სარეკლამო ადგილი

947x125



საქართველოს სახალხო დამცველმა პარლამენტს 2017 წლის  ადამიანის უფლებათა და თავისუფლებათა დაცვის მდგომარეობის შესახებ ანგარიში წარუდგინა.
347 გვერდიან დოკუმენტში მიმოხილულია სამოქალაქო-პოლიტიკურ, ეკონომიკურ, სოციალურ და კულტურულ უფლებათა კუთხით არსებული მდგომარეობა. სახალხო დამცველი ანგარიშში ყურადღებას ამახვილებს 2017 წელს ადამიანის უფლებათა სფეროში გამოვლენილ დადებით და უარყოფით ტენდენციებზე და თავს უყრის ხელისუფლების სხვადასხვა შტოების მისამართით შემუშავებულ ძირითად რეკომენდაციებს.

დოკუმენტის მიხედვით, 2017 წელს ქვეყანაში შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა უფლებების დაცვის კუთხით მნიშვნელოვანი წინსვლა არ ყოფილა. საანგარიშო პერიოდში აქტუალური რჩებოდა წლების განმავლობაში არსებული გამოწვევები ანგარიშის მიხედვით, საანგარიშო პერიოდში ქალთა მიმართ დისკრიმინაციის ერთ-ერთ ფორმად სექსუალური შევიწროება გამოვლინდა, თუმცა, ამ საკითხზე სახალხო დამცველისადმი მიმართვიანობა მაღალი არ ყოფილა. 
ამავე დოკუმენტში ვკითხულობთ, რომ საგანგაშია ქუჩაში მცხოვრები და მომუშავე ბავშვების მდგომარეობა, არასაკმარისად ეფექტურია ამ მიმართულებით პასუხისმგებელი უწყებების მხრიდან განხორციელებული რეაგირება.
 
2018 წლის 2 აპრილს ომბუდსენი საზოგადოებას ანგარიშის მთავარ საკითხებს გააცნობს.

მეტის ნახვა
31-03-2018, 17:30


გვესაუბრება ანალიტიკოსი, ბატონი სოსო მანჯავიძე.

– ბატონო სოსო, დასავლელი ლიდერების ბოლოდროინდელ განცხადებებს თუ გავითვალისწინებთ, საქართველოს ევროკავშირისკენაც ეკეტება გზა. თქვენ რას ფიქრობთ ამის თაობაზე?


– მოწმენდილ ცაზე ჭექა-ქუხილივით გაისმა გერმანიის კანცლერის განცხადება: ქართველები ღუპავენ ევროპასო. ამას მოჰყვა საფრანგეთის საგარეო საქმეთა მინისტრის განცხადება ჩვენი ემიგრანტების შესახებ, ხმა ამოიღო შვეციამაც, ანუ ევროკავშირმა, ფაქტობრივად, კარები მიგვიხურა.

გამოდის, რომ ერთგვარ ჩიხში აღმოვჩნდით. ეს უფრო ხელოვნურად შექმნილი სიტუაციაა, რადგან, თუ რუსეთი რეგიონიდან წავა, შავ ზღვას თურქეთი დაეპატრონება. ეს კი მის ავტომატურ გაძლიერებას ნიშნავს, ხოლო თურქეთის გაძლიერებას ისევ რუსეთის გაძლიერება ურჩევნია ევროპას და ევროპის კავშირის სახელმწიფოებს.

ზემოთჩამოთვლილი ამ არგუმენტების გასამყარებლად აშშ-ის ელჩის იან კელის განცხადებას მოვიხმობ, რომელიც საქართველოს პრემიერ-მინისტრის ინიციატივის შემდეგ გააკეთა. მან მოიწონა პრემიერის მზადყოფნა რუსეთთან დიალოგის შესახებ.
წარმოიდგინეთ, ეს სხვა დრო ყოფილიყო, როგორ დაესეოდნენ კვირიკაშვილს. თუმცა ე.წ. დასავლეთის მომხრე ლიბერალებს მაინც არ მოსწონთ პრემიერის პოზიცია და არ სურთ დიალოგი შედგეს რუსეთ-საქართველოს შორის. ეს ის ხალხია, რომლებიც თავს მედასავლეთეებს უწოდებენ, სინამდვილეში რუსეთის აგენტურა ბრძანდებიან, ოღონდ რუსეთში არსებული სომხური ძალების აგენტები, რომლებსაც არ სურთ, შედგეს დიალოგი და დაბრუნდნენ, მაგალითად, აფხაზეთში ქართველი დევნილები. იმ აფხაზეთში, სადაც დღეს, პირდაპირ ვთქვათ, სომხები უმრავლესობას წარმოადგენენ.

რამდენი პროცენტია აფხაზეთში სომეხი მოსახლეობა, ამის შესახებ ინფორმაციას რუსული დაზვერვა საგანგებოდ მალავს, მაგრამ, ჩემი გათვლებით, სომეხთა რაოდენობა აფხაზეთში, დაახლოებით, 60%-ია. აფხაზეთში სამთავრობო პოსტებს სომხები, ჯერჯერობით, ვერ იკავებენ, მაგრამ, ალბათ, აფხაზებს მალე მოუწევთ სომხური მმართველობის სიმკაცრის საკუთარ თავზე გამოცდა. აფხაზეთში ეთნიკური აფხაზების გენოციდი მიმდინარეობს. ასე ვთქვათ, წალეკილია აფხაზეთი ნარკოტიკებით, აფხაზური ეთნოსის კრიმინალიზაცია აქტიურ ფაზაში შედის და ა. შ. რაც ამ ხალხის გადაშენებაზე მიანიშნებს და, სამწუხაროდ, შემაკავებელი ფაქტორები არსად ჩანს…

ჩემი საუბარი, თავისთავად ცხადია, არ გახლავთ ანტისომხური ისტერიის გაჩაღების მცდელობა, უბრალოდ, ეს არის რეალობა. ჩვენ კი, საქართველოში, ვერაფრით შევძელით ეროვნული ინტერესების გამოხატვის ცენტრის შექმნა, რომელიც რეკომენდაციებს გაუწევდა ხელისუფლებას, თავს მოუყრიდა სახელმწიფოებრივად მოაზროვნე ძალებს, მისცემდა სახელმწიფო სტრუქტურებს გარკვეულ რჩევებს, რაც იმის გარანტი იქნებოდა, რომ, ან გაიმარჯვებ, ან დამარცხდები. უბრალო ლოგიკაა: ბრძოლაში ხმლით რომ მიდიხარ, ან წააგებ, ან მოიგებ, მაგრამ საერთოდ უხმლოდ რომ მიდიხარ, უეჭველად წააგებ. ასეთ უხმლოდ მებრძოლთა მდგომარეობაში ვართ ჩვენ.

იმ დონეზე გამოასულელეს ხალხი კონტროლირებადი მედიასაშუალებებით, რომ საუბარი მიმდინარეობს იმაზე: ბრძოლაში ხმალი უნდა გეჭიროს თუ არა საერთოდ. ანუ რუსეთთან დალაპარაკება ცუდია. მედიის 20% ლაპარაკობს იმაზე, რომ მარტო არ უნდა დაველაპარაკოთ რუსეთს. ამაზე საუბრები იმდენად სამარცხვინოა, რომ აღარც მინდა გავაგრძელო. ეს იგივეა, დამნაშავე არასრულწლოვანის დაკითხვის უფლება რომ არ აქვთ მშობლის ან მეურვის გარეშე. გამოდის, ჩვენ არასრულწლოვანი ვართ და უფროსის გარეშე ლაპარაკი გვეკრძალება.

– ეს არასამთავრობოების და ურაპატრიოტების ე.წ. რეკომენდაციებია, ბატონო სოსო…


– და ვინ არიან ეს ე.წ. არასამთავრობოები? თქვენ გგონიათ, მათ ლამაზი თვალებისთვის უხდის ვინმე ხელფასს? მოხვეჭილი აქვთ დადებითი ავტორიტეტი თუ რაიმე სასარგებლო გაუკეთებიათ ოდესმე? ისინი დავალებებს ასრულებენ, იღებენ ანაზღაურებას, ამ შემთხვევაში, იმაში, რომ არ დაუშვან მოლაპარაკება რუსეთსა და საქართველოს შორის, რადგან მოსალოდნელია, შეთანხმების შემთხვევაში, რუსებმა გამოიყენონ, ასე ვთქვათ, ქართული სუბსტრატი და გარკვეული სახის დათმობებზე წამოვიდნენ. შეიძლება არც მოხდეს ასე, მაგრამ, რომ მოხდეს?

