სარეკლამო ადგილი

947x125



თავისუფლება, სწრაფი განვითარება, კეთილდღეობა“ — 2018–2020 წლების სამთავრობო პროგრამის თანახმად, პრიორიტეტულ მიმართულებად კვლავაც რჩება საქართველოს ევროპულ და ევროატლანტიკურ სივრცეში სრულფასოვანი ინტეგრაცია, დემოკრატიული ინსტიტუტების შემდგომი განვითარება და გაძლიერება, დემოკრატიის მაღალ სტანდარტსა და ეკონომიკურ ზრდას შორის ბალანსის შენარჩუნება, განათლების სექტორის ფუნდამენტური რეფორმა, მცირე და საშუალო ბიზნესის ხელშეწყობა, მეწარმეობისა და დამწყები ბიზნესის წახალისება, მსოფლიო ეკონომიკურ სისტემაში ქვეყნის ინტეგრირება, მცირე, მოქნილი და ეფექტიანი საჯარო სამსახური.

რამდენად რეალისტურად მიააჩნია, რას უწონებს და რას უწუნებს მამუკა ბახტაძის სმთავრობო პროგრამას ამაზე ეკონომიკის მეცნიერებათა დოქტორი, ვაჟა კაკაბაძე გვესაუბრა:

– უპირველეს ყოვლისა, მინდა, ბატონ მამუკას მივულოცო საპასუხისმგებლო თანამდებობაზე დანიშვნა და წარმატება ვუსურვო. რაღაცის შექმნა ძნელია და კრიტიკა ადვილი, მაგრამ თავს უფლებას მივცემ და ვიტყვი, რომ ახალი დაა ძალიან საინტერესო სამთავრობო პროგრამის მიმართ გარკვეული შენიშვნები გამაჩნია.

– კონკრეტულად, რომელი პუნქტის მიმართ და რა შენიშვნები გაქვთ?

– დავიწყებ პუნქტიდან, რომელშიც მაკროეკონომიკურ სტაბილურობაზეა საუბარი. თავად პროგრამის ავტორი აღნიშნავს, რომ ღია ეკონომიკის მქონე ქვეყნისათვის ძალიან რთულია თავი აარიდოს გლობალურ ეკონომიკურ რყევებს, მაგრამ იქვე ამბობს, რომ შეიძლება თავი დავიცვათ ამ პრობლემებისგანო. უნდა გვახსოვდეს, რომ ღია ეკონომიკის მქონე პატარა ქვეყანა, სადაც ადგილობრივი წარმოება დაბალია, მნიშვნელოვნად იქნება დამოკიდებული გლობალურ ეკონომიკურ მოვლენებზე. ის ღონისძიებები, რომლებიც პროგრამაშია დასახელებული, საკმარისი არაა იმისთვის, რომ ამ პრობლემებს თავი ავარიდოთ.

– კიდევ რა ღონისძიებები უნდა განახორციელოს მთავრობამ გლობალური ეკონომიკური რყევებისგან ქვეყნის დასაცავად?

– ადგილობრივი წარმოების განვითარებისთვის აუცილებელია წამახალისებელი ანუ შეღავათიანი ინიციატივები. ამის უფლებას თვითონ მსოფლიო სავაჭრო ორგანიზაცია გვაძლევს. ორგანიზაციის დებულებაში წერია, რომ თუ იმპორტი საფრთხეს უქმნის შიდა ბაზარს, ქვეყანას შეუძლია დამცავი ღონისძიებები შემოიღოს, ოღონდ არა რაოდენობრივი შეზღუდვები ანუ ქვოტა. რაც შეეხება მიკროეკონომიკას და გადასახადებს, ეს სფერო ნამდვილად გადასახედია. რაც პროგრამაში თეორიის სახით წერია, ნამდვილად მისაღებია, მაგრამ ამას ძალიან დიდი გათვლა ჭირდება, რადგან სახელმწიფოს საბიუჯეტო შემოსავალს წარმოადგენს. სადმე შეცდომა თუ გაიპარა, შეიძლება პენსიების გაცემის პრობლემაც კი შეიქმნას.

– სამთავრობო გეგმის თანახმად, მთავრობა დასაქმების მაჩვენებლის გასაუმჯობესებლად განათლების რეფორმის განხორციელებას და პროფესიული განვითარების ხელისშეწყობას გეგმავს. როგორ ფიქრობთ, მასობრივი უმუშევრობის პრობლემის გადასაჭრელად ეს საკმარისი იქნება?

– დასაქმების პუნქტში ძალიან ლამაზად არის ყველაფერზე საუბარი, მაგრამ ამას დეკლარაციული ხასიათი აქვს. თუ მთავრობამ ეკონომიკური პრობლემები არ მოაგვარა, დასაქმების ზრდაზე საუბარი შეუძლებელია. გარდა ამისა, არ უნდა დაგვავიწყდეს, რომ დასაქმების ზრდა იწვევს ბაზარზე მოთხოვნის ზრდას. მოთხოვნის ზრდა კი დაკავშირებულია ინფლაციურ პროცესებთან. ასე რომ აქაც ძალიან ფრთხილი მიდგომაა საჭირო. აუცილებლად მინდა შევეხო პუნქტს, სადაც ლაპარაკია ბიზნეს გარემოზე. ჩემი აზრით, სამთავრობო პროგრამაში დებულების სახით უნდა ჩაიწეროს, რომ ინოვაციებზე ორიენტირებულ და ახალგაზრდა საწარმოებზე პრეფერენციული რეჟიმი განხორეციელდეს. ჩვენ ძალიან ჩამოვრჩით მსოფლიოს იმით, რომ ინოვაციაზე ორიენტირებული საწარმოები არ გაგვაჩნია. სწორედ ამაზე უნდა ვიყოთ ორიენტირებული, რომ ჩვენი და დანარჩენი ქვეყნების ეკონომიკებს შორის გარღვევა შევამციროთ და ბაზარზე გავიდეთ. რატომღაც ამ პროგრამაში არ ჩანს, რომ მომავალზე ორიენტირებულია ქვეყანა ვართ, რაც აუცილებლად უნდა ჩაიწეროს.

– ამჟამად, ქვეყანაში ძალიან აქტუალურია მიწის უცხოელებზე გასხვისებისა და ჰიდროელექტროსადგურების მშენებლობის თემა. პასუხობს თუ არა პროგრამა ამ მიმართულებით არსებულ გამოწვევებს?

– რაც შეეხება პუნქტს, სადაც მიწის რეფორმაზეა საუბარი, მინდა სამთავრობო პროგრამის ავტორებს შევახსენო რა გააკეთა ილია ჭავჭავაძემ ქართული მიწების გამოსასყიდად. ისეთი დემოკრატიული ქვეყანაც კი, როგორიც საფრანგეთია, უცხოელ ინვესტორებზე მიწების რელიზაციას აჩერებს, თუ მის ეკონომიკაში უცხოურმა ინვესტიციამ 5% გადააჭარბა. არ უნდა დაგვავიწყდეს, რომ ეს პრობლემა პირდაპირ კავშირშია დემოგრაფიულ საკითხებთან, ამიტომ პროგრამაში ძალიან მკაცრად უნდა იყოს გაწერილი პოლიტიკა, რომელიც გარკვეულწილად შეზღუდავს უცხოელებზე მიწის მიყიდვას, რაც სამწუხაროდ, ამჟამად არ ჩანს. რაც შეეხება ენერგეტიკას, ვშიშობ, რომ მსოფლიო გლობალური დათბობის პირობებში, ამხელა „წყლის სარკეების“ შექმნა დამღუპველია, რაც სვანეთისა და რაჭის წყალდიდობებმაც დაადასტურა. თუმც, საქართველოს ეკონომიკის განვითარებისთვის მნიშვნელოვანია მცირე ჰესების მშენებლობა, რადგან ენერგორესურსების გარეშე ეკონომიკას ვერ განვავითარებთ. როცა ეკონომიკაზე ვსაუბრობთ, აუცილებლად მინდა შევეხო ტურიზმს. ვფიქრობ, პროგრამაში უნდა ჩაიწეროს, რომ ტურისტული პროდუქციის მწარმობლებისთვის შეიქმნას ერთიანი სახელმწიფო პროგრამა, რომელიც ამ საწარმოების ხელშეწყობას გაითვალისწინებს. ტურისტული შემოსავალი კარგია, მაგრამ მას უკუქმედების პროცესი ახლავს. როდესაც მე ადგილზე ვერ ვაწარმოებ პროდუქციას, რომელიც ტურისტს თავისი მოგზაურობისათვის ჭირდება, მაშინ შემოტანილი თანხის ნაწილი იმპორტზე ანუ შემოტანილ პროდუქციაზე დაიხარჯება.

მისახედია რეგიონული ეკონომიკური პოლიტიკა. ყურადღება უნდა გამახვილდეს საზღვრისპირა რეგიონების ეკონომიკურ განვითარებაზე და იქ მცხოვრები ადამიანების დასაქმებაზე. არასწორმა პოლიტიკამ მოგვიტანა ის, რომ ალაზანის კალაპოტის შეცვლამ ტერიტორია დაგვაკარგინა. არასწორი პოლიტიკის გამო მოხდა, რომ სომხებმა გარკვეული ტერიტორია მიითვისეს და ა.შ.

– როგორც იცით, მთავრობა აპირებს საპენსიო რეფორმის განხორციელებას, რომლის მიზანი დაგროვებით საპენსიო სისტემაზე გადასვლა გახლავთ. ჩვენს რეალობაში, რამდენად შესაძლებელია ასეთი გეგმის განხორციელება?

– ვფიქრობ, დაგროვებით პენსიას დაახლოებით ხუთი წელი ვერ განახორციელებენ, რადგან ამისათვის ფინანსური რესურსები უნდა არსებობდეს როგორც მთავრობაში, ისე მოსახლეობაში. რაც მთავარია, ადამიანებს ნდობა აქვთ დაკარგული და ამ ხუთ წელიწადში მნიშვნელოვანია ნდობის ფაქტორის მოპოვება.

– როგორც იცით, სამთავრობო პროგრამაში განსაკუთრებული ყურადღებაა გამახვილებული პროფესიული განათლების განვითარებასა და მთლიანად, განათლების სისტემის რეფორმაზე. თქვენი აზრით, რა გამორჩათ და რას დაამატებდით?

– სამწუხაროდ, საქართველოში ვერც ერთმა ხელისუფლებამ განათლების რეფორმა ვერ გაატარა, ამიტომ უმძიმეს მდგომარეობაში აღმოვჩნდით. ვფიქრობ, უნდა შეიქმნას პროფტექნიკური სასწავლებლები და საგანმანათლებლო სივრცეზე გამოყოფილი რესურსები აქეთ უნდა მივმართოთ. სავალდებულო სწავლა 9-ის ნაცვლად, 8 კლასი უნდა იყოს, რომ ახალგაზრდამ, რომელსაც უმაღლეს სასწავლებელში სწავლის გაგრძელება არ სურს, სამი წელი არ დაკარგოს, პროფესიას დაეუფლოს და კვალიფიციური მუშა გახდეს. სხვანაირად ჩვენ არასოდეს გვეყოლება კვალიფიციური მუშა და ყოველთვის ჩინეთიდან თუ თურქეთიდან ჩამოყვანილი მუშახელის იმედზე ვიქნებით. როცა განათლებაზე ვსაუბრობთ, აუცილებლად უნდა ვთქვათ, რომ სკოლის მეთორმეტე კლასი ძალიან დიდი პრობლემაა. ყველამ იცის, რომ მეთორმეტე კლასში არავინ დადის, მაგრამ მაინც მილიონებს ვყრით.

საუბრის ბოლოს მინდა შევეხო ე.წ. სეპარატისტულ რეჟიმებთან ურთიერთობის საკითხს. თქვენ იცით, რომ მე ჩართული ვარ საქართველოსა და აფხაზეთს შორის სახალხო დიპლომატიაში, ამიტომ თვალში მომხვდა, რომ პროგრამაში არ არსებობს ცხინვალის რეგიონის ან აფხაზეთის დაბრუნების რაიმე კონცეფცია. აფხაზეთი ელოდება ჩვენს პოზიციას.. აფხაზებიც და ქრთველებიც მივხვდით რომ შეცდომა დავუშვით, ამიტომ დაახლოვების დ შერიგების შანსი ხელიდან არ უნდა გავუშვათ. ამჟამად შავიზღვისპირა ქვეყნებისთვის განსაკუთრებით აქტუალურია ეკოლოგიური უსაფრთხოება. ზღვის ფსკერზე არსებობს მკვდარი ბაქტერიების დაახლოებით 2 მეტრის სისქის ფენა, რომელიც გოგირდწყალბადს გამოყოფს. იქ თუ აფეთქება მოხდა, არა მარტო შავი ზღვის ქვეყნებისთვის, შეიძლება მსოფლიოსთვისაც კატასტროფის მომტანიიყოს. ამიტომ იქნებ, აფხაზებთან მოლაპარაკების დროს, ეკოლოგიური საფრთხეების საკითხი დავსვათ. ეს ისეთი გლობალური საკითხია, რომ რუსეთიც ჩაერთვება, თურქეთიც, საბერძნეთიც და უკრაინაც. ამ თემაზე მე მაქვს შემუშავებული სრულიად რეალური და მომგებიანი კონცეფცია და მინდა მამუკა ბახტაძეს გადავცე. თუ ჩვენ მოვახერხებთ, რომ აფხაზებთან საერთო ინტერესები გვექნება, ურთიერთობის აღდგენაც გაგვიადვილდება. დღეს საქართველოს წინაშე უამრავი გამოწვევა დგას, მაგრამ მჯერა, რომ მამუკა ბახტაძე დიდი პოტენციალის მქონე, ახალგაზრდა, ენერგიული კაცი სირთულეებს თავს გაართმევს.

ვფიქრობ, 2018-20 წლის სამთავრობო პროგრამა უაღრესად საყურადღებო დოკუმენტია, რომელიც ქვეყნის სწრაფი და ეფექტური განვითარების სწორ ორიერტირებზეა გათვლილი.

ნელი თორდია


მეტის ნახვა
1-08-2018, 13:57


კეშას ბლოგი

მიატოვა ადვოკატმა მალხაზ კობაური და – აჰა, ადვოკატიც კი მიხვდა, რომ დამნაშავეა, ეტყობა, უმალავდა ადვოკატს აქამდე ბრალდებული სიმართლეს, აი, ამ ადვოკატს ჰქონია სინდისი, თუ ჰქონია, არ მოინდომა მკვლელის დაცვა – გაჰყვირიან ერთნი.

