ბატონო ბიძინა,
საქართველოს ხელისუფლების მიერ 2017 წლის 27 ოქტომბერს გაკეთებული განცხადების-“აფხაზური ენის დაცვისა და განვითარების სახელმწიფო პროგრამის შექმნის შესახებ”- შემდეგ არ დამიტოვებია თითქმის არც ერთი სახელმწიფო სტრუქტურა, ვისთვისაც არ გამეგზავნა ამავე შინაარსის წერილი, თუმცა, სამწუხაროდ, შედეგი ჯერჯერობით არ ჩანს.


ბოლო 25 წელია სრულიად საქართველო, ერი და ბერი, ძალისხმევას არ იშურებენ, რომ აღდგეს კეთილგანწყობა ქართველებსა და აფხაზებს შორის. სასურველია, გაცხადებულ პროგრამაში ერთ-ერთ საკითხად შევიდეს საქართველოს ეროვნული ვალუტის კუპიურებზე (მათი განახლების კვალობაზე) ნომინალის აღმნიშვნელ, ქართულ და ინგლისურ ენებზე წარწერებთან ერთად, აფხაზური წარწერის დატანაც. ამას განსაკუთრებული სახელმწიფოებრივი მნიშვნელობა აქვს, თუნდაც იმის გამო, რომ აფხაზ ხალხს საქართველოში სახელმწიფო წარმონაქმნი აქვს და თავიანთ სახელმწიფო ენაზე – აფხაზურად – უნდა შეეძლოს ფულის ნიშანზე გამოსახული ნომინალის წაკითხვა. ახლო წარსულს თუ გავიხსენებთ, ფაქტობრივად უნიტარულ სახელმწიფოში, სადაც ჩვენ ვცხოვრობდით, ფულის ნიშანზე თხუთმეტივე რესპუბლიკის ენაზე იყო სათანადო წარწერა.

რამდენადაც ვიცი, ამჟამად განახლების პროცესშია 10 ლარიანი კუპიურა აკაკი წერეთლის პორტრეტით. თუ მოესწრება (ეროვნული ბანკიდან მიღებული ოფიციალური ინფორმაციით დასაბეჭდად არის ჩაშვებული), ჩემი ღრმა რწმენით, აფხაზური წარწერის დატანას პირველად ამ ბანკნოტზე დიდი სიმბოლური დატვირთვა ექნება – „გამზრდელის“ ავტორის მიმართ აფხაზი ხალხის განსაკუთრებული დამოკიდებულების გათვალისწინებით.

ამასთან ერთად, მიზანშეწონილად მიგვაჩნია კიდევ ერთი ნაბიჯის გადადგმა და გაერთიანებული საქართველოს პირველი მეფის ბაგრატ III-ის (ის საქართველის ეკლესიის მიერ წმინდანად არის შერაცხული) და აფხაზური ლიტერატურის კლასიკოსის დიმიტრი გულიას პორტრეტით, აფხაზეთის სხვადასხვა ღირშესანიშნაობებით (ბედიის მონასტერი, ბიჭვინთის სანაპირო, რიწის ტბა და ა.შ.) ოცდახუთლარიანი ბანკნოტის გამოშვება. როგორც ცნობილია, ასეთი ნომინალის ლარის კუპიურის დაბეჭდვა არ არის გათვალისწინებული და ამ წინადადებას გარკვეული წინააღმდეგობები შეიძლება შეხვდეს, მაგრამ ეროვნულმა ბანკმა, შესაძლოა, ამ შემთხვევაში გაითვალისწინოს ის გარემოება, რომ ამ ნომინალის კუპიურა საკმაოდ მოთხოვნადი იყო ახლო წარსულში და მისი გამოშვება არ უნდა იყოს ურიგო.

ჩვენი აზრით, ამ ინიციატივის რეალობად ქცევა, გარკვეულწილად, ხელს შეუწყობს ქართველთა და აფხათა შორის ნდობისა და, როგორც, აღნიშნული განცხადების გაკეთების დროს ითქვა, დამწვარი ხიდების აღდგენას.

ღრმა პატივისცემით,
ვასილ ჯიშკარიანი,
სს „საქართველოს ბანკის“
აფხაზეთის ფილიალის ყოფილი მმართველი.