რუსეთშიც უდიდესი გავლენა აქვთ სომხებს. საქართველოს საკითხი მიბარებული აქვს ლავროვს, რომელიც, სინამდვილეში, ქალანთაროვია.

რუსეთის სავაჭრო-ეკონომიკურ-საბანკო-საინფორმაციო-საექსპერტო სივრცეში არაპროპორციულად დიდი რაოდენობით არიან წარმოდგენილი სომხური ეროვნების წარმომადგენლები.
შესაბამისად, რუსეთშიც მიმდინარეობს მუშაობა, რომ ჩვენი მოლაპარაკებები არ შედგეს, ანუ ორმხრივად კეტავენ ამ, ჩვენთვის აუცილებლად საჭირო საკითხს. აღნიშნულ საკითხში ჩვენ, ფაქტობრივად, მოკავშირე არ გვყავს. ჩვენი ფასი ერთი ქართული გამონათქვამისნაირად `ქათმის ფასს~ უტოლდება – ღორი დაკლეს, მე დამაკლეს, ხარი დაკლეს, მე დამაკლესო. ჩვენი ფასი კვლავ ის რჩება, რა ფასიც დაგვაკისრა `ბაზარზე~ მიხეილ სააკაშვილმა. ანალოგიური ფასი გვადევს დღესაც. ეს არის ყველაზე დამამცირებელი როლი რუსეთის ვითომ მამხილებელი სააკაშვილის.

2008 წელს რუსეთი თბილისში რომ შემოჭრილიყო, რუსეთს მსოფლიოში ერთმორწმუნე დემოკრატი ქვეყნისთვის გენოციდის მომწყობის სახელი დაერქმეოდა. ამ მოვლენების ღრმა ანალიზზე მარტო საქართველოში არ ლაპარაკობენ, თორემ მსოფლიოში დიდი ხანია წერენ.

რუსეთის წინააღმდეგ მიმდინარეობს ე.წ. ანაკონდას რკალის შემორტყმის პროცესი და საქართველო, სხვათა შორის, ამ გეგმის განხორციელების ერთ-ერთ ნაწილად აღიქმება. თუ გონიერებას არ გამოვიჩენთ, ვერ გადავრჩებით ამ სასტიკ გეოპოლიტიკურ დოლაბებში და ჩვენი გარდაცვალების გამო არავინ ტირილს არ დაიწყებს.

– ბატონო სოსო, ეკლესია იყო და კვლავ რჩება ერთადერთ ინსტიტუტად, რომელსაც ენდობოდა ხალხი. ახლა მძიმე პროცესები მიმდინარეობს ეკლესიაში. ფაქტობრივად, ეკლესიის რღვევა ხდება. პატრიარქის მიერ თანამოსაყდრის გამოცხადებამ კი რაღაცნაირი კატალიზატორის ფუნქციაც შეიძინა და ბევრი რამ ზედაპირზე ამოიტანა.


– ბოლო ხანებში ვიხილეთ მეუფეების ვიზიტები ამერიკაში.
მათი საოცარი განცხადებებიც "რუსთავი 2"-ზე, სადაც, ფაქტობრივად, ავანგარდში დგანან. იქ ამბობენ აღსარებებს გვარამია-გაბუნიას ოლარის ქვეშ.

“მორწმუნე ადამიანების რიგს განვეკუთვნები და ვარ საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მრევლი, – ამბობს ნიკა გვარამია და დასძენს, პატრიარქმა მითხრა: იმდენ სიკეთეს, რამდენსაც თქვენ აკეთებთ ქვეყნისათვის, ძალიან ცოტა ვინმე თუ აკეთებს და ძალიან დიდი იმედი მაქვს, ყველაფერს გააკეთებთ, რომ ქვეყანას რამე ეშველოსო”.

"სხვათა შორის, "რუსთავი 2"-ის ღვაწლს მღვდელმთავრები პირად საუბრებში ყოველთვის აღნიშნავენო”, – დასძენს ნოდარ მელაძე.
ასეთი ღრმადმორწმუნე და ღვთივსულიერი ადამიანები არიან ნიკა და ნოდარი და თვით გიორგი გაბუნიაც.
ეს, უბრალოდ, სასაცილოც არ არის, მაგრამ მწარე ირონიის გარდა, აღარ ვიცი, რაღა დაგვრჩენია.
"ვაჰ სოფელსა ამას და მისთა მდგმურთა".

რაც შეეხება მეუფე შიოს, რამდენადაც ჩემთვის ცნობილია, ის ბერი გახლავთ. არ მიუღია მონაწილეობა არც ერთ ზნეობრივად დამღუპველ პროცესში, რაც ბოლო წლებში საპატრიარქოში მიმდინარეობდა. მეუფე შიოზე არ არსებობს კომპრომატები, რაც ამ რეალობაში იშვიათ გამონაკლისს წარმოადგენს. მას, ჩემი აზრით, მთელმა საქართველომ უნდა დაუჭიროს მხარი, თორემ ჩვენს წინაშე დგას რეალობა – ეკლესიის მიმართ ხალხი სრულად დაკარგავს ნდობას და საქართველოს მართლმადიდებლური სამოციქულო ეკლესია, ღმერთმა დაგვიფაროს და, დაიშლება, ხოლო ნანგრევებში სწორედ ის მღვდელთმთავრები მოჰყვებიან უპირველესად, რომლებიც მტრობენ ქვეყანას და ეკლესიას და თავის დროზე მოეთხოვებათ კიდევაც ამის გამო.

– ვისზე საუბრობთ, ბატონო სოსო?

– ასეთი ბევრია. კონკრეტულად, მეუფე პეტრე ცაავა და მეუფე აბრაამ გარმელია "რუსთავი 2"-ზე რომ ყელყელაობენ, თუმცა ქრისტე არ ახსოვთ, სამშობლოზე რომ არაფერი ვთქვათ…

ირანდა კალანდაძე

მეტის ნახვა
28-03-2018, 09:00


გთავაზობთ ინტერვიუს სამეცნიერო-კვლევითი ცენტრი "ახალი სიტყვის" ხელმძღვანელთან, ბატონ დავით თორდიასთან.

_ ბატონო დავით, როგორც ვიცი, თქვენ ჩვენი ქვეყნისთვის სახელწოდება საქართველოს დარქმევის შესახებ გაქვთ საინტერესო მოსაზრება. გააცანით ეს ჩვენს მკითხველებს.


_ ქართველებს ისტორია რომ გვაქვს დაკარგული და ფალსიფიცირებული, ეს არახალია. ამიტომ დღეს თქვენს წინაშე წარმოვაჩენ კიდევ ერთ ფრიად საინტერესო ფაქტს, რომელსაც, დროა, ფარდა `საერთო გაზეთის~ საშუალებით აეხადოს.
გიორგობის დღესასწაული, წმინდა გიორგის პატივისცემით რომ აღინიშნება, ეს მთელმა მსოფლიომ იცის. მაგრამ ვინ არის ეს ადამიანი, მართალია თუ არა მისი ბიოგრაფიული მონაცემები და რატომ არის მონათლული იგი ამ სახელით?
პირველ რიგში, დავიწყოთ იქედან, თუ რას ეძახიან ჩვენს ქვეყანას უცხოელები.
საქართველოს ჰქვია არა გეორგია, როგორც ეს ბევრ რუკაზეა, არამედ — გიორგია! თუ ორივე სწორია, რატომაა ასეთი არეულ-დარეული ეს ინფორმაცია, ან კიდევ რატომ ჰგავს ეს ორი სიტყვა ერთმანეთს _ სახელწოდება გეორგია-გიორგია და საკუთარი სახელი გიორგი?

პირველი — გეორგია, საქართველო, ვითომ, უცხოელების ენით, ნიშნავს მიწათმოქმედთა, დამრგველთა ქვეყანას, ხოლო გიორგია ნიშნავს თითქოს იგივეს, მაგრამ ის პირდაპირი მნიშვნელობით კიდევ იყოფა ორ სახელად: გიორგი ნიშნავს წმინდა გიორგის სახელით მონათლულ ქვეყანას და მეორე, გიორგი, რომელიც ძველი ქართულით, იგივე მეგრულით, პირდაპირ გვეუბნება _ დარგე, ანუ დამრგველთა, მიწათმოქმედთა ქვეყანა.

