გვესაუბრება ინვესტიციებისა და კაპიტალის მართვის ექსპერტი ვახტანგ ხომიზურაშვილი:

– ბატონო ვახტანგ, "ეროვნულმა ბანკმა" მიკროსაფინანსო ორგანიზაციებთან დაკავშირებით ახალი რეგულაციები შემოიღო. რას მოგვიტანს ეს სიახლე?


– დიახ, ეს ფორექსის ბაზარზე წარმოდგენილ კომპანიებს ეხებათ. მოგეხსენებათ, ფორექსი საერთაშორისო სავალუტო ბაზარია, სადაც გარკვეული სადეპოზიტო თანხის მეშვეობით ვალუტების ყიდვა-გაყიდვაა შესაძლებელი. ეს მხოლოდ უცხოურ ვალუტებს როდი ეხება, არამედ უცხოეთის ბირჟებზე არსებულ ფასიან ქაღალდებს, მათ შორის, კრიპტოვალუტებსაც. პირველი, რაც "ეროვნულმა ბანკმა" გამოაცხადა, მდგომარეობს შემდეგში – ყველა აღნიშნული კომპანია ვალდებულია "ეროვნულ ბანკში" დარეგისტრირდეს და ამ სახის ვაჭრობის ჩატარების უფლება საბროკერო კომპანიებს მიანიჭა. ამ შემთხვევაში, საბროკეროში ის კომპანიები იგულისხმება, რომ- ლებიც ფასიანი ქაღალდების ბაზრის შესახებ კანონით რეგულირდებიან, ანუ, ვისაც საფონდო ბირჟაზე ოპერირების უფლება გააჩნია. ამ ინიციატივით, პრაქტიკულად, "ეროვნულმა ბანკმა" მარტივი გამოსავალი მოძებნა – ყველა ფორექს კომპანია, რომლებიც საქართველოში არიან წარმოდგენილნი, უფლებამოსილნი მხოლოდ და მხოლოდ იმ შემთხვევაში არიან თუ საფონდო ბროკერის ლიცენზიას მიიღებენ. ეს ლიცენზია საბროკერო კომპანიაში გარკვეულ რეგულაციებს, შიდა ნორმატიულ ბაზას ითვალისწინებს, რაც ძირითადად, ფასიან ქაღალდებზეა ორიენტირებული და რაც მთავარია, გულისხმობს საწესდებო სააქციო კაპიტალის კაპიტალიზაციას 500 ათასი ლარის ოდენობით. ეს არის მთავარი მოთხოვნა.

ამ ინიციატივის წყალობით, ფორექს კომპანიებს ორი გამოსავალი რჩებათ – უნდა გაზარდონ კაპიტალიზაცია. არადა, მინდა გითხრათ, რომ უმეტესობას, ვინც ჩვენთან არიან წარმოდგენილები, კაპიტალიზაცია არ აქვთ. მათ მხოლოდ კაპიტალის გაზრდის შემდეგ შეუძლიათ "ეროვნულ ბანკს" მიმართონ, რათა შესაბამისი ლიცენზია მიიღონ. თუ ამას ვერ ახერხებენ, ამ შემთხვევაში, უნდა დაიხურონ.

რაც შეეხება უშუალოდ საბროკერო კომპანიების მიმართ მოთხოვნას 500 ათასი ლარის ოდენობის თაობაზე, ვთვლი, რომ ეს გადაჭარბებულია იმდენად რამდენადაც დღეს, საბროკერო კომპანიების უმეტესობა ამ მოთხოვნის მიღების შემდეგ დაიხურა. კაპიტალიზაციის თვალსაზრისით, დღესდღეობით, მოთხოვნა უფრო ნაკლები უნდა იყოს. თუ საბროკერო კომპანიაში ოპერაციების და კლიენტურის ზრდა იქნება, მაშინ შეიძლება კაპიტალის ზრდა ეტაპობრივად იყოს დაწესებული. არსებული მოთხოვნები კი, რაც საფონდო ბაზარზეა, დღევანდელ სიტუაციას, აბსოლუტურად, არ შეესაბამება.

– ბატონო ვახტანგ, კიდევ რა ინიციატივებს გვთავაზობს "ეროვნული ბანკი"?

– "ეროვნული ბანკის" კიდევ ერთი ინიციატივა შემდეგია: კომპანიები რომლებიც სესხებს 20-ზე მეტ ადამიანზე გასცემენ, ვალდებულნი არიან რეგისტრაცია "ეროვნულ ბანკში" გაიარონ. კი ბატონო, დავუშვათ, რეგისტრაცია გაიარეს, მერე რა ხდება? – ამას "ეროვნული ბანკი" არ გვეუბნება. "ეროვნული ბანკის" მთავარი ამოცანა და მიზანი შესრულებული არ არის. იმიტომ, რომ მან ამ კომპანიებს რეგისტრაცია არ უნდა მოთხოვოს. რა ხდება დარეგისტ- რირების მერე? – გაურკვეველია.

"ეროვნული ბანკი" ითხოვს კომპანიებმა, რომლებიც სესხებს 20-ზე მეტ სუბიექტზე გასცემენ, მიკროსაფინანსო კომპანიების სტატუსი მიიღონ. აქვე, აღსანიშნავია, რომ როგორც მიკროსაფინანსო კომპანიებს, ისე სხვა დანარჩენებს მოსახლეობიდან, ნებისმიერი სუბიექტიდან წვრილი თანხების – 100 ათას ლარამდე მოზიდვა აკრძალული აქვთ. 100 ათაზე ნაკლები დეპოზიტები არ შეიძლება, ამის უფლება არ აქვთ, რაც ჩემი აზრით, გამოსავალი არ არის. ერთადერთი გამოსავალი, რესურსების მობილიზაციის თვალსაზრისით, მიკროსაფინანსო კომპანიებს ის რჩებათ, რომ ფასიანი ქაღალდები გამოუშვან. ამ შემთხვევაში, ეს რეგულაცია, თავისთავად არ მოქმედებს იმიტომ, რომ ეს უკვე ფასიანი ქაღალდების შესახებ კანონს ექვემდებარება. ანუ, ნებისმიერ მიკროსაფინანსო ორგანიზაციას შეუძლია გამოუშვას როგორც ჩვეულებრივი აქციები, ისე პრივილეგირებული ფიქსირე- ბული დივიდენდი ხმის უფლების გარეშე, ისე ობლიგაციები. მაგრამ, ამ შემთხვევაში, აქაც მიკროსაფინანსო ორგანიზაციების მხრიდან აქტიურობას ვერ ვხედავთ. იმიტომ, რომ მიკროსაფინანსო ორგანიზაციებს, რომლებიც, ალბათ, მიჩვეულები არიან ყოველი ფეხის ნაბიჯზე "ეროვნულ ბანკთან" კონსულტაციები გაიარონ, ეს უკანასკნელი, უბრალოდ, არ აძლევს რეკომენდაციას, რათა მათ ობლიგაციები გამოუშვან. ასეთი არაჯანსაღი მიდგომა "ეროვნული ბანკის" მხრიდან ფასიანი ქაღალდების ემისიებთან დაკავშირებით, რასაკვირველია, ნეგატიური მოვლენაა.

– ხშირად ისმის, რომ მიკროსაფინანსო ორგანიზაციები თავის ნებაზეა მიშვებული და "ეროვნული ბანკი" არ აკონტროლებს, ახლა, შეზღუდვები დაწესდა, მაგრამ საქმეს ვერც ამან უშველა?

– შეზღუდვასაც გააჩნია. როცა "ეროვნული ბანკი" კომპანიას, პრაქტიკულად, რესურსების მოზიდვას უკრძალავს, ეს რასაკვირველია, ნეგატიური მოვლენაა. "ეროვნულ ბანკს" რაღაც ნორმატივები, კოეფიციენტები, ფინანსური მაჩვენებლები, როგორიც კომერციულ ბანკებს აქვთ რომ დაეწესებინა, მაშინ სულ სხვა რამ იქნებოდა, ასე, რისკების მართვის თვალსაზრისით, სიტუაცია გაჯანსაღდებოდა იგივე, მიკროსაფინანსო ორგანიზაციების სფეროში. მაგრამ როცა არავითარი მარეგულირებელი ნორმები არ არსებობს და ამის გარეშე პირდაპირ, ადმინისტრაციული წესით ხდება აკრძალვა, რაც ყველაზე ადვილია, ეს ბანკების ინტერესებში შედის. ამას არ სჭირდება არც ტვინის ჭყლეტვა და არც კომპეტენცია, აკრძალე და მორჩა. შედეგად, მიკროსაფინანსო ბაზარი რომ მოკვდება, "ეროვნულ ბანკს", აბსოლუტურად, არ ადარდებს. აი, ასეთი ფსიქოლოგია აქვს "ეროვნული ბანკის" ხელმძღვანელობას.

– ანუ, "ეროვნული ბანკი", ამ შემთხვევაში, ზედამხედველობის ფუნქციას ჯანსაღად არ იყენებს?

– რასაკვირველია, ასეა, რასაც საფინანსო, საკრედიტო სფეროზე უფრო ნეგატიური შედეგი და მავნე გავლენა აქვს, ვიდრე პოზიტიური. ასეთი რეგულაციები, მიდგომები კომუნისტების დროსაც არ ყოფილა, რასაც ახლა, "ეროვნული ბანკი" იყენებს.

– საუბრის დასაწყისში ახსენეთ, ეს ინიციატივა მოსახლეობისთვის რისკიაო. გამოდის,
"ეროვნული ბანკი" საკუთარ თავზე ზრუნავს?