მეორენი კობაურთან ერთად მისი ადვოკატის დახვრეტსაც ითხოვენ, აკი, ბრალდებულს ჩვენება შეაცვლევინა და ვიღაც ორ კაცზე ზღაპრები დააწერინაო.
და არიან მესამენი, ნეტარ არიან მესამენი, რომლებიც არც ყვირიან და არც დახვრეტას ითხოვენ, სხედან და ფიქრობენ, ფიქრობენ: – რატომ არ გვეუბნებიან სიმართლეს, რა მოხდა სინამდვილეში იქ, მთაში, რა საშინელება მოხდა და ვისი ხელით?

მაინც, რატომ არ გვეუბნებიან, რა მოხდა იქ, ეშინიათ, ნეტავი, თუ რცხვენიათ? – დაფიქრებით მკითხა ერთმა და მაშინვე დავპირდი, რომ ეს ფრაზა ჩემს წერილში მოხვდებოდა.

365 წელს ერთმა ახალგაზრდა კაცმა, არაფრით გამორჩეულმა ახალგაზრდა კაცმა, არტემიდას ტაძარი გადაწვა – ისტორიაში რომ შესულიყო. ვიცი მე ამ ახალგაზრდა კაცის სახელი, მაგრამ, არ ვიმეორებ არასოდეს, არ არის ღირსი ისტორიაში შესვლის და სახელის დამახსოვრების და იმიტომ.
მომიტევეთ, იგივეს ვფიქრობ ავდოკატზეც – მივიდა, გადაწვა – წამოვიდა. ამიტომ, ამ წერილში, ჩემს წერილებში მის სახელს და გვარს არ ვახსენებ.
ერთი ადგილი უნდა გქონდეს, იმ ბიჭის დასაცავად რომ მიხვიდე, რომელსაც სამი ადამიანის, მათ შორის ბავშვის მკვლელობა ედება ბრალად, რომელსაც დაწერილი აქვს აღიარებითი ჩვენება ერთი უკვე, ერთი ადგილი უნდა გქონდეს და არ უნდა წუწუნებდე პატარა ბიჭივით, რომ სუსის მანქანები დაგდევენ.
ექსპერტიზის დასკვნის გამო არ მიმიტოვებია ბრალდებული, იმიტომ რომ ეს ექპერტიზის დასკვნა რაღაცააო… მე და ბრალდებული ვერ შევთანხმდითო… რა ვიცი, მიიყვანეს ბრალდებული პოლიციაში, გვითხრეს, სკოლაშიც არ უვლია, ქართულად საუბარიც უჭირსო – მალევე დაწერა აღიარებითი ჩვენება, რომელმაც მეტი კითხვა გააჩინა, ვიდრე მანამდე გვქონდა, მივიდა ადვოკატი – დაწერა ბრალდებულმა მორიგი სულელური აღიარებითი ჩვენება ორ კაცზე, წამოვიდა ადვოკატი – დაწერა კობაურმა მესამე სულელური აღიარებითი ჩვენება ისევ, მე მოვკალიო

ხოდა, ადვოკატს უნდა დაგვარწმუნოს, რომ, კობაური არა თუ საკუთარ ადვოკატს, საერთოდ ვინმეს ეწინააღმდეგება, ვინმეს ეურჩება?
ყველაფერი 4 ივლისს დაიწყო, 4 ივლისს სიცხემ შეაწუხა სმიტების ოჯახი და გასაგრილებლად, დასასვენებლად გაუდგა გზას.
მე რომ სმიტების ოჯახი ვყოფილიყავი, კარავს წავიღებდი, ტყეში თუ წავიდოდი, სახლს შევიპირებდი, ტყის სიახლოვეს, სასტუმროში ადგილს დავჯავშნიდი, საკვებს წავიღებდი, რამდენიმე დღე თუ ვაპირებ ტყეში დარჩენას, იარაღას წავიღებდი – ნადირის შიშით მაინც.

მაგრამ, სმიტების ოჯახი უშიშარია, სმიტების ოჯახი ღამით ღია ცის ქვეშ აპირებს დაძინებას, არც კარავი ჰქონდა გაშლილი და არც სახლი ჰქონდა დაჯავშნული.

მეტიც, სმიტების ოჯახი სოფლიდან გააცილეს, სოფლიდან დასჭირდა გაცილება და გზის გაგნებაში დახმარება და ხეობაში წავიდა გამცილებლის გარეშე?
სმიტების ოჯახს იარაღი არ წაუღია თან – მაგრამ, მიუხედავად ამისა, არ შეეშინდათ ახალგაზრდა იარაღიანი კაცის დანახვის, ფოტოც კი გადაუღეს, მერე კი წაყვნენ, მანქანა მიატოვეს და წაყვნენ უფრო ღრმად ხეობაში, უფრო მიუვალ ადგილას წაყვნენ.

ანუ, არ ყოფილა სმიტების ოჯახი დასასვენებლად ხო წასული, არც ფრთხილი ყოფილა, როგორც ამბობდნენ მისი მეგობრები.
ექსპერტიზის დასკვნა დაიდო – ქალის უკანა ტანში კობაურის ბიომასალა აღმოჩნდა. საშოში კი მეუღლის ბიომასალა.
კარგი და დნმ-ის გარდა. რამის დადგენა შეუძლია ექსპერტიზას საქართველოში?
მაგალითად, როდის დამყარდა სექსუალური აქტი?

იყო, თუ არა სექსუალური აქტი ძალადობრივი?

როდის დადგა მსხვერპლთა გარდაცვალება?

ამ კითხვებზე პასუხის გაუცემლად, როგორ შეიძლება დანაშაულის დადგენა? სპერმის კვალი რომ მკვლელობას ნიშნავდეს – ყველა კაცი მკვლელი იქნებოდა.
რა უნდოდათ სმიტებს ხადას ხეობაში? რისთვის წავიდნენ სინამდვილეში? – უკვე ღიად იწერება, რომ სმიტები არ იყვნენ უბრალო მოკვდავნი, რაიან სმიტს ამერიკაში არც თუ ისე უბრალო სამსახური ჰქონდა და არც თუ ისე უბრალო თანამდებობა. როგორ მოხდა, რომ ასე გამოცდილი ადამიანი, წავიდა დაუსახლებელ ადგილას მოუმზადებელი, შვილთან და ცოლთან ერთად და გაჰყვა იარაღიან ბიჭს ღრმად ხეობაში?

ან, თავიდან რომ გვიყვებოდით, უთვალთვალებდა მწყემსი სმიტების ოჯახს და ამის ფოტომასალა არსებობსო – აბა, როდის უთვალთვალებდა და სად?
ახლა გვიყვებით, უი, ის ფოტომასალა გარდაცვლილი ლორა სმიტის გვამისთვის გადაუღიაო – გვამის და ცოცხალი ადამიანის ფოტოებსაც ვერ ვარჩევთ?
გვამს უთვალთვალებდა კობაური?

ექსპერტიზის დასკვნაში ვკითხულობთ: მიწის ბალახიანი ნიადაგიდან მოთავსებულ თოფზე აღმოჩენილი მოყავისფრო ლაქები სისხლს არ წარმოადგენს, ამავე თოფზე აღმოჩენილი ბიომასალის გენეტიკური პროფილი შერეულია, ნაწილი ეკუთვნის სმიტების ვაჟს, ნაწილი კობაურს.
ანუ, მიბჯენით ესროლა ამ თოფიდან და სისხლის წვეთიც არ მოხვდა იარაღს? ბიომასალა შეიძლება იყოს ოფლის წვეთიც, ნერწყვიც, კი, თავის ტვინის ნაწილიც შეიძლება იყოს ბიომასალა, და როგორც თავად ახსენებთ ამ ბალახიან ნიადაგს – ბალახიანი ნიადაგიდანაც შეიძლებოდა მოხვედრილიყო სმიტის ბიომასალა თოფზე, ისევე, როგორც კობაურის ბიომასალა მოხვდა თოფის ხელში დაჭერით.

ხოდა, რომელია? რა ბიომასალაა? სისხლი არაა, გავიგეთ, რა არის, თავის ტვინის ნაწილია, თავის ქალის ნამტვრევია შერჩენილია, ოფლია, ხელია უბრალოდ თოფზე ნახლები, თუ რა ჯანდაბაა? რას გვიყვებით?

ექსპერტიზის დასკვნას, რომელიც ტელევიზიით გამომზეურდა – თარიღი აწერია კუთხეში 14.07 – ასეთ ხმაურიან საქმეზე 14-ში უკვე გაქვთ ექსპერტიზის პასუხი და ეს პასუხი არ მიაწოდეთ ადვოკატს, არა აქვს პროკურატურას?

22 ივლისამდე 8 დღეა – 8 დღე სად იდო ექსპერტიზის დასკვნა და რას ელოდებოდა?
რატომ გამოქვეყნდა ექსპერტიზის დასკვნა ჯერ ტელევიზიით და ადვოკატს მერე რატომ მიეწოდა? – თუ, ეგაც ტყუილია?
სამი ჩვენება გვაქვს ბრალდებულის – სამივე განსხვავებულია, სამივეგან განსხვავებული მოტივია – ხოდა, ეს ბიჭი ასე განათლებული და ასე მოხერხებულია, რომ სამჯერ შეცვალა ჩვენება?

რაოდენ საოცარიც არ უნდა იყოს, ამ ბიჭის მთავარი კოზირი მისივე ჩვენებებია, ისე იხლართება, ისე მიკიბ-მოკიბავს, რომ ეჭვი ჩნდება – საერთოდ, იყო კი მკვლელობის დროს იქ, მკვლელობის ადგილას?

რატომ იყო რაიან სმიტი შიშველი? სად არის მისი ტანისამოსი? რატომ გააშიშვლეს და ვინ გააშიშვლა?
რატომ გააშიშვლეს კაცი, თუ ქალზე იხმარეს ძალა? და როდის გააშიშვლეს მამაკაცი, სანამ მის ცოლზე ძალას იხმარდნენ, თუ მერე?
რატომ არ გვითხრა გამოძიებამ თავიდანვე, რომ მსხვერპლებს თავის მხოლოდ ფრაგმენტები ჰქონდათ შემორჩენილი – რატომ გვიმტკიცებდა, ძალადობის კვალი არ აღენიშნებოდათო?

სად მიდიოდნენ სინამდვილეში სმიტები და ვის უნდა შეხვედროდნენ?
რატომ გაჩუმდნენ მარნეულელები?

რატომ გაჩუმდნენ ის ადამიანები, რომლებიც კობაურს დადებითად ახასიათებდნენ?
რატომ გვითხარით თავიდან, რომ კობაური სოფელმა ჩამოკიდა და ისე ათქმევინა სიმართლე?
რატომ გვითხარით, რომ კობაური სმიტებს უთვალთვალებდა – რამდენი დღე იყვნენ სმიტები ხადას ხეობაში, სანამ მოკლავდნენ და სად ათევდნენ ღამეს, სად რჩებოდნენ ეს დღეები?

ბოლოს და ბოლოს, რა გახდა იმის დადგენა – როდის, რომელ რიცხვში გამოვიდნენ სმიტები მარნეულიდან და როდის დახოცეს? სად იყვნენ ის დღეები – ვისთან იყვნენ, როცა კობაური უთვალთვალებდა?

და ბოლოს მკვლელობის მოტივიც მინდა რომ ამოღერღოთ: – ეჭვიანობა?

ისე, მოსწონდა ლორა სმიტი კობაურს, ისე მოსწონდა, რომ მხოლოდ ანალური სექსით დაკავდა მასთან, თან ახრჩობდა და თან სექსუალურ კავშირს ამყარებდა. არადა, ლორას ქმარი ხომ იმიტომ მოკლა, რომ ქალის სხეულით მშვიდად დამტკბარიყო.
მეორე მოტივი – სიბრაზე, შენიშვნა მიუცია რაიან სმიტს მწყემსისთვის – ერთი შენიშვნის გამო თუ სამი ადამიანი მოკლა, ფსიქოლოგის დასკვნა გვჭირდება მაშინ, არ იქნება მაშინ სრულ ჭკუაზე და გვატყუებთ.

რა მოხდა სინამდვილეში ხადას ხეობაში, ვხვდებით, რომ რაღაც საშინელი მოხდა, ფილმებს გვახსენებს უამრავს ეს საკონტროლო გასროლა თავში, კაცის შიშველი სხეული წამებაზე მიგვანიშნებს და 19 წლის ბიჭი, რომელიც უკვე მესამედ ცვლის ჩვენებას და სამივეჯერ იხლართება საკუთარ ტყუილებში. დანაშაული აღიარა და ახლა მაინც იტყოდა სიმართლეს – მაგრამ, რაც არ იცის, რაც არ უნახავს, რა თქვას?

გვითხარით, რა მოხდა სინამდვილეში ხადას ხეობაში, რატომ ვერ გვეუბნებით – გეშინიათ, თუ გრცხვენიათ?

მეტის ნახვა
31-07-2018, 13:50


შპს "აგრორემმანქანასერვისის" დირექტორის, სოფლის მეურნეობის მექანიზაციის ექსპერტ გივი ქურდიანის განცხადებით, ნაციონალების მმართველობის პერიოდში საგამოძიებო ორგანოები თითქოს დაინტერესდნენ აგრარულ სექტორში არსებული განუკითხაობით, მაგრამ გამოძიებას ფორმალური სახე ჰქონდა.

გივი ქურდიანი: 2005 წელს გამოგზავნეს პროკურატურის სპეციალური განყოფილებიდან ოთხკაციანი ჯგუფი სოფლის მეურნეობის სამინისტროში რევიზიის ჩასატარებლად, თუმცა ეს არ ყოფილა ძირეული შემოწმება, მხოლოდ იმას ირკვევდნენ, სხვადასხვა დროს რა თანხები ჩაირიცხა სამინისტროს ანგარიშზე და მერე როგორ განაწილდა. რა საქმეს მოახმარეს "მიმღებებმა" ეს ფული, ამას არ ამოწმებდნენ, ჩვენ მარტო სამინისტროგვეხებაო. ასე მოხდა იაპონურ გრანტებთანდა გენშერის "საჩუქართან" დაკავშირებითაც, შემოწმება ფაქტობრივად სამინისტროს "ცოდვების" დაფარვას ემსახურებოდა. ამ გამომძიებლების პროფესიონალიზმი კიდევ ცალკე თემაა. ისინი ჩემთანაც მოვიდნენ სამინისტროს თანამშრომლის თანხლებით, მაგრამ სამინისტროდან ერთი დოკუმენტიცკი არ ჰქონდათ, რომლის საფუძველზეც შემამოწმებდნენ. 600.000 ლარის ღირებულების, მათ შორის 80 კომბაინის მარაგ-ნაწილები იყო ჩემთან, რაც უნდა გამეყიდა. რვა ლოტად (რვა ყუთი) იყო ეს ნაწილები, მაგრამ მათი დასახელება და თითოეულის ფასი არ იყო არ მითითებული, მხოლოდ ერთიანი ფასი ეწერა. თავის დროზე ვუთხარი სამინისტროს წარმომადგენლებს, რომ ეს ყველაფერი უნდა გაშიფრულიყო, ხომ შემეძლო მომეტყუებინა, რაც მინდოდა ის ჩამეყარა ყუთებში. არავითარი რეაგირება, აზრიც არ ჰქონდა მათთან ლაპარაკს, ინგლისური მაგათ არ იციან და მუშაობა. ამის მერე მივმართე მომწოდებელ ფირმას "ტომენს", რომლის სერვის-აგენტიც ვიყავი და მათ გამომიგზავნეს ინვოისები, სადაც ყველაფერს დასახელება და ფასები ქონდა მინიჭებული. გავხსენი ყუთები, შევადგინე საბუთები და დავალაგე ნაწილები როგორც წესია, ვამატებდი ჩვენი მომსახურების თანხას მარაგ-ნაწილებს, ვყიდდი და ფულს სამინისტროს ვურიცხავდი.