მინდა მოგახსენოთ, რომ, ისევ და ისევ, მივდივართ კოლხეთის გენიალური ცივილიზაციის ნანგრევებთან.
როდესაც განვიხილე ბერძნული ისტორია და მითოლოგია, პირველი, რაც მოხდა ის იყო, რომ გამიჩნდა დიდი გაოცება: თუ ბერძნებმა კოლხებს მოსტაცეს ოქროს საწმისი, სადაც, სავარაუდოდ, ეწერა ოქროს დამზადების წესი, რატომ უნდა ეწოდოს წიგნს,, ანტიკური საბერძნეთის ისტორია“? ეს ხომ ელემენტარულია? თუ ბერძნებმა არ იცოდნენ არც ოქროს დამზადების წესი და კიდევ ბევრი რამ, რაც ეწერა ოქროს საწმისზე და თუ მხოლოდ ამიტომ მოიტაცეს საწმისი, გამოდის, რომ სურდათ საკუთარი უცოდინარობა შეევსოთ.

მესამე, ბერძნებს ისტორიაში უწერიათ ასევე, რომ კოლხეთიდან წაიღეს ქვაზე ნაწერი დედამიწის სახმელეთო და საგზაო ნიშნები.
თუ მაშინდელი კოლხური ცივილიზაცია ფლობდა ქვას, იგივე რუკას, სადაც მთელი დედამიწის და ზღვების სავალი გზები იყო მოხაზული, მაშინ გამოდის, რომ კოლხებს მთელი მსოფლიო მოუვლიათ ფეხით, ნავით და ან თუნდაც მარტივი რაიმე,, პლანერით“ და ეს ყველაფერი ქვაზე გადაუტანიათ. გამოდის, რომ მაშინდელი კოლხეთი, ანუ დღევანდელი საქართველო უფრო ხნიერი, განათლებული, ანტიკური ქვეყანა ყოფილა და ასე რამ დააბრმავა მსოფლიო და მასთან ერთად ქართველი მეცნიერები, ამას რომ არ აღიარებენ?

რა ვთქვა, აღარ ვიცი და უნებლიეთ მახსენდება ქართველთა სინდისის ხმა:
"დამისხი, დამალევინე,
ე ღვინო ოხერ-ტიალი,
ეგება წაღმა ვიფიქრო,
სოფლის უკუღმა ტრიალი!"
უნდა გითხრათ, რომ ჩვენ ვიმყოფებით ბოლო ჟამის პერიოდში და ბოლო ჟამის ნიშნები სწორედ საქართველოში სრულდება.

_ რატომ სწორედ საქართველოში?


_ აბა სხვაგან სად უნდა მოხდეს?

ჩვენ რჩეული ერი ვართ და გაცხადებული ნიშნები უკვე ნათელია ჩვენს ყოველდღიურობაში, ოღონდ ყველა ამას ვერ ამჩნევს.
დღეს ჩვენ, უძველესი ქართველი ერი ისე ვართ დაჩაგრული, რომ არავინ არაფერს გვეკითხება. დროა, გამოვიღვიძოთ ლეთარგიული ძილისგან და დავიბრუნოთ ღირსება.
ამას წინათ ზურაბ ცინცქილაძე მომიყვა: ბაქოში ვიყავით, ერთ დღეს ატყდა ფეიერვერკები, ჟრიამული, შეიკრიბა უამრავი ხალხი. ბაირამი არ არის, არც რაიმე სხვა დღესასწაული. ვიკითხეთ, რა ხდება-თქო? იუნესკომ ტოლმა აზერბაიჯანულ ეროვნულ კერძად აღიარაო. ამას ზეიმობდნენ აზერბაიჯანელები. ქართველები რომ მსოფლიოში ღვინის პირველ დამწურველებად, ღვინის შემქმნელებად აღიარეს, ტელევიზიებმა ორ საინფორმაციო გამოშვებაში გამოაცხადეს და ამაზე მერე არავის არაფერი უხსენებია.
თქვენ, ალბათ, არც ის იცით, რომ მარიამ ღვთისმშობელი ქართველი იყო.

_ რაზე დაყრდნობით აკეთებთ ასეთ სენსაციურ განცხადებას?


_ ახლავე მოგახსენებთ.

უკრაინელი სალოსი და ბერი მამა იოაკიმე, რომელიც დღეს საქართველოში მოღვაწეობს, მანამდე 7 წელი იერუსალიმში დაჰყო, დიდ ხანს ათონის მთაზეც იმყოფებოდა და ბოლოს, მისივე გადმოცემით, საქართველოში გაამწესეს, ამტკიცებს, რომ დედა ღვთისა წარმოშობით ქართველი იყო.
გაიხსენეთ სერაფიმე საროველიც, რომელიც ამბობს: მეორედ მოსვლისას, საღვთო ტრაპეზზე ღვინო ივერიიდან იქნებაო.
ცხონებულმა პეტრე ქოჩაკიძემ 1558 წლის რუსული ისტორიული წყარო ამოიკითხა, სადაც აღნიშნული იყო, რომ, თურმე, 7 წლის მარიამ ღვთისმშობლის მოცვლილი კბილი და მკერდის რძე გელათში ინახებოდა. მე არ ვიცი, როგორ შეინახეს, მაგრამ ასეთი რამ ეწერა ისტორიულ წყაროებშიო. გელათში ინახებოდა თურმე ღვთისმშობლის თმაც.
იმის საილუსტრაციოდ, რომ ღვთისმშობელი ნამდვილად ქართველი იყო, დააკვირდით მის რეაქციას მწუხარებისას. სახარების მიხედვით, მისი ძის ჯვარზე გაკვრის გამო ის სახეს იხოკავს. არ არსებობს მსოფლიოში სხვა ერი, სადაც ქალები უბედურების ჟამს სახეს იხოკავენ. არც ის არის შემთხვევითი, რომ ღვთისმშობლის კვართი საქართველოშია დაბრძანებული.

_ საოცარია, მაგრამ მივყვეთ თანმიმდევრობას, თქვენ წეღან საქართველოსთვის სახელწოდების დარქმევის ასევე არაჩვეულებრივ მიგნებაზე საუბრობდით.


_ დიახ, განვიხილოთ სათითაოდ სიტყვები: გიორგია, გეორგია, გერგობა და გიორგობა.
პირდაპირ დავიწყებ სიტყვათა განმარტებებს. თავიდან ჩვენი ღვთაება, იგივე ტოტემი, რომელსაც ისტორიკოსები წარმართულს ეძახიან, იყო მგელი. მან მისცა დასაბამი ბევრ ქვეყანათა მითოლოგიურ პერსონაჟებს, გვარ-სახელთა, ეთნონიმთა და ტოპონიმთა დასახელებებს.
გეორგია, ეს სიტყვა არ არის ბერძნული, ჩვენი დიდებული წინაპრების მოგონილი სიტყვაა და საქართველოს მისი დიდებული, უძველესი ისტორიის გამო დაერქვა.
ერთ დროს ჩვენს ქვეყანაში ღვთაებად მგელი იყო მიღებული, ამიტომ მას მგელთა ქვეყანას ეძახდნენ.
წინარე ქართულით მარცვალი,, გე“ აღნიშნავს მიწის ზემოთ მდგომელს, მიწის ზემოთ მოქმედ პირს, ან არსებულ სიტუაციას. მგელი კი, კვლავ წინარე ქართულით, იგივე კოლხურ-მეგრულით არის გერ.

_ თქვენი აზრით, რას ნიშნავს ეს ორი პარალელი?