– ნამდვილად, ასეა. შემდგომში რა იქნება და როგორი რეგულაციები დაწესდება არ ვიცი. თუმცა, ერთიც უნდა ითქვას: პოზიტიურიიყო "ეროვნული ბანკის" ანონსი, რომ საბანკო ჰოლდინგებთან და ბანკებთან ასოცირებული კომპანიების ჯგუფებთან დაკავშირებით რეგულაციებს შემოიღებს. რაც შეეხება ფორექს კომპანიებს, პოზიტივი აქაც არის იმ მხრივ, რომ ყოველ კუთხეში არ იქნება გახსნილი გაურკვეველი წარმომავლობის და შემადგენლობის კომპანიები. მაგრამ ეს კომპანიები შემდგომში აუცილებლად საჭიროებენ ცოტა განსხვავებულ რეგულირებას.

იმიტომ, რომ საერთაშორისო სავალუტო ბაზარზე და საფონდო ბაზარზე საბროკერო კომპანიების მიერ განხორციელებული ოპერაციები განსხვავებულია. ამიტომ, ეს გამიჯნული უნდა იყოს.

– დასაწყისში კრიპტოვალუტებით ვაჭრობა ახსენეთ. რა ვითარებაა ამ კუთხით საქართველოში?

– ეს მართლაც საინტერესო მომენტია. კრიპტოვალუტებით ვაჭრობა უკვე რამოდენიმე ბირჟაზე დაშვებულია, მათ შორის, ჩიკაგოს სასაქონლო ბირჟაზე. ჩვენი "ეროვნული ბანკი" არ ცნობს კრიპტოვალუტებს როგორც საგადამხდელო საშუალებას, თუმცა ეს მაინც არამატერიალური აქტივია, რაც ძალიან დიდ ინტერესს იწ- ვევს. ჩვენთანაც არის წარმოდგე- ნილი ე.წ. მაინინგის კომპანიები, რომლებიც კრიპტოვალუტებს წარმოქმნიან. კრიპტოვალუტების სფეროში ძალიან დიდი კაპიტალების გადადინება ხდება და ეს რეალურად, "ეროვნული ბანკის" ყურადღების ქვეშ უნდა იყოს.

თამარ შველიძე



მეტის ნახვა
8-02-2018, 17:13


"საერთაშორისო გამჭვირვალობა-საქართველომ" წარადგინა 2017 წლის „ღია ბიუჯეტის ინდექსი", რომლის მიხედვითაც ბიუჯეტის გამჭვირვალობის მხრივ საქართველო მსოფლიოს ხუთეულშია. „საერთაშორისო საბიუჯეტო პარტნიორობის“ (IBP) გლობალური ანგარიშის მიხედვით, 2017 წლის „ღია ბიუჯეტის ინდექსში“ საქართველომ 100 შესაძლებელი ქულიდან 82 ქულა მიიღო, რაც 2015 წელთან შედარებით, 16 პუნქტიანი გაუმჯობესებაა. ამ მაჩვენებლით საქართველო მსოფლიო რეიტინგში, რომელიც 102 ქვეყანას მოიცავს, მეხუთე ადგილამდე დაწინაურდა (2015 წელს მე-16 ადგილზე იყო) - მას მხოლოდ ახალი ზელანდია, სამხრეთ აფრიკა, შვედეთი და ნორვეგია უსწრებენ.

კვლევის მთელი პროცესი დაახლოებით 18 თვე გრძელდებოდა და იგი ძირითადად 2016 წლის 31 დეკემბრამდე არსებულ მდგომარეობას აფასებს. „საერთაშორისო გამჭვირვალობა - საქართველო“ ღია ბიუჯეტის კვლევას 2012 წლიდან ახორციელებს.
ბიუჯეტის გამჭვირვალობის გასაზომად გამოყენებულია 109 სხვადასხვა ინდიკატორი. „ღია ბიუჯეტის ინდექსის” მიზანია შეაფასოს, რამდენად უზრუნველყოფს ქვეყნის ცენტრალური მთავრობა რვა ძირითადი საბიუჯეტო დოკუმენტის საზოგადოებისთვის დროულ ხელმისაწვდომობას და არის თუ არა ამ დოკუმენტებში შეტანილი მონაცემები ამომწურავი. ეს რვა დოკუმენტია:

  1. ქვეყნის ძირითადი მონაცემები და მიმართულებები
  2. სახელმწიფო ბიუჯეტის პროექტი
  3. სახელმწიფო ბიუჯეტის შესახებ მიღებული კანონი
  4. მოქალაქის საბიუჯეტო გზამკვლევი
  5. სახელმწიფო ბიუჯეტის კვარტალური შესრულების ანგარიშები
  6. სახელმწიფო ბიუჯეტის ექვსი თვის შესრულების ანგარიში
  7. სახელმწიფო ბიუჯეტის თორმეტი თვის შესრულების ანგარიში
  8. სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის ანგარიში სახელმწიფო ბიუჯეტის შესრულების შესახებ

მიუხედავად იმისა, რომ „ღია ბიუჯეტის ინდექსით” ფასდება მხოლოდ სახელმწიფო ბიუჯეტთან დაკავშირებული ოფიციალური დოკუმენტების ხელმისაწვდომობა, „საერთაშორისო საბიუჯეტო პარტნიორობა” ყურადღებას ამახვილებს ასევე საბიუჯეტო პროცესებში მოქალაქეთა ჩართულობასა და ბიუჯეტზე ეფექტური ზედამხედველობის საკითხებზეც. ამ ორი თემის შეფასება „ღია ბიუჯეტის ინდექსის” შემადგენელი ნაწილი არ არის და ცალკე განიხილება. ამ მხრივ საქართველოს კვლავ აქვს გამოწვევები, განსაკუთრებით, საბიუჯეტო პროცესში მოქალაქეების ჩართულობის კუთხით. 100 შესაძლებელი ქულიდან საბიუჯეტო პროცესებში მოქალაქეთა ჩართულობის უზრუნველყოფის მხრივ საქართველომ 22 ქულა (მსოფლიოში მე-17 ადგილი) მიიღო, ბიუჯეტზე ზედამხედველობის მხრივ კი - 74 ქულა (მე-18 ადგილი).

ვულოცავთ საქართველოს ამ წარმატებას და ვიმედოვნებთ, რომ მომავალში მეტი ყურადღება დაეთმობა საბიუჯეტო პროცესში მოქალაქეების ჩართულობას.
შთამბეჭდავი მიღწევების მიუხედავად, „საერთაშორისო საბიუჯეტო პარტნიორობა” საქართველოს მთავრობას რიგ რეკომენდაციებს სთავაზობს, რომელთა შესრულების შემთხვევაში, ქვეყანა კიდევ უფრო გააუმჯობესებს მიღწეულ შედეგს. ამ მხრივ ყველაზე მნიშვნელოვანი ბიუჯეტის შესრულების შესახებ ანგარიშების კიდევ უფრო დახვეწა და მოქალაქეების საბიუჯეტო პროცესში ჩართულობის გაზრდას უკავშირდება" - აღნიშნულია "საერთაშორისო გამჭვირვალობა-საქართველოს" მიერ გამჭირვალობის მიერ გავრცელებულ ინფორმაციაში.

დამატებითი ინფორმაციისთვის ეწვიეთ ვებგვერდს: www.openbudgetsurvey.org.

მეტის ნახვა
31-01-2018, 13:47


„საერთო გაზეთის“ სტუმარია ეკონომისტი, სოხუმის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორი იური პაპასქუა:

– ბატონო იური, სახელმწიფოს სიძლიერის ერთ-ერთი განმაპირობებელი, ალბათ, ქვეყნის სწორი საგადასახადო პოლიტიკაა. მოდით, საუბარი საგადასახადო კოდექსით დავიწყოთ, ამ კუთხით, რა პრობლემებია?

– კოდექსი რომ გვაქვს, ეს კარგია.
მოქმედი საგადასახადო კოდექსი რიგით მესამეა. წინამორბედებში დაუსრულებლივ შეჰქონდაც ცვლილებები და დამატებები. ყველა შემთხვევაში, ეს ცვლილებები არ იყო ორიენტირებული სრულყოფასა და გამარტივებაზე. ცვლილებების ნაწილი ცალკეული ლობისტური ჯგუფებისა და პოლიტიკოსების ახირებებს ითვალისწინებდა. ხშირი, გაუმართავი, გამკაცრებისკენ მიმართული, გადამხდელის ინტერესების საწინააღმდეგო ცვლილებები და დამატებები ქმნიდენ არასტაბილურ, ამასთან გადამხდელისთვის არახელსაყრელ გარემოს. ამ მხრივ, არც მოქმედი კოდექსია გამონაკლისი, თუმცა უნდა ვაღიაროთ, რომ ქართული საგადასახადო სისტემა მთელს პოსტსაბჭოთა სივრცესა და აღმოსავლეთ პარტნორობის წევრ ქვეყნებში ყველაზე საუკეთესოა. გადამხდელები ოფისიდან გაუსვლელად უკვე სარგებლობენ ელექტრონული დეკლარირებით, სასაქონლო ზედდებულებისა და ანგარიშ-ფაქტურების გამოწერა მთლიანად ელექტრონულია, საკასო აპარატების ფისკალური მეხსიერება მიერთებულია ერთიან ელექტრონულ ბაზასთან, საბაჟო ოპერაციები და დეკლარირებაც ელექტრონულად ხორციელდება, ნებისმიერი ნორმატიული აქტის კონსოლიდირებული ვერსია და სიტუაციური სახელმძღვანელო განთავსებულია შემოსავლების სამსახურის საიტზე და ნებისმიერ დროს ხელმისაწვდომია დაინტერესებული პირისთვის.

– გაძვირდა აქციზის გადასახადი, რაც ავტომატურად იწვევს ფასების ზრდას და ლარს კიდევ უფრო სავალალო მდგომარეობაში აგდებს. აქვე, საინტერესოა რამდენად მისაღებია ჩვენი ქვეყნისთვის მოგების დაბეგვრის ესტონური მოდელი?