ამ საქონლის დოკუმენტაცია სამინისტროს აუცილებლად უნდა ჰქონოდა, მაგრამ ეგენი არაფერს ინახავდნენ. პროკურატურის წარმომადგენლებს ხსენებული დოკუმენტაცია მოვთხოვე რომ შეგვედარებინა, თქვენ ხომ გაქვთო, მე ხომ შემიძლია რამე დაგიმალოთ, უსაბუთოდ როგორ მიდიხართ შესამოწმებლად-თქო. მოკლედ, არ ვაჩვენე ჩემი დოკუმენტაცია, რაც ძალიან ეწყინათ, როგორც მითხრეს, თურმე მემუქრებოდნენ. მერე საბაჟოდან ამოუღიათ ფაქტურები და იმაზე მუშაობდნენ. სამინისტროდან თანამშრომელი დამიკავშირდა, გამომძიებლები ძალიან გაბრაზებულები არიან და ყურადღება მიაქციე ამ საქმესო. სამინისტროში მისულს ერთ-ერთმა გამომძიებელმა მითხრა, პატიოსან კაცად რომ მოგაქვს თავი, ორი კვირა ვიმუშავეთ და ნახე რამდენი "კომპრომატი" ამოგიტივტივდაო, რამდენიმე ათას დოლარზე იყო საუბარი. მათ მომზადებულ მასალებს რომ გადავხედე, გამეცინა, ვუთხარი, რომ ამ ორი კვირის ნაშრომს 15 წუთში თვითონვე დახევდნენ, გაუკვირდათ.

2001 წლიდან 2005 წლის ჩათვლით მიგზავნიდა იაპონია მარაგ-ნაწილებს, რომელთა ფასი იენებში იყო, რომელიც ჯერ დოლარში უნდა გადაგეყვანა და მერე ლარებში. ამ წლების განმავლობაში ვალუტების კურსი ხომ იცვლებოდა, ამათ ერთი კურსი, მაქსიმუმი ჰქონდათ აღებული, იმით ანგარიშობდნენ ყველა წელზე და ზუსტ ციფრს როგორ მიიღებდნენ. ამის თქმის შემდეგ გადაამოწმეს და მართალი ყოფილხარო. მერე ხელში ჩამივარდა მათ მიერ შედგენილი ოქმი და საბოლოოდ დავრწმუნდი, რომ ერთიკაცი არ დაუკითხავთ, მარტო ის ეწერათ რა თანხა ჩაირიცხა სამინისტროში და შემდგომ სად გადაირიცხა ფული. საქმის ცოდნა ერთია, მაგრამ გულიც უნდა შეგტკიოდესქვეყანაზე, შენი ინტერესები წინ არ უნდა დააყენო. როგორც გითხარით, ტექნიკის შესყიდვაზეთავიდან იაპონიაში ტარდებოდა ტენდერი. ბოლო ტენდერის დროს კირვალიძისმოადგილე სარჯველაძე, რომელიც მექანიზაციის სფეროს კურირებდა, სამუშაოდ რუსთავის აზოტის ქარხნაში გადავიდა. მინისტრის მეორე მოადგილემ, რომელიც პროფესიით ეკონომისტი, ძალზე წესიერი ადამიანი იყო, მაგრამ ტექნიკაში ვერ ერკვეოდა, მთხოვა იაპონიაში წავყოლოდი, არადა ტენდერამდესამი დღეღა იყო დარჩენილი. ვერც მე ვახერხებდი წასვლას, მაგრამ დავამშვიდე, რომ კავშირზე ყოფილიყო და აქედან მივცემდი რჩევას.

ტენდერზე რომ გამოვიდოდა ტექნიკა, მაშინვე არ დათანხმებულიყო შესყიდვაზე, ჩაეწერა მარკები და ფასები, ტელეფონით ეცნობებინა და რეალური ფასებს დავადგენდი. მართლაც ასე მოიქცა, პირველ ორ ტენდერზე ძალიან მაღალი ფასებით იყო გამოტანილი "ბელარუსის" ტრაქტორები, არ ვურჩიე შეძენა, მიუხედავად იმისა, რომ ტენდერში ის ფირმაც მონაწილეობდა, რომლის წარმომადგენელიც ჩემი კომპანია იყო საქართველოში. მომსახურეობის თანხას, 25.000 აშშ დოლარს ვკარგავდი, რომელსაც იაპონია მირიცხავდა, მაგრამ სანამ რეალური ფასი არ დაიდო, მანამდე არ ვაყიდინე, რომ სახელმწიფოს არ ეზარალა. ფასთა სხვაობით 18 ტრაქტორი დამატებით შევიძინეთ, რაც ფაქტობრივად ვაჩუქე სახელმწიფოს. აი, ეს არის პატიოსანი მუშაობა. ტექნიკას მოვლა-პატრონობა, შეკეთება ჭირდება, როგორ შეიძლება ტექნიკაზე, რომელშიც მილიონობითთანხაა გადახდილი არ იზრუნო. სამინისტროს მივწერე, სერვისცენტრები გაეხსნათ, რომ ტექნიკა არ განადგურებულიყო. დაინტერესდნენ, რას გვირჩევო, შევხვდი სარჯველაძეს, ის ახალციხელია, შემომთავაზა ახალციხეში გაგიხსნი ტექნოსერვისს, იქ ჩაიტანე შენი დანადგარები და იმუშავეო. რა მინდოდა ახალციხეში, როცა თბილისში შენობაც მაქვს და დანადგარებიც, ისედაც ერთი საწარმო რას ეყოფა, 7–8 ადგილზე მაინც უნდა იყოს სერვისცენტრი. ასეულობით კილომეტრს რომ გაატარებ შესაკეთებელ ტექნიკას, უარესად გაფუჭდება. გარდა ამისა ტრანსპორტირება ძვირი ჯდება, საწვავი და ტრანსპორტის მომსახურეობა ძვირია, ასე რომ, საბოლოო ჯამში ტექნიკის შეკეთება უზარმაზარითანხა დაჯდებოდა, ამიტომ უარი ვუთხარი სარჯველაძეს.

– როგორ გადაწყდა საბოლოოდ ეგ საკითხი?

– ტენდერის ჩატარება გადაწყვიტეს, ვითომ ამ გზით უნდა გამოევლინათ ის საწარმოები, რომლებიც ტექნიკას რემონტს ჩაუტარებდა. მართალია, სარჯველაძეს ვეჩხუბე, მაგრამ მერე მაინც ვუთხარი რა პირობები უნდა დაეკმაყოფილებინათ ტენდერში მონაწილეებს, მით უმეტეს გამარჯვებულებს. პირველი გამოცდილება და სტაჟია, რომელი წლიდან ფუნქციონირებს კონკრეტული საწარმო, მერე მოდის ტექნიკური შეიარაღება, ქონების საბაზრო ღირებულება, წესდება და დებულება, რა უნდა გააკეთოს ამ საწარმომ. გამოაცხადეს ტენდერი, იაპონური გრანტით შეძენილი ტექნიკა ხომ იყიდებოდა, გაყიდვიდანშესული ფული გამოყვეს საპარტნიორო ფონდიდან და გაანაწილეს, ტენდერში გამარჯვებული თითოეული კომპანია 150.000 ლარს მიიღებდა. ჩემთან მოვიდა სამინისტროს თანამშრომელი, ტენდერისთვის მასალები მზადდება, თითოეულ გამარჯვებულზე 150.000 ლარი იქნება გამოყოფილი, მიიღეთ მონაწილეობა, ოღონდ ამ თანხის 30% უნდა შემოიტანოო, "ატკატს" ითხოვდნენ. უარი ვუთხარი, ამხელა თანხა რომ შემოვიტანო, ანუ 45.000 ლარი, მერე როგორ დავფარო ეს დანაკლისი, ერთ თეთრს არ შემოვიტან-თქო. სამინისტროს წარმომადგენელმა სარჯველაძეს უთხრა, ქურდიანი უარს ამბობსო. მერე სხვებთან მოილაპარაკეს, საგარეჯოდან მონაწილეობა მიიღო ყოფილმა ქარხანამ, ვითომ იქ არის გახსნილი ცენტრი, არადა ცარიელი კედლებია, თავის დროზე მართლაც კარგი ქარხანა იყო, მაგრამ ყველაფერი გაყიდეს. დანარჩენები იყო გორში, სამტრედიაში, პანტიანში, კახეთის სხვა რაიონში და ა.შ.

ტენდერი ისე ჩაატარეს, რომ ჩვენ არავის არ დაგვიძახეს, ვისაც გამოცდილება და ბაზა გვქონდა. სატენდერო კომისიები მუშაობდნენ, უშიშროების სამსახურიდანაც იყო წარმომადგენელი ქალბატონი, სოფლტექნიკის ყოფილი მინისტრი დავით სარიშვილიც იყო კომისიის წევრი, დანარჩენი სულ თავიანთი ხალხი ყავდათ. ხუთიანსა და ოთხიანს იმის მიხედვით წერენ, ვის რა აქვს გაკეთებული. სარჯველაძეს კომისიის წევრებისთვის უთქვამს, გივი ქურდიანის კომპანია ამოაგდეთ კონკურსიდან, მას 150.000 ლარი არ ეყოფა, მერე ცალკე გამოვუყოფთგაცილებით მეტ თანხას, ამიტომ მინიმალურიქულები დაუწერეთო. უშიშროების თანამშრომელს გაკვირვებია, ორიანი როგორ დავუწერო ასეთ გამოცდილ კომპანიასო, მხოლოდ ამ ქალბატონმა და დავით სარიშვილმა დამიწერეს ხუთები. ამოაგდეს ჩვენი კომპანია ტენდერიდან, ერთი თვის მერეღა გავიგე ტენდერი რომ ჩატარდა. სარჯველაძესთან კი მქონდა მწვავე კამათი, მაგრამ რა აზრი ჰქონდა, ყველაფერი დამთავრებული იყო. ტენდერში "გამარჯვებულებიდან" ერთი პლეხანოველი ქურდი იყო, რომელსაც ბინის მეტი არაფერი ჰქონდა, ორი საგარეჯოელი ახალგაზრდა კაცი, ვითომდა ქარხნის "მფლობელები", მესამე "გამარჯვებული~ ხაშურიდან იყო. ამ ხაშურელთან დაკავშირებით დამირეკა მერე სატენდერო კომისიის ერთ-ერთმა წევრმა გივი აბალაკმა, რომელმაც სამინისტროს ხელმძღვანელობის კარნახით ორიანი დამიწერა, მიუხედავად იმისა, რომ კარგად მიცნობდა, იცოდა რაც შემეძლო, ჩემი ახლობელია, აუხსენი როგორ იმუშაოსო. ამას უსინდისოს გარდა ვინ იკადრებდა?!

იმ ტენდერს არავითარი შედეგი არ მოყოლია, ვერცერთმა `გამარჯვებულმა~ ვერ იმუშავა, რაც არც იყო გასაკვირი. ქუთაისში ქარხანას მილიონნახევარი ლარი გადაურიცხეს, ვითომ ხარკოვიდანშემოიტანეს აგრეგატებიდა მიკროტრაქტორებს აწყობდნენ, რამდენიმე ააწყვეს, აჩვენეს შევარდნაძეს, ეს იყო და ეს. მთლიანად ჩაკლეს მუშაობა, რემონტიც აღარსად ტარდებოდა. 2009 წელს ბრძანება გამოსცეს და მთლიანად ჩამომართვეს ის მარაგ-ნაწილები, რომლითაც რემონტს ვატარებდი. ჩემს მოვალეობაში კადრების მომზადებაცშედიოდა, რა ტექნიკაც შემოვიდოდა, ორი წლის განმავლობაში მომსახურეობას ვუწევდით, თუ ეს ტექნიკა გაფუჭდებოდა, ადგილზე ჩადიოდნენ ჩვენი წარმომადგენლები და არემონტებდნენ. თუ "მექანიზატორის" მიზეზით ფუჭდებოდა, მას უნდა გადაეხადა მარაგ-ნაწილის და შეკეთების თანხა, თუ ქარხნული წუნი იყო, აქტი დგებოდა, ფოტოებს გადავიღებდით და ქარხანა უფასოდ გვიგზავნიდა სათადარიგო ნაწილებს, არასდროს დაუგვიანებიათ. 20–25 ათას აშშ დოლარამდე გრანტსაც წინასწარ მაძლევდნენ, რომ სარემონტო სამუშაოები ჩაგვეტარებინა.