_ მოგახსნებთ: გე მიწის ზემოთ მყოფთა სამფლობელო, ანუ არა ქვემოთ, მიწაში, არამედ ზევით, სამოთხეში მყოფ ხალხთა ქვეყანაა. ღვთაება მგელი ითვლებოდა ამ ხალხის ამსახველ ტოტემად მისი სიძლიერის, ცხოვრებისეული სტილის და გონებრივი მონაცემების გამო. მგელი არის ჭეშმარიტი ცხოველთა მეფე, ის ვეფხვზე და ლომზე ფიზიკურად სუსტია, თუმცა ის ცხოველთა სამყაროში უფრო მეტი ღირსებით სარგებლობს: მგლები მონოგამები არიან, მათ სიყვარული, როგორც მთვარის სონატა, ერთხელ ესტუმრებათ და სიკვდილამდე ამ სიყვარულის ერთგული რჩებიან, მგელი ყველა არაჯანმრთელ და ავადმყოფ ცხოველს ანადგურებს, რის გამო იცავს ცხოველთა სამყაროს ეპიდემიისგან. მგელს ურჩევნია იყოს უკანასკნელი მგლებს შორის, ვიდრე პირველი ტურებს შორის, მხოლოდ მგელს შეუძლია მარტო შეებრძოლოს ტურების ხროვას, დაბოლოს, ცხოველთა მეფე -ლომი და ფრინველთა მეფე-არწივი თავს ესხმიან თავისზე უფრო სუსტს, ხოლო მგელი ეძიებს მასზე უფრო ძლიერს, სადაც იბრძვის თავგანწირულად და ამ ბრძოლაში მთელ თავის სიცოცხლეს და ენერგიას დებს. თუ წააგებს, იგი კვდება ჩუმად, შიშის, ტკივილისა და წკმუტუნის გარეშე.
ალბათ, ყველა ეს თვისება გაითვალისწინეს ჩვენმა წინაპრებმა, რადგან ქართველები, მართალია, პერიოდულად ვემონებოდით და „გვათვინიერებდნენ“, მაგრამ მრავალი საუკუნის შემდეგაც ვინარჩუნებთ თვითმყოფადობას და ბოლომდე არასდროს ვურიგდებით ეშმას.
სიტყვა-ეთნონიმი გეორგია ასე განიმარტება: მგელთა ქვეყანა, იგივე გერ+ო+გერ+ია.

_ გერ+ო+გერ+ია რატომ?


_ თუ ასე სვამთ კითხვას, მაშინ იქნებ მიპასუხოთ, რატომაა შუმერული ღმერთის სახელი,, ბა“ და მეგრულში მამაღმერთის სახელი გაორმაგებული მარცვლით —,, ბა+ბა“? და დედაღვთაების სახელი ასევე გაორმაგებული,, ნა+ნა“? ეს ერთგვარი ტექნოლოგიაა, რომელიც დააარსეს ჩვენმა ქურუმებმა და არის უმაღლესი საკრალური, მაგიური და საღვთო ინფორმაციულობის ნაზავი.
ჩვენს შემთხვევაში კი გერ+ო+გერ+ია ნიშნავს ორჯერ უფრო ძლიერს, აღმატებულს, ამქვეყნიურის და იმქვეყნიურის მფლობელს.
გიორგია პირდაპირ ნიშნავს დარგე-ს ქვეყანას. ესეც ჩვენი მიწათმოქმედთა ქვეყანა.

წმინდა გიორგის სახელი შეერქვა მისი უშიშრობის, ფიზიკური და სულიერი სიძლიერის გამო. წინარე ქართულად, გერ-კოჩ, გერიშ-გერ, რაც გერ+ო+გერ, სადაც შუაში მდგომი ასო,, ო“ აღმატებულობის მიმანიშნებელია. ამის მამტკიცებელი სახელია მეგრული დღესასწაულის სიტყვა — გერგობა (გერ-გერ-ობა).

მგელთან კავშირისთვის, დააკვირდით, როგორ ემთხვევა საქართველოს რუკა ძველი ტოტემის-მგლის ფიზიონომიას.
ახლა მოგითხრობთ ერთ უნიკალური არაკს მგელკაცთა, ანუ ჩეჩენთა ფოლკლორიდან და დასკვენბზე მერე ვისაუბროთ:
ძალიან დიდი ხნის წინათ, უხსოვარ დროს, ქვეყანაზე საშინელი ქარი ამოვარდნილა, საზარელი ქარბუქი ხეებს ძირფესვიანად გლეჯდა, მთები იშლებოდა და იქცეოდა. წყლები და ზღვები ადიდდა და მინდვრებში გაიშალა. სამყაროში არსებული ყველა სულიერი სასოწარკვეთილი დარბოდა და გადარჩენას ლამობდა. მხოლოდ ერთი მგელი იჯდა მშვიდად. ის ვერ შეაშინა საშინელმა ქარიშხალმა. ის იყო ერთადერთი, ვინც გაბედა ქართან დაპირისპირება. გაშმაგებული გრიგალი საზარელი კივილით ტყავს აგლეჯდა მგელს, სულ სისხლის ნაკადულები ადინა, მაგრამ მგელი ადგილიდან არ დაძრულა, თავი ამაყად ასწია, ფეხები ღონივრად ჩაასო მიწაში, მიწის ძალას საკუთარ სხეულში იწოვდა და მედგრად უწევდა წინააღმდეგობას სტიქიას.

გარკვეული დროის შემდეგ, თითქოს არაფერი მომხდარიყოს, დაწყნარდა ქარი, მზემ გამოანათა, დედამიწაზე ისევ სიმშვიდემ დაისადგურა. ყველა სულიერი ერთად მოგროვდა და მგელთან მივიდა. მხეცებმა მგელს ჰკითხეს: ღვთის გულისათვის, მგელო, მთელი სამყარო გრიგალისაგან აწიოკებული რომ ტრიალებდა, ხეებს ძირიანად რომ სთხრიდა, მინდვრები ადიდებულ წყლებს რომ მიჰქონდა, მთები რომ იშლებოდა და იქცეოდა, ყველა სულიერი რომ გაშმაგებით ეძებდა სამალავს თავის გადასარჩენად, შენ ადგილიდან არ დაძრულხარ, რას ნიშნავს ეს ყოველივე?

ქარისაგან ტყავშემოფლეთილი და დასისხლიანებული მგელი ამაყად იჯდა და შორ სივრცეს მიშტერებოდა. ცოტა ხნის შემდეგ ის ფეხზე ადგა და უპასუხა თანამოძმეებს: – მიწა, რომელზეც ვდგავარ, ჩემი სამშობლოა, ჩემი წინაპრების საძვალეა და ამიტომაც, აქ რა სიძნელეც არ უნდა შემხვდეს არასოდეს მივატოვებ მას.

ამ სიტყვების შემდეგ დარცხვენილი მხეცები ჩაფიქრდნენ და აქეთ-იქით წავიდ-წამოვიდნენ. ნაჭრილობევი, ტყავდაფლეთილი, დასისხლიანებული მგელი თავის ადგილას დარჩა, მხოლოდ თვალი გააყოლა ბუნაგისკენ მიმავალ მხეცებს.“
აი, ასე ვდგავართ ქართველები დღესაც სამება ენით, მთლიანობაში კი ერთი ენით – ქ+ართ+ული ენით. ართ, იგივე ერთი და ღმ+ერთი ენით, ვდგავართ ურყევად, ფესვები გადგმული გვაქვს მიწის წიაღში და ეს ფესვები, თავად ხედავთ, თუ როგორ წვდება მთელ დედამიწას.

ამიტომაც ვერ გვიყო ძვრა ცხრა იმპერიამ.
გათენდება ხვალე და იმ ხვალაც ვიტყვით ჩვენს სათქმელს.
,,კიდევაც დაიზრდებიან ალგეთს ლეკვები მგლისანი"…

ირანდა კალანდაძე

მეტის ნახვა
28-03-2018, 08:30


საქართველოში საპენსიო დანაზოგი მოსახლეობის უმცირეს ნაწილს აქვს. ოფიციალური სტატისტიკით, კერძო სადაზღვევო კომპანიებში საპენსიო შენატანს 23 077 ადამიანი აკეთებს, 13 484 ადამიანი მოქმედი საპენსიო ხელშეკრულებით. ბოლო 1 წელიწადში პენსიაზე მზრუნველი მოსახლეობის რაოდენობა 1255 -ით არის გაზრდილი. ინფორმაციას gbc.ge ავრცელებს.

 სულ საპენსიო რეზერვი 26.7 მლნ ლარს აღემატება. 12 მარტს პარლამენტის დარგობრივი ეკონომიკის კომიტეტმა ახალ საპენსიო რეფორმასთან დაკავშირებით მთავრობის მიერ წარდგენილ პროექტს მხარი არ დაუჭირა.

დაგროვებითი საპენსიო რეფორმის პროექტის პრეზენტაცია 1 ოქტომბერს გაიმართა. 2018 წლის მესამე კვარტლიდან კერძო დაგროვებითი საპენსიო სისტემა ამოქმედდება. დაგროვებითი პენსიების შესახებ კანონპროექტი განსაზღვრული შენატანის საპენსიო სქემის შექმნას გულისხმობს. პროექტი ეკონომიკის სამინისტროს ეკუთვნის.