– ერთი შეხედვით, აქციზის გაძვირება და „მოგების დაბეგვრის ესტონური მოდელი“, კავშირში არ უნდა იყოსო, შესაძლოა იფიქროს სხვამ, თუმცა თქვენ სწორად შენიშნეთ მათი ურთიერთდამოკიდებულება.
ის, რაც ჩვენთან დამკვიდრდა, ესტონური არაა. ესტონურისგან მხოლოდ განაწილებული მოგების დაბეგვრის იდეაა გადმოღებული. ესტონურ მოდელს მხოლოდ ესტონეთში, კონკრეტულ გარემოში, დროსა და ვითარებაში ქონდა წარმატება. ეს მოდელი სხვა არც ერთ ქვეყანაში არ გადაუღიათ, ევროკავშირმაც კი არ მიიღო და გავრცელება ვერ ჰპოვა. თეორიული გათვლებით, ამ მოდელს (ასე მას პირობითად შეიძლება ვუწოდოთ) კვლავწარმოების გაფართოების მოტივაცია გააჩნია. ვერ ვუარვყოფ, რაღაც ეტაპზე ეს ასეც მოხდება. მაგრამ მაშინ, როდესაც სამეწარმეო სუბიექტების 90%-ზე მეტი მიკრო, მცირე და საშუალო საწარმოა, მათ გაფართოებისთვის იმდენი რესურსი არ რჩებათ, რომ ეკონომიკას მატება მალე დაეტყოს.
მოგების გადასახადის ახალი მოდელის შემოღებით ბიუჯეტის შემოსავლებს არანაკლებ 500,0 მილ. ლარი აკლდება რამდენიმე წელიწადს მაინც. ეს მნიშვნელოვანი თანხაა, მით უფრო, ჩვენი ეკონომიკისთვის.

– რით ივსება ბიუჯეტი?


– ეს მართლაც საინტერესო საკითხია – რით ივსება, რისგან შედგება ბიუჯეტი?
ადრე, ბიუჯეტში ყველაზე დიდ ნაწილს გადასახადები შეადგენდა. დღეს, გადასახადები მთლიან შემოსავლებში იმდენი არაა, მათი ადგილი მოსაკრებლებმა, ჯარიმებმა, საურავებმა შეავსო. ნახეთ, რა წინააღმდეგობასთან გვაქვს საქმე: 2011 წელს პრეზიდენტმა გამოსცა ეკონომიკური დამოუკიდებლობის აქტი, რითაც ახალი გადასახადის დაწესების, მისი გაზრდის საკითხის გადაწყვეტა მხოლოდ რეფერენდუმით არის შესაძლებელი. არ ვიცი, ვის შეიძლება მოუვიდეს ასეთი აზრად, ხალხს შეეკითხოს: გინდათ ეს გადასახადი თუ არა, მოქნილია იგი თუ არა? რომელი გადამხდელი იტყვის, არიქა, გამიზარდეთ გადასახადი, მეტი მაქვს და არ მჭირდებაო. ამიტომაცაა, როცა ბიუჯეტს პრობლემები ექმნება, ყოველთვის არის ცდა მოსაკრებლები გაზარდონ. დღეს ბიუჯეტის შემოსავლების უფრო მეტი ნაწილი მოსაკრებლებია.

– გამოდის, რომ ბიუჯეტი მოსაკრებლებით ივსება. რატომ ხდება ასე?

– აბა, გადასახადები იმდენი არაა, ბიუჯეტს რომ ეყოს. ეკონომიკა არ იზრდება ან ნელა იზრდება. გადასახადების განაკვეთების გაზრდა ისედაც უკმაყოფილებას გამოიწვევს, ამასთან, ეს შესაძლებლობა შეზღუდულია ეკონომიკური დამოუკიდებლობის აქტით. ჯარიმების გადაუხდელობაზე საურავებს ვერ დააწესებ. ჯარიმებზე საურავები რომ დააწესო, წარმოგიდგენიათ რა მოხდება? – ასე მოსახლეობას სულ განადგურდება.

– ოპოზიცია მუდმივად გადასახადების შემცირებას ითხოვს. რას მოგვცემს ეს ყოველივე?

– სიმართლე გითხრათ, ჩვენთან საგადასახადო ტვირთი ერთ-ერთი ყველაზე ნორმალურია. იგი არც ყველაზე დაბალია და არც ძალიან მაღალი. მაგრამ პრობლემა სხვა რამ არის. ვინ იხდის გადასახადს? – კოდექსის მიხედვით გადასახადის გადამხდელი არის პირი, რომელიც შემოსავალს ღებულობს. ეს შეიძლება იყოს ფიზიკური ან იურიდიული პირი. სინამდვილეში, იურიდიული პირი არაფერს იხდის. არაპირდაპირი გადასახადები – დამატებული ღირებულების გადასახადი, აქციზი, იმპორტის გადასახადი მომხმარებლის გადასახადია, საწარმო, იურიდიული პირი აგენტის ფუნქციას ასრულებს მხოლოდ. პირდაპირ გადასახადებსაც (მოგებას, საშემოსავლოს, ქონების გადასახადს) სინანდვილეში მომხმარებელი იხდის. რა არის მოგების გადასახადი? ესაა გადასახადი სხვაობიდან შემოსავალს მინუს ხარჯები. ქონების გადასახადს ვინ იხდის? ქონების გადასახადი თვითღირებულებაში აისახება და შესაბამისად, როცა პროდუქციას ვყიდულობ, მომხმარებელი მას იხდის. რაც თვითღირებულებაში შედის, იმის გადამხდელი მხოლოდ და მხოლოდ მომხმარებელია. ასეა ამ გადასახადების რეალური ბუნება.

– ამდენი გადასახადი ზურგზე ღატაკ ადამიანებს აწევთ, ასე როგორ ავაშენოთ მდიდარი სახელმწიფო?

– უფრო რომ დავკონკრეტდეთ, რაზეც ახლა ვისაუბრე, ეს გადასახადი არ არის. გადასახადი არის ის, რაც კოდექსითაა გათვალისწინებული. ეს არც მოსაკრებელია. ჩვენ გვაქვს საერთო-სახელმწიფოებრივი და ადგილობრივი (ქონების) გადასახადი. სულ 6 გადასახადია დაწესებული: აქციზი, დამატებითი ღირებულების გადასახადი, მოგების, საშემოსავლო, იმპორტის და ქონების გადასახადი. ეს არის რასაც საგადასახადო კოდექსი არეგულირებს. სხვა მოსაკრებლებია სათამაშო ბიზნესიდან, მომსახურებიდან და საქმიანობიდან, ჯარიმებია, საურავებია. ბიუჯეტში გადასახადებს ბევრად სჭარბობს სხვა შემოსავლები. ეს ნიშნავს, ეკონომიკა არ ვითარდება. მოსახლეობაზე სახელმწიფო არ ზრუნავს. მომხმარებელი, მოსახლეობა ინახავს სახელმწიფოს და ბიუროკრატიას, რომელიც, პრაქტიკულად, არაფერს აკეთებს. ადრე, ძალიან საინტერესო საზოგადოებაში ვცხოვრობდით, სადაც სხვა რამ იყო პრივილეგია. ჩვენ ის მოვსპეთ, გავანადგურეთ. აღმოვჩნდით, სრულიად უცხო, დაუცველ გარემოში, სადაც დამოუკიდებლად თავი უნდა გაიტანო და სხვაც უნდა არჩინო. სოციალისტურ იდეალაბს მრავალჯერ დაუბრუნდება საზოგადოება. სანამ მთავარი საზრუნავი ადამიანი არ გახდება, საშველი არ მოვა.

– ბატონო იური, ბოლოს ინვესტიციებზეც მინდა გკითხოთ. მაგალითად, თურქეთმა ეკონომიკა სწორედ იმით გააძლიერა, რომ ინვესტორებს ბეგარა ხუთი წლით მოუხსნა. ჩვენთან როგორი საინვესტიციო გარემოა?

