჩვენ დაგვეფინანსებინა და აგვეშენებინა არ იქნა მიღებული და ეს შეკითხვაც უპასუხოდ დარჩა ყველა სხვა დანარჩნთან ერთად, რომელთა ჩამოთვლა საგაზეთო ინტერვიუში შეუძლებელია!

მახსენდება, ჩვენი შეკითხვების სიმრავლის გამო, მთავრობიდან ასე გვიპასუხეს – "რა შეკითხვები აგიტყდათ, თქვენი კონკურენტი ხმას არ იღებს, უპრეტენზიოდ თანხმდება სახელმწიფოს მიერ შეთავაზებულ ტენდერის პირობებზეო?"

ჩვენი პასუხი მოკლე და კონკრეტული იყო – ჩვენ პორტის მშენებლობას სერიოზულად ვაპირებთ და შეკითხვებსაც ამიტომ ვსვამთ!
ბუნებრივია, საქმისადმი ასეთი მიდგომა, ქვეყნის ანგაჟირებული მთავრობის თვალში, ჩვენი მისამართით გაღიზიანებას იწვევდა და საბოლოოდ, ყველა ჩვენი შეკითხვა უპასუხოდ დარჩა. არადა, ბოლო მომენტამდე ველოდით, მთავრობაში მოიძებნებოდა ადამიანი, რომელიც მიახვედრებდა პორტის მშენებლობასთან დაკავშირებულ მინისტრებს და უშუალოდ პრემიერმინისტრს, რომ ტენდერში გამარჯვებულის – "სახელმწიფოს მიერ შემოთავაზებულ ტენდერის პირობებზე უპრეტენზიოთანხმობა" ათასწლეულის პროექტს ჩაშლიდა, რაც, სამწუხაროდ აცხადდა კიდეც!

თქვენი შეკითხვის არ იყოს – მესამე ივნისი მიიწურა `ანაკლია პორტის~ მშენებლობაკი დღემდე არ დაძრულა!

– მესამე ივნისი მიიწურა, რაც თქვენ საქართველო დატოვეთ და აქ არ გამოჩენილხართ. რა ვუთხრათ "ანაკლია პორტის" მშენებლობით დაინტერესებულ მკითხველს:

– ბატონმა თეიმურაზ ქარჩავამ, მთავრობის უნდობლობის გამო განაწყენებულმა დატოვა საქართველო?

– სად მოღვაწეობდა იგი ამ დროის მანძილზე?

– ფუნქციონირებს თუ არა თვენი კონსორციუმი "ანაკლია პორტი და ეკო პარკი"?

– საბოლოოდ ჩამოშორდა ბატონი თეიმურაზ ქარჩავა "ანაკლია პორტის" ფაქტიურად ჩაშლილი მშენებლობის იდეას, თუ, შეიძლება იგი კვლავ ჩადგეს ქვეყნის და მისი მოსახლეობის უკეთესი მომავლის სამსახურში?

– ის, რომ, "ხაზარაძე და კონტი ჯგუფი" ანაკლიაში პორტის ამშენებლები არ იყვნენ, ჩემთვის, მათი ტენდერში გამოჩენისთანავე იყო ცნობილი!

იქნება მკითხოთ – რა არგუმენტებზე დაყრდნობით ვაცხადებ ამას?

ამ კითხვაზე საქართველოს მთავრობამ გვიპასუხა ტენდერის ფინიშის სწორზე – "რა შეკითხვები აგიტყდათ, თქვენი კონკუენტი ხმას არ იღებს, უპრეტენზიოდ თანხმდება სახელმწიფოს მიერ შეთავაზებულ ტენდერის პირობებზეო?"

როცა, ასეთი უპასუხისმგებლო მონაწილე გამოაცხადეს ტენდერში გამარჯვებულად (სინამდვილეში "ანაკლია პორტის" ტენდერს გამარჯვებული არ ჰყოლია, რადგან, როგორც ზემოთ ვახსენე, ჩვენი კონსორციუმი, ქვეყნის მთავრობისგან სატენდერო პირობებზე უმნიშვნელოვანეს კითხვებზე პასუხების მოლოდინში თამაშგარეთ დატოვეს), ჩემი საქართველოში დარჩენა, უამრავ კითხვას გააჩენდა და ისედაც გართულებულ მდგომარეობას კიდევ უფრო გაამწვავებდა…

მომიყვნენ, – მავანმა ისიც კი სცადა, ჩემთვის დაებრალებინა საქართველოს მთავრობის და მისი რჩეულის "ხაზარაძე და კონტი ჯგუფის" წარუმატებელი, ფულის სამათხოვროვოიაჟი დედამიწის გარშემო!

წარმოიდგინეთ, ეს ორი წელი საქართველოში რომ ვყოფილვიყავი, რამდენ პროვოკაციებს მოაწყობდნენ ჩემი და ჩემი კონსორციუმის წინააღმდეგ, ოღონდ თავი დაეძვრინათ ჩასვრილი საქმიდან!

აქვე უნდა ვთქვა – მიუხედავადყველაფრისა ყურადღებითვადევნებდი თვალს საქართველოს მთავრობის და მისი "რჩეულის" მცდელობას, მოეძიათ პორტის ასაშენებელი თანხები (რაც ტენდერში მონაწილეობის გადაწყვეტილების მიღაბამდე მზად უნდა ჰქონოდათ!) და მზად ვიყავი შესაძლებლობის ფარგლებში დავხმარებოდი კიდეც, მაგრამ, როცა, ისინი, ჩემი კონსორციუმის წევრებს მიადგნენ ფულის სამათხოვროდ, მაშინ მივხვდი, რა დონის ავანტიურისტებთან გვქონდა საქმე მე და საქართველოს მოსახლეობას!

ასეთ ხალხს როგორ უნდა გავუნაწყენდე?

მაშინაც კი არ გავნაწყენებულვარ ამ მთავრობაზე, როცა – 2015 წლის აპრილში ბერლინში გამართულ შეხვედრაზე, ერთერთ უდიდეს გადამზიდავ კომპანიის Mშც-სთან მიღწეული შეთანხმება – ანაკლია პორტის, კონტეინერების ტერმინალის მშენებლობის დაფინანსება (1.200.000.000$) ჩამიშალეს. შეხვედრიდან მეოთხე დღეს, როცა ურთიერთთანამშრომლობისა და კონტეინერების ტერმინალის დაფინანსების ხელშეკრულებაზე უნდა მოგვეწერა ხელი, მორიდებით მაუწყა კომპანიის წარმომადგენელმა, რომ MSC-ს სამეთვალყურეო საბჭომ, საქართველოს მთავრობიდან მიიღო შეტყობინება – ბატონ თეიმურაზ ქარჩავას და მის კონსორციუმ "ანაკლია პორტი და ეკო პარკს" ქვეყნის მთავრობის მხარდაჭერა არ გააჩნიაო!

მაშინ ვიფიქრე – მტერი მყავს ალბათ და მთავრობის სახელი გამოიყენა-მეთქი!

განაწყენებულს არ დამიტოვებია საქართველო – გუდაწყვეტილი კი წამოვედი ორი წლის წინ, იმის გამო, რომ, ამ ჩინოვნიკებს, სახელმწიფო სამსახურიპირად ბიზნესად აქვთ ქცეული!

რას ვაკეთებდი საქართველოდან წასული?

– ბუნებრივია, უსაქმურად არ ვყოფილვარ. სსრკ-ს დაშლის შემდეგ, რომ იტყვიან, საქართველოში ერთი ცენტი არ მიშოვია, მე იქ "ბიზნესი" არ მქონია. უპოვართა თანადგომა, ქველმოქმედება, ეკლესია-მონასტრების აღდგენა, ახლის მშენებლობა, ანაკლია პორტის პროექტთან დაკავშირებული 20 წლის მანძილზე ჩემი საქმიანობა და ინვესტიციები პოლიტიკური ქულების მოსაპოვებლად არ დამიგეგმავს, ყველა ეს საქმე ჩემი ქვეყნის და მისი მოსახლეობის საკეთილდღეოდ იყო გამიზნული.

გვიან მივხვდი – ურთულესი საქმე ყოფილა, ჩვენს დროში, საქართველოში კეთილი საქმის კეთების ნებართვის მოპოვება!
კონსორციუმი "ანაკლია პორტი და ეკო პარკი" რა თქმა უნდა ფუნქციონირებს (ჩვენი, აწ უკვე ყოფილი კონკურენტის მსგავსად, იგი სახელდახელოდ არ შექმნილა "ანაკლია პორტის" ტენდერში მონაწილეობის მისაღებად), მასში შემავალ კომპანიებთან, მათ შორის "ფაუერ ჩაინასთან" ერთად და მონაწილეობს საერთაშორისო პროექტებში. აქტიურად ვმონაწილეობთ ახლო აღმოსავლეთის ქვეყნებში მეგაპროექტების განხორციელებაში, როგორც ინვესტიციებით, ასევე უახლესი ტექნოლოგიებით.
მეც მაქვს შეკითხვა თქვენს გაზეთთან და საქართველოს მთავრობასთან!

– ბრძანეთ!

– ყურადღება მიაქციეთ, რა მოთხოვნებს უყენებდა ქვეყნის მთავრობა ტენდერში გამარჯვებულს და როგორ შესრულდა იგი:
"ანაკლია პორტის" ტენდერის პირობებით, გამარჯვებულს "ხელმოწერის თარიღიდან არა უგვიანეს 10 (ათი) კალენდარული დღისა, გამარჯვებულმა ეკონომიკის სამინისტროს მიერ საკუთარი შეხედულებისამებრ მითითებულ საბანკო ანგარიშზე ჩარიცხვის გზით უნდა გადაიხადოს აუნაზღაურებადი ხელმოწერის ბონუსი 3.000.000 (სამი მილიონი დოლარის) აშშ დოლარის ოდენობით."
ამის გარდა ტენდერში გამარჯვებულს მზადყოფნაში უნდა ჰქონოდა – „წინასამშენებლო გარანტია ერთი წლის ვადით 20 მილიონის ოდენობით. პერფორმანს გარანტია 20 მილიონის ოდენობით ყოველი გაფართოების ფაზისათვის. დამატბითი პერფორმანსგარანტია 40 მილიონის ოდენობით, რომელიც მთელ საინვესტიციო პერიოდზე ვრცელდება.“

– რა ბედი ეწია ამ ზემოთხსენებულ მილიონებს?

– ხომ არაფერს გეუბნებათ ის ფაქტი, რომ ზღვის ნაპირის ჩიჩქნა ბიუჯეტის ფულით დაიწყეს?

– ვინ გვიპასუხებს – სად არის ეს თანხები?

ვიდრე "ანაკლია პორტის" მშენებლობის ახალ შესაძლებლობაზე ჩამოვაგდებდეთ სიტყვას, უნდა შეიქმნას სამთავრობო კომისია, სადაც მიუკერძოებელი უცხოელი აუდიტი ჩაერთვება. დეტალურად უნდა იქნას შესწავლილი, როგორ მოხდა უფულო კონსორციუმის ტენდერში გამარჯვებულად გამოცხადება, რა გაკეთდა 2016 წლის 5 თებერვლიდან დღემდე, ვისი და რა ოდენობის თანხები დაიხარჯა ანაკლიაში ჩატარებულ სამუშაოებზე, მოსახლეობის გასახლებისთვის გადახდილი კომპენსაციის ჩათვლით!
ხომ არ ავიწყდება მთავრობას, სააკაშვილის რეჟიმის მიერ, ჩემი კომპნიისთვის უკანონოდ ჩამორთმეული პორტის ასაშენებელი მიწების საკითხი, დღემდე სასამართლო პროცესებს რომ ელოდება?

აქამდე ვიმედოვნებდი საქმე დაიძვრებოდა, მაგრამ, დღეს, როცა ყველაფერი გამოაშკარავდა და ცხადია ესენი ანაკლიაში პორტის ამშენებლები არ არიან, მივმართავ პროკურატურას და სასამართლოს დაუყოვნებლივ განიხილონ ჩემი კომპანიისთვის უკანონოდ ჩამორთმეული 2100 ჰექტარი მიწის ფართობის საკითხი!

საქმე მზად არის როგორც საქართველოში, ასევე საერთაშორისო სასამართლოებზე გასატანად.
მხოლოდ ამის შემდეგ შეიძლება ვიფიქროთ, მე და ჩემი კონსორციუმის წევრებმა "ანაკლია პორტის მშენებლობაში" ჩართვაზე!
უახლოეს დღეებში ვაპირებ საქართველოში ჩამოსვლას და იქ უფრო ვრცლად ვისაუბროთ!