ამ სტატიას ავტორი უძღვნის აფხაზეთის ცენტრალური ბანკის პირველი თავმჯდომარის, დიდი პატრიოტისა და ინტერნაციონალისტის სვეტლანა შამბას ნათელ ხსოვნას.

მეტის ნახვა
18-07-2018, 13:00


საქართველოს პრემიერ-მინისტრ მამუკა ბახტაძის გადაწყვეტილებით, ტყიბულის შახტში მომხდარ ტრაგედიასთან დაკავშირებით, 16 ივლისი გლოვის დღედ გამოცხადდა. საქართველოს ტერიტორიაზე ყველა ადმინისტრაციულ შენობაზე სახელმწიფო დროშა დაშვეს.

მინდელის შახტში დღეს დილით ტრაგედია მოხდა. შემთხვევას ოთხი ადამიანი ემსხვერპლა, დაშავებულია ექვსი ადამიანი. როგორც შსს-ში აცხადებენ, გამოძიების პირველადი ინფორმაციით, მინდელის შახტის ერთ-ერთ გვირაბში, სავარაუდოდ მეთანის აფეთქების შედეგად კედლების დეფორმაციას ჭერის ჩამოშლა მოჰყვა. ფაქტზე გამოძიება საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 240-ე მუხლის მეორე ნაწილით მიმდინარეობს. ტყიბულში არსებული ყველა შახტი გამოძიების დასრულებამდე დაილუქება.

საქართველოს პრეზიდენტმა ტყიბულში, მინდელის შახტში დაღუპული მეშახტეების ოჯახს მიუსამძიმრა. გიორგი მარგველაშვილის თქმით, შრომის უსაფრთხოების მიმართულებით არსებული მდგომარეობა მიუღებელია.

„ღრმა მწუხარებას გამოვთქვამ ტყიბულში მეშახტეების დაღუპვის გამო და ვუსამძიმრებ მათ ოჯახებს ამ უმძიმეს წუთებში. უკვე რამდენიმე წელია აღვნიშნავთ, რომ შრომის უსაფრთხოების მიმართულებით არსებული მდგომარეობა მიუღებელია.
აუცილებელია, კანონმდებლობის გამკაცრება და შრომითი უსაფრთხოების მაღალი სტანდარტის დანერგვა.
ის, რომ 2018 წელს შახტებში 11 ადამიანია გარდაცვლილი და 10 დაშავებული, იმის მაჩვენებელია, რომ სახელმწიფოს მხრიდან მსგავს შემთხვევებზე ადეკვატური რეაგირება არ მომხდარა.
მისასალმებელია, ის ფაქტი, რომ შახტი არ განაახლებს მუშაობას, ვიდრე არ დასრულდება როგორც სისხლის სამართლებრივი გამოძიება, ისე მაღალკვალიფიციური საერთაშორისო საინჟინრო-ტექნიკური ექსპერტიზა და შახტში დასაქმებულებს ამ პერიოდის განმავლობაში აუნაზღაურდებათ ხელფასი.
დღეს ისევ რჩება მთავარი კითხვაა - შესაძლებელი იქნება თუ არა, მინდელის შახტაში უსაფრთხოდ მუშაობის გაგრძელება? ყველამ უნდა აიღოს თავისი წილი პასუხისმგებლობა და გადაიდგას ქმედითი ნაბიჯები, იმისთვის, რომ სამუშაო ადგილებზე სიცოცხლის უფლება იყოს დაცული“, - ნათქვამია პრეზიდენტის მიერ გავრცელებულ განცახდებაში.

ტყიბულში მომხდარი ტრაგედიის გამო პრეზიდენტის ადმინისტრაციამ გააუქმა იტალიის პრეზიდენტის დახვედრის ოფიციალური ცერმონია და ვიზიტთან დაკავშირებული ყველა საზეიმო ღონისძიება.