მეტის ნახვა
26-03-2018, 17:30


დღეს ცნობილი გახდა, რომ დიდ ბრიტანეთში ყოფილი რუსი ორმაგი აგენტის სერგეი სკრიპალის მოწმვლის გამო, რუს დიპლომატებს 15 ქვეყანა აძევებს - აშშ და 14 ევროპული ქვეყანა. აშშ სიეტლში მდებარე რუსეთის საკონსულოსაც ხურავს.

60 დიპლომატს აძევებს აშშ, გერმანია - 4, პოლონეთი - 4, უკრაინა - 13, დანია - 2, საფრანგეთი - 4, ჩეხეთი - 3, ლატვია - 1, ესტონეთი - 1, ლიტვა - 3, იტალია - 2, კანადა - 4, ნიდერლანდები - 2, რუმინეთი -1, ფინეთი -1.

რუსეთის საგარეო საქმეთა სამინისტრო 18 ქვეყნის მიერ რუსი დიპლომატების გაძევების გამო პროტესტს აცხადებს და ამ ნაბიჯს პროვოკაციულს უწოდებს."აღნიშნულს ჩვენ განვიხილავთ როგორც არამეგობრულ ნაბიჯს, რომელიც არ პასუხობს იმ ამოცანებსა და ინეტერესებს, რომელიც უკავშირდება ამა წლის 4 მარტს ქალაქ სოლსბერიში მომხდარი ინციდენტის მიზეზების დადგენასა და დამნაშავეების გამოვლენას," - ნათქვამია რუსეთის საგარეო უწყების ოფიციალურ განცხადებაშ, რომელიც ოფიციალურ საიტზე გამოქვეყნდა.

კრემლი მიჩნევს, რომ NATO-სა და ევროკავშირის წევრი ზოგიერთი ქვეყანა "სკრიპალების საქმის" დეტალებში გარკვევის გარეშე დიდი ბრიტანეთის ფეხის ხმას აჰყვა, რაც კონფრონტაციული ხაზის გაგრძელებას ადა სიტუაციის ესკალაციის მცდელობას წარმოადგენს.

"თავისთავად ცხადია, რომ ქვეყნების ერთი ჯგუფის მხრიდან განხორციელებული არამეგობრული ნაბიჯი უკვალოდ არ ჩაივლის და ჩვენ მასზე რეაგირებას მოვახდენთ," - აღნიშნულია რუსეთის საგარეო საქმეტა სამინისტროს განცხადებაში.

შეგახსენებთ, დიდი ბრიტანეთის ქალაქ სოლსბერიში, ყოფილი რუსი ორმაგი აგენტი სერგეი სკრიპალი და მისი  ქალიშვილი მოწამლეს. მამა-შვილი ამ დრომდე კომატოზურ მდგომარეობაში იმყოფება და გადარჩენისთვის იბრძვის. ბრიტანეთმა რუსეთის უმაღლეს ხელისუფლებასთან ყველა დონის ურთიერთობა გაწყვიტა.


მეტის ნახვა
26-03-2018, 15:00


არჩილ ტატუნაშვილი მუხათგვერდის ძმათა სასაფლაოზე სამხედრო პატივით დაკრძალეს. დაკრძალვის ცერემონიას ქვეყნის უმაღლესის ხელისუფლების წარმომადგენლები, ტატუნაშვილის ოჯახის წევრები და უბრალო მოქალაქეები ესწრებოდნენ.

არჩილ ტატუნაშვილი 22 თებერვალს დილით ახალგორიდან გაიტაცეს, 23 თებერვალს, გამთენიისას კი, ოკუპირებული ცხინვალის ინფორმაციით, ის სუნთქვის უკმარისობით გარდაიცვალა.  ტატუნაშვილის ცხედარი ქართული მხარის მიერ კონტროლირებად ტერიტორიაზე 20 მარტს გადმოასვენეს.
ტატუნაშვილი შეიარაღებულ ძალებში მსახურობდა და საერთაშორისო მისიებში გლობალურ მშვიდობასა და უსაფრთხოებას ემსახურებოდა.

მუხათგვერდის ძმათა სასაფლაოზე, სადაც რამდენიმე წუთის წინ არჩილ ტატუნაშვილი სამხედრო პატივით დაკრძალეს, პრეზიდენტმა გიორგი მარგველაშვილმა განცხადება გააკეთა. მან არჩილ ტატუნაშვილი ღირსების ორდენით დააჯილდოვა.



 

მეტის ნახვა
24-03-2018, 17:30


სკოლის მოსწავლეების დაჭრის, ჩხუბის, მოკვლის საზარელი ისტორიების შემდეგ, ყოველთვის თვალი გამირბის მოზარდებისკენ, საკმარისია რამდენიმე ერთად დავინახო და მექნიკურად, ვაკვირდები: ხომ არ ჩხუბობენ, ხომ არ კამათობენ?
აღმაშენებელზე რამდენიმე მოსწავლე შევნიშნე ერთად შეკრებილი, გაცხარებით საუბრობდნენ, ნაბიჯი შევანელე, თასმისკენ დავიხარე, თან ვცდილობ მოვისმინო, რაზე საუბრობენ:


- მე დღეს 20 კილო მოვიტანე, მაგრამ ნიას მამამ 100 კილომდე მაინც მოიტანა.

- მეც მაქვს სახლში ერთი ყუთი გადადებული.

- კი მესამე ადგილზე ვართ, მაგრამ სულ რაღაც 30 ქულით ვუსწრებთ მეოთხე ადგილს და ნებისმიერ დროს შეიძლება ჩამოვრჩეთ.

- აუ, რამდენიმე ქულა, ტელეფონი რომ დაგრჩა ჩართული გაკვეთილზე, იმისთვისაც დაგვაკლეს.

– შენ რომ დავალება არ გეწერა, რა გგონია, მაგის გამო არ დააკლდა მთელ კლასს ქულა? ბიჭო, გადაიწერე მაინც, ან მოგვწერე და დაგაწერინებთ.

ვა, რა კილოგრამები, რისი მიტანა, რომელი ქულები? რა ადგილი? ჯერ რაღაც თავანი მეგონა, მერე კლასი და დავალებაო, რომ ახსენეს – უფრო დავიბენი. გადავწყვიტე მეკითხე. ილია ჭავჭავაძის სახელობის ქ. თბილისის 23-ე საჯარო სკოლის მერვეკლასელები აღმოჩნდნენ ბავშვები. კილოგრამებით – მაკულატურის შეგროვებას ითვლიდნენ, ქულებით კი – სკოლის დირექტორის მიერ დაწესებულ აქტივობებში გამარჯვებას.
როგორც გავარკვიე, 23-ე საჯარო სკოლა საკუთარ პროექტ „რეიტინგს“ – ახორციელებს უკვე წელიწადია. ეს არის ნაკრები სახალისო აქტივობების, რომლებიც თავის მხრივ ხელს უწყობს რიგი უნარ-ჩვევების გამომუშავებას.
როგორც დირექტორი მაგდა ბარამიძე ამბობს: ეს აქტივობები, გარდა უნარ-ჩვევების გამომუშავებისა, აუმჯობესებს სწავლისა და დისციპლინის ხარისხს მოსწავლეებს შორის.

მაგალითად, სპიკერების კონკურსი – აკადემიური აქტივობა – ამ კუნკურსმა სპიკერის უნარ-ჩვევების მქონე ბავშვები წარმოაჩინა. თითო კლასს უნდა წარმოედგინა თითო სპიკერი: ბავშვები იწყებდნენ საუბარს ფრაზით: ჩემი აზრით – და შემდეგ ავრცობდნენ, რეგლამენტი ჰქონდათ 15 წუთი და მათ აფასებდნენ სკოლის მასწავლებლები, უფროსკლასელები და მოწვეული სტუმრები.
პროექტში მონაწილეობენ მე 7-დან მე 10 კლასის ჩათვლით მოსწავლეები – მაგრამ სხვა კლასებიც ჩართული არიან. უფროსკლასელები – შეფასების სისტემაში მონაწილეობენ, მსაჯობენ სპორტული შეჯიბრებების დროს.

ძალიან საინტერესო იყო ჩემთვის პირადად, აქტივობა – იზრუნე პატარაზე. პროექტში ჩართული მოსწავლეები უმცროსკლასელებს ეხმარებიან ჩანთების კლასამდე მიტანაში და პირიქით, უკეთებენ სიურპრიზი: ახალი წლის თუ დაბადების დღის მილოცვა, მაგალითად, ფერადი ბუშტებითა და კანფეტებით, დედის დღისთვის დაეხმარნენ მისალოცი ბარათების დაწერაში და ასე შემდეგ.