ხაზარაძის ბანკირობა არაფერს ნიშნავს მსგავსი პროექტების დაფინანსების ნდობის მოსაპოვებლად. არც მისი კომპანიონი, ამერიკული კონტი გახლავთ დიდი ხვითო, საერთაშორისო საინვესტიციო სარბიელზე!

უცხო არ უნდა იყოს, რასაც ახლა ვიტყვი – ამერიკელი "კონტი" ანაკლიის მიდამოებში სამუშაოს (შეკვეთის) საძებნელად გამოჩნდა რამდენიმე წლის წინ, როცა ანაკლიის ღრმაწყლოვანი პორტის მშენებლობაზე გაჩაღდა საუბარი. გასაოცარიაროგორ გახდა იგი მეგაპროექტის ინვესტორი?!

შედარებისათვის, თქვენი ნებართვით ჩვენი კონსორციუმის "ანაკლია პორტი და ეკო პარკის" წევრებს დაგისახელებთ:

1. POWER CHINA – HUBEI HONGYUAN POWER ENGINEERING CO., LTD (ჩინეთი);
2. AECOM TECHNICAL SERVICES INC (აშშ);
3. BRITIDH ECO POWER LTD (დიდი ბრიტანეთი);

მიმაჩნია, ასევე საინტერესო იქნება მკითხველისთვის, თუ რა წინასამშენებლო გარანტიები გააჩნდა ჩვენს კონსორციუმს, რომლებიც საქართველოს მაშინდელ მთავრობას წარედგინა:

თურქული სამშენებლო კომპანია "B. ERGÜNLER YOL YAPI INSAAT TAAHHUT MADENCILIK AS"-ის საბანკო გარანტია 180 მილიონ დოლარზე.

ყოველივე ზემოთთქმულისა და წარმოდგენილი გარანტიების შემდეგ, საუბარი "ანაკლიის ღრმაწყლოვანი პორტის" უპერსპექტივობაზე და მისი დაფინანსების საეჭვოობაზე მხოლოდ ამ პროექტისადმი მტრულად განწყობილს შეუძლია!
ალბათ დამიჯერებთ, რომ – მე არ მინდა იგი, საქართველოს მთავრობის ან ქართული მედიის წარმომადგენელი იყოს!

დავით ქობალია


P.S.:  2014 წელს ლიხტენშტეინის დედაქალაქ ვადუცში, საბანკო ექსპერტებთან ერთად კონსორციუმ "ანაკლია პორტი და ეკო პარკის" "ანაკლია პორტის" პროექტის განხილვის შემდეგ დადებული დასკვნის მოკლე შინაარსს გავიხსენებ:

"კონსორციუმ ანაკლია პორტი და ეკო პარკის~ მიერ შემოთავაზებული პროექტის დამფინანსებლების ჩამონათვალი უნიკალურია, სადაც წამყვანი პოზიცია ჩინურ სახელმწიფოგიგანტ კომპანიას "პაუერჩაინას" უკავია. ის, რომ საქართველოს სახელმწიფო არ აძლევს საბანკო, ან სახელმწიფო გარანტიას ტენდერში გამარჯვებულს და მიუხედავად ამისა, ჩინური სახელმწიფოკომპანია `პაუერჩაინა~ მზადყოფნას გამოთქვამსდააფინანსოს პროექტი, თვითონვე ააშენოს იგი, და მისი ექსპლოატაციაც უზრუნველყოს, პროექტის გარანტირებულ წარმატებას განაპირობებს. ბატონებო, ეს ის შემთხვევაა, როცა საქმის დაწყებას, პროექტის მასპიძელი ქვეყნის მთავრობის კეთილი ნება აკლია მხოლოდ!"

აქვე მკითხველ ვთავაზობ, „ფაუერჩაინა“-ს საზღვარგარეთის ბიზნეს-დანაყოფის პრეზიდენტის ბ-ნ დინგ ჩენგგუოს მიერ 2015 წლის 30 დეკემბერს საქართველოს პრემიერმინისტრ გიორგი კვირიკაშვილის სახელზე გამოგზავნილ წერილს, სადაც იგი საქართველოს მთავრობას აუწყებს:

„...ჩვენ აღნიშნულ პროექტში ინტერესთა გამოხატვის ადრეული ეტაპიდან ღრმად ვართ ჩართულნი ჩვენს პარტნიორებთან, ბატონ თეიმურაზ ქარჩავასთან ერთად. როგორც პოტენციურმა ინვესტორმა, ჩვენ ძალიან დიდი ძალისხმევა გავწიეთ იმისათვის, რომ ჩინეთის ხელისუფლებისგან წინამდებარე პროექტისათვის სახელმწიფო მხარდაჭერამოგვეპოვებინა. ჩვენ კარგად გვესმის ანაკლიის პორტის პროექტის მნიშვნელობა თქვენი ქვეყნისა და ხალხისათვის და ამ პროექტში მონაწილეობის მიღების ჩვენი მტკიცე გადაწყვეტილება არ შეცვლილა. ჩვენ გვჯერა, რომ ჩვენ გაგვაჩნია საჭირო შესაძლებლობა და გამოცდილება ამ უნმიშვნელოვანესი პროექტის განხორცილებისათვის.

თქვენო აღმატებულებავ, „ფაუერჩაინას“ მტკიცე განზრახვა ანაკლია პორტის პროექტთან მიმართებაში არ შეცვლილა. ჩვენ გულწრფელად ვიმედოვნებთ, რომ თქვენი მთავრობის მიერ შერჩეულ იქნება პორტის განხორციელების სწორი სტრუქტურა, დაწესებული იქნება კეთილსინდისიერი საინვესტიციო პირობები და შეიქმნება რისკის განაწილების მექანიზმი მთავრობასა და ინვესტორს შორის, იმისათვის, რომ ძირითად ინვესტორად მოზიდული იქნას პორტის საინვესტიციო კომპანია და ასევე იმისათვის, რომ ბანკებმა წინამდებარე პროექტი მიიღონ, როგორც დაფინანსებადი პროექტი.“

როგორც ნახეთ, ბატონი დინგ ჩენგგუო ოპტიმიზმი არ გამართლდა. "შესანიშნავმა სამეულმა" კვირიკაშვილ-ქუმსიშვილ-ხაზარაძის შემადგენლობით სულ ფეხებზე დაიკიდეს "ფაუერჩაინა" თავისი 70-მილიარდიანი ბრუნვით და ისეთი ხელოვნური ბარიკადები აღუმართეს, ისეთი აბსურდული მოთხოვნები წაუყენეს, ისეთი ჩინოვნიკურ-ბიუროკრატიული აბლაბუდები დაუხლართეს, "ფაუერჩაინა" მიხვდა, რომ ამათთან საქმის დაჭერა არ ღირდა.
როგორც ამბობენ, სწორედ დიმიტრი ქუმსიშვილი იყო ის კაცი, რომელმაც ბიძინა ივანიშვილი შეცდომაში შეიყვანა და დაარწმუნა, "ფაუერჩაინა" თვითონ ამბობს უარს პროექტის განხორციელებაზე და საკუთარი ნებით ტოვებს ასპარეზსო.

შედეგი: ქვეყანას ხელთ შერჩა მოპარტახებული ანაკლიის სანაპირო და პორტის აშენების გაურკვეველი, ბუნდოვანი, პესიმისტური პერსპექტივა.
ტენდერი რომ მიკერძოებულად, კანონის სრული დარღვევით, სატენდერო პირობების უგულებელყოფით, ჩატარდა, ამის გამორკვევა და დამტკიცება ადვილზე ადვილი საქმეა, თუ ხელისუფლება მოინდომებს და იმ დოკუმენტებს გადაავლებს თვალს, რომლებიც ანაკლიის ღრმაწყლოვანი პორტის მშენებლობის სამწუხარო და გამაოგნებელ ისტორიას ასახავს.

კვირიკაშვილის პრემიერობის დროს ამ დოკუმენტების შესწავლა, ალბათ, შეუძლებელი იყო, რადგან უნდა ვივარაუდოთ, რომ კვირიკაშვილი თვითონ მონაწილეობდა და თვითონ ლობირებდა ანაკლიის პორტის ტენდერის გაყალბებასა და ფალსიფიკაციაში.

იმედი ვიქონიოთ, რომ ახალი მთავრობა ობიექტურად შეისწავლისანაკლიის პორტთან დაკავშირებულ ყველა საკითხს და ამ საუკუნის აფიორაში მონაწილე ყველა პირს სათანადოდ მიუზღავს.

კვირიკაშვილი, ქუმსიშვილი, ხაზარაძე – ქართული ეკონომიკის ბერმუდის სამკუთხედიიყო, სადაც ნელ-ნელა იძირებიოდადა უჩინარდებოდა ქვეყნის ეკონომიკური განვითარების პერსპექტივა.

მადლობა ღმერთს, ეს სამკუთხედი დაიშალა, მაგრამ სანამ ძირფესვიანად არ აღმოიფხვრება და არ ამოიძირკვება ის შხამიანი ფესვები, რაც მათ ქართული ეკონომიკის წიაღში ასე ღრმად ჩაუშვეს, მანამდე ეკონომიკის წინსვლა უკიდურესადშეფერხდება.
დ.ქ.


მეტის ნახვა
5-07-2018, 11:00


"რა ამოწყდეს გლეხიკაცი, საქართველო დაძაბუნდეს"

"საერთო გაზეთის" წინა ნომერში გამოქვეყნებულ სტატიას, სათაურით "როდის დაინტერესდებიან სათანადო ორგანოები შპს "მექანიზატორში" შექმნილი საგანგაშო მდგომარეობით", შპს "აგრორემმანქანასერვისის" დირექტორი, არასამთავრობო ორგანიზაცია "მიწათმფლობელთა და მექანიზატორთა კავშირის" თავმჯდომარის მოადგილე, სოფლის მეურნეობისმექანიზაციის ექსპერტი ბატონი გივი ქურდიანი გამოეხმაურა და მრავალი საინტერესოინფორმაცია მოგვაწოდა.

ბატონი გივი მექანიზაციის დარგის სპეციალისტია, 60-იანი წლების პირველი ნახევარში ოსტატად დაიწყო მუშაობა დიღმის საცდელ-სარემონტო მექანიკურ ქარხანაში და ყველა თანამდებობრივი საფეხური გაიარა, სანამ ამ საწარმოს გენერალურიდირექტორი გახდებოდა. სახელმწიფო ქონების პრივატიზაციის პერიოდში ხსენებული ქარხანა შრომითმა კოლექტივმაშეისყიდა და მას შემდეგ აგრორემმანქანასერვისის~ სახელით ფუნქციონირებს. გთავაზობთ ინტერვიუს გივი ქურდიანთან, სადაც ის საუბრობს, თუ როგორ ნადგურდებოდა ათწლეულების მანძილზე ტრადიციული, სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანი დარგი, რასაც სოფლის მეურნეობა ჰქვია.

გივი ქურდიანი: საქართველოს სოფლის მეურნეობას მრავალსაუკუნოვანი ისტორია აქვს, ჩვენი წინაპრების ძირითად საქმიანობას მიწათმოქმედება და მესაქონლეობა წარმოადგენდა. იმდენ პროდუქციასვაწარმოებდით, რომ ექსპორტზეც გაგვქონდა, ცნობილი ფაქტია, რომ გლეხობას ურმებით ჩაჰქონდა ფოთის პორტამდე ხორბალი, სიმინდი, სხვა პროდუქტები და იქ ახდენდა რეალიზაციას.