ხსენებული ბრძანება რომ მივიღე, ჩავაბარე ის მარაგ-ნაწილები, თურმე იმიტომ გაჰქონდათ, რომ "მექანიზატორის" ალექსეევკაში მდებარე ბაზაზე უნდა შეენახა თ. მოიყვანეს სრულიად უცოდინარი ხალხი, ჯართივით შეყარეს თვითმცლელ სატვირთო ავტომანქანაზე ყველაფერი, რაც კომბაინსა და ტრაქტორს ჭირდებოდა, არადა კარგი ნაწილები იყო. მცხეთიდან და გურჯაანიდანაც ასე წაუღიათ. გამიკვირდა, როგორ უნდა გაერჩიათ, მაგრამ ბაზაზეც ასე ჯართად დაუყრიათ, ფაქტობრივად სათადარიგო ნაწილების გარეშე დატოვეს ამდენი ტექნიკა. მერე ეს უამრავი ნაწილი ვიღაცებს ერთ ლარად მიყიდეს, მათ კი მაღაზია გახსნეს თბილისში და მამასისხლად ყიდდნენ ნაჩუქარ საქონელს. განვადებით რომ შეასყიდეს ხალხს ტექნიკა, ბევრმა მათგანმა ბოლომდე ვერ დაფარა თანხა, მერე მათაც ერთ ლარად შეასყიდა სახელმწიფომ ეს ტექნიკა, რაც თავისთავად ცუდი არ იყო, ხალხმა ისარგებლა. ჭკვიანმა ადამიანებმა იყიდეს ის კომბაინები და ტრაქტორები, მათ მუშაობაც იცოდნენ და ტექნიკის მოვლა-პატრონობაც, მაგრამ მარაგ-ნაწილები და რემონტია საჭირო ხომ. ამათ ეს ნაწილები გააჩუქეს და რემონტზეც ყველას უარი უთხრეს, კონკურენცია რომ არ გაეწიათ "მექანიზატორისთვის". ყველაფერი ხელში რომ ჩაიგდეს, "მექანიზატორმა" შეადგინა კალკულაცია (რა ჯდება ხვნა, კულტივაცია, თესვა და ა.შ.) და ყველა სამუშაოს ცეცხლის ფასი დაადეს. კალკულაციის მიხედვით და საერთოდაც მიწა 20–25 სანტიმეტრის სიღრმეზე უნდა მოიხნას, მაგრამ ტრაქტორისტებს დაბალ ხელფასს, ჰექტარზე შემოსული თანხის 5–8%-ს უხდიდნენ და ისინიც 15 სმ-ის სიღრმეზე ხნავდნენ, რომ საწვავი დაეზოგათ და იმ თანხით ესარგებლათ.

მიწის ხარისხი გაფუჭდა და ცხადია, კარგი მოსავალი ვერ მოვიდა. მექანიზატორს ერთი ჰექტრის მოხვნაში 5–8 ლარს რომ გადაუხდი, როცა მლესავი ერთი კვ.მეტრის გალესვაში ითხოვს ამდენ თანხას, ცხადია, რომ ის სამუშაოს ხარისხიანად არ შეასრულებს. მექანიზატორები არიან დაჩაგრულები, თორემ შპს "მექანიზატორის" ადმინისტრაცია ხელფასებითა და პრემიებით ხომ არის განებივრებული და საწვავსაც საკმაო რაოდენობით იღებს. "მექანიზატორი" ას ლარს რომ ითხოვს ერთი ჰექტარი მიწის მოხვნაში, კერძო პირები ამ ფართობს 60 ლარად ხნავდნენ, კონკურენტი რომ არ ყავდეთ, იმიტომ გააჩერეს კერძო ტრაქტორების რემონტი, დღესაც გაჩერებული ვართ, როგორც ამ ტექნიკის მეპატრონეები, ისე შემკეთებელი კომპანიები. "მექანიზატორი" თავის ტექნიკასაც არ უვლის, არ ხდება მისი აღდგენა-შეკეთება, აქედან გამომდინარე, ქვეყანაში არსებული ტექნოპარკია ფაქტობრივად გაჩერებული. 15 მილიონად შეფასებულ ტექნიკას სამ წელიწადში თავისი ღირებულების სულ 4% რომ აქვს შესრულება, ეს არის მუშაობა? ამ ციფრებს მე ხომ არ ვიგონებ, სახელმწიფოაუდიტის დასკვნაში წერია. "ბელარუსის" ქარხანა უნდა აშენებულიყო საქართველოში, სამინისტროს ლილოში უნდოდა აშენება. ბელორუსიიდან დელეგაცია იყო ჩამოსული, ათვალიერებდნენ ადგილებს, ჩემთანაც მოვიდნენ, ზემოდან ჰქონდა მითითება, რომ აქაც მოეყვანათ. კი მოიყვანეს, მაგრამ ერთი წუთი არ გააჩერეს ის ხალხი, ლილოში წაიყვანეს, აქ ჯობიაო, არადა იქ ტრიალი მინდორის მეტი არაფერია.

ირაკლი დვალი (მექანიზაციის ექსპერტი, ტექნიკურ მეცნიერებათა დოქტორი): როცა საკმაოდ დროის განმავლობაში ასეთი მიზერული შესრულება გაქვს, ბუნებრივადჩნდება ეჭვი, რომ ან დამალულია შემოსავალი, ანდა ვერ მუშაობს ტექნიკა, არ არის მორგებული ჩვენს პირობებს. ისე შემოიყვანეს ეს ტექნიკა, რომ არ გაითვალისწინეს იმუშავებდა თუ არა ჩვენთან. ბრინჯის ამღები კომბაინები (10 ერთეული) ჩვენი პირობებისთვის გამოუყენებელია, ამას გარდა არც კარტოფილის ამღებმა იმუშავა, რადგან ის მსუბუქი ნიადაგებისთვის არის გათვალისწინებული, ჩვენთან კი მძიმე ნიადაგებია. როცა ახალი ტექნიკა შემოგყავს, თავიდან 2–3 ცალი უნდა შეიძინო, გამოსცადო თუ იმუშავებს ჩვენს პირობებში, თუ გაამართლა, მერე უნდა შემოიყვანომასობრივად. ეს რომ გააკეთო, საქმე უნდა იცოდე, როცა არ იცი, სახელმწიფოს აზარალებ. სახელმწიფომ ასეულობით მილიონი ლარის ტექნიკა აჩუქა "მექანიზატორს", რომელიც მომსახურეობაში იმხელა ფულს ახდევინებს მოსახლეობას რომ ტყავს აძრობს, მაგრამ მაინც ზარალშია, ეს როგორ ავხსნათ? საბიუჯეტო დაფინანსება ყოველწლიურად იზრდება, დახნულ-დათესილი ფართობები კი კლებულობს, 2008 წელს 75.200.000 ლარი იყო სოფლის მეურნეობის სამინისტროს ბიუჯეტი, ომიანობის წელს 329.000 ჰა მიწა დამუშავდა, 2012 წლიდან კლება იწყება და 220.000 ჰა-ზე ჩამოვიდა. 2012 წელს ბიუჯეტი 228 მილიონამდე იყო გაზრდილი, მერე სულ იმატებდა, 2017 წელს 313 მილიონი იყო, 2012 წლიდან 2017 წლის ჩათვლით, სამინისტროს ერთი მილიარდ 128 მილიონი ლარი აქვს მიღებული, მაგრამ მნიშვნელოვნად არის შემცირებული დამუშავებული ფართობები. იმდენი მაინც არ უნდა დამუშავებულიყო, რა რაოდენობაც 2008 წელს იყო? უკან მიდის მებოსტნეობა, კარტოფილის, ლობიოს წარმოება, ნიორიც კი ჩინეთიდან შემოაქვთ ამ უზარმაზარი დაფინანსების პირობებში.

გივი ქურდიანი:
გარდა ამისა, გაზრდილია საქონლის დაცემა, ბოლო სამ წელიწადში 200 000 მსხვილფეხა რქოსანი პირუტყვი დაეცა, ღორის შემთხვევაშიც იგივე ხდება. მეფრინველეობის ფაბრიკები თუ მუშაობენ, მაგრამ ეს მათი მეპატრონეების დამსახურებაა, რადგან მთავრობა ამ დარგს საერთოდ არ აქცევს ყურადღებას. პირუტყვის დაცემა იმიტომაც ხდება, რომ ვეტექიმები არ ყავთ, რაიონს, სადაც 40–60 სოფელია, სულ ორი ვეტექიმი ყავს, როგორ გაწვდება ეს ხალხი ამდენ სოფელს? სამაგიეროდსამინისტროს აპარატში ყავთ 37 ვეტექიმი. აღარც მექანიზატორებსა და მელიორატორებს ამზადებენ, არც ვეტექიმებსა და ზოოტექნიკოსებს. ძველი სპეციალისტები არიან დარჩენილი, რომლებიც ისევ ძველი მეთოდებით და მედიკამენტებით მკურნალობენ, ეს რა თქმა უნდა პრობლემას ქმნის, მაგრამ ახლა რა წამლებიც შემოდის ქვეყანაში, ყველა უვარგისია, ვერაფერს შველის. დაცემა ერთია, მაგრამ სად მიდის ამდენი დაცემული პირუტყვის ხორცი? ჩვენი ინფორმაციით, ყველა სოფელში არიან დამამზადებლები, საქონელი ვისაც მოუკვდება, მათ ურეკავს და 1 კგ ხორცს ორ ლარად აბარებენ, ეს უკანასკნელნი კი ქალაქებში ყიდიან, ნაწილს საზკვების ობიექტებშიაბარებენ, ნაწილს ძეხვის წარმოებაში. ასე გვატყუებენ მოსახლეობას.

ირაკლი დვალი:
მეცხვარეობა ტრადიციული დარგია, ესეც განადგურდა, მაგრამ მეტნაკლებად მაინც შემორჩა. ბოლო წლებში ას მილიონამდე ლარი დაიხარჯა ამ დარგზე, ამხელა თანხას რომ დახარჯავ, შესაბამისად მეცხვარეობაც უნდა აღორძინებულიყო, ცხვარიც საკმარისი უნდა გყავდეს და ხორცსაც უნდა ყიდდე, მაგრამ სინამდვილეში 800 ტონა ხორცი შემოდის საზღვარგარეთიდან. მაშინ სად წავიდა ის ასი მილიონი, რაში იქნა გამოყენებული? სოფლის მეურნეობისსამინისტრო უნდა ინტერესდებოდეს უმაღლეს სასწავლებლებში კადრების მომზადებით, რამდენჯერ გვქონდა მათ წარმომადგენლებთან ამ თემაზე საუბარი, ვუხნით, რომ ეს აუცილებელია, მაგრამ ვერაფერი შევასმინეთ, არ აინტერესებთ. ისე, როგორ გააგებინებ, როცა არცერთი არ არის დარგის სპეციალისტი. სამინისტროში არსებობს სოფლის მეურნეობისპროგრამების სააგენტო, დიდ ფულს ხარჯავენ მაყვლის, მოცვის, მარწყვის წარმოებაზე, სამაგიეროდ, ძირითად პროდუქტებზე, როგორიცაა ხორბალი, სიმინდი, ჩაი, ბოსტნეული, არავითარი პროგრამა არ არსებობს. სახელმწიფომ პირველ რიგში ის უნდა აწარმოო, რაც მოსახლეობას ყველაზე მეტად ესაჭიროება, ეს არის პური, ყოველდღიური საკვები პროდუქტი.

ამ დროს, საერთოდ არ ექცევა ყურადღება ხორბლის, ქერის, ბოსტნეული კულტურების, ხილის, მეცხოველეობის პროდუქტების წარმოებას, მთავარი რაც არის, იმას არ აქცევენ ყურადღებას. მევენახეობა-მეღვინეობა ჩვენთან ყველაზე განვითარებული დარგია, ბიუჯეტიდან ისევ ამ დარგზეა გამოყოფილი 25 მილიონი დარგი, ხორბლის წარმოებაზე კი ერთი თეთრი ვერ გაიმეტეს. ქვეყნის გარედან ამათ არავინ კარნახობს რა გააკეთონ, ნურავის დავადანაუშელებთ, რომ ჩვენს საქმეში ერევიან, თვითონ ადგენენ ამ პროგრამებს. სხვათა შორის, მე თვითონ შევადგინე ოთხი წლის წინ პროგრამა, რომ აგრარულ სექტორში დასაქმებული ადამიანებისთვის განათლება მიგვეცა — რა დროს და როგორ უნდა დაიხნას მიწა, როდის უნდა დაითესოს, რომ მაღალი მოსავალი მიიღონ, მექანიზატორებისთვის აგვეხსნა, როგორ მოუარონ ტექნიკას. ეს პროგრამა მივუტანე მინისტრს (ოთარ დანელია), სამინისტროს სამეცნიერო ცენტრს, შპს "მექანიზატორის" ხელმძღვანელობას, სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიას, ევროკავშირის წარმომადგენლობას, მათ ყავთ სოფლის მეურნეობის სპეციალისტები, ყველამ დადებითად შეაფასა. სამინისტროში მითხრეს, განვიხილავთ, პასუხისთვის მოგვიანებით მობრძანდითო. სამი თვის მერე მივაკითხე, რომელ განხილვა-განხორციელებაზეა საუბარი, როცა სოფლის მეურნეობის დეპარტამენტში (ხელმძღვანელი გეოგრაფ-გეოლოგი კოტე ხუცაიძე) ორი საათი ეძებეს ეს პროგრამა, სადღაც თაროზე ჰქონდათ შემოდებული.

მანანა სუხიშვილი

მეტის ნახვა
31-07-2018, 13:35


– თუ მიშა მიხეილია, მაშინ რატომ არ არის გრიშა გრიხეილი? – დიდი ხანია, ისმის ეს საჭირბოროტო კითხვა ჩვენს ცნობისმოყვარე დროში, თუმცა კითხვაზე პასუხი ჯერჯერობით არ ჩანს.

სხვა გრიშებისა არ ვიცი, მაგრამ ეს გრიშა (ვაშაძე) გრიხეილი არა, მაგრამ მიხეილი (სააკაშვილი) ნამდვილად არის.
სწორედ მიხეილში უდგას მას სული, იქიდან არის ამობიბინებულ-ამოულვაშებული და გრიშა-გრიხეილი რასაც ამიერიდან გააკეთებს, როგორც პრეზიდენტობის კანდიდატი, ყველაფერი მიშა-მიხეილთან იქნება შეთანხმებულ-შეწონასწორებული.

არ მოხდება ეს ამბავი, მაგრამ ერთი წუთით დავუშვათ, რომ ბატონი გრიშა მართლაც გახდა საქართველოს პრეზიდენტი.
იცით, რას გააკეთებს ის პირველ რიგში?

რას გააკეთებს და მიხეილ სააკაშვილს ყველა დანაშაულს ჩამოაწერს, საქართველოს მოქალაქეობას დაუბრუნებს და ზარ-ზეიმით ჩამოაბრძანებს მისგან გაუპატიურებულ-გაბახებულ ქვეყანაში.

ეს არის ის უმთავრესი ამოცანა, რაც ვაშაძის გაპრეზიდენტების მიღმა იმალება.

რამდენიც არ უნდა ითვალთმაქცონ, რამდენიც არ უნდა იბრაგუნონ მკერდში მუშტები – პატრიოტები ვართ ჩვენ და მხოლოდ ქვეყნის ბედზე ვწუხვართო, ყველანი, ვინც 17 ივლისს ბაგრატის ტაძართან იმ სამარცხვინო აქციაზე იყვნენ შეკრებილნი, "ნაცმოძრაობის" და სააკაშვილის ხელისუფლებაში დაბრუნებას უჭერდნენ მხარს, რაც ავტომატურად ნიშნავს ქვეყნის არევ-დარევის, უმართავი პროცესების და სამოქალაქო დაპირისპირების პროვოცირებას.
თუმცა ამ ადამიანებს ეს ამბავი ნაკლებად აღელვებთ.