თავის მხრივ, პატარებმაც მოუმზადეს რამდენჯერმე სიურპიზი უფროსკლასელებს, მადლობის ნიშნად.
მასწავლებლის პროფესიის პოპულარიზაციას ემსახურება ერთ-ერთი აქტივობა, რომლის ფარგლებშიც მე 7 და მე 10 კლასელები გაკვეთილს უტარებენ უმცროსკლასელებს. ისინი თავად გეგმავენ გაკვეთილს, შემდეგ უთანხმებენ მასწავლებელს და მეორე ცვლაში ატარებენ უმცროსკლასელებისთვის გაკვეთილს. ჩემდა გასაოცრად, ამ აქტივობაში ბიჭების ჩართულობა ძალიან მაღალია. როგორც დირექტორმა მაგდა ბარაბიძემ მიამბო: უმეტესობას ისეთი სტრუქტურიზებული გაკვეთილი ჰქონდა, გამოცდილ პედაგოგსაც შეშურდებოდა.

„მოუარე შენს სკოლა“ – მოსწავლეებმა გაზაფხულის დადგომისთანავე მოხატეს მთელი მესამე სართულის ფანჯრები. შემდეგ გაასუფთავენებ და თავიდან, თემატურად მოხატავენ. საახალწლოდ, ყველა კლასმა თავისებურად და საკუთარი ხელებით მორთო საკუთარი კლასი. ერთ დღეს, შეიძლება ადრე მოვიდნენ და მთელი სართული დაალაგონ – მოვა სკოლის დამლაგებელი და დალაგებული ხვდება.

„სიკეთის ბუმერანგი“ – ესეც, ჩემთვის ყველაზე საინტერესო აქტივობაა: ერთი კლასი თავის წილ სიკეთეს დადებს თუ არა ქვაზე, მეორე კლასს გამოიწვევს, ის მეორე მესამეს და ასე ატრიალებენ ბავშვები სიკეთის ტკბილ და თბილ სუნს სკოლაში. სიკეთის გამოწვევების ვიდეოები სკოლის ფეისბუქგვერდზე დაიდება.

ამ მომენტისათვის 20 სასწავლო, საგნობრივი პროექტი მიმდინარეობს. მასწავლებელი აძლევს კლასს სასწავლო პროექტს და შემდეგ კათედრები აფასებენ 10-დან 100 ქულამდე. ეს პროექტი უშუალოდ საგნის ცოდნაზეა ორიენტირებული.

პარალელურად ტარდება მოსწავლეთა ნამუშევრების გამოფენა. ჩატარდა ფოტოკონკურსი: ჩემი თვალით დანახული მომავალი.
მალე დაიწყება ინტელექტუალურ-გასართობი შოუ „განძის ძიება“. სკოლა გეგმავს, მიმანიშნებელი სიტყვებისა და გამოცანების მიმაფანტვას ახალი აღმაშენებლის ფეხმავალ ნაწილზე. ასე ბავშვები სახალისო თამაშის გარდა – საცხოვრებელ ადგილსა და უბანსაც შეისწავლიან.
რაც შეეხება „სადამსჯელო“ ქულებს, ანუ მინუს ქულებს – ისინი იწერება დისციპლინარულ გადაცდომებზე, დაგვიანებისას, საშინაო დავალებისა და სასკოლო ნივთების არქონის დროს (რა თქმა უნდა, დავალებები და ნივთები სპონტანურად მოწმდება).

დიდი მნიშვნელობა ენიჭება მხარდამჭერთა კლუბს – მშობლების აქტივობებს, ცალკე ტარდება დედებისთვის აქტივობები და კონკურსები, ცალკე მამებისათვის. სულ მალე იგეგმება „მამების ფეხბურთი“. ბავშვები და მშობლები აქტიურად აგროვებენ მაკულატურას – მაკულატურით მოგროვებული თანხით უკვე შეიძინეს ბავშვებმა სკოლისთვის – პროექტორი.

გამარჯვებული კლასი მიიღებს „ოცნების საკლასო ოთახს“ – რომელიც იქნება ყველაზე მაგრად აღჭურვილი კლასი.
გულდაწყვეტილი არც მეორე და მესამე ადგილზე გასული კლასები დარჩებიან.
სკოლის ფეისბუქგვერდზე ყოველდღიურად იდება სიახლეები, ყოველდღიურად ულოცავენ დაბადების დღეებს მოსწავლეებს, ყოფილი მოსწავლეების წარმატებებზე წერენ, ამჟამინდელი მოსწავლეების მიღწევებზე: მაგალითად, ახლა მთელი სკოლა თალს ადევნებს ალექსანდრე შვანგირაძეს – რომელიც ჩონგბურთის ევროპის ჩემპიონატში მონაწილეობს.

შენი სკოლა ამაყობს შენით! – ეს სკოლის სლოგანია. დირექტორის თქმით, იგი თითოეული მოსწავლით ამაყობს: სკოლა არ არის მხოლოდ აკადემიური განათლება, მოსწავლეებმა უნდა გამომიმუშაონ საჭირო უნარ-ჩვევები, სკოლა უნდა დაეხმაროს მათ, თავი წარმოიჩინონ სპორტში, მოაწყონ გამოფენები, განახორციელონ პროექტები. ნახონ რა მადლი და სიამოვნებაა, ადამიანების დახმარება. მთელი ცხოვრების მანძილზე უნდა იზრდებოდნენ პიროვნულად და მუდმივად უნდა ვითარდებოდნენ და ამის საწყისი სკოლამ უნდა მისცეს. უმარავი გამოხმაურება გვაქვს მშობლებისგან, ბავშვები ყოველდღიურად ამოწმებენ სკოლის გვერდს. ჩემთვის მთავარია, საინტერესო და სასარგებლო გახდეს სკოლაში ყოფნა. ბავშვების ბედნიერი სახეების დანახვაზე უკეთესი არაფერია.
მშობელი თამარ ჭანტურია: ასე ახლოს ჩემს შვილთან არასოდეს ვყოფილვარ, სულ უფრო ხშირად ვსაუბრობთ სკოლაზე და სკოლის პროექტებზე. დედების კონკურსში ჩვენმა კლასმა გაიმარჯვა. კონკურსამდე ყველა წვრილმანში მედგა შვილი გვერდით, მეხმარებოდა, აზრს მიზიარებდა. ნათქვამი გვქონდა, რომ მთავარი მონაწილეობაა და არა გამარჯვება. მაგრამ, ისეთი ბედნიერი იყო, ისეთი ამაყი იყო, რომ გავიმარჯვეთ – ეს ემოცია მთელი ცხოვრება გამყვება. ყველაზე მთავარი მაინც ურთიერთობაა, მშობლისა და შვილის ურთერთობა საერთო საქმისთვის, ყველამ იცით, როგორი იშვიათი გახდა კომპიუტერისა და ტელეფონების საუკუნეში, ადამიანური ურთიერთობები და პატარა ბავშვივით მიხარია, რომ მე და ჩემს შვილს საერთო საქმე გვაქვს და ეს საერთო საქმე – ჩემი შვილის სკოლაა, ჩვენი სკოლაა.

რა უნდა დავამატო – ალბათ, უნდა ვთქვა: რომ ბავშვი, რომელიც სკოლაში სწავლობს სიკეთის კეთებას, უმცროსის დახმარებას და უფროსის პატივისცემას – კარგი ადამიანი გაიზრდება. ბავშვი, რომელიც დედის სიყვარულს უზიარებს მასზე პატარას, მეტად შეძლებს ოჯახის და მშობლების დაფასებას. ბავშვს, რომელსაც არ სჭირდება სკოლის გარეთ ათას წრეზე სირბილი, საკუთარი ნიჭის გამოსავლენად და წარმატების მისაღწევად, რომელიც საკუთარი სკოლის კედლებში აწყობს გამოფენას – მეტი დრო დარჩება მშობელისა და მეგობრებისთვის და მეტი მოტივაცია გაუჩნდება სწავლის.
ალბათ, სხვა სკოლებზეც უნდა ვთქვა ორიოდე სიტყვა: ჩემი მეგობრის შვილი, მესამეკლასელი, ყოველ დღე ითხოვს სკოლაში დავალების შემოწმებას – ამბობს, რა აზრი აქვს თემის დაწერას, თუ მასწავლებელი არც კითულობს და ვერც ვიგებ, სწორად მიწერია, თუ არაო. მეორე მეგობრის შვილის პედაგოგი – ძარღვების დაჭიმვამდე ყვირის გაკვეთილზე და ურჩ, უსახურ, ცუდ მომავალზე საუბრით ასრულებს მშობელთა კრებას. მესამე მეგობრის შვილის მასწავლებელმა – ფეხებზე მკიდია, თუ არც ისწავლიანო.