ერთ მაგალითს გეტყვით, მე 19-საუკუნეში, სამურზაყანოდან (დღევანდელი გალის რაიონი) თურქეთში ყოველწლიურად ერთი მილიონი ფუთი სიმინდი გადიოდა. ბუნებრივია, დიდი ყურადღება ექცეოდა ვაზს, მზადდებოდასაუკეთესო ალკოჰოლურისასმელები, ამის ექსპორტირებაც ხდებოდა, რადგან დიდი მოთხოვნილება იყო მეზობელ ქვეყნებში. ჩვენთან მოწეული ყველა აგრარული პროდუქტი ეკოლოგიურად სუფთაა, ერთია, ჰაერი რომ არ არის დაბინძურებული, მაგრამ მთავარი ისაა, რომ სარწყავად სუფთა, გამდინარე წყალი გამოიყენება. გეხსომებათ, როგორ იყო განვითარებული ჩაის წარმოება, ეს კულტურა მე 19 საუკუნის 30-იანი წლებიდან შემოვიდა საქართველოში, საბჭოთა მმართველობის დროს დარგის ინდუსტრიალიზაციამოხდა და გასული საუკუნის 70-იან წლებში, ჩაის პლანტაციების საერთო ფართობმა 67.000 ჰექტარს მიაღწია. აშენდა 150-ზე მეტი ჩაის გადამამუშავებელი ფაბრიკა, დასაქმდა უამრავი ადამიანი, ეს იყო ყველაზე შემოსავლიანი, რენტაბელური დარგი, რომელიც დღეს მთლიანად განადგურებულია. სამწუხაროდ, დღეს დასავლეთ საქართველოს მოსახლეობა თურქეთში დადის ჩაის საკრეფად, ოჯახი რომ არჩინოს. კომუნისტებმაგამოუყენებელი, ყამირი მიწებიც აითვისეს, მათ შორის, მთიანი ფერდობებიც, ასე რომ, თითქმის ყველა მიწის ფართობი მოსავლიანი გახდა. უამრავი სასოფლო-სამეურნეო ტექნიკა შემოდიოდა საქართველოში, აშენდა სხვადასხვა დანიშნულების გადამამუშავებელი საწარმოები, სოფლის მეურნეობისტექნიკური მომსახურების ბაზები და ა.შ. 80-იანი წლებისთვის საქართველო 35.000 ერთეულ სასოფლო-სამეურნეო ტექნიკას ფლობდა, რომელსაც შვიდი სპეციალიზებული ქარხანა ემსახურებოდა, მათ შორის ჩვენი ქარხანა. მთელ საქართველოს ვემსახურებოდით, ტრაქტორებისა და კომბაინების რემონტის გარდა, სათადარიგონაწილებსაც ვამზადებდით, რასაც რესპუბლიკის გარეთაც ვაგზავნიდით.

დღეს იმ ტექნიკის 7% თუ იქნება დარჩენილი, დანარჩენი ჯართად გაიყიდა უცხოეთში. ამ 7%-დან, რაც დაახლოებით 8.500 ერთეულს შეადგენს, ნახევარი გამოუყენებელია, რადგან მოსახლეობას მისი დაქირავებაძვირი უჯდება. სოფლის მეურნეობის განვითარებაში მთავარი როლი მექანიზაციას ეკისრება, ჩვენ კი ეს დარგი ფაქტობრივად გავანადგურეთ. ერთსაც გეტყვით, 2000 წლიდან საქართველოში შემოსული სასოფლო-სამეურნეო ტექნიკის უმეტესი ნაწილი, სავარაუდოდ ექსპლუატაციისთვის გამოუყენებელია. ამის მიზეზი ის არის, რომ განაცხადებს, რა ტექნიკა გვჭირდება, არაკვალიფიციური სპეციალისტები წყვეტენ, თუმცა ამაზე უფრო კონკრეტულად მოგვიანებით ვისაუბრებ. ქვეყნის ნგრევა-გაჩანაგების პროცესი 1989 წლიდან დაიწყო, რამაც "პიკს" საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ მიაღწია. დამოუკიდებლობა კი მივიღეთ, რაც თავისთავად მისასალმებელია, მაგრამ მავნებლურიპოლიტიკის გამო, კაპიტალისტურ წყობაზე გადასვლას უმძიმესი შედეგი მოყვა. მთლიანად მოიშალა მრეწველობა, როგორც ნედლეულის მწარმოებელი, ისე გადამამუშავებელი ქარხნების სახით, სოფლის მეურნეობამაც ადრინდელი ფუნქციებისუდიდესი ნაწილი თითქმის მთლიანად დაკარგა. სახელმწიფო მასობრივმა უმუშევრობამ და ეკონომიკურმა სიდუხჭირემ მოიცვა, რის გამოც საქართველოს მილიონზე მეტი მოქალაქე, ლუკმაპურის საშოვნელად უცხოეთში გადაიხვეწა. 90-იანი წლების დასაწყისში გამეფებულიქაოსის დროს კრიმინალების ხელში აღმოჩნდა საწარმოებისა და ქარხნების მთელი ქონება, ჯართად გაიყიდა ძვირადღირებული მანქანა-დანადგარები, სასოფლო-სამეურნეო ტექნიკაზე უკვე გითხარით. ეს პროცესი "მშვიდობიან" წლებშიც გაგრძელდა, ტექნიკური აღჭურვილობის განადგურება არ იკმარეს და ბოლოს ფაბრიკა-ქარხნებიც დაანგრიეს, ადგილზე იყიდებოდა სამშენებლო მასალად მიზერულ ფასში.

ყველაზე სამწუხარო ის არის, რომ ეს ყველაფერი ქართველების ხელით ხდებოდა.
სასოფლო-სამეურნეოტექნიკის უქონლობის გამო, დაუმუშავებელი დარჩა ასეულათასობით ჰექტარი სახნავები (აგროსექტორში გამოყენებული მიწის 60%), ბაღ-ვენახები და სხვა სავარგულები. ბევრმა ვენახები და ხეხილიც კი აჩეხა. მეცხოველეობის ფერმები მთლიანად მოსპეს. ამიტომაცაა უვარგისი, გენომოდიფიცირებული აგრარული პროდუქტებიუცხოეთიდან რომ შემოგვაქვს და ფაქტობრივად იმ ქვეყნების ეკონომიკასვანვითარებთ. სოფლები დაიცალა, ხალხმა მასობრივად მიატოვა მამა-პაპისეული სახლკარი და ქალაქებს მიაშურა, სადაც დღემდე უმწეოების სტატუსით სარგებლობენ, სახელმწიფოსგან ელიან ყოველთვიურ მწირ დახმარებას, რაც არასწორია.

ჩემი აზრით, ბევრმა მათგანმა დიდი დანაშაული ჩაიდინა სოფელი რომ მიატოვა, მათ შეეძლოთ ფიზიკური შრომით ადგილზე მიეღოთ იმდენი შემოსავალი, რომ ოჯახი ერჩინათ. ამ უბედურებას რუსეთთან გაუმართლებელი ომი დაემატა, რის შედეგადაც ტერიტორიების 20% დავკარგეთ. ნაციონალების უნიათო ხელისუფლებისა და მათი ბელადისვისთურმე ეს ტერიტორიები მხოლოდ ქვა-ღორღი და კლდეები ყოფილა. სააკაშვილისა და მისი გუნდის "საგმირო" საქმეების შესახებ უამრავ ინფორმაციას მოგაწვდით, მაგრამ ჯერ იმაზე მინდა გესაუბროთ, როგორ აღმოფხვრესქვეყანაში კორუფცია, რითაც თავს იწონებენ. მათი "არაკორუმპირებულობა" საკუთარ თავზე ვიწვნიე. 80-იანი წლების მეორე ნახევარში კოოპერატივების ჩამოყალიბება რომ დაიწყო, გაზეთ "პრავდაში" წავიკითხე ინფორმაციაამ საქმის ასე ვთქვათ, პიონერზე, მოსკოვის მახლობლად მდებარე ერთ-ერთი მძლავრ ქარხანაზე. დავინტერესდი, ჩავედი იმ ქარხანაში, შევხვდი მთავარ ეკონომისტს, ვთხოვე აეხსნათ, როგორ გადავიდნენ კოოპერატივის პრინციპზე. ქარხნის დირექტორსაც ვესაუბრე და ყველაფერი გავარკვიე. საქართველოში დაბრუნებისთანავე მოვახსენე სოფლის მეურნეობისმაშინდელ მინისტრს რასაც ვაპირებდი, დაინტერესდა ანალოგი თუ არსებობდა, დოკუმენტაცია გავაცანი, მოეწონა და მხარი დამიჭირა. მინისტრი საგეგმო კომიტეტის თავმჯდომარესაც ესაუბრა, კარგია თუ ანალოგი არსებობსო და ისიც დათანხმდა. მოვამზადე სათანადო მასალები და 1988 წელს კოოპერატივების სისტემაზე გადავედით, რამაც უფრო ეფექტური გახადა ჩვენი მუშაობა, რადგან მეტი თავისუფლება გვქონდა, ფონდებიც დაგვიტოვეს, ცენტრალიზებულადაც ვიღებდით, რაც გვჭირდებოდა. სხვათა შორის, კოოპერატივები ძირითადად 1995 წლის მერე ჩამოყალიბდა საქართველოში. სახელმწიფო ქონების იჯარა-გამოსყიდვების წესით გასხვისებარომ დაიწყო, ტენდერში ჩვენმა კოლექტივმაგაიმარჯვა და 1996 წელს შევიძინეთ ეს ქარხანა ათწლიანი იჯარა-გამოსყიდვის ხელშეკრულებით.

2005 წელს, ანუ ერთი წლით ადრე დავამთავრეთ სახელმწიფოსთან ანგარიშსწორება, სოფლის მეურნეობისსამინისტროში მივედი, ხელმძღვანელობასთან მინდოდა შეხვედრა, რომ ქარხანა ჩვენს საკუთრებაში დაგვერეგისტრირებინა. მინისტრს ვერ შევხვდი, მაგრამ სამინისტროს იურიდიულ სამსახურში მაცნობეს, რომ თურმე ვიღაცას "ლაპა" ედო ამ ქონებაზე და სხვანაირი მიდგომა იყო საჭირო, მატყუებდნენ. ავუხსენი, რომ სამინისტროს კომისიამ თავის დროზე ყველაფერი შეაფასა, თანხა გადავიხადეთ, ყველა საბუთი წესრიგში იყო და რა პრეტენზია უნდა ჰქონოდათ. კარგი, მოგცემთ სათანადო დოკუმენტს, ოღონდ ერთი 5.000 დოლარი მაინც გვაჩუქეო. ეს საუბარი ვინმე სოსო მდივნიშვილთან მქონდა, რომელიც თურმე არც კი ყოფილა თანამშრომელი. სხვა გზა არ მქონდა, დავთანხმდი, ჩვენი ბუღალტერიც მახლდა, მივიტანე ეს თანხა, 2000 ლარი მქონდა დარჩენილი გადასახდელი, რადგან დაგვიანებისთვის დაგვაჯარიმეს, ამ თანხას თუ გინდა ნუ გადაიხდიო, უარი ვუთხარი, ბიუჯეტს ვერ მოვატყუებ-თქო და ეს თანხაც გადავიხადე. ამის მერე სოსო მდივნიშვილი მეუბნება, არ გამოვა ეს საქმე, დავზვერე და მართლაც "ლაპა" ადევს მაგ ქარხანას, ისე, ძალიან იაფად გიყიდიათო. ჩვენ რა შუაში ვიყავით, როცა იმ პერიოდში ყველაფერი იაფი იყო, კომისიას 105.000 დოლარად ჰქონდა ყველაფერი შეფასებული, აქედან 85.000 დოლარად მთლიანი ქონება, რასაც კიდევ ემატებოდა 20.000 დოლარი. ამ "არაკორუმპირებულებს" შევთავაზე მოსულიყო მათი კომისია და ადგილზე შეემოწმებინათ, აქტში შეცდომის არსებობის შემთხვევაში, თუ შესაძლებელი იყო, გაესწორებინათ თუ არა და ჩამოერთმიათ, რას იპოვნიდნენ, რაც არ არსებობდა. რომ არ დავუთმე, მერე განაწყენებულებმა ქარხნის ტერიტორიაზე არსებული ობიექტები ჩამომართვეს, სახელმწიფოსიაო.

რანაირად იყო სახელმწიფოსი, როცა 1988 წელს, თვითონ სახელმწიფომ შემასყიდა. სოფლის მეურნეობისსამინისტრო აშენებდა ამ ობიექტებს, მაგრამ უსახსრობის გამო ვერ დაამთავრეს დააკონსერვეს, უკვე ჭირდა ცხოვრება და ბანკიდან აღებულ სესხს ვერ ფარავდნენ. სამინისტროს ხელმძღვანელობამ შემომთავაზა, რომ რაც აშენდა, შემასყიდდნენ, ოღონდ ბანკის კრედიტი ჩვენს საწარმოს უნდა დაეფარა. დავფარე სესხი და საკუთრებაში გადმომცეს ეს ობიექტები, თუმცა ნაციონალებმა წამართვეს, მოგვიანებით ორი იჯარით გადმომცეს. ქარხნის მესაკუთრისსაბუთიც ოთხი წლის დაგვიანებით, 2009 წელს დიდი დავიდარაბის შემდეგ მომცეს. სხვათა შორის, დღემდე მიდის იმ ობიექტებზე დავა, ფაქტია, რაღაც ინტერესი აქვთ.