იტალიის პრეზიდენტმა მადლობა გადაუხადა გიორგი მარგველაშვილს მასპინძლობისთვის და მწუხარება გამოთქვა მეშახტეების დაღუპვის გამო. "სამუშაო ადგილებზე ადამიანების დაღუპვა ყოველთვის სამწუხაროა. იტალიელები გიცხადებთ სოლიდარობას", - განაცხადა იტალიის პრეზიდენტმა სერჯიო მატარელამ.

მეტის ნახვა
16-07-2018, 13:30


გაზაფხულის ქარიანი დღე იყო. სამსახურში შემაგვიანდა და ქუჩაში გამოსული კარგა ხანს ველოდე სახლისკენ მიმავალ ტრანსპორტს.
ჩემს გვერდით, ჩემს ბედში მყოფი ახალგაზრდა ქალიც ქარს ებრძოდა და იმავე სამარშრუტო ტაქსს ელოდა. ის იყო, სამარშრუტო ტაქსის გამოჩენის იმედი გადამეწურა და ალტერნატიულ ტრანსპორტზე ფიქრი დავიწყე, რომ ტაქსი გაჩერდა და ქალმა ხელი დამიქნია – ერთი მიმართულებით მივდივართ და გეპატიჟებითო. როგორც ტაქსის მძღოლების უმეტესობა, ჩვენიც ენაწყლიანი აღმოჩნდა და დანიშნულების ადგილზე მისვლამდე საშინაო და საგარეო პოლიტიკის ასპექტებიდან დაწყებული და ვალუტის კურსით დამთავრებული, ყველა საკითხი მიმოიხილა. ბოლოს, საქართველოში მძიმე დაავადებების ზრდის თემას რომ შეეხო, ქალმა მშვიდად თქვა – მეც კიბო მაქვს.. ალბათ, გამომეტყველება შემეცვალა, რადგან სწრაფად დაამატა – ექიმები იმედს მაძლევენ და ვიცი, რომ ყველაფერი კარგად იქნება. რატომღაც, მაშინვე დავიჯერე, რომ ყველაფერი მართლაც ძალიან კარგად იქნებოდა და მხიარული, შავთვალა ქალი კიდევ მრავალ ქარიან და მზიან გაზაფხულს შეხვდებოდა, მაგრამ სახლში მაინც გულდამძიმებული მივედი. ერთი თვის მერე ექიმებმა ჩემს კოლეგას სიმსივნის დიაგნოზი დაუსვეს, მერე ჩემს უახლოეს მეზობელს, მერე ყოფილ თანამშრომელს, მერე კიდევ ერთი დიდი ელდა იყო და მივხვდი, რომ არავითარი აზრი არა აქვს, ვინ მოიგებს ფეხბურთის მსოფლიო ჩემპიონატს და გაგვიუქმებს თუ არა ევროპა უვიზოდ მიმოსვლის რეჟიმს, როცა ყველა სასიკვდილო საფრთხის წინაშე ვართ და არავინ იცის, შემდეგი ვინ იქნება.

რამდენიმე დღის წინ სოციალურ ქსელებში დიდი ვნებათაღელვა მოჰყვა თურქეთის ერთ-ერთი წამყვანი კლინიკის დირექტორის ქართველი მრჩეველის ინტერვიუს, სადაც ვინმე მალინა ბერიკაშვილი ამბობდა, რომ ბოლო ორი წლის განმავლობაში მის კლინიკაში საქართველოდან მომართვიანობა საგრძნობლად გაიზარდა და თვეში საშუალოდ, 50–80 პაციენტიდან მხოლოდ ათია მსუბუქი დიაგნოზით, დანარჩენს კი სხვადასხვა ფორმის სიმსივნე აქვს.
„საქართველო, აზერბაიჯანი, სომხეთი – ამ ქვეყნებში განსაკუთრებით დგას სიმსივნის საკითხი. ერთი კვირის წინ რომ ბავშვი კარგად იყო და ერთი კვირის თავზე ლეიკემიის დიაგნოზს უსვამენ, ასეთი შემთხვევაც გვქონდა.ე.ი არ არის საქმე კარგად. მოერიდეთ ბავშვების გასეირნებას ცენტრალურ ქუჩებზე. რუსთაველზე, პეკინზე, ცენტრალურ გამზირებზე საშინელი მდგომარეობაა. გამორჩელად დაბინძურებულია ნუცუბიძის ქუჩა, სადაც ფიჭური კავშირგაბმულობის ანტენები დგას, რომლებიც პირდაპირ ასხივებს რადიაციას. ეს მოქმედებს ლიმფურ კვანძებზე და სიმსივნეებს იწვევს“ – ეს ბერიკაშვილის სიტყვებია.