მათთვის მთავარია, როგორც პოეტის ქალიშვილმა ბრძანა, როგორმე დაითრიონ პრეზიდენტის პოსტი, რაც შემდგომში ხელს შეუწყობს იმ შავბნელი ზრახვების განხორციელებას, რაც სააკაშვილს და მის ბანდას დიდი ხანია, ჩაფიქრებული აქვთ.

აქციის წამყვანმა პოეტის ქალიშვილმა რამდენჯერმე ხაზგასმით აღნიშნა, რომ ისე, როგორც მისთვის, ასევე იქ შეკრებილი საზოგადოებისთვის კატეგორიულად მიუღებელია რუსეთთან რაიმეთი დაკავშირებული ნებისმიერი პოლიტიკური პერსონა.

კი, მაგრამ, ვინ არის გრიგოლ ვაშაძე, თუ არა მთელი თავისი ცხოვრებით და პოლიტიკური საქმიანობით რუსეთთან პირდაპირ ჭიპით მიერთებული სუბიექტი?

ვნახოთ მცირე ამონარიდი ვაშაძის ბიოგრაფიიდან.

გრიგოლ ვაშაძე:

  • სწავლობდა საერთაშორისო ურთიერთობათა მოსკოვის სახელმწიფო ინსტიტუტში (МГИМО, КГБ-სა და ГРУ-ს საკურატორო);
  • ხსენებული ინსტიტუტის დამთავრებისთანავე მუშაობა დაიწყო სსრკ-ის საგარეო საქმეთა სამინისტროს საერთაშორისო ორგანიზაციების განყოფილებაში წამყვან თანამდებობაზე;
  • მოგვიანებით მუშაობა განაგრძო სსრკ-ის საგარეო საქმეთა სამინისტროს ატომური შეიარაღებისა და კოსმოსის განყოფილებაში (КГБ-სა და ГРУ-ს საკურატორო);
  • 1988–1990 წლებში, მუშაობის პარალელურად, გრიგოლ ვაშაძე სსრკ-ის საგარეო საქმეთა სამინისტროს დიპლომატიური აკადემიის მსმენელია (КГБ-სა და ГРУ-ს საკურატორო);
  • 90-იანი წლების პირველ ნახევარში გრიგოლ ვაშაძე საბჭოთა კავშირის დიპლომატიურ მისიაში მუშაობდა შვეიცარიაში, მრჩევლის სტატუსით, ამ სტატუსით კი მოღვაწეობდნენ მხოლოდ სპეცსამსახურებიდან წასული დიპლომატები.
  • 2008 წელს (რუსეთის საომარი აგრესიიდან მალევე) მან წერილით მიმართა რუსეთის ფედერაციის მაშინდელ კულტურის მინისტრს და სთხოვა საქართველოს დღეების ჩატარება მოსკოვში, რაც თავისთავად უცნაური ფაქტი იყო:

"მიუხედავად იმისა, მექნება თუ არა ჯიბეში რუსული პასპორტი, ჩემი რუსეთი მუდამ ჩემთან დარჩება და მე მას ვერავინ წამართმევს".

გრიგოლ ვაშაძე დიდხანს ცდილობდა, როგორმე შეენარჩუნებინა რუსეთის მოქალაქეობა.

მხოლოდ მაშინ, როცა მიხვდა, რომ რუსები მოქალაქეობას წაართმევდნენ, დაასწრო და თვითონ დაწერა განცხადება რუსეთის მოქალაქეობიდან გასვლის შესახებ, თუმცა ამ "გმირულ" აქტს იქვე მოაყოლა შემდეგი კომენტარი: "მე რუსეთის მოქალაქეობა საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ, საქართველოს მოქალაქეობა კი საქართველოს პრეზიდენტის განკარგულებით მივიღე. რუსეთის მოქალაქე ვარ და არა რუსეთის ხელისუფლების", – ასეთი პასუხი გასცა ვაშაძემ გაზეთ "კომერსანტს".

ვაშაძისთვის რუსეთის მოქალაქეობის ჩამორთმევის საკითხი დიდი დისკუსიის და პოლემიკის საგანი გახდა რუსეთის დუმაში, რომლის დეპუტატებს ცოცხალი თავით არ ეთმობოდათ "თავიანთი სისხლი და ხორცი" ვაშაძე მოქალაქეობის ჩამოსართმევად.

რუსული ორიენტაციის პოლიტიკოსი არ გამაგონოთო, რომ ბრძანა პოეტის ქალიშვილმა და იმავე დროს რუსული ორიენტაციის კი არა, მთლად "რუს" გრიგოლს, რუსული პოლიტიკის ბარაქიანი ძუძუთი გაზრდილს, რუსეთთან მეომარ გმირად რომ გვაჩეჩებს ხელში, ეს რით და როგორ ავხსნათ?

პოეტის ქალიშვილი რომ ამას იკადრებს, ამის შემდეგ რა უნდა მოსთხოვო ათას ღობეზე გადამხტარ მელებს და მგლებს, რომლებიც ირწმუნებიან, რომ ვაშაძე არის ის კანდიდატი, რომელიც უნდა გახდეს, არა რომელიმე კონკრეტული, ცალკე აღებული პოლიტიკური პარტიის ან გაერთიანების პრეზიდენტი, არამედ მთლიანად სახელმწიფოს პრეზიდენტი და არა ისე, როგორც, მაგალითად, "ქართულ ოცნებას" ჰყავს "ქართული ოცნების" მინისტრი, "ქართული ოცნების" პრემიერ-მინისტრი და ა. შ. არამედ საქართველოს პრეზიდენტი უნდა ავირჩიოთ. ჩვენ გვეყოლება ყველაზე მაგარი საპრეზიდენტო კანდიდატი, რომელიც არის თავისი ცოდნით, პროფესიონალიზმით, გამოცდილებით მართლაც ღირსეული, იმისთვის, რომ დაამშვენოს საქართველო და, რაც მთავარია, თავისი თავი მიუძღვნას ქვეყანასო – ამ ქვეყნის "დამამშვენებელმა" ბატონმა გრიგოლმა თავისი თავი ქვეყანას, ანუ საქართველოს როგორ უნდა მიუძღვნას, როცა ეს თავი კარგა ხნის წინათ სხვა სახელმწიფოს უფეშქაშა?

რამდენიმე თავი ხომ არ აქვს ამ პატივცემულს – ერთს საქართველოს მიუძღვნის, მეორეს – რუსეთს, მესამე კიდევ დასავლეთისთვის აქვს გადანახული?

– ჩვენი გამარჯვება გარდაუვალია! გრიგოლ ვაშაძე უკვე გამარჯვებულია – მოდი და ჩაიბარე პრეზიდენტის პოსტი! – აღტაცებულ-აფოფინებულნი გაჰკიოდნენ აქციის მონაწილეები და სიმშვიდეს უფრთხობდნენ მრავლისმომსწრე და მრავლისმნახველ ბაგრატის ტაძარს.

– რაის გამარჯვებული ეგ არის?! მაგან ვისზე უნდა გაიმარჯვოს? ეს საერთაშორისო დონის დიპლომატი ქუთეისის მერის არჩევნებზე პირწმინდად დაამარცხა ჭიღვარიამ, რომელსაც პოლიტიკური განათლება ბაღისკიდის მიდამოებში აქვს მიღებული. ქუთეისში ვერ გაიმარჯვა და საქართველოში გაიმარჯვებს ეგ საბრალო? – დააკომენტარა ვიღაცამ სოციალურ ქსელებში.

თქმით კი ამბობენ, მაგრამ გამარჯვების იმედი გულის სიღრმეში ალბათ არც გრიგოლ ვაშაძეს აქვს და არც მის მომხრეებს.

მაშინ რა უნდათ და რას იფხორებიან?

რა უნდათ და საპრეზიდენტო არჩევნების გამოყენება უნდათ არეულობის და დესტაბილიზაციის გამოსაწვევად, რომ ამ ქაოსის და დაპირისპირების ფონზე მხოლოდ პრეზიდენტის პოსტი კი არა, ქვეყანა დაითრიონ.

ერთხელ ხომ დაითრიეს 2003 წელს, ახლა მეორედაც უნდათ დაითრიონ, აწ უკვე სამუდამოდ და სამარადისოდ.
ეს არის ის გენერალური გეგმა, რომლის ავტორიც, დიდი ალბათობით, მიხეილ სააკაშვილია, რომელსაც, როგორც ჩანს, მტკიცედ სჯერა, რომ ის, რაც ერთხელ უკვე გაკეთდა 2003 წელს, მეორედაც არის შესაძლებელი.

სახალხო მოძრაობად მონათლული ეს "ძალა ერთობაშია" სინამდვილეში სხვა არაფერია, თუ არა "ნაცმოძრაობის" საარჩევნო შტაბი, სადაც მოქმედმა და ყოფილმა ნაცებმა ბოლოს და ბოლოს ერთად მოიყარეს თავი, რითაც კიდევ ერთხელ დაადასტურეს, რომ ისინი ერთნი იყვნენ, ერთნი არიან და ერთნი იქნებიან მომავალშიც.

რატომ შეარჩიეს მაინცდამაინც გრიგოლ ვაშაძე პრეზიდენტობის კანდიდატად, კაცი, რომელსაც არ გააჩნია არანაირი ქარიზმა, არ გააჩნია პოლიტიკური ლიდერისთვის აუცილებელი და სავალდებულო არც ერთი შტრიხი, არ აქვს პოპულარობა ამომრჩევლებში, არ აქვს მაღალი კი არა თუნდაც საშუალო რეიტინგი, სამაგირეოდ, "ნაცმოძრაობის" და მისი ბელადის მიერ შემუშავებული გეგმის განსახორციელებლად აუცილებელი ისეთი მძლავრი იარაღი, როგორიც არის ძალიან მჭიდრო კავშირები ერთი მეზობელი სახელმწიფოს იმ სტრუქტურებთან, რომლებსაც თუნდაც საქართველოს მაგალითზე არაერთხელ დაუმტკიცებიათ, თუ რა სახიფათო და ყოვლისშემძლე ძალას წარმოადგენენ.


საქართველოს ჰყავს ერთი მოუშორებელი ჭირი, რომელიც ბედისწერასავით აედევნა ჩვენი ქვეყნის არსებობას და მის წინსვლას და განვითარებას სერიოზულ დაბრკოლებებს უქმნის.

ამ ჭირს თავის დროზე წითელი ინტელიგენცია უწოდეს, თუმცა ეს სახელწოდება მთლად ზუსტი არ არის – უფრო მართებული იქნებოდა, ადამიანთა ამ კატეგორიისთვის წითელი ინტელიგენცია კი არა, წითელი ელიტა გვეწოდებინა.

საუბარია საზოგადოების იმ ნაწილზე, რომელიც კომუნისტების ეპოქაში, კომუნისტების ხელდასხმით და მათი დახმარები, ე.წ. ელიტად ჩამოყალიბდა.
კომუნისტებს ჰაერივით სჭირდებოდათ ასეთი ელიტარული საზოგადოების არსებობა, რადგან სწორედ ეს ელიტა იყო მათი ზურგის გამმაგრებელი, მათი იდეოლოგიის მთავარი ფარი და მეხამრიდი.

კომუნისტები, რომლებსაც ეხერხებოდათ არაფრისა და არარაობისგან რაღაც ფსევდოღირებულების შეთითხვნა და შეკოწიება, ხშირად ხელოვნურად ქმნიდნენ ავტორიტეტებს მეცნიერებისა თუ ხელოვნების სხვადასხვა დარგებში.

ჩემს თაობას კარგად ახსოვს, როგორ "ძერწავდნენ" კომუნისტები რომელიმე საშუალო ან საშუალოზე დაბალი ნიჭის ადამიანებისგან "ბრწყინვალე" პოეტებს, მწერლებს, რეჟისორებს, მხატვრებს, მუსიკოსებს, რომლებიც კომუნისტური რეჟიმისადმი ლოიალური და მაამებლური დამოკიდებულების სანაცვლოდ განსაკუთრებული პრივილეგიებით სარგებლობდნენ და სასათბურე პირობებში ცხოვრობდნენ.

კომუნისტური ეპოქის დასრულების შემდეგ დამოუკიდებლობის გზაზე შემდგარ საქართველოს სულ რაღაც ერთ წელიწადში სწორედ ამ ელიტამ ჩასცა ზურგში ლახვარი.

კრიმინალებთან, ბანდიტებთან, კაცისმკვლელებთან შეკრულმა ამ ელიტამ შეუწყო ხელი სამოქალაქო დაპირისპირების გაღვივებას და ქართველთა შიდა ომს, რომელსაც უამრავი ადამიანის სიცოცხლე შეეწირა.

მათ მოძმეთა სისხლით აქვთ ხელები მოსვრილი…

მათ სინდისზეა ქართული სახელმწიფოს დანგრევა და ისიც, ამ ნანგრევებიდან დღემდე რომ ვერ გამოვსულვართ.

აი, ამ "გმირულ" საქმეებსაა საკუთარ თავს დიდ დამსახურებად რომ უთვლიან და ამ დამსახურებათა გამოა დღემდე რომ ითხოვენ განსაკუთრებულ პატივს და დიდებას, განსაკუთრებულ სტიპენდიებს, კომფორტულ ყოფას, ვარსკვლავების გახსნას, მათი სახელების უკვდავყოფას და ა. შ.

ზოგიერთი მათგანი უკვე არ არის ცოცხალი, მაგრამ მერე რა – მათ ნაცვლად ახლა მათი შვილები და შვილიშვილები ითხოვენ იგივეს.
სანამდე უნდა გაგრძელდეს ეს მარაზმი, ეს ცინიზმი?

რატომ გამახსენდა ეს ამბავი მაინცდამაინც ახლა, ბაგრატის ტაძართან გამართული ამ უმსგავსო და უტიფარ აქციაზე საუბრისას?

რატომ გამახსენდა და იმიტომ, რომ ამ აქციამ, თავისი პათოსით, თავისი სინტაქსით, თავისი სულისკვეთებით თვითონვე გამახსენა 90-იანი წლები, როცა ელიტის ფარისევლობით და ზუსტად ასეთი ფარისევლობით და დემაგოგიით ითხოვდნენ "დიქტატურის" (!) დამხობას, იმაზე კი არ ფიქრობდნენ, ქვეყნისთვის რა კატასტროფული შედეგებით შეიძლებოდა ყოველივე ეს დამთავრებულიყო.

როგორც 17 ივლისს გაირკვა, ელიტას ზნე და ხასიათი არ შეუცვლია.