რამდენჯერმე მივმართეთ ოფიცილურადეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს, დიმიტრი ქუმსიშვილმა ასეთი პასუხი მომწერა: შენობა კი გეკუთვნით მაგრამ რომელ მიწაზეც დგას ის სახელმწიფოს ეკუთვნის და დაზარალდებაო. სასამართლოში სარჩელი შევიტანე, ახლაც სასამართლო განხილვაშია ეს საქმე, რადგან მოპასუხე მხარემ, უზენაეს სასამართლოში გაასაჩივრა სააპელაციოს გადაწყვეტილება, ობიექტური განხილვის შემთხვევაში, ეს საქმე დადებითად უნდა გადაწყდეს, ვინაიდან ყველა საბუთი მაქვს მაშინდელი ეკონომიკისა და სოფლის მურნეობის სამინისტროებიდან, რომ სადავო შენობა შესყიდულია 1989 წელს კოოპერატივ "აგრორემმანქასერვისის" მიერ. ასევე შენახული მაქვს 1.300.000 მანეთის ბანკში სესხის დაფარვის და ფულის გადახდის ჩეკები. მხოლოდ ისაა საჭირო, საქმე მცოდნე სპეციალისტებმა განიხილონ, რაც დღეს ყველა სფეროში საუბედუროდ დეფიციტია.

– ბატონო გივი, უფრო კონკრეტულად ვისაუბროთ, როგორ ნადგურდებოდა ქვეყნის ეკონომიკა, მათ შორის ქართული სოფელი და ვის მიუძღვის ამაში "წვლილი".

– ყველას თავისი წილი პასუხისმგებლობა ეკისრება. მეურნეობები და კოლმეურნეობები რომ დაშალეს და გააუქმეს, როგორც გითხარით, ტექნიკა ჯართად გაყიდეს, იგივე ბედი ეწია სარწყავ სისტემასაც. ამ ყველაფერს მაშინდელი უშიშროების სამსახური, პოლიცია, რაიონების პრეფექტები თუ გამგებლები "კურირებდნენ". აქტიურად იყო ჩართული ლევან მამალაძეც, რომელიც ბოლოს ქვემო ქართლის გუბერნატორი გახლდათ და დღესაც იძებნება. ზემოხსენებული მეურნეობების ხელმძღვანელობას და სოფლის მეურნეობის სამსახურებს მონაწილეობა არაფერში მიუღიათ, მათ ცხვირს ვინ ჩააყოფინებდა. ჩემს თვალწინ იძარცვებოდა და იყიდებოდა ყველაფერი. არეულობის პერიოდში, შუა აზიიდან შემოტანილილითონი რომ გავყიდე, უშიშროების სამსახურიდან დამადგნენ, მიმანიშნეს, როგორ არ გეშინიაო, ზუსტად იმ დროს დახოცეს ცხიმკომბინატისა და საკონსერვო ქარხნის დირექტორები ქურდებმა და მხედრიონელებმა. ამხელა ქარხანა მებარა, ამიტომ იძულებული ვიყავი იარაღი მეტარებინა. ზვიად გამსახურდია იყო ისევ ხელისუფლებაში 3.000 ტონა ლითონი რომ შემოვიტანე და საწყობში მქონდა. არადა ფაქტობრივად უკვე ყველაფერი გაუქმებულიიყო. მაგ პერიოდში იყო სამტრედიაში (რაიონის პრეფექტი ზვიად ძიძიგური) რკინიგზა რომ გადაკეტეს, რუსეთის არაფერი გვინდაო. შვიდი ვაგონი, 350 ტონა ლითონი დავკარგე, რადგან ჩემი ტვირთიც იქ მოხვდა.

მარტო ეს ზარალი განიცადა ქვეყანამ ამ უგუნური საქციელით? არეულობით ყველა სარგებლობდა, თბილისში იყო ლითონის ბაზა, გამოვსებული იყო საქონლით, მისმა ხელმძღვანელებმა ბიუჯეტის გვერდის ავლით ყველაფერი გაყიდეს, ისე გამდიდრდნენ, რომ ამერიკაში გადავიდნენსაცხოვრებლად. სამტრედიაში ასეთი პრობლემა რომ შეიქმნა, მოსკოვში ჩავედი, რუსებმა მითხრეს, მძიმე მრეწველობა და ნედლეული თქვენ არ გაქვთ, გაყიდეთ აქედან გამოგზავნილი ლითონი და ისარგებლეთ, ესეც არ გინდათ, ჭკუა არ გაქვთ და ჩვენ რა გიშველოთო. დახმარება ვთხოვე, რომ ჩვენი კუთვნილი ფონდები კემეროვოს ოლქში ჩაესვათ, იქიდან ბაქოს გავლით შემოდიოდა თბილისში ტვირთები და პრობლემა ნაკლები იყო. დამთანხმდნენ, ჩემი მოადგილე ფულით გავაგზავნე კემეროვოში, ფონდები უკვე მოხსნილი გვქონდა, მაგრამ მომარაგების სამსახურის თანამშრომლებმა ადგილზე აღგვიდგინეს, იქვე გამოგვიყვეს 500 ტონა ლითონი და ჩამოვიდა ეს ტვირთი თბილისში. აქ მშენებლობისთვის და წარმოებისთვის ვის ეცალა, ძარცვა-გლეჯვაზე იყნენ გადასული, ამიტომ უცხოელებზე გავყიდეთ, თურქებმა იყიდეს. საზღვარგარეთიდან ჩამოვიდა ვიღაც, დაელაპარაკა უშიშროების სამსახურისწარმომადგენლებს, მერე მათ დამიბარეს, ხომ ხედავ როგორი მდგომარეობაა, როგორ არ გეშინია, ცალკე "მხედრიონი", იქით ქურდები და სხვა დაჯგუფებები, ჩვენთან ერთად იმუშავეო. თვითონ ბარტერულ გაცვლებს აკეთებდნენ, შაქარი შემოჰქონდათ. დავთანხმდი, ჩავიტანე ფოთის პორტში ეს ლითონი და მაშინ ვნახე ჩვენი დალეწილ-დაჭრილი ტექნიკა მთებად რომ იდგა, გამზადებული იყო გასატანად.

თუ რამე ვაგონი შემოდიოდა საქართველოში, ბათუმში ჩადიოდა და იქ იშლებოდა, ცალცალკე ჰქონდათ დახარისხებული ფერადი და შავი ლითონები, ასე გაიძარცვა საქართველო. ჩვენი ქარხანა სოფლის მეურნეობის გარდა, ქარხნებსაცემსახურებოდა, აბრეშუმის კომბინატს რაღაცა დანადგარები დავუმზადეთ, ხაშურშიც იყო კარგი საწარმო, ფართლეულს უშვებდნენ, მათაც გავუკეთე ფარდული, მერე ეს ყველაფერი ჯართად დაჭრეს და უცხოეთში გაყიდეს. აბრეშუმის წარმოებას კაცი გააუქმებდა? საბურთალოზე უნიკალური კერამიკული კომბინატი იყო, მიწასთან გაასწორეს, ამის მერე მიადგნენ საქართველოს მთელ ტერიტორიაზე არსებულ ფაბრიკა-ქარხნებს, დანადგარები ჯართის ფასად გაყიდეს, ხოლო შენობა-ნაგებობები მთლიანად დაანგრიეს და სამშენებლო მასალებად ყიდდნენ. უბედურება ის არის, რომ უცხოელი ტურისტების თვალით უყურებდნენყველაფერს, იქამდე მივიდნენ, რომ მარნეულის რაიონის ერთ-ერთ სოფელში ახალაშენებული ქართული სკოლაც კი არ დაინდეს, რომელიც სექტემბერში უნდა გახსნილიყო, კედლებზე საღებავიც კი არ იყო შემშრალი. დაანგრიეს და მთელი მასალა დიღომში ბაღებისა და სახლების ასაშენებლად გამოიყენეს, მასალები ყოველგვარი საბუთის გარეშე, იაფად იყიდებოდა. ერთადერთი ჩვენი ქარხანა შევინარჩუნე, თოფითა და ავტომატით ვიცავდი, რომ არ გაძარცვულიყო. მე თვითონაც არ ვარ მშიშარა კაცი, გარდა ამისა, ძმა მყავდა იმ დროს პატიმარი, მას დიდი ავტორიტეტი, სერიოზული სახელი ჰქონდა ციხეშიც და გარეთაც, მისი ეშინოდათ, ვერ გამიბედეს, თორემ ბევრი მომადგა დასაყაჩაღებლად. აი, ასე წვალებით შევინარჩუნე ეს ქარხანა.

თოფ-იარაღიანი ხალხის თარეში კი დასრულდა, მაგრამ მერე სხვა პრობლემებმა იჩინა თავი, ქვეყანა ფაქტობრივად შიმშილობდა, რადგან სოფლის მეურნეობა გაჩერებული იყო. სიმართლე გითხრათ, ძალიან ბევრმა იზარალა უცოდინარობისა და რაც მთავარია, სიჯიუტის გამო. ფულს წამგებიან ბიზნესში დებდნენ, ცხადია, ზარალდებოდნენ და არცთუ იშვიათად, საცხოვრებელსაც კარგავდნენ. ყოფილი პრემიერ-მინისტრის, კვირიკაშვილის მამა ჯემალ კვირიკაშვილი და ლონგინოზ ზაქაიძე, ძალიან წესიერი, პატიოსანი ადამიანი, რომელიც ადრე ცეკაში მუშაობდა, უმუშევრები იყვნენ. ერთობლივი ფირმა გავუხსენი ჩემთან, დიზელ-გენერატორებს ვუშვებდი, ამას უცხოეთში საკვებ პროდუქტზე ცვლიდნენ და შემოჰქონდა თ. მოგვიანებით შევარდნაძემ დაიბარა ზაქაიძე, წაიღე ერთ მილიონი დოლარი, იჯარით აიღე მიწები და მარცვლეული დათესე, ხორბალი გვჭირდებაო. მათ ეს ფული აიღეს და სხვაგან გადავიდნენ, მერე დამიბარეს, ფული გვაქვს, შემოდი საქმეში, 5.000 დოლარი შემოიტანე, რომ ჩვენი ორგანიზაციის წევრი გახდეო. დავთანხმდი, მაგრამ დავინტერესდი რას აპირებდნენ, მარცვლეული უნდა მოვიყვანოთ, კახეთში უკვე აღებული გვაქვს 2800 ჰექტარიო. გავაფრთხილე, თუ ამ ფულს მთლიანად ხვნა-თესვაში გავუშვებდით, წავაგებდით, 600.000 დოლარი ამ საქმეში ჩავდოთ, დანარჩენი თანხით შუა აზიიდან ხორბალი შემოვიტანოთ, ეს თანხა წელიწადში ექვსჯერ მაინც დაბრუნდება, მიწა კი ერთწლიანია, ერთ წელს მოდის მოსავალი, მეორე წელს რა იქნება არავინ იცის, აქ თუ წავაგეთ, ზარალს იმპორტიდან დავფარავთ-თქო. უარი მითხრეს, მეორე წელს მოსავალი კი მოვიდა, მაგრამ 800 ჰა-ზე ვერ აიღეს, კომბაინი არ იყო, როცა კომბაინი იშოვეს, უკვე დაგვიანებული იყო, ბალახი მოედო ყანას. მერეც რაღაც პრობლემები შეექმნათ, ასეულ ათასობით თანხა დაკარგეს. მომდევნო წელს რაღაც დათესეს, მაგრამ საშინელი გვალვა იყო, ყველაფერი დაიწვა, დარჩნენ მშივრები, ჩემგან სესხულობდნენ ფულს.

ხელისუფლებამ იაპონური გრანტით რომ შეიძინა სასოფლო-სამეურნეო ტექნიკა, ამან დადებითად არ იმოქმედა აგრარულ სექტორზე?