სტატისტიკის ეროვნული სააგენტოს ინფორმაციით, საქართველოში კიბოს დიაგნოზით წელიწადში 10 000 ადამიანი ავადდება. გასულ წელს კი კიბოს დიაგნოზით 6 000 ადამიანი გარდაიცვალა. სპეციალისტები ონკოლოგიური პაციენტების რიცხვის ზრდას ადასტურებენ და დაავადების გაახალგაზრდავებაზე ამახვილებენ ყურადღებას. მათი თქმით, გარემო, რომელშიც ვცხოვროთ ტოქსიკური ნივთიერებებითაა დაბინძურებული, რომელიც ადამიანის ორგანიზმში აღწევს და სხვადასხვა დაავადების მიზეზი ხდება.

თბილისის მერიამ ქალაქში ჰაერის დაბინძურების პრობლემის მოსაგვარებლად კონკრეტულ ნაბიჯების გადადგმას დააანონსა. კერძოდ, იგეგმება ე.წ. ელიავას ბაზრობის გადატანა, მუნიციპალური ავტოპარკის განახლება და კერძო ტრანსპორტისთვის მკაცრი რეგულაციების დაწესება, თუმცა სპეციალისტების ნაწილი ფიქრობს, რომ მხოლოდ ზემოთ ჩამოთვლილი ღონისძიებები არასაკმარისია და აუცილებელია დამატებითი ღონისძიებების გატარება. გვესაუბრება „იურიდიულ და ფიზიკურ პირთა უფლებების დაცვა-ანტიკორუფციული კავშირის“ თავმჯდომარე გიორგი ბურჯანაძე:

– საზოგადოებას ახსოვს, რომ ჩვენი კავშირი წლების მანძილზე ამ პრობლემაზე საუბრობდა და მოსახლეობას აფრთხილებდა, თუმცა სანამ „ურემი არ გადაბრუნდა“, ყური არავინ შეიბერტყა. დღეს ყველა ვხედავთ, რომ ონკოლოგიური და გულსისხლძარღვთა დაავადებების რიცხვი კატასტროფულად გაზრდილი და გაახალგაზრდავებულია. კარგია, რომ მერია სატრანსპორტო პოლიტიკის შეცვლას გეგმავს, მაგრამ გაუმართავი ავტოსატრანსპორტო საშუალებები და ჰაერის დაბინძურება ერთ-ერთი და არა ერთადერთი მიზეზია. ონკოლოგიური დაავადებების გახშირების მთავარი მიზეზი, რაზეც თავად ონკოლოგები საუბრობენ, ტყვიის შემცველი და მოწამლული საკვები პროდუქტებია. როგორც იცით, ნაციონალური მოძრაობის ხელისუფლებაში ყოფნის დროს დახურეს ლაბორატორიები, რომლებიც სურსათის ხარისხს ამოწმებდნენ. რაც დახურვას გადაურჩა, კორუფციულ სქემაშია ჩართული. მათ ინტერესებში არ შედის სწორი დიაგნოსტიკა, ამიტომ მიმართვის შემთხვევაში თავიდან გიშორებენ და გეუბნებიან, რომ რეაქტივი არა აქვთ. სამი წლის წინ, როცა სოფლის მეურნეობის მინისტრი ოთარ დანელია იყო, კვლევა ჩავატარეთ და 12 აკრედიტებული ლაბორატორიიდან პროდუქციის შემოწმებაზე ყველამ უარი განაცხადა. მაშინ დანელია ძალიან გაბრაზდა და ლაბორატორიების უმეტესობა დახურა. დანარჩენებმა ამის მერე ორი თვე წესიერად იმუშავეს და მერე ისევ „აურიეს“. დაახლოებით 2 წელია, რაც საქართველოში ხმარებიდან ამოიღეს ნიტრატმზომები, რომლებსაც მსოფლიოს ყველა ქვეყანაში შეხვდებით. ეს არის მოწყობილობა, რომელიც მომხმარებელს საშუალებას აძლევდა არჩევანი ჯანსაღ პროდუქტზე გაეკეთებინა. ახლა ამის საშუალებაც მოუსპეს და ამიტომაა, რომ მაღაზიის დახლეზე იხილავთ ნიტრატებით გაჯერებულ ხილ-ბოსტნეულს, რომელიც ადამიანის ჯანმრთელობაზე დამანგრეველ გავლენას ახდენს. დივერსიაა, როცა ხელისუფლება ხელს უწყობს ასეთი უვარგისი პროდუქციის გავრცელებას. ცალკე თემაა გენმოდიფიცირებული პროდუქცია..