– ძალიან რთულ თემას შეეხეთ. იცით, როგორ განვითარდა სამხრეთ-კორეა? მან საოცარი რამ გააკეთა. როცა ქვეყნის თავები დაფიქრდნენ, მიხვდნენ, რომ არ ჰყავდათ სათანადო კადრები. გადაწყვიტეს კადრების კვალიფიკაცია აემაღლებინათ, თუ ადგილზე არ ჰყავდათ შესაბამისი სპეციალისტები, სასწავლებლად ევროპაში აგზავნიდნენ, ოღონდ, მიზნობრივად ასწავლიდნენ საჭირო სპეციალობებს. შედეგად, კორეა უცებ განვითარდა, დღეს, იგი, იაპონიის დონეზეა. თურქეთმა 80-იანი წლების დასაწყისიდან საოცარი რამ გააკეთა, მან ლიბერალური პოლიტიკა გაატარა, რამაც ბაზა შექმნა და მერე, ყველაფერი დალაგდა. ინვესტიციები უფაქიზესი თემაა. ვინც ევროპაში წავიდა და ისწავლა, მათი გაგებით, საქართველოსთვის, ინვესტიციები აუცილებელია. ბევრს წარმოუდგენია, რომ უცხოური ინვესტიცია ეს არის საქართველოს გადარჩენა, სინამდვილეში ასე არ არის. თუ განვიხილავთ იმ ინვესტიციების გენეზისს, რაც საქართველოში განხორციელდა, თუ როგორ დაიწყო, რა ხდებოდა, გაოცდებით. რა ინვესტიციაც მივიღეთ, უფრო მეტი საქართველოდან გავიდა. არცერთი პირველი ინვესტორი აქ, არ დარჩენილა. იმიტომ კი არა, რომ მას არასაინვესტიციო გარემო შეექმნა, არა! იგი სხვა მიზნით იყო აქ ჩამოსული. იყიდა იაფად, გაამსხვილა ადვილად და გაყიდა. ვიღაც ამბობდა: უცხოურ ინვესტიციაში ის კი არ უნდა დავინახოთ, რომ ვიღაცა ფულს დებს, ეს კულტურაც არისო, ჩვენ წარმოების კულტურას ვღებულობთო. უცხოური ინვესტიციის აკრძალვის მომხრე არ ვარ, მაგრამ უპირატესობა რომ მივანიჭოთ, სწორი არ იქნება. მავანი ამბობს: ბიუჯეტს ხომ უხდისო. რას უხდის? – მოგების გადასახადს არ გადაუხდის. უცხოური ინვესტორი თუ აქაური მუდმივი დაწესებულების სახით ჩამოყალიბდება, მასზე ის კანონი მოქმედებს, რაც გვაქვს. კონკრეტული ინვესტორი აქ ჩადებს ფულს, რათა დაიწყოს მუშაობა, მერე წარმოებას გააფართოვებს, მოგებას მიიღებს და რაღაც მომენტში უკან წაიღებს, თანაც აქ, თავის ხალხს ასაქმებს და ის შემოაქვს რაც სჭირდება. როცა ჩვენ იმპორტს ვზრდით, ბევრმა არ იცის ეს რას ნიშნავს, ჩვენ, ვმუშაობთ იაპონიაზე, ამერიკაზე, საფრანგეთზე, ანუ იმ ქვეყნებზე, საიდანაც ეს იმპორტი მოდის. ჩვენ მათ ქვეყნებს ვუწყობთ ხელს. როგორც იცით ვაჭრობის საერთაშორისო ორგანიზაციის წევრი გავხდით. უნდა ვიყოთ კიდეც, მაგრამ ეს სულაც არ ნიშნავს იმას, რომ ამ ორგანიზაციის გავლენის ქვეშ აღმოვჩნდეთ და ჩვენი არაფერი გავაკეთოთ. აუცილებლად უნდა შევცვალოთ იმპორტისა და ექსპორტის თანაფარდობა. თუ ეს არ შეიცვლება, ჩვენი ვალუტა არასოდეს არ იქნება მყარი და ა.შ. კარის გაღება იმპორტისათვის სულაც არ ნიშნავს იმას, რომ წინააღმდეგობა არ გაუწიოთ და ჩვენი არ შევქმნა თ. პირიქით, ისეთი პოლიტიკა უნდა ვაწარმოოთ, რომ აქ შეიქმნას უფრო მეტი და ფასეული და მაშინ გვეშველება. თავის დროზე, აქ, უცხოური ინვესტიცია იყო წახალისებული. დღეს, ეს მიდგომა შეიცვალა, ადგილობრივთან გათანაბრდა, მაგრამ ჩვენ, მაინც უცხოურ ინვესტიციას გავიძახით. ვინმეს მართლა ჰგონია, რომ ეს უცხოური ინვესტიციაა და სხვა ვინმე მოდის? – არავინ დაიჯეროს, ეს ტყუილია. ეს არის აქ შექმნილი ფული, ოფშორში დარეზერვებული და იქედან ისევ აქ შემოსული. ამისგან უნდა გავთავისუფლდეთ.

თამარ შველიძე

მეტის ნახვა
19-12-2017, 17:11


ეროვნული ბანკის პრეზიდენტი კობა გვენეტაძე მოსახლეობას საფინანსო ინსტიტუტებთან ურთიერთობისას განსაკუთრებით წინასაახალწლო პერიოდში სიფრთხილისკენ მოუწოდებს.

ამის შესახებ გვენეტაძე სოციალურ ქსელში წერს და ეროვნული ბანკის მიერ ცოტა ხნის წინ გამოქვეყნებულ გაფრთხილებას ახსენებს.
"შეგახსენებთ კიდევ ერთ, ძალიან მნიშვნელოვან ნაბიჯს, რომელიც საფინანსო სექტორის მომხმარებელთა უფლებების დაცვის გასაძლიერებლად გადავდგით - 2017 წლის 15 იანვრიდან სამოქალაქო კოდექსში შევიდა ცვლილებები, რომლის თანახმადაც, ნებისმიერი პირის მიერ გაცემული სესხის ფასი არ უნდა აღემატებოდეს წლიურ ეფექტურ 100 პროცენტს. ასევე, 100,000 ლარამდე სესხები ფიზიკურ პირებზე შეიძლება გაიცეს მხოლოდ ეროვნულ ვალუტა ლარში. დეტალური ინფორმაცია შეგიძლიათ იხილოთ ბმულზე https://matsne.gov.ge/ka/document/view/3534478
ჩემი თხოვნა და რჩევაა, რომ კარგად გადაამოწმოთ ფინანსური ორგანიზაციების მიერ სხვადასხვა აქციების დროს შემოთავაზებული პირობები. რადგანაც წინასაახალწლო პერიოდი განსაკუთრებით უხვია მსგავსი შემოთავაზებებით, ხელმოწერამდე გულდასმით გაეცანით სესხის ხელშეკრულებას და ყურადღება მიაქციეთ პირობებს. თუკი ფინანსურ ორგანიზაციასთან პრობლემა შეგექმნათ, შეგიძლიათ თქვენი პრეტენზია დააფიქსიროთ ზეპირად, წერილობით ან ელექტრონულად. ასევე, შეგიძლიათ დაგვიკავშირდეთ ეროვნული ბანკის ცხელი ხაზის ნომერზე 2 406 406 ან მოგვწეროთ cp@nbg.gov.ge " - წერს კობა გვენეტაძე.
ინფორმაციას newposts.ge ავრცელებს.

მეტის ნახვა
14-12-2017, 14:42


დედაქალაქის მერი კახა კალაძემ დღეს გამართულ ბრიფინგზე განაცხადა, რომ დედაქალაქის მერიის მიზანია, თბილისი მსოფლიოს საუკეთესო დედაქალაქებს შორის ყოველთვის იყოს და უფრო მეტი გაკეთდეს იმისთვის, რომ ქალაქი გაცილებით ლამაზად განათდეს.

„ჩვენ არავის არაფრით ჩამოვუვარდებით - საახალწლო განათებებსაც გავაკეთებთ, ისე როგორც ეს ჩვენს დედაქალაქს სჭირდება, ეკოლოგიასაც მივხედავთ, ტრანსპორტსაც განვაახლებთ, მოვაწესრიგებთ ინფრასტრუქტურას, რეაბილიტაციას ჩავუტარებთ ძველ თბილისს და ამაში ვერავინ შეგვეწინააღმდეგება. მაქვს ამბიცია იმისა, რომ ჩემი დედაქალაქი ყველაზე ლამაზი და განათებული იყოს ევროპულ და ზოგადად, მსოფლიო ქალაქებს შორის. ამიტომ, ნამდვილად მიუღებელია ის აბსურდული განცხადებები, რაც გაკოტრებული პოლიტიკური პარტიის წარმომადგენლებისგან მოვისმინეთ“, - განაცხადა კახა კალაძემ.
მისივე თქმით, საახალწლო განათებების შესყიდვასთან დაკავშირებით, იტალიურ კომპანიასთან ხელშეკრულების გაფორმება სწორი გადაწყვეტილება იყო.
„კომპანია, რომელთანაც ხელშეკრულება გაფორმდა, მსოფლიოში ერთ-ერთი წამყვანი კომპანიაა. გასულ წელს, საახალწლოდ ლონდონი ამ კომპანიის მიერ იქნა მორთული. შესაბამისად, ჩვენც გვაქვს პრეტენზია იმისა, რომ ჩვენი დედაქალაქი ყველაზე საუკეთესო და ლამაზი იყოს“, - აღნიშნა დედაქალაქის მერმა.

მეტის ნახვა
7-12-2017, 15:12


გვესაუბრება ინვესტიციებისა და კაპიტალის მართვის ექსპერტი ვახტანგ ხომიზურაშვილი:

– ბატონო ვახტანგ, ლარი კვლავ `ცურვას~ განაგრძობს, საზოგადოება ხან პრემიერისკენ იშვერს ხელს, ხან ეკონომიკის მინისტრისკენ, ხანაც `ეროვნული ბანკისკენ~. რა ხდება, რეალურად ვინ მართავს ამ პროცესებს?