ეს გრანტი კიდევ ცალკე თემაა, ჟვანიას გუნდს, რომელიც საკუთარ თავს "ახალგაზრდა რეფორმატორებს" უწოდებდა, ხელის შეშლის მეტი არაფერი უკეთებია. ამ გრანტს `ორი კ-რ~ ერქვა, ამერიკის ყოფილი პრეზიდენტის კენედის სახელობის ფონდი გასცემდა, თავიდან მისი შექმნილი იყო და ჩამორჩენილ ქვეყნებს ეხმარებოდნენ. კომუნისტების მმართველობისას მათი დახმარება რაში გვჭირდებოდა, ცენტრალური ბიუჯეტიდან საკმარის თანხასაც ვიღებდით და უამრავ ტექნიკასაც. მძიმე დღეში რომ ჩავვარდით, ჩვენც ჩაგვსვეს პროგრამაში და სხვა ყოფილი მოკავშირე რესპუბლიკებიც. ყოველ წელიწადს გამოიყოფოდა ხუთი მილიონი დოლარი, იაპონელების მითითებით, ამ თანხით მხოლოდ მარცვლეულისთვის საჭირო ტექნიკა უნდა შეგვეძინა, სხვა კუთხით განკარგვის უფლება არ გვქონდა. მოგვეცით განაცხადი რა გჭირდებათ, ჩვენი ფირმებს(მოსკოვშიც ჰქონდათ ასეთი ფირმა) გადავცემთ ამ ნუსხას, ისინი მოიძიებენ სხვადასხვა ქვეყნებში საჭირო ტექნიკას, ჩატარდება ტენდერი, ჩამოვიდეს თქვენი წარმომადგენელი და აარჩიეთ, რომელი ფირმის საქონლის შეძენა გინდათო, ასეც კეთდებოდა. მანამდე გერმანიის საგარეო საქმეთა მინისტრი გენშერი ჩამოვიდა, რომელიც შევარდნაძესთან მეგობრობდა და დახმარების სახით, 15 მილიონი მარკა ჩამოიტანა. გენშერმა ეს ფული შევარდნაძეს გადასცა, სარწყავი სისტემები აღადგინეთო. იმ პერიოდში სოფლის მეურნეობის მინისტრი ბაკურ გულუა იყო, იგი წესიერი და კარგი სპეციალისტი იყო, მაგრამ მისი პატიოსნება შევარდნაძის გუნდს არ აწყობდა. ბატონი ბაკური პირდაპირ თათბირზე გაათავისუფლეს ზურაბ ჟვანიამ და მიხეილ მაჭავარიანმა და მის ნაცვლად დავით კირვალიძე დანიშნეს. სწორედ კირვალიძისხელში განადგურდაგენშერის მიერ ჩამოტანილი 15 მილიონი მარკა ისე, რომ საქმეს არაფერი მოხმარებია.

მანანა სუხიშვილი

(გაგრძელება იქნება)

მეტის ნახვა
5-07-2018, 10:30


ბუნებრივად ჩნდება კითხვა, რა სარგებლობა უნდა მოუტანოს ქვეყანას ტურიზმის "ბუმმა", როცა სოფლის მეურნეობის იმდენ პროდუქტსაც კი ვერ აწარმოებ, რომ საკუთარი მოსახლეობა გამოკვებო.

ეკონომიკური საკითხების ექსპერტის, პროფესორ სოსო არჩვაძის განცხადებით, ტურისტების მიერ შემოტანილი ფულის დიდი ნაწილი ქვეყნიდან გადის, რადგან კვების პროდუქტები უცხოეთიდან, ძირითადად თურქეთიდან შემოდის. ყოველწლიურად მილიარდ დოლარზე მეტი ღირებულების პროდუქციის იმპორტი ხდება, ანუ თურქეთის ეკონომიკას ვანვითარებთ. თუ ასე გაგრძელდა, საქართველო ამ პროდუქციის უტილიზაციის და სხვა საყოფაცხოვრებო ნარჩენების ადგილი იქნებაო. ალბათ ამ ყველაფრიდან გამომდინარე იყო, ბიძინა ივანიშვილმა სოფლის მეურნეობა პრიორიტეტულ დარგად რომ გამოაცხადა. მცირემიწიან ფერმერთა საგაზაფხულო სამუშაოების ხელშეწყობის პროგრამაც ამოქმედდა, რასაც საქმეში ჩახედული ადამიანების განცხადებით, დადებითი შედეგი მოყვა, დაიხნა და დაითესა წლობით მიტოვებული მიწის ფართობები. სოფელზე გულაცრუებულმა, ოჯახის სარჩენად დედაქალაქში თუ უცხოეთში გადახვეწილმა გლეხობამ, უკან დაბრუნება დაიწყო, მაგრამ ეს "ბედნიერება" დიდხანს არ გაგრძელებულა.

ირაკლი ღარიბაშვილის პრემიერ-მინისტრის თანამდებობიდან წასვლის შემდეგ, ტრადიციულ აგრარულ ქვეყანაში სოფლის მეურნეობა რატომღაც აღარ მიიჩნიეს პრიორიტეტულ დარგად, რაც დროებით გამოცოცხლებულ სოფელს და ჩვენ ბაზარსაც დაეტყო. 2016 წლის სექტემბერში სოფლის მეურნეობის სამინისტროდან კი მოგვწერეს, ზემოხსენებული პროექტის ფარგლებში 772.616 ბენეფიციარი (წინა წლებთან შედარებით გაცილებით მეტი) განისაზღვრა, 1 აგვისტოს მდგომარეობით, 44.698.610 ლარის ღირებულების სარგებელი იქნა ათვისებულიო, ისე, დამუშავებული ფართობების მოცულობა ოფიციალური მონაცემებითაც საგრძნობლად შემცირებულია, მაგრამ საპირისპიროს ამტკიცებენ სანდო წყაროები. გასაგებია, რომ დახმარების პროგრამამ ამოწურა თავისი ვადა, მაგრამ ის ტექნიკა, რომელიც სახელმწიფომ გლეხობისა და ფერმერების მომსახურეობისთვის შეიძინა, ხომ უნდა იყოს გამართულ მდგომარეობაში, რომ ამ ადამიანებმა საკუთარი ფინანსებით დაიქირაონ და გამოიყენონ? კომპეტენტური და სანდო წყაროების ცნობით, სახელმწიფო შპს "მექანიზატორს", რომელიც სოფლის მეურნეობის სამინისტროს ერთ-ერთი სტრუქტურაა, კი ყავს 1300-მდე ტრაქტორი, მაგრამ აქედან 350 თუ იქნება მეტნაკლებად მუშა მდგომარეობაში. როდესაც მივიღეთ ინფორმაცია, რომ დაზიანებული ტრაქტორებით იყო გამოვსებული "მექანიზატორის" სერვისცენტრები, ბუნებრივია, დავუკავშირდით სოფლის მეურნეობის სამინისტროს, საიდანაც გვაცნობეს, რომ "მექანიზატორის" ათას ერთეულამდე ტექნიკა პროგრამით გათვალისწინებულ ძირითად სამუშაოებს ასრულებს. პროცესის მიმდინარეობისას, ბუნებრივია ტექნიკის დაზიანება, მაქსიმალურად ოპერატიულად ხდება მათი აღდგენა, რათა ხელი არ შეეშალოს მუშა პროცესს. 2015 წლის 23 მაისიდან 2016 წლის 7 სექტემბრამდე პერიოდში დაზიანდა და შემდგომ აღდგენილი იქნა შპს "მექანიზატორის" კუთვნილი 89 ერთეული კომბაინი და 343 ერთეული ტრაქტორი. აგროვადების გათვალისწინებით, იმ რეგიონებში, სადაც სასოფლო-სამეურნეო სამუშაოები ხორციელდება, შპს "მექანიზატორის" ტექნიკა აქტიურად არის ჩართული პროცესში, რა რაოდენობაც საჭიროა აღნიშნული სამუშაოების შესრულებისასო. 

თუ ასე გამართულად მუშაობდა შპს "მექნიზატორის" ტექნიკური პარკი, მაშინ რატომ დაარბენინებდნენ ტრაქტორებს აღმოსავლეთ-დასავლეთ საქართველოს რეგიონებს შორის, საგაზაფხულო ხვნის პროცესს კახეთში რომ დაასრულებდნენ, მერე დასავლეთის რეგიონში გადაყავდათ იგივე სამუშაოების შესასრულებლად, რადგან გამართული ტექნიკა არ ყოფნიდათ. დასავლეთ საქართველოში ერთი და ორი თვით გვიან დგება გაზაფხული? ცხადია, დასავლეთის რეგიონშიც გვიანდებოდა ხვნის პროცესი, კახეთში უკვე სხვა სამუშაოების დრო დგებოდა, ცხადია, ტექნიკა იქ არ იყო და გვიანდებოდა ამ სამუშაოების შესრულება. აგროვადები თუ დაირღვა, მერე აზრი ეკარგება ამ სამუშაოებს, რადგან ვეღარ მიიღებ მოსავალს, ფუჭი შრომაა. ამიტომ გახდა ხალხი იძულებული დახნული მინდვრები მიეტოვებინა, მით უმეტეს, რომ შემდგომ სამუშაოებში ფული თვითონ უნდა გადაეხადა. არცერთი ჭკუათმყოფელი ადამიანი არ გადაყრის წყალში ფინანსებსა და შრომას. ჩვენ გამომძიებლის ფუნქციაზე არ გვაქვს პრეტენზია, რომ მტყუან-მართალი ვარჩიოთ, ეს შესაბამისი ორგანოების პრეროგატივაა. სხვათა შორის, სახელმწიფო აუდიტმა დადო დასკვნა, რომ იმ ტექნიკიდან მიღებული შემოსავალი, რომლის შეძენაც სახელმწიფოს მილიონობით ლარი დაუჯდა, ნახევარ მილიონსაც კი არ შეადგენდა. თანაც ეს დასკვნა იმ წლების მონაცემების მიხედვით დაიდო, როცა ეს ტექნიკა, ასე თუ ისე, სრული დატვირთვით მუშაობდა, ანუ 2013–2015 წლებში. რატომ არ დაინტერესდა მთავრობა შემდეგი წლების მუშაობის შესწავლით, ესეც სერიოზულ კითხვას ბადებს.

"საერთო გაზეთს" ხელში ჩაუვარდა საქართველოს მთავრობის 2015 წლის 19 ნოემბრის №2469 განკარგულება (მას ხელს აწერს მაშინდელი პრემიერ-მინისტრი ირაკლი ღარიბაშვილი), რომელიც შპს "მექანიზატორის" საქმიანობის ხელშეწყობის მიზნით გასატარებელ ღონისძიებებს ეხება. განკარგულების თანახმად "საქართველოს 2015 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესახებ" კანონით, სოფლის მეურნეობის სამინისტროსთვის გამოყოფილი ასიგნებებიდან სოფლის მეურნეობის პროექტების მართვის სააგენტომ ოთხი მილიონი ლარი უნდა მიმართოს შპს "მექანიზატორის" ანგარიშზე კაპიტალის გასაზრდელად, შემდგომში კომპანიის მიერ სასოფლო-სამეურნეო ტექნიკის ტექნიკურად გამართვისთვის საჭირო ღონისძიებების დასაფინანსებლად და 2015 წელს წარმოშობილი ვალდებულებების დასაფარად. ამ ღონისძიებების უზრუნველსაყოფად, ფინანსთა სამინისტროს, სოფლის მეურნეობის სამინისტროს წინადადების საფუძველზე, უნდა განეხორციელებინა ცვლილება ამ უწყების 2015 წლის ბიუჯეტში. გარდა ამისა, სახელმწიფოებრივი და საზოგადოებრივი მნიშვნელობის ღონისძიებების შეზღუდულ ვადებში და შეუფერხებლად ჩატარების მიზნით, "სახელმწიფო შესყიდვების შესახებ" კანონის შესაბამისად, უფლება მიეცეს შპს "მექანიზატორს", სასოფლო-სამეურნეო ტექნიკისთვის საჭირო სათადარიგო ნაწილების (მათ შორის, საბურავები) და საცხებ-საპოხი მასალების შესყიდვა განახორციელოს გამარტივებული ელექტრონული ტენდერის მეშვეობითო. მარტივი ენით რომ ვთქვათ, შპს "მექანიზატორს" ეს ოთხი მილიონი ლარი იმისთვის გამოუყვეს, რომ შეესყიდა სათადარიგო ნაწილები, აღედგინა დაზიანებული ტექნიკა და მექანიზატორებითვის დაეფარათ სახელფასო დავალიანება.