არ არის ჩვენი თაობა არც ურჩი, არც უსახური, არც ცუდი. პირიქით, ძალიან რთულ ვითარებაში იბრძვიან განათლების მისაღებად – დარბიან რეპეტიტორებთან, ემზადებიან საგნებში, რომლებშიც სკოლა ვერ აძლევს განათლებას, ეხვეწებიან მასწავლებლებს დავალებების შემოწმებას.
ხოდა, მიბაძეთ, მიბაძეთ ადამიანებს, რომლებმაც ამ ყველასათვის რთულ პირობებში, გზა იპოვნეს მომავალი თაობის წასახალისებლად, ადამიანებად გასაზრდელად – გადასარჩენი გზა იპოვნეს.

მართალია, პროექტი ქალბატონ მაგდა ბარამიძეს ეკუთვნის, მაგრამ, რომ არა მასწავლებლები, რომ არა ტექნიკური სამსახური სკოლის, რომ არა მანდატურები და დამლაგებლებიც კი – მარტო მის განხორციელებად ვერ შეძლებდა.
მეტი ბედნიერი ბავშვი ჩვენს გვერდით!
მეტი სკოლა, რომელიც საკუთარი მოსწავლეებით იამაყებს!
თამუნა კეშელავა

მეტის ნახვა
24-03-2018, 14:30


რაოდენ გასაკვირიც არ უნდა იყოს, ქართულმა მედიცინამ წლების განმავლობაში ისეთი ნაბიჯები გადადგა, როგორიც პოსტსაბჭოთა ქვეყნებში ზოგან იშვიათობას წარმოადგენს, ზოგან – საერთოდ არაფერი იციან მკურნალობის მსგავსი მეთოდების შესახებ, რაც საქართველოში წლების განმავლობაში ხორციელდება. თუმცა ქართულმა საზოგადოებამ ნაკლებად უწყის ამის შესახებ, რის გამოც მკურნალობას საზღვარგარეთ ამჯობინებენ. რა სიახლეებია ქართულ მედიცინაში? "საერთო გაზეთი" იწყებს რუბრიკას "გამოჩენილი ქართველი ექიმები".

ჩვენი სტუმარია გულიკო ჩაფიძის სახელობის გადაუდებელი კარდიოლოგიის ცენტრის გულ-სისხლძარღვთა
ქირურგი, მედიცინის დოქტორი, პროფესორი, ქირურგიის დეპარტამენტის ხელმძღვანელი, კარდიოქირურგიის რეზიდენტურის პროგრამის დირექტორი, ბატონი ზვიად ბახუტაშვილი.

_ რა ხდება, ბატონო ზვიად, გულის დაავადებების კუთხით საქართველოში? გახშირდა გულ-სისხლძარღვთა დაავადებები? გულის ქირურგია უფრო შრომატევადი გახდა?

_ ვერ ვიტყვით, რომ გახშირდა, რადგან საქართველოს მასშტაბით არ არსებობს სრული აღრიცხვიანობა. იყო წლები, როცა გულ-სისხლძარღვთა ქირურგიას მოსახლეობის 10% მიმართავდა, შემდეგ ვითარება შეიცვალა. დღეს, შესაძლოა, უფრო მეტ ადამიანს სჭირდებოდეს ამ კუთხით კვლევა, მონიტორინგი, მაგრამ ეს სერიოზულ ხარჯებს მოითხოვს. ჩვენთან უნდა იყოს დასავლეთ ევროპის დონის ეკონომიკა, ოჯახის ექიმი, პოლიკლინიკა, ამბულატორიული ნაწილი აქტიურად უნდა იყოს ჩართული ადამიანის ჯანმრთელობის საქმეში, დროზე რომ მოხდეს დიაგნოსტირება. ასეთი სურათი თუ გვექნება, მაშინ უფრო ნათლად გვეცოდინება, მოიმატა თუ არა ქვეყანაში გულ-სისხლძარღვთა დაავადებებმა.

მსოფლიოში გულ-სისხლძარღვთა დაავადებები, ასე ვთქვათ, ნომერ პირველ მკვლელ დაავადებად ითვლება. მისით გარდაცვლილთა რიცხვი ონკოდაავადებებით გარდაცვლილებთან შედარებით, გაცილებით მეტია. ამას ემატება ისიც, რომ მთელ მსოფლიოში საშუალო ასაკი გაიზარდა, სიცოცხლის ხანგრძლივობა ბევრ ქვეყანაში 80 წელს გადასცდა, შესაბამისად, მოიმატა გულ-სისხლძარღვთა დაავადებებმა, ამიტომ გარკვეულ პოპულაციაში გაიზარდა თუ შემცირდა დაავადებების ინტენსივობა, ამაზე ზედაპირულად ვერ ვისაუბრებთ.

_ ჩვენი ეროვნული ხასიათი და ბუნება ჯანმრთელობის კითხით გარკვეულ როლს ხომ არ თამაშობს?


_ დაბალი სოლარიზაციის ქვეყნებში ბევრად უფრო მაღალია გულ-სისხლძარღვთა დაავადებების რისკი. მაგალითად, იტალიაში 1 მლნ მოსახლეზე ბევრად ნაკლები ოპერაცია კეთდება, ვიდრე გერმანიაში, უფრო მეტი კეთდება ფინეთსა და ნორვეგიაში. მნიშვნელოვანია ხმელთაშუა ზღვის მედიტერანული კვების სტილი, სადაც ზეთისხილი და სხვა მსგავსი საკვები ამცირებს გულ-სისხლძარღვთა დაავადებების შესაძლებლობას. თუმცა ევროპაში მკვეთრი განსხვავებაა _ რაც უფრო ჩრდილოეთით მიდიხართ, დაავადებების რისკი მეტია.

_ მოგვიყევით გულ-სისხლძარღვთა დაავადებების პროფილაქტიკის კუთხით ქართულმა სამედიცინო და პრაქტიკულმა მეცნიერებამ უკანასკნელ წლებში რა წარმატებებს მიაღწია?!


_ მეცნიერება ცოტა ხმამაღალი ნათქვამია. საბჭოთა კავშირის დროს ექიმი მეცნიერიც უნდა ყოფილიყო, თუმცა ახლა სხვა ვითარებაა _ პრაქტიკული გამოცდილებიდან გამომდინარე, ახალი ოპტიმალური რეკომენდაციები გაცილებით მნიშვნელოვანია. მაგრამ ჩვენნაირი მცირე მოსახლეობისა და ეკონომიურად დაბალგანვითარებული ქვეყანა თუ მოახერხებს მოწინავე ტექნოლოგიების კარგი კოპირება გააკეთოს, ეს იქნება დიდი მიღწევა. 17 წელიწადია ჩვენს კლინიკაში კარდიოქირურგიის განყოფილება ფუნქციონირებს და პირველი იყო კორონალური შუნტირება, ანუ გულის იშემიური დაავადების _ ინფარქტის პროფილაქტიკა, რომელიც ჩვენთან განხორციელდა. ეს იყო ყველაზე ფართოდ მოთხოვნადი ჩვენს საზოგადოებაში, დღეს გულის დაავადებათა სრულ სპექტრს ვმკურნალობთ, როგორც მედიკამენტოზურად, ასევე ოპერაციული ჩარევის თვალსაზრისითაც. დღეს მკურნალობის ასეთი სრული სპექტრი ბევრ განვითარებულ ქვეყანაში არ არსებობს.

ორიოდე დღის წინ გავაცილე ჩემი კოლეგა და მეგობარი შვეიცარიის ქალაქ ბაზელიდან. მას ძალიან გაუკვირდა, როცა ჩვენს მიერ ჩატარებული ოპერაციების შესახებ შეიტყო. იმ ოპერაციებს, რასაც ჩვენ საქართველოში, ჩაფიძის კლინიკაში ვაკეთებთ, ბერნის საუნივერსიტეტო კლინიკაც კი არ აკეთებს.
მერწმუნეთ, სხვას რომ ეთქვა ეს, არ დავიჯერებდი, რადგან ბერნის კლინიკას თითო პაციენტზე უზარმაზარი ბიუჯეტი აქვს განსაზღვრული. ჩემი მეგობარი ცნობილი ექიმია ბაზელში, ბაბუამისი ნობელის პრემიის ლაურეატი იყო. ის თავის პროფესიაში ცნობილი და გამოცდილი ადამიანია და ძალიან გაუკვირდა, საქართველოში ასეთი ოპერაციების გაკეთების შესახებ რომ გაიგო, რასაც გერმანიაში, ჯერ არ აკეთებენ.