– რომელიც უკვე კანონით აკრძალულია..

– რეგულაცია მიღებულია, ეტკიკეტზეც დატანილია, რომ პროდუქტი ეკოლოგიურად სუფთაა, მაგრამ ხდება მასობრივი ფალსიფიკაცია. მაგალითად, რძის პროდუქტების 80% პალმის ზეთზე დამზადებული, ფალსიფიცირებული პროდუქტია. წლებია ვსაუბრობთ და ხელისუფლეისგან ვითხოვთ, რომ საშუალება მოგვცეს გენმოდიფიცირებულსა და ეკოლოგიურად სუფთა პროდუქტს შორის არჩევანი თავად გავაკეთოთ, მაგრამ უშედეგოდ.. ასე, რომ მხოლოდ ავტომობილების ტექნიკური მახასიათებლების შემოწმება საქმეს ვერ უშველის. რაც შეეხება ონკოლოგიური დაავადებების მკურნალობას, სამწუხაროდ, დღეს საქართველოში კვალიფიციური სპეციალისტების ნაკლებობაა. პაციენტებისგან მეტი ფულის მიღების მიზნით ხდება ქიმიოთერაპიის კურსის ხელოვნურად „გაბერვა“. ანუ თუ 2 ქიმიოთერაპია საკმარისია, 4 და 5 უტარებენ, რაც უფრო ართულებს ვითარებას.

– ამის კონკრეტული ფაქტები გაქვთ?

– სულ ახლახან მომმართა ქალბატონმა, რომელიც საქართველოში უშედეგო მკურნალობის შემდეგ თურქეთში წავიდა. თურქულ კლინიკაში უთხრეს, რომ საქართველოში ჩატარებული ქიმიოთერაპიის ზედმეტმა კურსებმა მისი ჯანმრთელობის მდგომარეობა უფრო დაამძიმა. მეორე მაგალითსაც გეტყვით. სააკაშვილის ხელისუფლებაში ყოფნის წლები იყო. ჩემმა ახლობელმა, რომელიც კონსტიტუციური უსაფრთხოების დეპარტამენტში მუშაობდა, სიმსივნით დაავადებული მეუღლე ერთ-ერთ კლინიკაში სამკურნალოდ მიიყვანა. ქალს ქიმიოთერაპიის 6 კურსი დაუნიშნეს, მაგრამ მკურნალობის დაწყებამდე საქმეში კუდის ხელმძღვანელობა ჩაერია. კლინიკაში გადარეკეს, უთხრეს, რომ ამ ქალის ქმარი მათი თანამშრომელი იყო და იცით, რა მოხდა? კლინიკამ 6 ქიმიოთერაპიის ნაცვლად, ორი კურსი დაუნიშნა. გამოდის, რომ თუ „უპატრონო“ ხარ და მაღალჩინოსანი ახლობლები არ გყავს, ფულის გამოძალვის მიზნით გაორმაგებული ქიმიოთერაპია უნდა ჩაგიტარონ, რაც ბოლომდე ანგრევს ჯანმრთელობას. ამიტომაა, რომ ასეთი პრობლემის დროს, ვისაც ფინანსური მდგომარეობა საშუალებას აძლევს, ყველა თურქეთში ან ევროპაში მიდის სამკურნალოდ. ჯანდაცვის სამინისტრო კონტროლის განახორციელების ნაცვლად, ასეთ კლინიკებს მფარველობს, რაც დარწმუნებული ვარ, უანგაროდ არ ხდება. თუ ასე არაა, ერთი საქმე მაინც მაჩვენონ, რომელიც კონსილიუმზე განიხილეს და პაციენტის სასარგებლოდ გადაწყდა. აი, ამიტომაა ქვეყანაში სრული განუკითხაობა და ჯანდაცვის სფეროში წარმატებებზე საუბარი სისულელეა. რომელ წარმატებაზეა საუბარი, როცა ჩვენი მოქალაქეები ლამის გრიპის სამკურნალოდაც კი თურქეთში გარბიან?