"საერთო გაზეთი" უკვე წერდა, რომ ამ კონტიგენტს თვეობით უგვიანებდნენ ხელფასებს. "ავ ენებს" თუ დავუჯერებთ, იყო შემთხვევები, როცა საერთოდ არ უნაზღაურებდნენ მათ შრომას, იმის მომიზეზებით, შესრულებული სამუშაოს შესახებ დოკუმენტაცია სათაო ოფისამდე არ მოსულაო, რომელი მხარე ითავსებდა ილუზიონისტის "ფუნქციას", ადგილობრივი სერვისცენტრი თუ "მექანიზატორის" ადმინისტრაცია, ღმერთმა იცის. პროფესსიონალ მექანიზატორებს ისედაც მიზერულ ხელფასს უხდიდნენ, ამასაც უგვიანებდნენ ან არ უხდიდნენ, რითაც აიძულეს ეს ხალხი სამსახურიდან წასულიყო. მერე მოკრიბეს შემთხვევითი ადამიანები და დაასაქმეს, ვითომდა ფინანსების დაზოგვის მიზნით, იაფფასიან, უხარისხო საპოხ-საცხებ მასალებს ყიდულობდნენ და იყენებდნენ, სწორედ ეს ყველაფერი იყო ძვირადღირებული ტექნიკის დაზიანების მიზეზი. ხდებოდა თუ არა ამ ტექნიკის აღდგენა-შეკეთება, ესეც საკითხავია, სპეციალისტთა განცხადებით, "მექანიზატორმა" აუქციონზე დაზიანებული, ფაქტობრივად გაძარცვული ტრაქტორები გამოიტანა, რომლებსაც ისეთი ფასი ადევს, არავის უღირს შეძენა. მათი შეკეთება იმხელა თანხა დაჯდება, მაგ ფასში მთლად ახალ ტრაქტორს იყიდიო, ამბობენ. სამთავრობო განკარგულებაში, სათადარიგო ნაწილების შესაძენად, გამარტივებულ ელექტრონულ ტენდერებზეცაა საუბარი, თუმცა დაინტერესებულ პირებს, ტენდერების გამოცხადება-ჩატარების შესახებ არაფერი სმენიათ. შპს "მექანიზატორმა" ამ ტექნიკის დილერი კომპანიების მესვეურთ თურმე ისეთი ფოკუსი ჩაუტარა, რომ დღესაც ჭკუაზე ვერ მოსულან. სანდო წყაროს ცნობით, მათ 2017 წლის დასაწყისში ე.წ. ინვენტარიზაცია ჩაატარებინეს, ვითომდა მათთვის უნდა მიეცათ შეკვეთა, შეადგენინეს დოკუმენტაცია რომელ ტრაქტორს რა სათადარიგო ნაწილი ჭირდებოდა, მიიღეს სასურველი ინფორმაცია, მერე ესენი "გადაყარეს" და სულ სხვა, უცხოურ კომპანიასთან დაამყარეს ურთიერთობა. იმ კომპანიას კი შემოატანინეს სათადარიგო ნაწილები, სავარაუდოდ გაცილებით მაღალ ფასში, გამოიყენეს თუ არა ეს მარაგ-ნაწილები, სათანადო ორგანოების მსჯელობის თემაა. ჩვენ ინფორმაცია ადრეც გვქონდა და დავწერეთ კიდეც, რომ სათადარიგო ნაწილებს არ ყიდულობდნენ, სხვა დაზიანებული ტექნიკიდან ხსნიდნენ, რამდენიმე ტრაქტორიდან ერთს აკოწიწებდნენ, რომ მთლად არ გაჩერებულიყო ტექნიკური პარკი, რაც მათთვის შემოსავლის დაკარგვას ნიშნავდა. სპეციალისტთა განცხადებით, ტექნიკის ძარცვა, თუნდაც ასეთი "კეთილშობილური" მიზნით, სისხლის სამართლის დანაშაულია და თავის დროზე ისჯებოდნენ კიდეც ახალი მოდის "კონსტრუქტორები".

სად წავიდა ზემოხსენებული ოთხი მილიონი ლარი? სად წავიდა ის ოთხი მილიონი და "განმკარგავების" ხელფასებსა და დანამატებს მოხმარდა, სრულად თუ არა, ნაწილობრივ მაინცო, აცხადებენ სანდო წყაროები. რატომ ანიჭებენ საქართველოს ხელისუფალნი უპირატესობას უცხოელ ბიზნესმენებსა თუ სპეციალისტებს, ეს ცალკე საკითხია. რომ კითხო, საკუთარი მოქალაქეების დასაქმებისთვის "იღწვიან". შპს "მექანიზატორმა", რომელიც სახელმწიფო ორგანიზაციაა, სახელმწიფო ბიუჯეტიდან, ანუ საკუთარი მოქალაქეების ჯიბიდან ფინანსდება და ამ ხალხის დასაქმებასა და კეთილდღეობაზე უნდა ზრუნავდეს, როგორც აღვნიშნეთ, ქართველი დილერები ჩააჩოჩა, მას თავად მოუნდომებია დილერის ფუნქციის შეთავსება, მაგრამ ქარხანა-მწარმოებლებთან ვერ გარიგებულა, რადგან მათ თავიანთ დილერებს მიანიჭეს უპირატესობა. "მექანიზატორის" ხელმძღვანელობას დილერებისთვის უთქვამს კიდეც, მართალია, თქვენ ქარხანა გიჭერთ მხარს, მაგრამ ჩვენსას მაინც გავიტანთ, რადგან მთავრობის მეთაურისგან გვაქვს მხარდაჭერა, ის დაგვეხმარებაო. მართლაც თუ იყო ამ საქმეში პრემიერი კვირიკაშვილი ჩართული, ამის მტკიცებას ვერ მოვყვებით, მაგრამ ფაქტია, "მექანიზატორს" დილერების გვერდის ავლით შემოუტანია მარაგ-ნაწილები, "იმპორტიორ-პარტნიორებისთვის" უკრაინასა და თურქეთში მიუკვლევია. სხვათა შორის, დამადასტურებელ მასალასაც გავეცანით, თუმცა ამ ეტაპზე თავს შევიკავებთ მეტი კონკრეტიკისგან. ისიც უნდა ითქვას, რომ უკრაინელები ნაციონალების ხელისუფლებაში მოსვლის შემდეგ, ძალიან აქტიურად ყოფილან ჩართული ქართულ ბიზნესში და თურმე დიდი პრივილეგიებითაც სარგებლობდნენ. ეს "სიამტკბილობა" კვირიკაშვილის გამინისტრების, განსაკუთრებით კი გაპრემიერების შემდეგ გახდა აშკარა. რით დაიმსახურეს მათ საქართველოს მთავრობისგან ასეთი ყურადღება, ვერ მოგახსენებთ, მაგრამ ქართველი ბიზნესმენებისა და ადგილობრივი დაქირავებული მუშახელითვის მთლად სასურველი პარტნიორები არ არიან, ეს ჩვენთვის არაერთხელ უთქვამთ. 

მანანა სუხიშვილი

მეტის ნახვა
28-06-2018, 13:45


სამთავრობო ცვლილებებთან დაკავშირებით, გვესაუბრება საპარლამენტო უმრავლესობის წევრი, ისნის მაჟორიტარი დეპუტატი დავით ჭიჭინაძე.

– ჩემი აზრით, ნახევარი, ერთი წელი არ არის ის ვადა, რომ სათანადოდ შეაფასო სად იყო დაშვებული შეცდომები, დღეს ახალი ხელმძღვანელების საქმიანობის კრიტერიუმი მიღწეული წარმატებები იქნება, აქედან გამოჩნდება, რამდენად სწორად მუშაობდა წინა მინისტრი. თუ მართლაც არის ობიექტური პრობლემები, რომელსაც მეორე მინისტრიც შეიძლება წააწყდეს, მაგრამ გადაილახება და ტემპის დაბრუნება მოხდება, შესაბამისად ეს უკვე აჩვენებს წინამორბედების ჩავარდნას. ამ ოთხპუნქტიანი გეგმის ნაწილი იყო ქვეყანაში სამართლიანობის აღდგენა, მთავარმა პროკურორმა შოთაძემ ჯერ იყო და თქვა, უცხოელ პროკურორებს ჩამოვიყვანთო, რითაც ფაქტობრივად მთელი პროკურატურის დისკრედიტაცია მოხდა. შოთაძის განცხადება იმის მიმანიშნებელი იყო, რომ იგი საკუთარ სისტემაში აღარავის ენდობა, რომელსაც ავტორიტეტი ექნება. ამიტომ მისი გადადგომაც საჭირო იყო, რადგან ჩემი აზრით, ესეც არ იყო მთავრობისთვის ქულების მომტანი. იგივე საპარლამენტო კომისიის შექმნაც, ე.ი. ვაღიარეთ, რომ არ გვყავს სათანადო დონის საგამოძიებო სტრუქტურები? თან რა ხდება, იმ ადამიანებს, რომელთა მიმართაც საზოგადოებაში უამრავი კითხვა არსებობს, საზოგადოებას "ქართული ოცნების" მიმართაც გააჩნდა კითხვები, რატომ არ ისხდნენ ეს ადამიანები მსჯავრდებულის სკამზე, სამწუხაროდ კომისია შევუქმენით, სადაც უმრავლესობით დავნიშნეთ და ქვეყანაში სამართლიანობის აღდგენა დავავალეთ.

მართალია, "ქართულ ოცნებას" ისეთი შეცდომები არ დაუშვია, რაც ადამიანის ღირსებას შეეხებოდა, არ არის უსამართლობის განცდა, რომ ვიღაცას უმიზეზოდ ჩაგრავენ, მაგრამ ჩვენ ვერ შევძელით იმ ადამიანებისთვის სათანადო პასუხისმგებლობის დაკისრება, ვინც რას იმსახურებდა. ჩვენ "ქართული ოცნების" ლოიალობასთან გვაქვს პრეტენზია, ის მეტად ლოიალურია წინამორბედებთან მიმართებაში, ვიდრე ამას საზოგადოება მოითხოვს. ასე თუ მივყვებით, პრაქტიკულად ყველგან ხდება იმის აღიარება, რომ, რასაც ჩვენ მოსახლეობას ვპირდებოდით, ვერსად წინ ვერ წავიწიეთ. ასე რომ, როდესაც რაღაცას ვერ აკეთებ, უნდა გადადგე, ეს პოლიტიკური ცხოვრების შემადგენელი ნაწილია. მთავრობა სწორად მოიქცა რომ გადადგა, ამით ახალ სამთავრობო გუნდს საშუალება მიეცემა ჩავარდნები გამოასწოროს. დღეს პარლამენტის რეპუტაციაც საკმაოდ შელახულია, ამიტომ ვისურვებდი, რომ პარლამენტმაც თავიდან მიმართოს ამომრჩეველს ახალი მანდატის მოსაპოვებლად, რათა ხელი არ შეუშალოს მთავრობის საქმიანობას, თუნდაც თავისი ასე ვთქვათ, არაპოპულარობით. საპარლამენტო რესპუბლიკაში დეპუტატები არიან ძირითადად მაკონტროლებელი ფუნქციის მატარებელი, ჩვენს კრიტიკა იქნება თუ პოზიცია, ის ძალა უნდა ჰქონდეს, რაც საერთოდ აქვს ავტორიტეტულ ორგანოს.

აქედან გამომდინარე ვფიქრობ, რომ მთავრობასთან ერთად პარლამენტსაც ჭირდება ახალი ნდობის მოპოვება. ვადამდელი საპარლამენტო არჩევნები უნდა ჩატარდეს, ჩემი აზრით, ძალიან მნიშვნელოვანია პარლამენტი არ იყოს მთავრობისთვის ასე ვთქვათ, დამამძიმებელი თავისი ავტორიტეტით. პერსონალიებზე არ ვისაუბრებ, უბრალოდ, თვითონ მთავრობის პროგრამა იყო ლიბერალური, უფრო მემარჯვენე, ახალ მთავრობას თუ ექნა მემარცხენე ცენტრისტული პროგრამა, ანუ სოციალ-დემოკრატიული მიმართულებით, რაც კონსტიტუციაში ჩავწერეთ, რომ ჩვენ სოციალური სახელმწიფო ვართ, ძირითადი მიმართულებებიც ეს უნდა იყოს. შესაბამისად, ხელისუფლებაშიც ის ხალხი უნდა იყოს, ვინც ამ პოზიციას იზიარებს, დეპუტატს კითხვას რომ უსვამ, მას რა თქმა უნდა გარკვეული პოლიტიკური პლატფორმა უნდა გააჩნდეს. თუ ისევ ის ადამიანები იქნებიან მხარდაჭერილი, შესაბამისად ეს ჩვენი ხალხის პრობლემა იქნება. არჩევნები იმიტომ ტარდება, რომ საზოგადოებამ თავისი მხარდაჭერა-არმხარდაჭერა ამ გზით დააფიქსიროს, თორემ მიტინგებით პრობლემა არ წყდება. 

ხალხი სოფლის მეურნეობის პრიორიტეტად გამოცხადებას უჭერდა მხარს, მთავრობამ შესაბამისი ღონისძიებები გაატარა, რამაც ისეთი ინტერესი გააჩინა, რომ ლუკმა-პურის საშოვნელად გადახვეწილმა ხალხმა სოფლებში დაბრუნება დაიწყო. 2016 წლიდან ეს დარგი აღარავის გახსენებია და შესაბამისად, სოფლად ყველაფერი ისევ ჩაკვდა. ტურიზმი განვავითაროთო, რა სარგებელს მივიღებთ ამით, როცა სოფლის მეურნეობის პროდუქტებიც კი უცხოეთიდან შემოგვაქვს. დედაქალაქში მალე გავლა შეუძლებელი გახდება ქრონიკული საცობების გამო, ამდენი ტაქსი არასდროს მინახავს, ლამის მთელი საქართველო თბილისშია ჩამოსული, რომ როგორმე ოჯახი არჩინოს. ქალაქის განტვირთვის ახალ-ახალი გზების ძიებას, იქნებ ჯობდეს პროფესიონალებს დაუჯერონ, ააღორძინონ სოფლის მეურნეობა, ხალხს ადგილზე დასაქმების საშუალება რომ გაუჩნდება, თვიონვე დაუბრუნდება სოფელს..