_ კერძოდ, რომელ ოპერაციებზე საუბრობთ?


_ მაგალითად, მინიინვაზიური მიდგომები. ეს მართლაც იშვიათი ოპერაციაა _ აორტის სარქველს ვცვლით პაციენტის გულის პერანგიდან გაკეთებული სარქველით. ამ მათოდით პირველად ერთმა იაპონელმა ქირურგმა ჩაატარა ოპერაცია. მსგავს ოპერაციებს გასული ზაფხულის სტატისტიკით, მსოფლიოში, დაახლოებით, 30 კლინიკა აკეთებდა. უკვე ორი წელიწადი ხდება, რაც წარმატებით ვაკეთებთ ამ ტიპის ოპერაციებს. მსგავს ოპერაციას ამიერკავკასიასა და პოსტსაბჭოთა ქვეყნებში არსად არ აკეთებენ, არც აღმოსავლეთ ევროპაში, თუ არ ვცდები, ერთგან, მხოლოდ პოლონეთში ტარდება ასეთი ოპერაციები.
უნდა აღვნიშნო, რომ ოპერაციების დროს ვცდილობთ, პაციენტს შევუნარჩუნოთ სარქველის აორტალური და მიტრალური და სტრუქტურები. სარქველების შენარჩუნების ძალიან მაღალი მაჩვენებელი გვაქვს, რაც ძალიან მნიშვნელოვანია სტატისტიკის თვალსაზრისი თ. ეკონომიურად მდიდარ ქვეყნებშიც კი ბევრი კლინიკა არ იტკიებს თავს, იზრუნოს ოპერაციის დროს სარქველების შენარჩუნებაზე, რადგან ეს ძალიან რთული, მაღალტექნოლოგიური პროცესია _ მეტ ენერგიას და დროს მოითხოვს და მედიკოსები, ძირითადად, უფრო მარტივი გზით მიდიან _ სარქველს მთლიანად იღებენ, არადა, საკუთარი სარქველით პაციენტს უფრო დიდხანს სიცოცხლის შანსი ეძლევა. ჩვენ ვცდილობთ, რა მონაპოვარიც გააჩნია თანამედროვე მედიცინას, ყველაფერი სრულად გამოვიყენოთ.
_ თქვენ თუ მოინდომეთ, სხვა ქვეყნებში, იგივე, მაგალითად, რუსეთში, რატომ არ ისურვეს ქირურგებმა ამის გაკეთება, რა უშლით ხელს?
_ მე არა ვარ განსაკუთრებული, უბრალოდ, ცოტა ზედმეტად უნდა დაიტვირთო, თავი შეიწუხო. ყველა შეძლებს ასეთი ტიპის ოპერაციების გაკეთებას, თუ მოინდომებენ და ნერვებსა და ენერგიას არ დაზოგავენ პაციენტის ჯანმრთელობისთვის.

_ და ბოლოს, რითი შეიძლება ავიცილოთ გულ-სისხლძარღვთა დაავადებები?

_ პირველ რიგში, არ მოსწიოთ თამბაქო. თამბაქო გულის პირდაპირი "მკვლელია". ერიდეთ ურეჟიმო კვებას. გაერიდეთ ჭარბ წონას. ვითარებას ართულებს უმოძრაობა და სტრესი, ხოლო თუ არსებობს მემკვიდრეობითი სნეულებები ან მიდრეკილებანი გარკვეული დაავადებებისკენ, იმ მიმართულებით მეტი ყურადღება უნდა გამოიჩინოთ.

ირანდა კალანდაძე

მეტის ნახვა
24-03-2018, 10:30


2015 წლის თებერვალში გამართულ საქართველოს პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე, პარლამენტის თავმჯდომარემ — რესპუბლიკელმა დავით უსუფაშვილმა, მხარდაჭერის მიზნით, უმრავლესობის წევრებთან არაერთგზის მოლაპარაკების შემდეგ, იურიდიული კომიტეტის (თავმჯდომარე, რესპუბლიკელი ვახტანგ ხმალაძე, რომელმაც კანონდარღვევებზე შეგნებით დახუჭა თვალი) მიერ პარლამენტს წარუდგინა და შემდგომ აარჩევინა პარლამენტის ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის თავმჯდომარის მაშინდელი მოადგილის, რესპუბლიკელი ლევან ბერძენიშვილის თანაშემწის მეუღლე, იმდროინდელი რესპუბლიკელი მერაბ ქათამაძე საქართველოს კომუნიკაციების ეროვნული კომისიის წევრად. ამ არჩევანით საქართველოს პარლამენტმა ნებსით, თუ უნებლიეთ საქართველოს კომუნიკაციების ეროვნული კომისია არალეგიტიმურად აქცია.

რაში გამოიხატება კანონდარღვევები და აქედან გამომდინარე არალეგიტიმურობა? 2013 წელს პარლამენტის დეპუტატებმა, რესპუბლიკელებმა – თინა ხიდაშელმა და თამარ კორძაიამ საქართველოს კანონში მაუწყებლობის შესახებ მე 9-ე და მე 11-ე მუხლებში შეიტანეს ცვლილებები, რომლებიც ითვალისწინებს კომუნიკაციების კომისიის წევრობის კანდიდატთა (აპლიკანტთა) შესარჩევად ისეთ პუნქტებს, როგორიცაა, უპარტიობა: მუხლი 11–1. კომისიის წევრს ინტერესთა კონფლიქტი აქვს, თუ იმავდროულად: ბ) არის პოლიტიკური პარტიის წევრი; (იმ დროისთვის მერაბ ქათამაძე რესპუბლიკური პარტიის წევრი და პარტიის ალმანახის რედაქტორი გახლდათ);

რაც შეეხება კომისიის წევრობის კანდიდატთა სპეციალობის ჩამონათვალს: მუხლი 9–6. კომისიის წევრობის კანდიდატი უნდა იყოს საზოგადოებრივი აღიარებისა და ნდობის მქონე პირი, რომელსაც აქვს ეკონომიკის, საჯარო ადმინისტრირების, ბიზნეს ადმინისტრირების, სამართლის, ელექტრონული კომუნიკაციების ან ჟურნალისტიკის მაგისტრის ან მასთან გათანაბრებული აკადემიური ხარისხი და არანაკლებ 10 წლის მუშაობის გამოცდილება, მათ შორის, 3 წლისა – მმართველ თანამდებობაზე. მმართველობითი თანამდებობის მიკუთვნებულ პირთა ჩამონათვალი სპეციალური კანონითაა გაწერილი; მოცემულ შემთხვევაში საზოგადოებრივი ცნობადობაც საფუძველს მოკლებულია… მაუწყებლობის კანონში აღწერილი ყველა ზემოაღნიშნული მოთხოვნა უხეშადაა დარღვეული მერაბ ქათამაძის, როგორც კომისიის წევრის მიმართებაში.

აპლიკანტი მერაბ ქათამაძის მასალები, რომელიც განიხილა საქართველოს პრეზიდენტის იურიდიულმა და ადმინისტრაციულმა სამსახურებმა, არც კი უნდა გადაგზავნილიყო პარლამენტში განსახილველად, მაგრამ…

კომისიის ლეგიტიმურობის აღდგენისა, და ზოგადად სამართლიანობისთვის, საჭიროა პარლამენტმა დაუყოვნებლივ დააყენოს კანონის მოთხოვნათა უხეში დარღვევებით კომისიის წევრის – მერაბ ქათამაძის იმპიჩმენტის საკითხი.

მით უმეტეს, რომ ასეთი პრეცედენტი უკვე მოხდა 2013 წელს, საქართველოს პარლამენტმა კომისიის ყოფილი წევრი, კარლო კვიტაიშვილი, მისი ნაციონალურ მოძრაობასთან აფილირების მოტივით გააიმპიჩმენტა.

პარლამენტარებო! აღვადგინოთ სამართლიანობა!

დავით ქავთარია

მეტის ნახვა
22-03-2018, 16:00