– აბსოლუტურად გეთანხმებით, ამ პრობლემას ვერა და ვერ მოევლო. ყველაფერს ფუნდამენტალური ანალიზი სჭირდება. სამწუხაროდ, ბოლო პერიოდში, უცხოური მოდელების გადმოღების სენი დაგვემართა. ანუ, ვიღებთ რაღაც უცხოურ მოდელს და ვცდილობთ საქართველოში დავნერგოთ. ასეთი პრაქტიკა არასდროს ამართლებს იმიტომ, რომ სხვა ქვეყნებში არსებული ეკონომიკის მდგომარეობა, პერსპექტივები და ა.შ. ჩვენი მოდელისგან ძალიან განსხვავდება. ჩვენ სავალუტო ფონდის რეკომენდაციებზე ვართ ჩამოკიდებული, რაც ხან ეფექტიანია, ხან — არა! რეალურად, ექსპერიმენტების სიტუაციაში ვიმყოფებით. ერთი რამ კარგად უნდა გვახსოვდეს: ჩვენ ეკონომიკის განვითარების საკუთარი მოდელი გვჭირდება და არა სავალუტო ფონდისგან ნაკარნახევი იმიტომ, რომ ჩვენი ეკონომიკური სისტემა, გეო-ეკონომიკური მდგომარეობა, აბსოლუტურად, განსხვავდება უცხოური და მით უმეტეს, განვითარებული ქვეყნების მოდელისგან. მაგალითად, თავის დროზე ე.წ. ბენდუქიძის რეფორმებიდან გამომდინარე ეკონომიკური სისტემის სრული ლიბერალიზაცია გამოცხადდა, ამ პერიოდში, სავალუტო კურსთან მიმართებაში, ისეთი მოდელი დავნერგეთ, რომელიც განვითარებულ ქვეყნებში მუშაობს, ვგულისხმობ, ლონდონის ასევე, აშშ-ს, ევროპის ბანკთაშორის საფინანსო ბაზრებს. რასაკვირველია, ეს ძალიან დიდი შეცდომა იყო. ეს იგივეა ლამბორჯინის ძრავი საბჭოთა ძველ მანქანას ჩავუყენო თ. აღნიშნული ძრავა ამ მანქანას საერთოდ დაანგრევს, გააცამტვერებს იმიტომ, რომ სულ სხვა მოდელისთვის არის ეფექტური. რეალურად, ჩვენი სავალუტო ბაზრის სისტემა სრულიად განსხვავებულია იმისგან, რასაც სხვა მოდელებზე დაყრდნობით სავალუტო ფონდი გვკარნახობს. პირველი, რაც უნდა აღინიშნოს: ჩვენს ქვეყანაში ძალიან მცირე სავალუტო ბაზარია, რადგან მცირე და პატარა ეკონომიკა გვაქვს. მეორე — მონაწილეების რაოდენობა ძალიან შეზღუდულია მით უმეტეს, რომ სავალუტო ბაზარზე ოპერირებს მხოლოდ ორი-სამი ბანკი, რომელთაც სავალუტო ბაზრის ტრანზაქციების, დაახლოებით, 30% უკავიათ. ეს ბანკების მონოპოლიურ მდგომარეობაზე მიანიშნებს. `ეროვნული ბანკი~, ამ შემთხვევაში, ინტერვენციების თვალსაზრისით, ნაკლებეფექტიანია იმიტომ, რომ ბლუმბერგის სისტემაში იგი სრულ სურათს ვერ ხედავს, რაც ნეგატიურ გავლენას ახდენს. დახურული სისტემა გარკვეულ ნეგატიურ მოლოდინებს ბადებს. ასეთი სისტემა 2006 წლიდან მოყოლებული გვაქვს. მანამდე რაც არსებობდა, სავალუტო ბირჟის სახით, ჩვენი ქვეყნის ეკონომიკისთვის სწორედ ის იყო განკუთვნილი.

– ბატონო ვახტანგ, მაინც ვის ეკისრება ყოველივეზე პასუხისმგებლობა?


– რაც შეეხება პასუხისმგებლობას, ამბობენ, რომ სავალუტო კურსზე უნდა აგოს პასუხი – მთავრობამ, ეკონომიკურმა გუნდმა, `ეროვნულმა ბანკმა~ და ა.შ. როდესაც პასუხისმგებელი ყველაა, მაშინ რეალურად, პასუხისმგებელი არავინაა. ანუ, უნდა არსებობდეს კონკრეტული ორგანო, რომელიც სავალუტო კურსზე პასუხისმგებელი იქნება. თავის დროზე, როდესაც პარლამენტში `ეროვნული ბანკის შესახებ~ კანონი დამტკიცდა, მისი ძირითადი ფუნქციები, მოვალეობები, პასუხისმგებლობა მკაფიოდ იყო განსაზღვრული. `ეროვნული ბანკი~ პასუხისმგებელი იყო მონეტარულ, საპროცენტო, სავალუტო პოლიტიკაზე ასევე, ფასების თაგეთირებასა და კონტროლზე. მოგვიანებით ეს ყველაფერი შეიცვალა, ბანკს მთელი რიგი პასუხისმგებლობები მოეხსნა და დარჩა მხოლოდ ფასების მონიტორინგის კონტროლი, რაც არასწორია. იმ პერიოდში `ეროვნულმა ბანკმა~ ზედმეტი ვალდებულებები, პასუხისმგებლობა მოიშორა და საკმაოდ კომფორტულ სიტუაციაში აღმოჩნდა, რადგან კანონში პირდაპირ მხოლოდ ფასების კონტროლი დატოვა. ეს არასწორია იმიტომ, რომ ნებისმიერი ეკონომიკური პარამეტრების ცვლილება მონეტარულ თუ ფულად-საკრედიტო პოლიტიკაში, საბოლოო ჯამში, გავლენას ახდენს ფასებზე ანუ, ინფლაციის პროცესებზე. აღსანიშნავია, რომ ნებისმიერი პარამეტრის ცვლილება, რეალურად, გავლენას გარკვეული პერიოდის მერე ახდენს. შეიძლება ეს პერიოდი სამი თვიდან ერთ წლამდე განისაზღვროს. ანუ, შედეგის ასახვა ფასებსა და ინფლაციაზე ამ პერიოდის მერე ხდება. ჩვენ კი ვეძებთ მიზეზს რამ იმოქმედა ამ მომენტში. არა, ეს ადრინდელ პარამეტრების ცვლილებებში უნდა ვეძებოთ, რამაც დღეს, ინფლაციურ პროცესებზე გავლენა იქონია.

– ბატონო ვახტანგ, რა არის, ბოლო პერიოდში, ლარის მუდმივი ავადმყოფობის მიზეზი?

– კითხვა ლოგიკურია — რატომ არის ამ ხნის მანძილზე ლარი სულ ავადმყოფურ მდგომარეობაში. მავანი ამბობს: მოდით, ვალუტა შევცვალოთო. ამ ხალხს ავანტიურისტებს ვეძახი. ფრაგმენტული რეფორმები არ გვშველის. მთავარი რამაც შეიძლება არსებული სიტუაცია გამოასწოროს და ასევე, უმუშევრობის, ექსპორტის განვითარების ზრდის პრობლემა გადაჭრას, ესაა წინაპირობების შექმნა, რათა საინვესტიციო ნაკადები ეკონომიკის რეალურ სექტორში წამოვიდეს. ეკონომიკის რეალური ზრდა მაშინ მოხდება, როდესაც საინვესტიციო ნაკადები მიმართული იქნება ჩვენს საწარმოო სიმძლავრეების განვითარებაში და დამოკიდებული აღარ ვიქნებით ფულად გზავნილებზე, ტურიზმიდან შემოსავლებზე. კანონმდებლობა რომელიც ინვესტიციების მოზიდვას ეხება, კარდინალურად უნდა შეიცვალოს. უცხოური ინვესტორისთვის ეკონომიკის სექტორი მიმზიდველი უნდა გავხადოთ. ეს მიმართულება დღეს, მკვდარია. მით უმეტეს, რომ ეს სეგმენტი `ეროვნული ბანკის~ რეგულირების ქვეშაა, რაც აბსოლუტურად, მიუღებელია და ვერავინ გებულობს ეს ასე რატომ არის. `ეროვნული ბანკი~ სრულიად სხვა მიმართულების ორგანოა და სულ სხვა მიზნები აქვს. ფასიანი ქაღალდების ბაზრის რეგულირების ორგანო ამ სისტემიდან გამოცალკევებული უნდა იყოს იმიტომ, რომ კომპანიებისთვის საინვესტიციო ნაკადები, საინვესტიციო კაპიტალის მოზიდვა საბანკო სესხის ალტერნატივაა. არ შეიძლება მთელი ეკონომიკა საბანკო სესხზე იყოს დამოკიდებული, როგორც ეს ჩვენთან ხდება. სანამ ეს არ მოწესრიგდება, მუდმივად ასეთ გაუგებრობაში ვიქნებით. აქვე, აღსანიშნავია, რომ გვაქვს საბირჟო ჰაბის პოტენციალი, რაც ჩვენს გარდა სხვა არცერთ ქვეყანას არ გააჩნია. შეგვიძლია ეს გამოვიყენოთ და უცხოელი ინვესტორებისთვის საკმაოდ საინტერესო ქვეყანა გავხდეთ. დღეს, ჩვენთან არ არსებობს ეკონომიკის განვითარების სტრატეგიული გეგმა, რაც ძალიან ცუდია. ჩვენ უნდა ვიცოდეთ როგორ, საით მივდივართ, რას ვაკეთებთ, რა უნდა გავაკეთოთ. მარტო სავალუტო ფონდის ფრაგმენტულ რეკომენდაციებზე დაყრდნობით შორს ვერ წავალთ. თუ ნებას მომცემთ, აქვე, ერთი სიახლის შესახებ მოგახსენებთ: მზადდება პროექტი, რომელიც სავალუტო კურსის დაზღვევის შესაძლებლობას ითვალისწინებს, რაც ბიზნესის წარმომადგენლებისთვის დამხმარე მექანიზმი იქნება. ეს შვება იქნება კურსის რყევებთან დაკავშირებითაც.

– დღეს, საქართველოში არსებული საბანკო სისტემა მთლიანად სავალუტო ფონდზეა მიბმული. ეს რა გავლენას ახდენს ქვეყნის ეკონომიკაზე?


– დიახ, თავისთავად, ასეა. ნებისმიერი ქვეყანა, რომელიც დაფინანსებას სავალუტო ფონდისგან იღებს, ცდილობს მისი ნებისმიერი რეკომენდაცია შეასრულოს. მაგრამ ნებისმიერი სახის რეკომენდაცია გაანალიზებული უნდა იყოს. რეკომენდაციები ზოგად ხასიათს ატარებს. მთავრობის ეკონომიკური გუნდი უნდა ეცადოს დამატებითი შეთანხმება ან კორექცია მოხდეს. როცა საკითხს ასე მიუდგები და ქვეყნის ინტერესზე იზრუნებ, სავალუტო ფონდიც მოგისმენს და თუ დაამტკიცებ, რომ გარკვეულ ნაწილში შენი ხედვა უფრო ეფექტიანი იქნება, აღნიშნული ორგანიზაცია ამას განიხილავს. ამისთვის საჭიროა ინტენსიური მუშაობა, კვალიფიციური, კომპეტენტური კადრები და ერთობლივი ძალისხმევა იმისთვის, რომ სავალუტო ფონდისა და მსოფლიო ბანკის მხრიდან გამოყოფილი თანხები მაქსიმალურად ეფექტიანად გამოვიყენოთ და ვეცადოთ ეკონომიკის რეალური სექტორის განვითარება დაიწყოს. რეალურად შევქმნათ წინაპირობები იმისთვის, რომ ჩვენთან მიმზიდველი საინვესტიციო გარემო იყოს.