მთავარი მიზანი ისაა, ხელისუფლებამ შეძლოს იმ გამოწვევების გადალახვა, რომელიც მის წინაშე დგას, საბოლოო მიზანია, ადამიანები კარგად ცხოვრობდნენ და ამას როგორ მიაღწევ, სოფლის მეურნეობით, მაღალი ტექნოლოგიებით, ინდუსტრიალიზაციით თუ საერთოდ უსაქმურობით…დიდი მნიშვნელობა არ აქვს, მთავარია, ისეთი შედეგი მივიღოთ, რომ ჩვენი მოსახლეობა კარგად ცხოვრობდეს. სამწუხაროდ, რეალობა გვიჩვენებს, რომ რომ ვისაც თავისი თავის გამოკვება არ შეუძლია, ის დამოკიდებულია, ასე ვთქვათ, გარე ფაქტორებზე და შენი ეკონომიკა ყოველთვის არ არის მდგრადი. ვთვლი, რომ სოფლის მეურნეობა ამ თვალსაზრისით ძალზე მნიშვნელოვანი დარგია. ჩვენს ქვეყანაში ინდუსტრიალიზაციის განვითარება, დიდი საწარმოები, წარმოუდგენლად მიმაჩნია იქიდან გამომდინარე, რომ ჩვენი ბაზარი ძალიან მცირეა. აქცენტი მცირე საწარმოებზე, იმ გადამამუშავებელი საწარმოებზე უნდა გაკეთდეს, რაც სოფლის მეურნეობის პროდუქციასთან იქნება დაკავშირებული. საკუთარი დარგის წარმოება-განვითარება და არა იმპორტი, ეს არის ეკონომიკის ზრდის ერთ-ერთი ფაქტორი.

ბუნებრივია, ამას ჭირდება ფინანსები ჭირდება, ამ დაფინანსებას კი ბანკები არ იძლევიან. მათ სოფლის მეურნეობაში არ უნდათ ფულის ჩადება, იმიტომ, რომ ბევრად უფრო მიმზიდველი სეგმენტები აქვთ, სადაც პირველ რიგში თვითონ არიან წარმოდგენილები, ამას გარდა უნდათ სავალუტო სპეკულაციები, რასაც ბოლო ხანს ძალიან ხშირად ვხედავ, ეს არის ლარის კურსის ცვალებადობა, რაც ბანკებს კოლოსალურ მოგებას აძლევს და ეს ასახულიც არის მათ შემოსავლებზე. ტურიზმი ვახსენეთ, გეთანხმებით, ჩვენ პროდუქციას ვერ ვაჭმევთ ტურისტებს, ამიტომ რა ფულიც შემოდის მათგან, ისევ უკან გადის მათი კვებისა და მომსახურებისთვის. სოფლის მეურნეობის განვითარება თუ გვინდა, პროგრამა ლოკალურად ერთ კაცზე არ უნდა იყოს დამყარებული. ბევრს ეხსომება კოლმეურნეობა, თუ არ მოგვწონს ეს სახელი, საბჭოთა გადმონაშთად ვთვლით, დავარქვათ კოოპერატივი, კიბუცი, მნიშვნელობა არ აქვს, მაგრამ, საჭიროა კოლექტიური მეურნეობა. თავის დროზე იმიტომაც შექმნეს კოლმეურნეობები, რომ ერთი ადამიანი ვერასდროს ახერხებს სოფლის მეურნეობაში იმ წარმატების მიღწევას, რაც კოლექტიურ შრომას შეუძლია მოუტანოს, რადგან ტრაქტორის და ნებისმიერი ტექნიკის შეძენა, საკმაოდ ძვირადღირებული "სიამოვნებაა", ერთი ადამიანი ვერასდროს შეიძენს თუ არ არის საერთო საკუთრება და საერთო საქმეს არ ემსახურება. ამ ტრაქტორებისა და მექანიზმების გარეშე კი დღევანდელი სოფლის მეურნეობა არ არსებობს, როგორ შეძლებ კონკურენცია გაუწიო, უფრო იაფი დაგიჯდეს პრუდუქციის წარმოება იმ უცხოელთან შედარებით, რომელიც უამრავ ჰექტრებს ტექნიკით ამუშავებს. ჩვენი გლეხისა და ფერმერისთვის ეს ხელმიუწვდომელია, ამიტომ არის საჭირო კოლექტიური მეურნეობის შექმნა, მიწის ფართობების გამსხვილება და ეს ყველაფერი სახელმწიფოსთან უნდა იყოს ასე ვთქვათ, მიბმული. 

– ბატონო დავით, იმ ტრაქტორების და აგრეგატების ლამის 90%, რომელიც სახელმწიფომ 2013 წელს პირდაპირ ქარხანა-მწარმოებლისგან შეიძინა, ჩვენს გლეხობას და ფერმერებს მომსახურებოდა და რაშიც მილიონობით თანხა (სავარაუდოდ 15 მილიონი ლარი) გადაიხადეს, სანდო წყაროების ინფორმაციით, გაძარცვული ყრია სახელმწიფო შპს `მექანიზატორის~ სხვა და სხვა სერვისცენტრებში. 


– ზუსტად მაგ ტრაქტორებთან დაკავშირებით მოხსნეს მაშინდელი სოფლის მეურნეობის მინისტრი კირვალიძე, რომელიც მერე პრემიერმა კვირიკაშვილმა დააბრუნა თავისი მრჩევლის სტატუსით და როგორც ამბობენ, სოფლის მეურნეობის სამინისტროს არაფორმალური მმართველი, ბატონი კირვალიძე გახლდათ. მე იმიტომაც ვუთხარი გიორგი კვირიკაშვილს, ადამიანს, რომელთანაც ვმეგობრობ, თანამდებობიდან გადამდგარიყო, რომ ჭაობია შექმნილი, მე ხომ არ დამირქმევია მისთვის ბრეჟნევი? 

ყველაზე დიდი პრობლემა ისაა, რომ ჩვენ ადამიანებს სახელ-გვარებით ვირჩევთ და არა მათი ხედვით, პოლიტიკური მსოფლმხედველობით. ჩამოყალიბდა სტერეოტიპი, რომ ეს კაცი არის წესიერი, ზრდილობიანი, ასე, ვაცლავ ჰაველზე წესიერი კაცი არ არსებობდა, იბრძოდა თავისი ხალხის თავისუფლებისთვის, მათი უფლებების დასაცავად, მაგრამ პრეზიდენტად ვერ ივარგა და ჩეხებმა თანამდებობიდან გადააყენეს, იგივე მოხდა პოლონეთში ვალენსასთან დაკავშირებით. პატიოსნება, მორალური ღირებულებები, ეს სიმბოლოა, რომლისკენაც ყველა პოლიტიკოსი უნდა მიისწრაფოდეს, მაგრამ როცა ტექნოკრატებზე მიდის არჩევანი, იქ ადამიანის პროგრამა და პროფესიონალიზმია მთავარი, რამდენად შეუძლია მას თავისივე წარმოდგენილი პროგრამის შესრულება. ლაპარაკი ყველას შეუძლია, თუ ადამიანი არ ასრულებს თავის მოვალეობას, უნდა შეიცვალოს. ვთვლი, რომ მამუკა ბახტაძეს სწორი ხედვა აქვს, მას სრულად ვეთანხმები, რომ ჩვენი ქვეყნის პრობლემა ბანკებშია. ამას ყოველთვის ვამბობდი, თავის დროზეც ვთქვი, რომ კახა ბენდუქიძე და ლადო გურგენიძე, ბანკირები ვერასდროს ააშენებდნენ ქვეყანას, პირიქით, გააღატაკებდნენ ხალხს, ვფიქრობ, ამას ყოველწლიურად ადასტურებს ცხოვრება, ხალხი სულ უფრო და უფრო ღატაკდება, ხოლო ბანკირები სულ უფრო მდიდრდებიან, ეს სანამდე უნდა გაგრძელდეს? გაიხსენეთ, მამუკა ხაზარაძის განცხადებები, პარლამენტარებს უკვე მოგვიწოდებდა, რომ სასწრაფოდ უნდა გაგვეტარებინა საპენსიო რეფორმა, თურმე უკვე დაგვიანებულიც იყო და ამ მიმართულებით ვერანაირ კრიტიკას ვერ მიიღებდა, ე.ი. მისთვის ფული უნდა მიგვეცა. 

მანანა სუხიშვილი

მეტის ნახვა
21-06-2018, 15:30


რატომ გამოცხადდა გამარჯვებულად ანაკლიის ღრმაწყლოვანი პორტის ტენდერში კომპანია, რომელიც სახელმწიფოს მიერ წარდგენილი პირობებიდან ვერც ერთს ვერ აკმაყოფილებს?

"ანაკლიაში ღრმაწყლიანი პორტი"-ს ტენდერში გამარჯვებულად "ანაკლიის განვითარების კონსორციუმის", იგივე "ხაზარაძე და კონტი-ჯგუფი"-ს გამოცხადებამ გაკვირვება გამოიწვია.

ცხადია, გაკვირვება იმ ადამიანებმა გამოხატეს, ვინაც ღრმად არიან ჩახედული "ანაკლიის ღრმაწყლიანი პორტის" მნიშვნელოვან საკითხებში. სამწუხაროდ, სწორედ ის "მნიშვნელოვანი საკითხები" გამორჩათ, ან შეგნებულად გამოტოვეს მოწვეულმა უცხოელმა ექსპერტებმა და მთავრობის მიერ შექმნილმა სატენდერო კომისიამ.

თავშივე უნდა ვახსენო: საქართველოს მთავრობამ უცხოელ ექსპერტებს 1,5 მილიონი ევრო გადაუხადა 5,5 მილიარდ აშშ დოლარად შეფასებული პროექტისთვის – "ღირსეული, გამოცდილების და შესაბამისი ფინანსების მქონე ინვესტორის შერჩევაში"!

კაცმა რომ თქვას, კი ღირს ეს საქმე მილიონნახევარი ევრო, მაგრამ – შეასრულა კი საქართველოს მთავრობის შეკვეთა და რაში მდგომარეობდა იგი?
ეკონომიკის მინისტრ ქუმსიშვილის თქმით, "რაც შეეხება კრიტერიუმებს, რომლის თანახმადაც მოხდა აღნიშნული კონსორციუმის შერჩევა, იყო 4 ძირითადი კრიტერიუმი, მათ შორის განვითარების კონცეფცია, ფინანსური მდგრადობა, რეგიონის ეკონომიკური განვითარების ზოგადი ხედვა და იურიდიული მიმართულება."

ხელშეკრულებას, რომელსაც მთავრობა ტენდერში გამარჯვებულს სთავაზობდა, დეტალებში ვერ განვიხილავთ, რადგან იგი უსაშველოდ დიდია. ამიტომ აქ შევჩერდეთ და გადავხედოთ უმთავრეს პირობებს, რომელიც – "ანაკლიის პორტთან დაკავშირებით ინტერესების გამოხატვა"-ში მონაწილეს უნდა წარმოედგინა:

  1. 100 მილიონი და მეტი ტვირთბრუნვის დამადასტურებელი პროგრამა-წინა საპროექტო მოსაზრება.
  2. პორტის პროექტი უნდა იკავებდეს ზღვის სანაპირო ზოლის მაქსიმალურად მცირე ნაწილს.
  3. უკიდურესი აუცილებლობის გარდა არ უნდა ეხებოდეს დასახლებულ ტერიტორიას.
  4. წარმოდგენილი პროექტი უნდა იყოს მომგებიანი და ტექნიკურად შესრულებადი.
  5. ტენდერში მონაწილე კომპანია ვალდებულია წარმოადგინოს ინვესტორები, პროექტის დაფინანსების დამადასტურებული საბანკო საბუთებით
"ანაკლია პორტის" მშენებლობის ტენდერის გამოცხადებამდე ცოტა ხნით ადრე გამოჩნდა და 12 მონაწილეს შორის ვიხილეთ – "კონტი-ჯგუფი" და "თი-ბი-სი ბანკის" სამეთვალყურეო საბჭოს თავმჯდომარე მამუკა ხაზარაძე.
წინადადებები, რომლითაც ხაზარაძის კონსორციუმი შემოდის, სახელმწიფოსთვის არარეალურიც არის და საზიანოც.