– ბუნებრივია, ის პაციენტები, რომლებიც უცხოეთში მკურნალობენ, საყოველთაო ჯანდაცვის სიკეთეებით ვერ ისარგებლებენ. ამიტომ უამრავი ოჯახი დღესაც ბინას ყიდის, რომ უცხოეთში მკურნალობა დააფინანსოს და ჩვენი მოქალაქეების ფული ქვეყნის გარეთ მიედინება.

– საყოველთაო დაზღვევის პაკეტში არის ონკოლოგიური დაავადებების მკურნალობისთვის გამოყოფილი თანხები, თუმცა, ეს არ არის მორგებული პაციენტის ინტერესებზე. ეს არის კორუფციული სისტემა, რომელიც მხოლოდ ფულის კეთებაზეა გამიზნული და არა პაციენტის ინტერესებზე. აი, ამიტომ არაა მხოლოდ გაუმართავ ტრანსპორტზე და მოწამლულ ჰაერზე საუარი საკმარისი. აი, ამიტომ უნდა შეიქმნას დამოუკიდებელი კვლევითი ლაბორატორია, რომელიც საკვეის ხარისხს გააკონტროლებს. აი, ასეთ საკითხებზე უნდა მუშაობდეს სახელმწიფო უშიშროების სამსახური. ტერორისტი მარტო ის არ არის, ვინც შაჰიდის ქამრით დარბის. მოსახლეობის მასიურად მოწამვლას, დაავადებას და მოსპობას რომ ხელს უწყობს, ის ხალხი ყველაზე დიდი ქვეყნის მტერი და ტერორისტია.

ნელი თორდია


მეტის ნახვა
14-07-2018, 17:30


გვესაუბრება ფსიქოლოგი, ანალიტიკოსი რამაზ საყვარელიძე:

- ბატონო რამაზ, ბოლო დროს მიმდინარე მოვლენები ცხადჰყოფს, რომ სერიოზული ცვლილებების ჟამი დადგა. საინტერესოა, როგორ სახელმწიფოს ვაშენებთ დღეს, რამდენად სწორად ვითარდება ჩვენი ქვეყანა?

- ეს მარტივი შეკითხვა არ გახლავთ, არამედ საკმაოდ რთული საკითხია. ეს კითხვა - რამდენად სწორად ვითარდება ქვეყანა, ხშირად ისმის. სწორად განვითარებაში შეიძლება იგულისხმო პროცესები ბუნებრივად მიდის თუ არა, კარგისკენ მიდის თუ ცუდისკენ. შეიძლება ითქვას, რომ მოვლენები ბუნებრივად ვითარდება. ბოლოსდაბოლოს შემთხვევით ხომ არ არის ნათქვამი: ჯერ თავო და თავო და მერე ცოლო და შვილოო, ასევე, სხვისი ჭირი ღობეს ჩხირიო. ზოგადად, ყველა ქვეყნის ისტორიაში არსებობს გმირობის ეპოქა, რაც გარკვეულ პირობებში, გარკვეული ლიდერების, მათი მოწოდებებისა და კონკრეტული პირობების წყალობით დგებოდა. თორემ, თუკი ადამიანებს თავის ნებაზე მიუშვებ, ისინი ბევრ ცუდ რამეს ჩაიდენენ. ასე ვითარდებოდნენ ქვეყნები ოდითგანვე. ძალიან არ უნდა ვიდარდოთ, რომ ჩვენს თავზე ხდება რაღაც საშინელება. იმ მეტნაკლებად მყიფე ღირებულებების, რომლებიც მერე ამა თუ იმ მოვლენების მიმართ ქვეყანაში მოქალაქეების დამოკიდებულებას აყალიბებს, ჩამოყალიბებასაც დრო უნდა. გავიხსენოთ, რამდენი დრო დასჭირდა იქამდე მისვლას, რომ ჩვენი თავი ჩვენადვე გვეყუდნოდეს. ილიას ძირითადი დამსახურება სწორედ ეს არის - მან ეროვნული თვითშეგნება გააღვიძა. თორემ, ქართველები შეგუებულნი იყვნენ იმას, რომ რუსეთის იმპერიის ნაწილი ხდებოდნენ. ასე, რომ მოდით ყველა მოვლენას იმ კონკრეტულ დროსა და სივრცეში შევხედოთ, რომელშიდაც ვცხოვრობთ. ამ კონკრეტულ დროსა და სივრცეში კი როგორც კი თავის ნებაზე (ნახირის არ იყოს) მიშვებული აღმოვჩნდით, კიდეც დავანგრიეთ, კიდეც მოვიტაცეთ, ბევრი საშინელება, სისულელე ჩავიდინე თ. შეიძლებოდა სხვაგვარად მომხდარიყო? - არ ვიცი, ძალიან მეეჭვება.