ის ახლაც მზად არის, იგივე გააკეთოს, რაც გასული საუკუნის 90-იან წლებში გააკეთა და მიზნის მისაღწევად ყველაფერი იკადროს – მოიტყუოს, იცრუოს, ცილი დასწამოს, ხალხს თვალში ნაცარი შეაყაროს, შავი თეთრად გაასაღოს და პირიქით.

ისინი 17 ივლისსაც ხშირად ახსენებდნენ სიტყვა სამშობლოს, თუმცა მათ სამშობლო არც არასდროს ყვარებიათ და არც ახლა უყვართ – სამშობლო მათთვის აღებ-მიცემობის საგანია მხოლოდ, ის ასპარეზია, სადაც მათი პატივმოყვარეობა, მათი ნარცისულ-ეგოისტური ინსტინქტები, მათი კონფორმისტულ-მეშჩანური სურვილები ბოლომდე უნდა კმაყოფილდებოდეს.

კომუნისტური ეპოქიდან მოყოლებული, დღემდე ისინი თვლიან, რომ საქართველო მათი პირადი ტერიტორიაა, სადაც მათ გარეშე, მათი ნება-სურვილის და მათი თანხმობის გარეშე არაფერი არ უნდა ხდებოდეს, არაფერი არ უნდა იცვლებოდეს.

დაბოლოს, არ მინდა ისეთი შთაბეჭდილება შეექმნას ვინმეს, თითქოს გრიგოლ ვაშაძის კანდიდატურას მხოლოდ იმიტომ ვიწუნებდე, რომ ის წლების განმავლობაში რუსეთში მუშაობდა და რუსეთის პოლიტიკურ წრეებთან დაახლოებული პირი იყო.

რუსეთში მუშაობა და რუსეთის პოლიტიკურ ელიტასთან სიახლოვე კი არ არის მიუღებელი, არამედ ის, როცა თითქოს რუსეთის დაუძინებელი მტერი ხარ და ამ დროს, არ არის გამორიცხული, მის დავალებას ასრულებდე.

გრიგოლ ვაშაძეზეც ეს ეჭვი მაქვს, მით უმეტეს, როცა კარგად მახსოვს ცნობილი გამოთქმა "ყოფილი კაგებეშნიკები არ არსებობენ".

ვახტანგ ხარჩილავა

მეტის ნახვა
30-07-2018, 20:44


ივლისი, პოლიტიკური თვალსაზრისით, მიუხედავად იმისა, რომ ფეხბურთში მსოფლიო ჩემპიონატი მიმდინარეობდა, საკმაოდ მრავალფეროვანი გახლდათ.

ერთი თვის წინ დიდი შვიდეულის უნაყოფო სამიტის შემდეგ სამყაროში გაურკვევლობამ დაისადგურა. ამჯერად ბელგიის დედაქალაქი ნატოს სამიტს მასპინძლობდა. სწორედ ბრიუსელში უნდა გარკვეულიყო ნატოს ორგანიზაციის მომავალი. დასავლური პრესა იმასაც წერდა, შესაძლოა, ალიანსის ეს ბოლო სამიტი იყოსო. მათი ასეთი პესიმისტური პროგნოზის საფუძველი ამერიკის შეერთებული შტატების პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა მისცა. მან სამიტამდეც არაორაზროვნად მიანიშნა, რომ აშშ-სთვის ნატოს დიდი მნიშვნელობა არ აქვს და შეგვიძლია მივატოვოთო. ექსპერტების შეფასებით, ტრამპი, ფაქტობრივად, აშანტაჟებდა ალიანსის წევრებს.

ბრიუსელში ჩასულ ტრამპს მხოლოდ პროტოკოლის უფროსი დახვდა. სამეფო ოჯახის და მთავრობის წევრები აეროდრომზე არ დახვდნენ. მიზეზი ფეხბურთი გახლდათ. ცივმა მიღებამ, თავისთავად, ტრამპი გააღიზიანა, მაგრამ გარეგნულად ეს არ შეუმჩნევია.

დონალდ ტრამპი ჯერ კიდევ ნატოს სამიტის დაწყებამდე აკრიტიკებდა იმ ქვეყნებს, რომლებიც არ იხდიან საწევრო გადასახადს. სამიტის პირველივე დღეს მან კატეგორიულად მოსთხოვა ალიანსის ქვეყნებს ხარჯების გაზრდა. ამასთან, განსაკუთრებული კრიტიკის ქარ-ცეცხლში გერმანიის კანცლერი ანგელა მერკელი გაატარა. ...რუსეთთან მჭიდრო კავშირი აქვს და ნატოსგან ითხოვს რუსეთიდან მომავალი საფრთხეებისგან დაცვას, განაცხადა ტრამპმა. მისივე განცხადებით, ალიანსის ხარჯების 90 პროცენტი აშშ-ს აკისრია. ამიტომაც მოითხოვა დაწესებული გადასახადების ერთიანი შიდა პროდუქციის 2%-ის გადახდა და მომავალში კი 4%-მდე გაზრდა. წინააღმდეგ შემთხვევაში ნატოს დატოვებითაც დაემუქრა. ალიანსის წევრები დაყაბულდნენ ტრამპის მოთხოვნებს. რომელი ქვეყანაც ვერ გადაიხდის, მათი ბედი ჯერ გაურკვეველია. როგორ აისახება გაზრდილი გადასახადი ქვეყნების ეკონომიკაზე, უცნობია, მით უფრო, აგორებული სავაჭრო ომის პირობებში.

...ერთიანობა შევინარჩუნეთ, ამასთან, ნატოს ხარჯები 34 მილიარდით გაიზრდება, განაცხადა ტრამპმა. მიუხედავად ამისა, ექსპერტები აღნიშნავენ, რომ ალიანსში შიდა დაპირისპირება აშკარაა. თუმცა იქვე აღნიშნავენ, აშშ-ს ნატოს ორგანიზაცია სჭირდება ევროპაში ყოფნისთვის, როგორც სამხედრო, ასევე ეკონომიკური მოსაზრებით. ...ალიანსის წევრებს ეგონათ, ტრამპი დატოვებდა ნატოს, რისთვისაც მზად იყვნენ. შვებით ამოისუნთქეს, ასე რომ არ მოხდა, თუმცა უნდა ვაღიაროთ, ნატო ტრამპს, ფაქტობრივად, აღარ სჭირდება. მისი სურვილია, ევროკავშირისგან ნახოს მაქსიმალური ეკონომიკური სარგებელი, წინააღმდეგ შემთხვევაში ფართომასშტაბიან სავაჭრო ომს წამოიწყებს, აცხადებს ისრაელელი სამხედრო ექსპერტი იაკობ კედმი.

ალიანსის სამიტზე საქართველოს ხელისუფლებისთვის (და არა მხოლოდ) საყურადღებო ფაქტი მოხდა. ბრიუსელში უნდა განეხილათ უკრაინისა და საქართველოს საკითხი, რაც დღის წესრიგშიც იდგა, მაგრამ დონალდ ტრამპი სასტიკად შეეწინააღმდეგა, ეგ ქვეყნები არ მაინტერესებსო. ამიტომ ორივე ქვეყნის პრეზიდენტს სხდომა დაატოვებინეს. მართალია, სამიტის შემდეგ ნატოს გენერალურმა მდივანმა იან სტოლტენბერგმა გიორგი მარგველაშვილთან ერთობლივი პრესკონფერენცია გამართა, სამომავლოდ ალიანსში გაწევრიანებასაც დაპირდა, მაგრამ ეს ჟესტი გაბუტული ბავშვის შემორიგებას უფრო ჰგავდა.
ევროკავშირის მაღალჩინოსანი ჟან კლოდ იუნკერი ალიანსის სამიტზე საკმაოდ კარგ ხასიათზე ბრძანდებოდა, რამდენჯერმე შეაქანა კიდეც, მაგრამ მოასწრეს შეკავება, რომ არ წაქცეულიყო... ევროკავშირში მისი არაადეკვატურობა წელის ტკივილს დააბრალეს. თუმცა, ძნელი წარმოსადგენია, წელისმტკივანი ადამიანი იცინოდეს. რა ვიცით...

ჟურნალისტებს აინტერესებდათ, დარჩებოდა თუ არა დონალდ ტრამპი ალიანსის სამიტის დასრულებამდე. როგორც დიდი შვიდეულის შეხვედრისას, მან ახლაც ვადამდე, პირველმა დატოვა შეკრება. სწორედ მისი არყოფნისას უთხრეს უარი უკრაინას და საქართველოს ნატოს წევრობაზე.
ბრიუსელიდან დონალდ ტრამპი ინგლისში არა ოფიციალური, არამედ სამუშაო ვიზიტით ჩავიდა. იგი ჯერ კიდევ შარშან მიიპატიჟა პრემიერ-მინისტრმა ტერეზა მეიმ, მაგრამ მოსახლეობა წინააღმდეგი იყო მისი ბრიტანეთში ჩასვლის და ვიზიტი გადაიდო. ამჯერადაც ლონდონი ტრამპს საპროტესტო აქციებით დახვდა. უსაფრთხოებიდან გამომდინარე, იგი, ძირითადად, ვერტმფრენით გადაადგილდებოდა. ჩვეული პირდაპირობით დონალდ ტრამპმა შეაქო ახლახან გადამდგარი საგარეო საქმეთა მინისტრი ბორის ჯონსონი და განაცხადა, იგი კარგი პრემიერი იქნებოდაო. რას გულისმობდა, უცნობია, არც ბრიტანული პრესა ჩასძიებია ბოლომდე, განემარტა თავისი გამონათქვამი. თუმცა ამით ტერეზა მეის მიანიშნა, პრემიერობა არ არის შენი საქმეო, ივარაუდეს მიმომხილველებმა.
ტერეზა მეის და დონალდ ტრამპის შეხვედრაზე გადაწყდა, რომ ბრიტანეთის ევროკავშირიდან გასვლის შემდეგაც გააგრძელებენ თანამშრომლობას აშშ-სთან. ტრამპისთვის მთავარია, არ დაზარალდეს ეკონომიკა, ფინანსური სტრუქტურები. ცნობილი გახდა, რომ ბრიტანეთი აშშ-სგან 27 მილიარდის შეიარაღებას შეიძენს.

დონალდ ტრამპი და მელანია ელიზაბეთ II-მ მიიღო. მართალია, ტრამპის ესკორტმა შეხვედრაზე კი დააგვიანა, მაგრამ ინგლისური პრესა აღნიშნავდა, რომ ტრამპს და მელანიას, წინამორბედებისგან განსხვავებით, ღირსეულად ეჭირათ თავი. ინგლისელი ჟურნალისტები წერდნენ, თურმე ამერიკელებს შეუძლიათ ეტიკეტის დაცვა და კარგი მანერების გამოვლინებაო. ლონდონიდან ტრამპი შოტლანდიაში, საკუთარ გოლფკლუბში გაემგზავრა რუსეთის პრეზიდენტ ვლადიმირ პუტინთან შეხვედრისთვის მოსამზადებლად.

ჰელსინკში დონალდ ტრამპის და ვლადიმირ პუტინის შეხვედრამდე პოლიტოლოგები უპირატესობას რუსეთის მხარეს ანიჭებდნენ. მათი თქმით, პუტინი სამიტზე წარმატებულად ჩატარებული ფეხბურთში მსოფლიო ჩემპიონატის შემდეგ მიდიოდა, ხოლო ტრამპს ქვეყნის შიგნით რთულად აქვს საქმეო. კონგრესმენების ნაწილი სამიტის გაუქმებას ითხოვდა. ამერიკულმა პრესამაც შეუტია საკუთარ პრეზიდენტს. ისიც კი დაწერეს, ორი ქვეყნის მეთაურის შეხვედრა კი არ არის, პუტინი თავის აგენტს ხვდებაო. ამიტომაც განაცხადა დონალდ ტრამპმა სამიტამდე თავის მოწინააღმდეგეებზე: ...ამათ ლანგარით მოსკოვიც რომ ჩამოვუტანო და მივართვა, მაინც უკმაყოფილოები დარჩებიან და გამაკრიტიკებენ, რატომ პეტერბურგიც არ მოაყოლეო.

ზეწოლის მიუხედავად, ტრამპი ოპტიმისტურად იყო განწყობილი და დასახული გზიდან არ აპირებდა გადახვევას. ...პუტინი მოწინააღმდეგეა და არა მტერი, ის რუსეთის ინტერესებით ხელმძღვანელობს, მე ამერიკის. სამომავლოდ არაფრის გამორიცხვა არ შეიძლება, შეიძლება მეგობრული ურთიერთობაც დავამყაროთ. ვნახოთ, შეხვედრისასა ყველაფერზე ვისაუბრებთ და იქ გამოჩნდება, განაცხადა ტრამპმა ჟურნალისტებთან სამიტამდე რამდენიმე დღით ადრე.
ჰელსინკში ტრამპის და პუტინის პირისპირ მოლაპარაკება, როგორც მოსალოდნელი იყო, დაგეგმილზე დიდხანს გაგრძელდა. ამის შემდეგ უკვე ფართო ფორმატის სამიტი დაიწყო, სადაც უკვე პირველი დიპლომატები მაიკლ პომპეო და სერგეი ლავროვიც ჩაერთვნენ. შეხვედრის შემდეგ ტრაციდიულ ერთობლივ პრესკონფერენციაზე ამერიკელ და რუს ჟურნალისტებს ორ-ორი კითხვის დასმის უფლება მისცეს. მოლაპარაკებამ ღიად და გულახდილად ჩაიარა.

განვიხილეთ ძირითადი საკვანძო საკითხები. მართალია, ცივი ომი დამთავრდა, მაგრამ ჩვენს ქვეყნებს შორის ვითარება დაძაბულია. ამიტომ ვითარება კარდინალურად უნდა შევცვალოთ. ახლა სხვადასხვა გამოწვევების და რისკების წინაშე ვართ, რომლებიც ერთობლივი ძალებით უნდა მოვაგვაროთ. პირველი ნაბიჯი უკვე გადავდგით უერთიერთობის გასაუმჯობესებლად. კარგია, რომ კორეის ნახევარკუნძულზე ვითარება გამოსწორდა მას შემდეგ, რაც დონალდ ტრამპი ჩაერთო პროცესში. მადლობელი ვართ ფინეთის მთავრობისა გულითადი მასპინძლობისთვის, განაცხადა პუტინმა.

ღია, პროდუქტიული საუბარი გვქონდა. მადლობა ფინეთის ხელისუფლებას, რომ სამიტმა კარგად ჩაიარა. ამაზე უარესი ვითარება ჩვენს ქვეყნებს შორის არასოდეს ყოფილა, ამიტომ უნდა გამოვნახოთ საერთო ენა, ისევე, როგორც მეორე მსოფლიო ომის დროს და გამოვასწოროთ ვითარება. დღევანდელი შეხვედრა დასაწყისია ხანგრძლივი პროცესისა. საუბარი მომავალშიც უნდა გავაგრძელოთ და ხშირად შევხვდეთ ერთმანეთს. პუტინის მადლობელი ვარ შეხვედრისთვის, თქვა დონალდ ტრამპმა.