– რადგან სავალუტო ფონდი ვახსენეთ საინტერესოა ლათინო-ამერიკული ქვეყნების გამოცდილება, რომლებიც ამ ორგანიზაციამ გაკოტრების პირას მიიყვანა.

– დიახ. იცით ეს რატომ მოხდა? — მაგალითად, მექსიკა პირველი იყო, რომელიც როგორც კარგი მოსწავლე სავალუტო ფონდის რეკომენდაციებს ასრულებდა და რეალურად, მერე, კრიზისის პირობებში აღმოჩნდა. თავად სავალუტო ფონდს დამატებით 42 მილიარდი დოლარის გამოყოფა დასჭირდა, რათა ეს კრიზისი ჩაეხშო. შემდეგი იყო არგენტინა, რომელმაც ზუსტად იგივე შედეგი მიიღო სავალუტო ფონდის რეკომენდაციების პირდაპირ, ბრმად შესრულები თ. მისთვის სავალუტო ფონდს დამატებით 32 მილიარდი დოლარის გამოყოფა დასჭირდა. ბრაზილიაშიც იგივე მოხდა. ამიტომ ვამბობ, რომ ნებისმიერი რეკომენდაცია ზოგადი ხასიათისაა და არ შეიძლება პირდაპირ გამოყენება, საჭიროა დეტალური ანალიზი. შესაბამისად, მერე სავალუტო ფონდთან კონსტრუქციული ურთიერთობების შესანარჩუნებლად თუ მთავრობის გუნდი რაღაც ნაწილში რეკომენდაციებს არ ეთანხმება, ეს დასაბუთებული უნდა იყოს, გაიარონ დამატებითი კონსულტაციები. ჩვენთან სამწუხაროდ, ასეთი რამ არ ხდება. ამიტომაც არის რომ პირდაპირ მიღებული რეკომენდაცია, ხშირ შემთხვევაში, უარყოფითი შედეგით მთავრდება.

თამარ შველიძე

მეტის ნახვა
5-12-2017, 20:19


“ლარი დავარდა, დავარდა, საქმე წავიდა  შავადა,ნუ გეშინიათ, დავარდნას ყოველთვის მოსდევს  ავარდნა”. ხალხური
საქართველოს  მოქალაქეებს რომ ჰკითხო, ასი კაციდან ასივე გეტყვის,  რომ  ქართული  ლარი დოლარზეა მიბმული და ლარის კურსის მერყეობა საერთაშორისო  საფინანსო  ბაზარზე  დოლარის  კურსის  ცვლილებით  არის განპირობებული.

ასი კაციდან ასივე ერთსა და იმავეს იმიტომ ამბობს, რომ ასე ამბობენ ექსპერტები, ფინანსისტები, ეკონომისტები, ბანკირები, პოლიტიკოსები, ანუ ადამიანები, რომლებსაც  ამ  საქმის  მაღალკვალიფიციურ სპეციალისტებად მიიჩნევს  საზოგადოება.
ამ  ფონზე  სრულიად  მოულოდნელი და შოკისმომგვრელი იყო  ექსპერტ  ვახტანგ ლეჟავას განცხადება,  რომელიც მან  ერთ-ერთ  ტელეგადაცემაში გააკეთა, სადაც სწორედ ლარის კატასტროფული  გაუფასურების  გარშემო  იყო  გამართული დიდი  დისკუსია.
ბატონი  ლეჟავას  მოსაზრებით,  ლარი  მყისიერად  რეაგირებს  არა  დოლარის,  არამედ თურქული ლირას კურსის ცვალებადობაზე და ლირას კურსის ნებისმიერი,  თუნდაც  უმნიშვნე- ლო  რყევები  დაუყოვნებლივ აისახება  ლარზე.
ვახტანგ ლეჟავამ გადაცემის წამყვანს  სთხოვა,  გამოექვეყნებინა ცხრილი, სადაც თვალსაჩინოდ  იყო  ასახული,  თუ  როგორ კვალი-კვალში  მისდევს  ლარი ლირას  და  როგორი  საოცარი სიზუსტით  აირეკლავს  იმ  ცვალებადობას,  რასაც  ბოლო  ხანებში საკმაოდ მძიმე სიტუაციაში აღმოჩენილი  ლირა  განიცდის.

წამყვანმა  ტექნიკური  პრობლემები  მოიმიზეზა,  რის  გამოც ცხრილის ჩვენება მაყურებლისთვის  თურმე  შეუძლებელი  იყო. დისკუსია გაგრძელდა, თუმცა დისკუსიის მონაწილეებს, სამწუხაროდ,  სიტყვა  არ  დაუძრავთ ვახტანგ  ლეჟავას  მიერ  გაჟღერებული  არაორდინარული  და, იმავე  დროს,  საკმაოდ  სკანდალური მოსაზრების გამო, რომელიც  უდავოდ  შეიცავდა  ფრიად საყურადღებო და მნიშვნელოვან ქვეტექსტს.
ვახტანგ ლეჟავას ამ რეპლიკამ „საერთო გაზეთში“ დაბეჭდილი ერთი ინტერვიუ გაგვახსენა ეკონომისტ სოსო არჩვაძესთან, რომელიც ბატონი ვახტანგის  სატელევიზიო  ჩართვამდე ორი  თვით  ადრე  გამოქვეყნდა.

გთავაზობთ ფრაგმენტს ინტერვიუდან:

„ერთ  მაგალითს  გეტყვით, მესტიის  რაიონში  თითქმის ყველა  ადგილობრივმა  მცხოვრებმა  თავისი  სახლი  სასტუმროდ  გადააკეთა,  ტურისტებს კი  ღებულობენ,  მაგრამ  მათი გამოსაკვები  პროდუქტები  სხვა რეგიონებიდან  ჩააქვთ.  მარტო სახლს ვინ ჩივის, კაცს 12 ძროხა  ყავდა,  ფერმა  გააუქმა  და ბოსელი ჰოსტელად  გადააკეთა,  ახლა  ხორცი,  ძეხვი,  რძის პროდუქტები  გარედან  შეაქვს. მარტო სვანეთში კი არა, საქართველოს  ნებისმიერ  რეგიონში ასეთი  სიტუაციაა, ლამის მთელი ქვეყანაა ქცეული უტილიზაციის ობიექტად.  შემოდის  ტურისტი, დახარჯავს  ფულს,  მაგრამ  ამ ფულის  დიდი  ნაწილი  საქართველოდან  გადის,  რადგან  კვების პროდუქტების დიდ ნაწილი თურქეთშია  წარმოებული.  თუ ასე გაგრძელდა, საქართველო ამ დოვლათის უტილიზაციის, წარმოებისა  და  სხვა  საყოფაცხოვრებო ნარჩენების ადგილი იქნება. იმის  გამო,  რომ  ადგილობრივი სასოფლო-სამეურნეო პროდუქცია  ჩვენს  მოთხოვნილებას  ვერ აკმაყოფილებს, ყოველწლიურად მილიარდ დოლარზე მეტი ღირებულების პროდუქციის იმპორტი გვიწევს.  მართალია,  გარკვეული  პროდუქციის  ექსპორტიც ხდება,  მაგრამ  იმპორტის  წილი 70–80%-მდეა.  ევროკავშირმა ნება  დაგვრთო,  რომ  ევროპის ბაზარზე  8.000  ტონა  ხორცი შევიტანოთ.  ქართული  ანდაზა მახსენდება  –  ყვავს  რა  ჰქონდა,  ბუს  გაჰქონდაო.  ადგილზე დაახლოებით  40–50  ათას  ტონა  ხორცს  ვაწარმოებთ,  60–70 ათასი ტონა კი საზღვარგარეთიდან  შემოგვაქვს, თანაც, მსყიდველუნარიანობიდან გამომდინარე, საჭიროზე  ნაკლებ  რაოდენობას მოვიხმართ.  ყიდვის  საშუალება რომ  გვქონდეს,  150–200  ტონა უნდა შემოვიტანოთ. ასეა ბევრ სხვა პროდუქტთან დაკავშირებითაც. ჩვენ თუ მილიარდ დოლარზე მეტის საქონელი შემოგვაქვს, ვიდრე გაგვაქვს ექსპორტზე, გამოდის, მილიარდ დოლარზე მეტი გადის ქვეყნიდან და როგორ უნდა დავიჭიროთ დოლარის კურსი?  