"ხაზარაძე და კონტი-ჯგუფის" პროექტის გაცნობის შემდეგ ცხადი გახდა, რომ:

  1. იგი ვერ ასრულებს ტენდერის უმთავრეს მოთხოვნას – 100 და მეტი მილიონ ტონა ტვირთბრუნვას წელიწადში. ექსპერტთა დასკვნით, წარმოდგენილი კონცეფცია ვერანაირად ვერ გასცდება წელიწადში 30 მილიონ ტონა ტვირთბრუნვას და მას შემდგომი განვითარების პერსპექტივა არ გააჩნია. უკიდურეს შემთხვევაში, მისი ტვირთბრუნვის გაზრდა ისედაც შეზღუდული ზღვის ნაპირის ხარჯზე უნდა მოხდეს.
  2. იგი იკავებს ზღვის სანაპირო ზოლის 4 კილომეტრს.
  3. პირდაპირ დამიზნებულია ანაკლიის აბორიგენ მოსახლეობაზე და ითხოვს 200 ოჯახის გასახლებას.
  4. პორტის მშენებლობა დაგეგმილია გაშლილ ზღვაში, რაც მის საეჭვო დანიშნულებას უსვამს ხაზს.
  5. საგანგაშოა ის, რომ "ხაზარაძე და კონტი-ჯგუფი" ტენდერში გამარჯვებულად გამოცხადების შემდეგ ეძებს ინვესტორს და დამფინანსებელს, მათ შორის, აცხადებს, რომ ჩინეთშიც ჰყავს პარტნიორი მოძიებული, მაგრამ მას საიდუმლოდ ინახავს!..

კონსორციუმ "ანაკლია-პორტი და ეკო-პარკი"-ს მიერ წარმოდგენილი წინა საპროექტო მოსაზრება:

  1. წარმოდგენილ კონცეფციას გააჩნია გარანტირებული, შემდგომი განვითარების პერსპექტივა და იგი გაანგარიშებულია წელიწადში 100 და მეტი მილიონ ტონა ტვირთბრუნვაზე.
  2. იგი ზღვის ნაპირის მხოლოდ 800 მეტრს იკავებს.
  3. საერთოდ არ ეხება დასახლებულ ტერიტორიას.
  4. პორტი შენდება ხმელეთზე და 350 მეტრი სიგანის არხით უერთდება ზღვას.
  5. კონსორციუმ "ანაკლია-პორტი და ეკო-პარკი"-ს მიერ წარმოდგენილი წინა საპროექტო მოსაზრების ტექნიკურად გადაწყვეტა, მსოფლიოში აღიარებულ (Ernst& Yang) კომპანიაში ექსპერტიზაგავლილი დოკუმენტაციის თანხლებით ეჭვს არ იწვევს. დასაბუთებულია მისი ეკოლოგიურად გამართულობა და თანამედროვე, მსოფლიო სტანდარტებთან შესაბამისობა. ასევე, მზადყოფნაში აქვს ინვესტორთა მიერ წარმოდგენილი პორტის მშენებლობის ფინანსური უზრუნველყოფის დამადასტურებელი საბანკო გარანტიები.

ეკონომიკის მინისტრ დიმიტრი ქუმსიშვილის განცხადებით – "ტენდერში გამარჯვებულად გამოცხადებულ "ანაკლიის განვითარების კონსორციუმს" იგივე "ხაზარაძე და კონტი-ჯგუფს" მოწვეულმა უცხოელმა ექსპერტებმა და სატენდერო კომისიამ ასიდან 80 ქულა მიანიჭა!"
– სასწრაფოდაა გასარკვევი, – რატომ აირჩიეს ზემოთხსენებულმა ექსპერტებმა და სამთავრობო კომისიამ კომპანია, რომელსაც სტატიის დასაწყისში ჩამოთვლილი ხუთი ძირთადი მოთხოვნიდან ხუთივეში, თითქმის გადაუჭრელი პრობლემები გააჩნია?

– რაში მიენიჭა გამარჯვებულს – "ასიდან 80 ქულა"?

ეს ის კითხვებია, რომლებიც ჟურნალისტური გამოძიების ფარგლებს სცილდება და მას შესაბამისმა ორგანომ უნდა მიხედოს.

აქვე გაცნობებთ მცირე ინფორმაციას იმ ჩინური კომპანიის შესახებ, რომელსაც ანაკლიის პორტის სატენდერო კომისიამ უარი უთხრა:
"Powerchina" უმსხვილესი სახელმწიფო კომპანიაა, რომელიც მომსახურებების ფართო სპექტრს უზრუნველყოფს.
კომპანიის ბიზნესი მოიცავს უძრავ ქონებას, ინვესტიციებსა და ფინანსებს. 2015 წლის ივნისის მონაცემებით, "Powerchina" 70,4 მილიარდი აშშ დოლარის ღირებულების ქონებას ფლობს და დასაქმებული ჰყავს 200 000 ადამიანი.

"PowerCina"-ს საზღვარგარეთის განყოფილების ვიცე-პრეზიდენტმა, ბატონმა დუ ჩუნგუომ განაცხადა: "Powerchina" თანახმაა, რომ ანაკლია პორტის პროექტის კაპიტალში ინვესტიცია განახორციელოს. `Pოწერჩჰინა~ საკმაოდ მდიდარი გამოცდილება გააჩნია უცხოეთის ბაზარზე მუშაობისა. ჩვენ საქართველოში ოთხი გზის მშენებლობის პროექტი გვაქვს განხორციელებული. ჩვენ ასობით ადამიანი გვყავს მზადყოფნაში, რომლებიც მზად არიან პორტის ასაშენებლად. გარდა ამისა, ჩვენ გვყავს ძალიან კარგი პარტნიორი, შპს "ანაკლია ეკო პარკი და პორტი". თავად ბატონმა თეიმურაზ ქარჩავამ ამ პროექტისათვის ძალიან დიდი ძალისხმევა გასწია და ჩვენ ვფიქრობთ, რომ ჩვენი ორი კომპანიის კომბინაციით ჩვენ შევძლებთ ამ პროექტის მოგებას."

როგორც ნახეთ, ბატონი დუ ჩუნგოუს ოპტიმიზმი არ გამართლდა. `შესანიშნავმა სამეულმა~ კვირიკაშვილ-ქუმსიშვილ-ხაზარაძის შემადგენლობით სულ ფეხებზე დაიკიდეს "პაუერ ჩაინა" თავისი 70-მილიარდიანი ბრუნვით და ისეთი ხელოვნური ბარიკადები აღუმართეს "პაუერ ჩაინას", ისეთი აბსურდული მოთხოვნები წაუყენეს, ისეთი ჩინოვნიკურ-ბიუროკრატიული აბლაბუდები დაუხლართეს, "პაუერ ჩაინა" მიხვდა, რომ ამათთან საქმის დაჭერა არ ღირდა.

როგორც ამბობენ, სწორედ დიმიტრი ქუმსიშვილი იყო ის კაცი, რომელმაც ბიძინა ივანიშვილი შეცდომაში შეიყვანა და დაარწმუნა, `პაუერ ჩაინა~ თვითონ ამბობს უარს პროექტის განხორციელებაზე და საკუთარი ნებით ტოვებს ასპარეზსო.

შედეგი: ქვეყანას ხელთ შერჩა მოპარტახებული ანაკლიის სანაპირო და პორტის აშენების გაურკვეველი, ბუნდოვანი, პესიმისტური პერსპექტივა.
ტენდერი რომ მიკერძოებულად, კანონის სრული დარღვევით, სატენდერო პირობების უგულებელყოფით, ჩატარდა, ამის გამორკვევა და დამტკიცება ადვილზე ადვილი საქმეა, თუ ხელისუფლება მოინდომებს და იმ დოკუმენტებს გადაავლებს თვალს, რომლებიც ანაკლიის ღრმაწყლოვანი პორტის მშენებლობის სამწუხარო და გამაოგნებელ ისტორიას ასახავს.

კვირიკაშვილის პრემიერობის დროს ამ დოკუმენტების შესწავლა, ალბათ, შეუძლებელი იყო, რადგან უნდა ვივარაუდოთ, რომ კვირიკაშვილი თვითონ მონაწილეობდა და თვითონ ლობირებდა ანაკლიის პორტის ტენდერის გაყალბებასა და ფალსიფიკაციაში.
იმედი ვიქონიოთ, რომ ახალი მთავრობა ობიექტურად შეისწავლის ანაკლიის პორტთან დაკავშირებულ ყველა საკითხს და ამ საუკუნის აფიორაში მონაწილე ყველა პირს სათანადოდ მიუზღავს.

კვირიკაშვილი, ქუმსიშვილი, ხაზარაძე – ქართული ეკონომიკის ბერმუდის სამკუთხედი იყო, სადაც ნელ-ნელა იძირებიოდა და უჩინარდებოდა ქვეყნის ეკონომიკური განვითარების პერსპექტივა.

მადლობა ღმერთს, ეს სამკუთხედი დაიშალა, მაგრამ სანამ ძირფესვიანად არ აღმოიფხვრება და არ ამოიძირკვება ის შხამიანი ფესვები, რაც მათ ქართული ეკონომიკის წიაღში ასე ღრმად ჩაუშვეს, მანამდე ეკონომიკის წინსვლა უკიდურესად შეფერხდება.
დავით ქობალია

P.S.
ჩვენ ლონდონში დავუკავშირდით ბატონ თემურ ქარჩავას, რომელთან ინტერვიუსაც "საერთო გაზეთის"~ მომდევნო ნომერში შემოგთავაზებთ.

მეტის ნახვა
21-06-2018, 13:30


ქუთაისში საერთაშორისო კონფერენცია „ქართული მწვანილი“ გაიმართა.

კონფერენციაზე მემწვანილეობის სექტორში მაღალი სტანდარტის პროდუქციის წარმოებისა და ექსპორტის მოცულობის გაზრდის პოტენციალი განიხილეს. 
„მნიშვნელოვანია აღინიშნოს, რომ სახელმწიფოს მხარდაჭერით, იმერეთის რეგიონში დაგეგმილია მსხვილი სასათბურე კლასტერის „იმერეთის აგროზონის“ აშენება. პროექტის განსახორციელებლად 100 მილიონი ლარის ინვესტირება იგეგმება“, - თქვა გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის მინისტრის მოადგილემ, გიორგი ჩხეიძემ.

შეხვედრაზე აღინიშნა, რომ აგრარული მიმართულებით საექსპორტო პოტენციალის ათვისების თვალსაზრისით, ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესია ევროპის 500 მილიონიანი ბაზარი, რომელიც საქართველოსთვის ევროკავშირთან ღრმა და ყოვლისმომცველი თავისუფალი ვაჭრობის შესახებ შეთანხმებით არის ხელმისაწვდომი. 

ღონისძიება ევროკავშირისა და საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტროს მხარდაჭერით გაიმართა. კონფერენციაში მემწვანილეობის სექტორის 60-ზე მეტი წარმომადგენელი იღებდა მონაწილეობას.

imedinews.ge

მეტის ნახვა
17-05-2018, 17:30


კომერციული ბანკებისთვის დღეიდან ეროვნული ბანკის ახალი რეგულაციები ამოქმედდება, რაც იმას ნიშნავს, რომ სესხის გაცემის პროცედურა მკაცრდება.

მომხმარებელთა ინტერესების დაცვის და კომერციულ ბანკებში ჯანსაღი საკრედიტო პორტფელის ხელშეწყობის მიზნებისთვის საქართველოს ეროვნული ბანკის პრეზიდენტის ბრძანებით, ცვლილებები შევიდა "კომერციულ ბანკებში კრედიტების კონცენტრაციისა და მსხვილი რისკების შესახებ დებულებაში.

კერძოდ, კომერციულ ბანკებს მომხმარებელთა გადამხდელუნარიანობის სრულფასოვანი ანალიზის გარეშე სესხების გაცემა ეზღუდებათ. იმისათვის, რომ ფიზიკური პირის შემოსავალი ჩაითვალოს გაანალიზებულად, ბანკში წარდგენილ უნდა იქნეს სახელფასო ამონაწერი საბანკო ანგარიშიდან ან ცნობა შემოსავლების სამსახურიდან.

თუ მსესხებელი შემოსავალს იღებს სავაჭრო/სამეწარმეო საქმიანობიდან, ბანკს მოუწევს გადამხდელუნარიანობის დასადასტურებლად მისი საქმიანობის დეტალური ფინანსური ანალიზი ჩაატაროს.

ეროვნული ბანკის განმარტებით, შემოსავლის დადასტურების გარეშე საცალო სესხების გაცემის მოტივაციის შემცირება ხელს შეუწყობს საბანკო სექტორში საკრედიტო სტანდარტების, ასევე კომერციული ბანკების საკრედიტო პორტფელების ხარისხის გაუმჯობესებას და სოციალური პასუხისმგებლობის მქონე საკრედიტო ურთიერთობების წახალისებას.

imedinews.ge

მეტის ნახვა
7-05-2018, 10:30