გია ბურდული

მეტის ნახვა
30-07-2018, 20:25


ჩემი პრეზიდენტი გაიზარდა, ისე გაიზარდა, სანამ ჩემი პრეზიდენტი იყო, რომ ახლა სამყაროს მმართველი ჰგონია თავი.
ჩემს გადაწყვეტილებას ელოდება ყველა, მე მიყურებენ, წარვადგენ თუ არა კანდიდატურას და იმის მიხედვით წამოყენებენ თავის კანდიდატურას, მე რომ კანდიდატურა წამოვაყენო, ქართულმა ოცნებამ თამასა უნდა აწიოსო.


აჰ, ამხელაზეც, როგორ ავწევთ ახლა თამასას, ბატონო პრეზიდენტო?

ანუ, მარგველაშვილთან შესარკინებლად, სხვა ფალავანი სჭირდება ქართულ ოცნებას.
რუმბივითაა გასიებული მარგველაშვილი და ვინ წააქცევს, ვინ მოერევა, ვინ მიაძახებს, ახლა, გინდა გაიტანეთ და გინდა შემოიტანეთ, ეგ თქვენი რუმბივით გასიებული ფალავანიო – სადღაა ბაში-აჩუკი.

რა ქნას მარგველაშვილმა, ისე მოეწონა პრეზიდენტობა, ისე მოეწონა, რომ კიდევ უნდა და მოკალი.

რა ტყუილად სადილობდა ხოლმე ბოკერიასთან ერთად, ბოკერიაც კი განუდგა, ბოკერიამაც კი მიატოვა, ბოკერიასაც კი გაუცრუვდა იმედები.
ასეა, ძაღლი შინ არ ვარგოდა და გარეთ გარბოდაო – მოირბინა ყველა კუთხე-კუნჭული ხმის მოსაპოვებლად – მაინც ვერა რა, მაინც არა რა.
ხოდა, ზის და უკვირს, როგორ, რანაირად, აკი, მთელმა საქართველომ მისცა ხმა – სად არიან ეს ხალხნი, რატომ ვეღარ ხედავს ამ ხალხს.
ხოდა, ზის და ფიქრობს, აკი, ნაცებს სჭირდებოდათ აქამდე, თავზე ხელს უსვამდნენ აქამდე, – იმათ მაინც რაღა მოუვიდათ, ისინი მაინც რატომ განუდგნენ.
ეჰ, ნაცებს მანამდე სჭირდებოდით, სანამ ე.წ. პოლიტპატიმრების გამოშვება შეგეძლოთ, სანამ, მერაბიშვილის დაცვა შეგეძლოთ, სანამ ნაცების გაპრავება შეგეძლოთ – ახლა, ქვიშის საათი გადაბრუნებულია და ბოლო წამებს ითვლის – არც ნაცებს სჭირდებათ წყალში გარეული ღვინო – მერაბიშვილი დაიცავით და სააკაშვილის დაცვა ვერ გაბედეთ, დაჟეჟეთ და ვერ გატეხეთ – ნახევარნაცი არ სჭირდებათ ნაცემს, არავის სჭირდება ნახევარ-ნახევარი საერთოდ – დაუწერელი კანონია.

მაინც ჯიუტად ეპუება, ჩემი პრეზიდენტი, ლოგიკას, მაინც ჯიუტობს და თვლის, რომ ეს არჩევნები მისი დიდგორია.
ყველაფერი გავიგე, მივხვდი, რომ გაუტკბა და არ უნდა რეზიდენციიდან გამოსვლა, ვიცი, რომ უნდა ჩემი პრეზიდენტობა, რატომ არ ენდომება, მე ვშიმშილობ, ეგ იცინის, მე მცივა, ეგ ღადაობს, მე მკლავენ, ეგ თავის ხულიგან სანათესაოს უშვებს ციხიდან…

ხო, მესმის, რომ უნდა ჩემი პრეზიდენტობა, ასე, მდიდრული სექსით გართულს, ვისკის ჭიქით ხელში, რას გადავაყოლე მეც ამ ვისკს, უნდა ოფიციალურ შეხვედრებზე სიარული საზღვარგარეთ და აღარ უნდა ფილოსოფიურ ტრაქტატებზე ფიქრი – მაგრამ, ნუთუ მცირედი ეჭვიც არ ეპარება, ნუთუ, ფიქრადაც არ მოსდის, რომ ეს მან კი არ გაიმარჯვა მაშინ, არამედ ქართულმა ოცნებამ, პარტიამ გაიმარჯვა და არა ინდივიდმა?
ანუ, სხვა რომ წამოეყენებინა საპრეზიდენტო კანდიდატად ქართულ ოცნებას, ვერ გაიმარჯვებდა, მხოლოდ მარგველაშვილი იყო დაუმარცხებელი ფალავანი?
ვინ იცოდა მარგველაშვილი? ვინ იცნობდა მარგველაშვილს? ვინც იცნობდა, იმ თავისი ტრაქტატებით, ვის ეგონა ნორმალური?
ისა და, ჩემი პრეზიდნეტი, აფრენს?

ისე აფრენს, რომ საკუთარი თავი მომავალ პრეზიდნეტად წარმოუდგენია პარტიის გარეშე?
კარგი, აფრენს ჩემი პრეზიდნეტი, რა ვქნა, არც პირველი ვარ და არც უკანასკნელი ვიქნები, ვისი პრეზიდნეტიც აფრენს, მაგრამ, მე მოვაფრინე ეს კაცი? მე ამოვაფრინე ფილოსოფოსის ბუდიდან?

ისა და, არ აფრენდა ეს კაცი მანამდე? ნორმალური იყო გაპრეზიდენტებამდე და მე გავაგიჟე? მე გადავიყვანე გონებიდან?
ხოდა, ვინ მომიფრინა და ვინ დამიფრინა ეს კაცი იქ, საიდანაც გამოსვლა არ უნდა ახლა?

სამსახურის დაწყება უნდოდა ჩემს ახლობელს და ფსიქოლოგის დასკვნა მოსთხოვეს – პრეზიდენტობა არ არის სამსხური? მოვთხოვეთ პრეზიდენტობის კანდიდატს ფსიქოს ცნობა? არ მითხრათ რომ – კი და არ მითხრათ ახლა, რომ ეს ცნობა აქვს, თორემ, მე გავგიჟდები და გავაფრენ.
რა მოხდება საპრეზიდენტო კანდიდატებს ფსიქოს ცნობა რომ მოვთხოვოთ და ცოტა, აი, სულ ცოტა აიქიუზეც რომ შევამოწმოთ?
თორემ, ქვეყანაში, სადაც არასაპრეზიდნეტო მმართველობაა, ბუნებრივია, პარტია იმარჯვებს და არა კანდიდატი, ხოდა, მინდა ახლა კიდევ ერთი აფრენილი, კიდევ ერთი დაფრენილი პრეზიდენტი მე?

რა გინდა მარგველაშვილი, რეზიდენციაში იყავი? – იყავი, პრეზიდენტებს შეხვდი სხვა ქვეყნისას? – შეხვდი. სამიტებზე გიშვებდი – გიშვებდი. უამრავ ქვეყანაში ჩაფრინდი საპრეზიდნეტო თთმფრინავით? – ჩაფრინდი. ხელფასს გიხდიდი დროულად? – გიხდიდი. მინახიხარ ერთხელ მაინც ხალხთან გამოსული ქუჩაში? – არა. ხოდა, რა გინდა, ადამიანო?

ყველა პარტიამ ჩაიქნია შენზე ხელი, დაგრჩა უსუფაშვილი – რომელიც თავის მხრივაც კარგად აფრენს, რომელიც, თავის მხრივაც მომიფრინეს და დამიფრინეს პარლამენტში და რატომ, დღემდე ვერ ვხვდები, ვინ გვთხოვა, რესპუბლიკელების დაფრენა მთავრობაში, დღემდე ვერ გავარკვიე.
რესპუბლიკელებს ვინ აუტანიათ ბოლომდე, ვინ გაუტანიათ ბოლომდე, ვის არ განაწყენებიან, თქვენ რომ გადაგეფარონ, ბატონო პრეზიდენტო.
ფსიქო მომიტანეთ, პატონო პრეზიდენტო, ფსიქო და აიქიუს მონაცემები – თორემ, ეჭვი მეპარება უკვე და ოხერია ეჭვი.
ასეა მარგველაშვილი, ესაა სიმართლე და მომკალი, თუ გინდა, მესროლე, თუ გინდა – სიმართლე ერთია, პარტიის გარეშე, ქართული ოცნების გარეშე – პრეზიდენტს კი არა, ფილოსოფოსსაც არ გიცნობა არავინ.

ეჰ, თაკო ჩარკვიანი გამახსენდა მაინც და რა ვქნა – პუბლიცისტი ვარ მეო, ერთი ეგაა პუბლიცისტი და მეორე თქვენ ხართ ფილოსოფოსი, ერთი თაკო ჩარკვიანის ხმა წყვეტს გრიგოლ ვაშაძის გაპრეზიდნეტებას და მეორე თქვენი ხმა გაგაპრეზიდენტებთ.

მე კი ძალიან ვიდარდებ, დიდი იმედია მაქვს, დიდი იმედი მაქვს, მომენატრებით, დიდი იმედი მაქვს, სინანულით გავიხსენებ დროს, თქვენი პრეზიდენტობისას, როცა გექილიკებოდით, როცა, თქვენს ნათქვამზე ვიცინოდი და ხალხს ვაცინებდი, როცა ხუმრობის საშუალებას მაძლევდით თქვენი ქმედებებით… მომენატრებით, ბატონო პრეზიდენტო, თქვენთვის და თქვენთან წერა მომენატრება, ჩვენი გამუდმებული ჩხუბი და კამათი მომენატრება, ანეგდოტები და ანდაზები მომენატრება, რომელსაც გიძღვნიდით.
ხოდა, დაე, მომენატროთ!

მანამდე კი, გაემზადეთ, ბატონი პრეზიდენტი თამასას სწევს თავისი კანდიდატურით, თამასას სწევს, ბატონი პრეზიდენტი, და ფეხის წვერებზე დგას აწეული თამასით ხელში.

მაინც არ მასვენებს ერთი ოხერი კითხვა, ასე თამასააწეული პრეზიდენტი თუ გვყავდა – აქამდე რატომ ვერ ვხვდებოდი, აქამდე რატომ არ ჩანდა, აქამდე რატომ არ დაეტყო ქვეყანას?

მარტო კაცი თამასაშიც ცოდოა – ხოდა, ავუწიოთ თამასა, არა, ბევრად მაღლა ავუწიოთ, მომავალ კანდიდატს თამასა, თორემ, არსებულზე ოდნავ უკეთესი, არ მეყოფა, არსებულზე ოდნავ ჭკვიანი არ დამაკმაყოფილებს, არსებულზე ცოტათი უფრო გაწონასწორებული – რას მიშველის.

თამო კეშელავა


მეტის ნახვა
28-07-2018, 19:55


საქართველოს საგარეო საქმეთა მინისტრის, დავით ზალკალიანის თქმით, საქართველოს ტოლერანტობის ისტორია მდიდარი და წარმოსაჩენია. ამის შესახებ მან ამერიკის შეერთებული შტატების სახელმწიფო დეპარტამენტში გამართული მინისტერიალის პლენარულ სხდომაზე ილაპარაკა.

პირველმა დიპლომატმა საქართველოში სხვადასხვა რელიგიური აღმსარებლობის ჰარმონიულ თანაცხოვრებას გაუსვა ხაზი, ამის მაგალითად კი უნიკალური ფენომენი – ქართველი შიიტები და სუნიტები მოიყვანა, რომლებიც ერთ მეჩეთში ლოცულობენ.

„2014 წლის შემდეგ 202 მეჩეთი მუსლიმებს დაუბრუნდათ, 20 სინაგოგა იუდეველებს, ორი ტაძარი კი ევანგელურ-პროტესტანტ საზოგადოებას“, – აღნიშნა დავით ზალკალიანმა.

პირველმა დიპლომატმა  ოკუპირებულ აფხაზეთსა და ცხინვალში რელიგიის თავისუფლებასთან დაკავშირებით არსებულ რთულ ვითარებაზეც ილაპარაკა.
მისი თქმით, 2008 წლის შემდეგ, მართლმადიდებელ სასულიერო პირებს და მათ მრევლს, საქართველოს ოკუპირებულ ტერიტორიებზე, აფხაზეთსა და ცხინვალში შესვლის საშუალება არ აქვთ.  

ზალკალიანმა აღნიშნა ისიც, რომ ოკუპირებულ ტერიტორიებზე ქართული მართლმადიდებლური ეკლესია-მონასტრების დიდი ნაწილი რუსეთის საოკუპაციო რეჟიმის მიერ განზრახ არის დაზიანებული. ეს კი რუსეთის მხრიდან, ოკუპირებულ ტერიტორიებზე ქართული კვალის გაქრობის მცდელობაა.
„ამის მიუხედავად, საქართველო ძალისხმევას არ იშურებს ოკუპირებულ ტერიტორიებზე ადამიანის უფლებების უზრუნველყოფისთვის. ამისთვის კი დიპლომატიურ გზებს მიმართავს, მათ შორის არის ჟენევის საერთაშორისო დისკუსიები“, – აღნიშნა დავით ზალკალიანმა.

რელიგიური თავისუფლების მინისტერიალი აშშ-ის ვიცეპრეზიდენტმა, მაიკ პენსმა და სახელმწიფო მდივანმა, მაიკ პომპეომ გახსნეს, რის შემდეგაც პლენარული სხდომა საგარეო საქმეთა მინისტრების გამოსვლებით გაგრძელდა.

მინისტერიალს 80 ქვეყნის დელეგაცია და ათეულობით ქვეყნიდან ჩასული მინისტრები ესწრებოდნენ.
imedinews.ge

მეტის ნახვა
27-07-2018, 12:00


ჩეკინ ჯორჯიას“ ფარგლებში, ტურიზმის ეროვნული ადმინისტრაციის მხარდაჭერითა და ფოლკლორის ეროვნული ცენტრის ორგანიზებით, ბათუმში 29 ივლისიდან 23 აგვისტომდე  ფესტივალი „ფოლკლორის დღეები“ ჩატარდება.

ღონისძიებებში მონაწილეობას მიიღებენ თბილისისა და საქართველოს სხვადასხვა რეგიონის 40-მდე ქორეოგრაფიული და მუსიკალური ანსამბლი, ჩატარდება 25 უფასო კონცერტი.