2003  წლამდე  ჰოლანდიას უფრო მეტი ყვავილების ექსპორტი ჰქონდა, ვიდრე საქართველოს მთლიანი  შიდა  პროდუქტი  იყო. მერე ცოტა შეიცვალა ვითარება, მაგრამ  თუ  გვინდა  ეკონომიკა წინ  წავიდეს,  ტურიზმი  განვითარდეს,  პირველ  რიგში  შესაბამისი ბაზა უნდა გვქონდეს, აგროსექტორი, გადამამუშავებელი მრეწველობა, ინფრასტრუქტურა უნდა  იყოს  განვითარებული.  იმ ტურისტულ  ობიექტებში  თურქული  საქონლითა  და  ნედლე- ულით  მზადდება  პროდუქტები, ასე  რომ,  ჩვენ,  ფაქტობრივად, თურქეთის  ეკონომიკის  გაძლი- ერებას  ვემსახურებით. მე  ორი  წლის  წინ  ჩავატარე კვლევა,  როგორც  გითხარით, როცა  თურქეთიდან  ვაწარმოებთ იმპორტს, ამით ვაძლიერებთ თურქულ  ეკონომიკას,  მარტო იმის  ხარჯზე,  თურქულ  საქონელს  რომ  ვყიდულობთ  დაწყებული  ტექსტილიდან,  დამთავ- რებული სანტექნიკის საშუალებებით,  თურქეთში  დამატებითი სამუშაო ადგილები იქმნება. ჩვენ ერთ  დღეს  უარი  რომ  ვთქვათ თურქულ  პროდუქციაზე,  დაახლოებით  60.000  კაცით  გაიზრდება  თურქეთში  უმუშევართა რაოდენობა.  ამის  გარდა,  თურქი  გადამზიდავების  საქართველოში მოძრაობა, ცენტრალური ავტომაგისტრალის გაყოლებაზე კვების  და  საეჭვო  რეპუტაციის მქონე  ობიექტების  არსებობა, ეს  არის  თურქეთის  ეკონომიკის გაგრძელება საქართველოს ტერიტორიაზე.

დედაქალაქის  აეროპორტის რეკონსტრუქციასთან  დაკავშირებით, გერმანული ფირმა გაცილებით მეტ ტერმინალს, ასაფრენ ზოლს  და  მომსახურების  უკეთეს  პირობებს,  თანაც  იაფად სთავაზობდა  ქართულ  მხარეს, მაგრამ რატომღაც ნაციონალების  ხელისუფლებამ  ნაკლებად ცნობილი  თურქული  ფირმა  ამჯობინა, უფრო მძიმე და უარესი პირობები ჰქონდა. რომ იტყვიან, თეთრი ძაფითაა ნაკერი, ეს „გარიგება“,  რომლის  გამოც  2027 წლამდე თბილისიდან იაფად და კომფორტულად  შესაძლებლობები  არ  გვექნება  არც  ჩვენ  და არც  საქართველოს  სტუმრებს. ამ კონტრაქტში ცალსახად არის ჩაწერილი, რომ თბილისიდან 200 კმ-ის  რადიუსში  არ  უნდა  იყოს აეროპორტი,  რომელიც  კონკურენციას  გაუწევს  თბილისის აეროპორტს.  კიდევ  კარგი,  ქუთაისი  230  კმ-შია  და  “კოპიტნარის”  აეროპორტით  სარგებლობის  საშუალება  გვაქვს.
 
არ ვიცი რა დავარქვა იმ დამატებით გადასახადს,  რომელსაც  ხსენებული  ხელშეკრულების  გამო იხდის თითოეული მგზავრი დედაქალაქის  აეროპორტში,  კონტრიბუცია თუ ბეგარა. უამრავი „დრაკონის კბილია“ დათესილი საქართველოს ეკონომიკაში თუ სამართლებრივ სივრცეში, რომელიც ჯერ არ გამომჟღავნებული, მაგრამ შხამიან ნაყოფს ანტისახელმწიფოებრივი  შედეგით  კიდევ მოიტანს და ამისთვის მზად უნდა  ვიყოთ“.
როგორც  ხედავთ,  ბატონო სოსო  არჩვაძე,  ფაქტობრივად, ხსნის და შიფრავს იმ მიზეზებს, იმ  წინაპირობებს,  რის  გამოც ლარი  ასე  მყარად  არის  მიბმული  თურქულ  ლირაზე.

ორი სერიოზული და მაღალკვალიფიციური სპეციალისტის, სოსო არჩვაძის და ვახტანგ ლეჟავას ერთმანეთისგან დამოუკიდებლად  გაკეთებული  ეს  ორი დასკვნა, რომლებიც ერთმანეთს ამყარებს და ავსებს, ვფიქრობთ, სერიოზული  განსჯის  და  განხილვის  საგანი  უნდა  გახდეს სახელისუფლო  წრეებისთვის, რომლებიც ლარის გაუფასურებასთან დაკავშირებით სხვადასხვა, ზოგჯერ ერთმანეთის გამომ- რიცხავ ვერსიებს გვთავაზობენ. თუ  ლირა  დოლართან,  ლარი  დლართან  მიბმულ  ლირასთან,  ხოლო  ქართული  ეკონომიკა  თურქულ  ეკონომიკასთან არის  მიბმული  და  მისი  ერთგ- ვარი  გაგრძელებაა,  მაშინ  ხელისუფლებამ,  პირველ  რიგში, იმაზე  უნდა  იფიქროს,  როგორ უნდა  გათავისუფლდეს  ქვეყანა ამ  მდგომარეობისგან.
ტყუის,  ვინც  ამბობს,  რომ ქვეყანაში  არაფერი  არ  კეთდება ეკონომიკური მდგომარეობის გასაუმჯობესებლად.
გაკეთებით  როგორ  არ  კეთდება,  მაგრამ,  როგორც  ჩანს, რაღაც  მთავარი  არ  კეთდება ისე,  რომ  ქვეყანა  სიღარიბის ჭაობიდან  ამოვიდეს  და  წელში გაიმართოს,  ხოლო  რა  არის  ეს მთავარი,  ამის  დასადგენად  და განსასაზღვრად,  როგორც  ჩანს, ქვეყნის  საუკეთესო  ინტელექტუალური ძალების მოხმობა და მათთან დათათბირება, მათი მოსაზრებების ურთიერთშეჯერება და ამ გზით ქვეყნის ეკონომიკური  განვითარების  კონცეფციის ჩამოყალიბებაა  საჭირო.

გიორგი გამეზარდაშვილი



მეტის ნახვა
2-12-2017, 21:43


როგორ აისახება საქართველოს ენერგეტიკულ სისტემაზე ევროკავშირის „ენერგეტიკულ გაერთიანებაში“ გაწევრიანება, მოსალოდნელია თუ არა ელექტროენერგიაზე ტარიფის ცვლილება, რამდენად დაცულია საქართველოს ენერგოობიექტებზე უსაფრთხოების ნორმები და რამდენად საშიშია ენგურჰესის კაშხლის ქვედა ნაწილში მდებარე გვირაბში არსებული ბზარები? ამ და სხვა თემებზე სასაუბროდ საქართველოს ენერგეტიკის ყოფილ მინისტრს დავით მირცხულავას დავუკავშირდით:

– დავიწყებ იმით, რომ ევროკავშირის ენერგეტიკულ გაერთიანებაში გაწევრიანებას ქვეყნისთვის, რომელიც ლიბერალური ელექტროენერგეტიკული ბაზრის მშენებლობისკენ მიდის, კანონმდებობის, რეგლამენტებისა და ტექნიკური სტანდარტების ევროპულთან ჰარმონიზაციას ძალიან დიდი მნიშვნელობა აქვს.
ახალი ნორმატივების, სტანდარტებისა და კანონმდებობის დანერგვა ქსელის უსაფრთხობას და საიმედოობას გაზრდის და მომსახურების უფრო მაღალ სტანდარტებს უზრუნველყოფს, რაც ძალიან მნიშვნელოვანია.

– ენერგეტიკის სამინისტროს გაუქმება და ეკონომიკის სამინისტროსთან შერწყმა ამ პროცესებზე როგორ აისახება?


– ზოგადად, ოპტიმიზაციის წინააღმდეგი ვერ ვიქნებით, მთავარია, რომ რეფორმირების სექტორში ტემპი და დინამიკა არ დაიკარგოს. გაუმჯობესდეს საინვესტიციო კლიმატი და რეფორმების კუთხით, სწრაფი ნაბიჯები გადაიდგას, ვინაიდან სირთულეების მხრივ, ენერგეტიკულ სექტორს ძალიან დიდი რეფორმები ელოდება.

– ბატონო დავით, მოსახლეობას აინტერესებს, რატომ არ აისახება ახალი ჰესების მშენებლობა ელექტროენერგიის ტარიფზე? რატომ იხდიან ადამიანები ენგურჰესის 3 თეთრად გამომუშავებულ ელექტროენერგიაში გაცილებით მეტს?

– ენგურჰესის ტარიფი მართლაც ძალიან დაბალია და უნდა გაიზარდოს იმიტომ, რომ სადგურს კარგი მოვლა ჭირდება. ძალიან დიდი საინვესტიციო პროგრამებია განსახორციელებელი, რათა საქართველოს ენერგეტიკამ ეს უდიდესი სადგური დიდი ხნით შეინარჩუნოს და ასევე, განვითარება პოვოს ახალმა ტექნოლოგიებმა. რაც შეეხება ტარიფს, ენგურჰესის გარდა, ჩვენ გვაქვს თბოსადგურები და ახალი სადგურები, სადაც ტარიფები უფრო მაღალია. აქედან გამომდინარე, მთლიანად ენერგოსისტემაში შეწონილი ტარიფი ძალიან მაღალი გამოდის. ამას ემატება განაწილებისა და გადაცემის კომპონენტები და ვიღებთ ტარიფს, რომელიც რეალურად გვაქვს.

– ბოლო დროს, სპეციალისტები ხშირად საუბრობენ ენგურჰესის კაშხლის 14 კილომეტრიან გვირაბში არსებული ძველი და ახალი ბზარებისგან მომდინარე საფრთხეებზე. როგორია ქვეყანაში არსებული ჰესების მდგომარეობა უსაფრთხოების თვალსაზრისით?


– სამწუხაროდ, დღეს ქვეყანაში არ არსებობს ჰოდროტექნიკური ნაგებობების უსაფრთხოების კანონი, რაც ძალიან ცუდია. რაც შეეხება ენგურჰესის გვირაბის ძველ კერებზე ფილტრაციული ხარჯების ზრდას, ეს პირველი სიგნალია, რომ დაიწყოს ამ პროცესების შესწავლა და გვირაბის რეაბილიტაცია. როგორც იცით, 2017 წელს მოხდა გვირაბის ერთი კვირით გაჩერება. ჩატარდა ინსპექტირება და დადგინდა სარეაბილიტაციო სამუშაოების დაახლოებითი ნუსხა. რამდენად ვიცი, 2019 წელს ენგურჰესის სამთვიანი გაჩერება იგეგმება. ენგურჰესის დერივაციული გვირაბის რეაბილიტაციისთვის სამი თვე ძალიან ცოტაა. ამ დროში აუცილებელია მაქსიმალურად ბევრის მოსწრება, თორემ რეალურად, ნაგებობის მრავალწლიანი უსაფრთხოება რომ გარანტირებული იყოს, გვირაბის სრული რეაბილიტაციისთვის ალბათ წელიწადნახევრიდან ორ წლამდეა საჭირო. საქართველოს ენერგოსისტემისთვის ამ დროით ისეთი მნიშვნელოვანი სადგურის გაჩერება, როგორიც ენგურია, ძალიან მძიმე იქნება, ამიტომ გარკვეული ალტერნატივები უნდა იყოს მომზადებული.

მე ხშირად ვამბობ, რომ საქართველოს ენერგეტიკულ ობიექტებზე არ ტარდება პერიოდული შემოწმებები, მათი უსაფრთხოების ხარისხის დადგენის მიზნით. გარდა ამისა, ძალიან ცოტა ნაგებობაა აღჭურვილი მსოფლიო სტანდარტების გამზომი მოწყობილობებით, რომელიც აკონტროლებენ ნაგებობებზე ტექნიკურ მდგომარეობას. მოგეხსენებათ, კაშხლები მაღალი რისკის ნაგებობებს მიეკუთვნებიან, ამიტომ მათ მდგომარეობაზე კონტროლი მუდმივ რეჟიმში უნდა ხორციელდებოდეს. დასახვეწი და მისახედია ადრეული შეტყობინების სისტემებიც, რაც ასევე უსაფრთხოებას უკავშირდება. სწორედ, ამ რიგს განეკუთვნება სახანძრო უსაფრთხოებასთან დაკავშირებული საკითხებიც, ამიტომ ამ საკითხს საკანონმდებლო დონეზე ძალიან დიდი ყურადღება უნდა მიექცეს. ასეთი ობიექტების უსაფრთხოება მუდმივი მეთვალყურეობის ქვეშ უნდა იყოს. მე საუბრის დასაწყისში ვთქვი, რომ ძალიან დიდი მინუსია, როცა ქვეყანაში არ არსებობს ენერგეტიკული უსაფრთხოების კანონმდებლობა. ვფიქრობ, როცა მარეგულირებელი კომისია ძველ თუ ახალ აშენებულ სადგურზე ლიცენზიას გასცემს, ერთ-ერთი პირობა მათი უსაფრთხოების უზრუნველყოფა უნდა იყოს. შეგახსენებთ, რომ 1980 წელს წყნეთში დაახლოებით 5 მეტრის სიმაღლის კაშხლის გარღვევას რამდენიმე ადამიანის სიცოცხლე შეეწირა და ადვილი წარმოსადგენია, რა შეიძლება მოხდეს დიდი კაშხლის შემთხვევაში. მთელ მსოფლიოში არსებობს მონიტორინგის სისტემები, რომელიც ფაქტობრივად, უწყვეტ რეჟიმში ახორციელებენ კონტროლს ნაგებობის უსაფრთხოების კრიტერიალურ პარამეტრებზე. სახელმწიფოს ამაზე აუცილებლად უნდა ჰქონდეს მუდმივი მონიტორინგი და ამ მიმართულებით გარკვეული კანონმდებლობის გაუქმება ნიშნავს, რომ საბედისწერო შეცდომები იქნა დაშვებული.

– სააკაშვილის ხელისუფლებას ხშირად საყვედურობენ, რომ საქართველოს ენერგოობიექტების უდიდესი ნაწილი რუსეთს გადასცა. რა უნდა გაკეთდეს იმისთვის, რომ ქვეყნის ენერგო დამოუკიდებლობა გავაძლიეროთ და უცხო ქვეყნის ინვესტიციებზე დამოკიდებული არ ვიყოთ?


– ალბათ 2008 წელს გულისხმობთ, როცა რუსეთს გარკვეული ენერგოობიექტები მიყიდეს.. ზოგადად, ქვეყანა მაქსიმალურად უნდა ეცადოს, რომ საუკეთესო საინვესტიციო კლიმატი შექმნას. უნდა ეცადოს, რომ რაც შეიძლება მეტი უცხოელი ინვესტორი შემოვიდეს და საქართველოს ჰიდროენერგეტიკული რესურსის თუ განახლებადი ენერგიის ისეთი წყაროების ათვისებაში დაგვეხმაროს, როგორიცაა ქარი და მზე. დაგეთანხმებით, რომ საქართველო 70% ენერგოშემცველების იმპორტზეა დამოკიდებული. ჩვენ ელექტროენერგეტიკული თვალსაზრისით, დეფიციტური ქვეყანა გვაქვს. წელს ალბათ იმპორტზე მილიარდნახევარზე მეტ ელექტროენერგიას შემოვიტანთ, რაც ქვეყნიდან გასულ მილიონობით დოლარს ნიშნავს. ბუნებრივი აირის მხრივ, თითქმის მთლიანად იმპორტზე ვართ დამოკიდებული და ამას თუ ნავთობპროდუქტებსაც დავუმატებთ, ცხადია, ჩვენი ენერგო დამოკიდებულება ძალიან მნიშვნელოვანია. ენერგეტიკული დამოუკიდებლობის პარამეტრების გაუმჯობესება მაქსიმალურად დაკავშირებულია ჩვენი საკუთარი ენერგორესურსებისა და ენერგეტიკული წყაროების ათვისებაზე. ის, რომ ქვეყანაში ჰიდროენერგეტიკული პროექტები ხორციელდება, ქარის ერთი სადგური აშენდა და კიდევ იგეგმება, დადებით მოვლენად მიმაჩნია. ბუნებრივია, თავის დროზე, გეგმის მიხედვით უნდა მოხდეს მზის ენერგიის ათვისება და ა.შ მაგრამ ამას საინვესტიციო კლიმატის გაუმჯობესებისთვის მუდმივი ზრუნვა ჭირდება. ინვესტორს უნდა ჰქონდეს საშუალება, რომ დაბალი რისკების პირობებში, ჩადებული თანხა ამოიღოს და დროთა განმავლობაში, გონივრული მოგება მიიღოს. საინვესტიციო კლიმატის გაუმჯობესების მიმართულებით, ქვეყანას ძალიან ბევრი აქვს სამუშაო. რაც შეეხება ენერგეტიკულ დამოუკიდებლობას, ამ მიმართულებით შეიძლება ენერგოდამოუკიდებლობის პარამეტრები ნაბიჯ-ნაბიჯ გავაუმჯობესოთ. უდიდესი მნიშვნელობა აქვს შემოტანილი ენერგო შემცველების დივერსიფიცირებას სხვადასხვა წყაროებიდან, რომ ალტერნატივები გვქონდეს, რადგან ნებისმიერ შემთხვევაში, მონოპოლური შემომტანი შიდა ბაზრისთვის ძალიან ცუდია და ამასაც დიდი ყურადღება უნდა მივაქციოთ.

ნელი თორდია

მეტის ნახვა
2-12-2017, 21:22


თბილისის აბრეშუმის გზის ფორუმზე საქართველოში მიმდინარე რეფორმებზე საუბრისას, პირველმა ვიცე-პრემიერმა, ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების მინისტრმა დიმიტრი ქუმსიშვილმა ორ პრიორიტეტზე გაამახვილა ყურადღება - ესაა დანაზოგების ხელშეწყობა და წარმოების მხარდაჭერა.„ჩვენ გვჯერა, რომ მიმდინარე რეფორმები ხელს შეუწყობს ქვეყნის მდგრად განვითარებას“, - განაცხადა დიმიტრი ქუმსიშვილმა და ფორუმის მონაწილეებს მთავრობის 4-პუნქტიანი რეფორმების სამოქმედო გეგმის ფარგლებში, დაგეგმილი და მიმდინარე რეფორმები გააცნო. მათ შორის, პირველმა ვიცე-პრემიერმა ყურადღება გაამახვილა კაპიტალის ბაზრის განვითარებაზე, საპენსიო რეფორმაზე, საჯარო-კერძო პარტნიორობის სქემის ამოქმედებაზე, დეპოზიტების დაზღვევის რეფორმაზე და სხვ.
დიმიტრი ქუმსიშვილის განცხადებით, საქართველოს მთავრობა გადაწყვეტილებებს მხოლოდ მას შემდეგ იღებს, რაც საკითხს ბოლომდე შეისწავლის და დაადგენს, რომ ის არის განხორციელებადი, მომგებიანი და ქვეყნისთვის სასარგებლო.

პირველმა ვიცე-პრემიერმა ასევე ისაუბრა განათლების სექტორზე, სადაც, მისი შეფასებით, ფუნდამენტური რეფორმები მიმდინარეობს. აგრეთვე სივრცითი მოწყობის რეფორმაზე, რომელიც სატრანსპორტო-ლოგისტიკურ ინფრასტრუქტურაში მნიშვნელოვან ინვესტირებას ითვალისწინებს. დიმიტრი ქუმსიშვილის შეფასებით, საგზაო ინფრასტრუქტურაში ინვესტირება აბრეშუმის გზის განვითარების ნაწილია. მან ყურადღება გაამახვილა როგორც აღმოსავლეთ - დასავლეთის, ასევე ჩრდილოეთ - სამხრეთის დერეფნების განვითარებაზე, პორტების ინფრასტრუქტის მოწყობაზე, რკინიგზის რეაბილიტაციაზე და სხვ.

მეტის ნახვა
29-11-2017, 20:40