კონცერტები ბათუმის ბულვარში ანბანის კოშკთან ყოველდღე, 20:00 საათზე გაიმართება. ტურიზმის ადმინისტრაციისა და ფოლკლორის ეროვნული ცენტრის ხელმძღვანელების განცხადებით, ამ ფესტივალის ჩატარება ხელს შეუწყობს როგორც ქართული ფოლკლორის პოპულარიზაციას, ასევე  ტურისტების დაინტერესებას ამ მიმართულებით.
1tv.ge

მეტის ნახვა
27-07-2018, 10:30


შეიძლება ბევრმა არ იცის, რომ ხევსურეთი იძულებით აყრილი და დეპორტირებული კუთხეა, რომელიც ცხრა თემისგან შედგებოდა ხევსურები საკუთარი მიწა-წყლიდან თავისი ნებით არ წასულან!

გასული საუკუნის 50-იან წლებში ხევსურეთი კომუნისტურმა რეჟიმმა აყარა და სამგორისა და შირაქის ნახევარუდაბნოებში ჩაასახლა.
ჩასახლებულთა დიდმა ნაწილმა (უფროსმა და საშუალო თაობამ) ვერ შეძლო გარემოსთან ადაპტირება და ამოწყდა…
დღევანდელი ხევსურეთი მოსახლეობის იმ მცირე ნაწილისგან შედგება, ვინც ფარულად უკან დაბრუნება, ანუ გამოქცევა და გამოპარვა შეძლო არხილოს კალოდან, რადგანაც აკრძალული იყო ხევსურეთში ხევსურთა უკან მიბრუნება. მათ უშიშროება და მილიცია ჟინვალთან, 300 არაგველის ხიდის ყურზე აპატიმრებდა და უკან აბრუნებდა. 

სწორედ ამ ბარბაროსულმა ძალადობამ დაანგრია ხევსურეთის ისტორიული და ეთნო-კულტურული, ეთნო-ფსიქოლოგიური სამყარო უნიკალური სამეურნეო სისტემებით, მიწის კერძო-სათემო მფლობელობით, რჯულის (სამართლის) უმაღლესი კატეგორიებით, თანასწორთა ეგზალიტარული საზოგადოებით და აქცია იგი დემოგრაფიული და კულტურულ-ეკონომიკური კოლაფსის ზონად!

მოშალა სამშობლოს მცველთა მხარე, რომელიც შეუვალად იცავდა ჩრდილოეთის საზღვარს ბარბაროსული ურდოებისგან და არა ოდენ ჩრდილოეთის საზღვარს…

სწორედ ამიტომ გვჭირდებოდა და გვჭირდება ამ კუთხის საგანგებო ყურადღების არეალში მოქცევა.
სწორედ ამიტომ გვჭირდებოდა და ვიბრძოდით მთის კანონის და მთის აღორძინების ფონდის შესაქმნელად, რომ მთიანეთის ისტორიულ თემთა კრიზისული ვითარების დაძლევა შეგვძლებოდა და, კერძოდ, ხევსურეთის გადარჩენა!

მაგრამ ვიტყვი, რომ კიდევ ერთხელ ამაოდ დავშვრით და მაღალი მთიანეთისთვის შედეგი ნულოვანი დადგა…
გაუწყებთ საგანგაშო ფაქტს: ამ ბოლო ოთხი წლის განმავლობაში დათვის-გველეთ-მოწმაოს თემიდან (რომელსაც ბრწყინვალე სამეურნეო სივრცე და ეთნო-კულტურული გარემო გააჩნია) დარჩენილი ხუთი მოსახლიდან ოთხი ახალგაზრდა ოჯახი აიყარა და წავიდა!
ამავე დროს, აქ, მამა-პაპის ნასახლარში დაბრუნების მსურველი ორი კომლი უკან მიბრუნდა! ისინი ელოდებოდნენ რაღაცას მთის კანონისგან და ხელისუფლებისგან (და პირადად ჩემგანაც) მაგრამ იმედი გაუცრუვდათ!

ჩვენ ვერც მომსვლელს და ვერც აქ მყოფს ვერაფრით მივეხმარეთ! მთის ფონდი სარულიად უსარგებლო აღმოჩნდა მათთვის!
იცით, ეს რას ნიშნავს, ბატონო ბიძინა?! ჩვენს თვალწინ დასრულდა კიდევ ერთი უძველესი თემის ისტორია და დარჩა რამდენიმე ჩამქრალი კერა და ნასახლარი!

ბოლო ხუთი წლის მოლოდინის მერე დარჩა ერთი ქალი, ზამთარში იმანაც გამოკეტა სახლი და სიძესთან წავიდა! ეს არის დრამატული ვითარების სიცხადე!
ვითარება ანალოგიურია სხვა მაღალ მთიანეთის თემებშიც. მეტსაც გეტყვით, მთის კანონმა მაღალი მთის კრიზისული ზონის თითო-ოროლა მცხოვრებიც მთისწინეთში კომპაქტურ დასახლებებში ჩამობერტყა. მაგალითად, ხადადან ფასანაურსა და ანანურში, უკანაფშავიდან ჟინვალში და მაღაროსკარში, არხოტი-ბაცალიგოსა და ლიქოკის ტემებიდან ბიჩინგაანებსა თუ მლაშეში…

ვინაიდან მთის კანონის შეღავათები იქ უკეთ ვრცელდება, სადაც კომპაქტური დასახლებებია, სადაც დენი, გაზი, წყალი და სახელმწიფო დაწესებულებები (სკოლა, საავადმყოფო, საკრებულო და ა. შ.) ფუნქციონირებს.

ხოლო მაღალი მთიანეთის დეპრესიულ თემებში, სადაც პენსიონერიც კი არ არის დარჩენილი და არანაირი დაწესებულება არ არსებობს, იქ მთის კანონი ვერ მოქმედებს, ვერ ეხმარება ახალგაზრდა ადამიანს, ვერც მეურნეს…
ხომ არის სავალალო, ერთგვარად პარადოქსული, მოულოდნელობა?

რაც შეეხება მთიანეთის აღორძინების ფონდს მას არ აღმოაჩნდა მაღალი მთის ზონაში მყოფი ან იქ დაბრუნების მსურველთა დახმარების სტატუსი… ადამიანი, რომელიც არც პენსიონერია და არც მოსამსახურე და მთაში ცხოვრება სურს, ისევ ისე დაუცველი დარჩა, როგორიც იყო სახელმწიფოს ყურადღების გარეთ…
5000-ლარიანი ონლაინ რეჟიმში გაცემული გრანტებიც მათთვის მიუწვდომელი დარჩა, რომელიც მოსწრებაზე რიგდებოდა.
მათ არ იციან ეს ტექნოლოგიები, მათ იციან მეურნეობა და კონკრეტული დახმარება სჭირდებათ, თუნდაც სესხი, ოღონდ გრძელვადიანი და დაბალი პროცენტით საკუთარი პროექტის და იდეის განხორციელებისთვის.

მთიელებს არც ის მოეწონათ, რომ იქ გაუსვლელობის 9-თვიანი რეჟიმი დაუწესეს მთის კანონით…
რა ქნას თუშმა, ფშაველმა თუ მოხევე მწყემსმა, რომელიც მომთაბარეობს და ბარში გამოზამთრებას სულ მცირე, 6–7 თვე სჭირდება!
მას არ ეძლევა მთიელის სტატუსი, ესეც ხომ უცოდინარობის სინდრომია!

მსგავსი რამეები უნდა შეიცვალოს მთის კანონში.

საგანგაშოა ის გარემოებაც, რომ ფონდი დაიშალა წვრილ-წვრილ გრანტებად და ულუფებად, იგი მიბმული აღმოჩნდა ფონდზე აწარმოე საქართველოში და კოოპერატივებზე. ანუ კვლავ გადაჯაჭვული ბიუროკრატიულ კლანებთან და სტრუქტურებთან!
მთიანეთის განვითარების ეროვნული საბჭო დახურული (ჩაკეტილი) აღმოჩნდა ჩვენთვის, მთის კანონის შემქმნელთათვის, აკადემიისთვის, მთიანეთის კომისიისთვის…

ხომ არსებობს გაფანტული სკლეროზი ადამიანი ვერ იხსენებს სად რა დადო, ისეა ეს ფონდიც კაცი ვერ გაიგებს, როგორ გაიფანტა და სად რა გაკეთდა!..
ამ დროს თურმე 62 მილიონი უკვე დახარჯულია.
საგანგებოდ გადავამოწმეთ: ფშავ-ხევსურეთის, მთიულეთ-გუდამაყრის, მაღალმთიანი ზონების დეპრესიულ სივრცეზე არაფერი გაკეთებულა, ფაქტობრივად, შედეგი ნულოვანია! არ არის ეს საგანგაშო?!

ბატონო ბიძინა! თითო ისტორიული კუთხისთვის (სულ 11 ასეთი მაღალმთიანი რეგიონია) თითო მილიონი რომ გამოგვეყო! მიზნობრივი, ეთნო-კულტურული ტრადიციული სამეურნეო მოდელებისთვის და დაბრუნებისთვის კუთხეების გაცოცხლება დაწყებული იქნებოდა…
ყველა კუთხისთვის საკუტარი კვოტა რომ მიგვეცა ვითარებისა და საჭიროების მიხედვით, ჩვენზე ეშმაკი ვერ იცინებდა. არადა, ვტრიალებთ ერთ ჩაკეტილ საბედისწერო წრეზე და გარედან შიგნით ვერ შევდივართ!

თქვენ შეგიძლიათ ჰკითხოთ ბატონ ერეკლე ტრიპოლსკის, თუ რამდენი შესანიშნავი პროექტი წარვუდგინეთ რეგიონულ კომიტეტს, რამდენი იდეა მივაწოდეთ მთის განვითარების ეროვნულ საბჭოს, მაგრამ შეაყარე კედელს ცერცვი კვირიკაშვილის მთის ეროვნული საბჭო ჩვენთვის და საზოგადოებისთვის ყრუ კედლად იქცა!..

კვირიკაშვილს საკმაოდ მძაფრი წერილიც მივწერე საერთო გაზეთში, მაგრამ რად გინდა, რაც არ ეწადა გიგისა, ყურებში მძიმედ მისდისა!
ის საერთოდ ვერ მოვახედეთ ჩვენსკენ…

ახლა ამას არ დავწერდი და წარსულს უკან არ მივადევნებდი ქვად, რომ ეს მისთვის პირადად და საჯაროდ თქმული არ მქონოდა.
შემოვდივართ წინადადებით პარლამენტისა და ხელისუფლების წინაშე:
უნდა გაუქმდეს და შეიცვალოს მთიანეთის ეროვნული საბჭო, ჩვენ ვერ შევძელით ამ დახურულ ზონაში ვერც ერთი მეცნიერის, ვერც ერთი სწავლულის, ვერც ერთი აკადემიკოსის შეყვანა?!!

მთის საზოგადოება აღშფოთებულია მათი ამ საიდუმლო სერობით, ამ გრანტომანიით და აღებ-მიცემობანას თამაშით!
ბატონო ბიძინა! ისევ თქვენ უნდა მოგმართოთ თხოვნით: ისევ თქვენ უნდა გვიშველოთ! არ არის სხვა საშველი…
არ გამოჩნდა კაცი პოლიტიკურ სივრცეში და არც ხელისუფლებაში, რომელსაც ეტყვი და მოგისმენს, რომელსაც შეეძლება პრობლემის დანახვა და გადაწყვეტა, კაცი, რომელსაც სტკივა საკუთარი ქვეყანა.

დეპუტატმა ზაქარია ქუცნაშვილმა მომაწოდა 200-მდე ბენეფიციარის სია, რომელთაც მთის ფონდი ეხმარებოდა. ორ წელიწეად-ნახევარსი 62 მილიონამდეა დახარჯული. არ არის ეს მცირე თანხა. სად, რაზე და როგორ ნაწილდებოდა იგი?! ეს პირადად ჩემთვის (და არა მხოლოდ ჩემთვის) გაუგებარია…
მაღალმთიანეთის ის სივრცე, სადაც მრავალი პრობლემა დგას და დემოგრაფიული კრიზისი მძვინვარებს, ისევ მკვდარ ზონად დარჩა, არც ერთი სინათლის სხივი არ მოძრაობს ამ მკვდარ ტბებში, იმედის ერთი ნაპერწკალი არ გაჩენილა ამ მილიონებიდან… ამაში არ შედის არხოტის გზები და ხიდები შატილის ჰესები, თუ მუცოს რესტავრაცია – ეს სხვა პროგრამის ნაწილია.

რა ვქნათ, როგორ მოვიქცეთ?

ჩვენ ვთავაზობდით (და ვთავაზობთ) ხელისუფლებს ნათელ იდეას და კონკრეტულ პროექტებს. მთიანეთის თემთა გადარჩენისთვის. ამას არ იღებდა მთის განვიტარების ეროვნული საბჭო, არც უკეთესს გვთავაზობდა, ჩაიკეტა ბანკებთან ურთიერთობის ძველ მევახშურ სტერეოტიპში.
ძველი ხერხებით ჭრიან და ხერხავენ, ჭრიან და ხერხავენ!..

ამიტომაც, ბატონო ბიძინა, ისევ თქვენ მოგმართავთ, ადამიანს, რომელსაც შეუძლია პრობლემის დანახვა და შველა და რაიმეს გადარჩენა!
მაღალმთიანეთის ზოლი (მთის სოლარული სარტყელი) ისეთივეა ჩვენი ქვეყნისთვის (ერისთვის), როგორც ოზონის გარსი დედამიწისთვის, მოგვერღვევა, გაქრება ეს გარსი და დავიღუპებით, ერი ამ ფატალურ დროში (უამისოდ) ვერ გადარჩება!
ბატონო ბიძინა! გაგვიწიეთ რეკომენდაცია მთავრობასთან, დაგვაწყებინნონ ამ ოზონის გარსის აღდგენა თუნდაც ერთი თემიდან და ეს იყოს ხევსურეთი! და იყოს დათვის-გველეთ-მოწმაოს ისტორიული ეთნო-კულტურული, უნიკალური სამეურნეო თემი!
იქნებ, ერთ თემში მაინც შევძლოთ, თუნდაც სანიმუშოდ ერთი მოდელის ხორცშესხმა და იმის ჩვენება, თუ რა ტიპის სამეურნეო და ეთნო-კულტურული პროექტის შეთავაზება შეიძლება არა ოდენ ხევსურთათვის, არამედ სხვა ისტორიული ტემებისთვისაც…

კობა არაბული
მწერალი, ეთნოლოგი



მეტის ნახვა
26-07-2018, 14:30