ამიტომ, ჩვენი რეალობის გათვალისწინებით, მივდივართ ისე როგორც უნდა მიდიოდეს ქვეყანა, ერი, რომელსაც არ დასცალდა საიმისოდ ჩამოყალიბება, რათა მდგრადი სახე ჰქონოდა. მარტო ჩვენ კი არა, ნებისმიერი ქვეყანა რევოლუციებმა, კატაკლიზმებმა საშინელ მდგომარეობაში ჩააგდო. წინა საუკუნის დასაწყისში მსოფლიოში ყველაზე ძლიერი ქვეყანა იყო რუსეთი ეკონომიურადაც, სამხედრო ძალითაც და ა.შ. გერმანელების შეგდებულმა რევოლუციამ მთელი რუსული სინამდვილე ისე ამოატრიალა, რომ ამხელა იმპერია ნაწილებად დაიშალა და ერთმანეთს ებრძოდნენ. საფრანგეთის რევოლუციამაც ბევრი უბედურება მოუტანა ფრანგებს და ა.შ. ასე, რომ ქვეყნებს ასეთი ეტაპები განვლილი აქვთ. ჩვენც გარდამავალ ეტაპზე ვართ. ამიტომ, არ უნდა გაგვიკვირდეს ის, რომ ამ გარდამავალი ეტაპის ზოგად კანონზომიერებებს საქართველო იმეორებს. მე ის მიკვირს, კიდევ უარესად რომ არ ვართ. სულ ჩივილსა და წუწუნში ვართ. ეს ჩემი სფეროც არის, ფსიქოლოგიას ვგულისხმობ _ ადამიანი რომელიც სულ ტირის, ჩივის, ის ყოველთვის უბედური იქნება არა იმიტომ, რომ რეალობაა ცუდი, მას, უბრალოდ, ბედნიერების ნიჭი არ აქვს, იგი ასე ბედნიერების ნიჭს კარგავს, რაც, სხვათა შორის, ადრე გვქონდა. საუკუნეების მანძილზე მიუხედავად იმისა დაპყრობილნი ვიყავით თუ არა, ცხოვრების ხალისი, სიცოცხლის წყურვილის ნიჭი ყოველთვის გვქონდა. ახლა, უბრალოდ, რაღაც ეტაპი დაგვიდგა, იმედია დროებითი, როდესაც კარგ ტონად მიგვაჩნია ძახილი და წუწუნი, რომ ცუდათ ვართ. ამ დროს რეგიონში მყოფ სხვა ხალხებთან - სომხებთან, აზერბაიჯანელებთან და ა.შ., შედარებით ცუდად არ ვართ.

- დასაწყისში ახსენეთ, დიდი დრო დაგვჭირდა იმისათვის, რომ ჩვენი თავი ჩვენადვე გვყუდნებოდაო. დღეს, ჩვენი თავი ჩვენადვე გვეყუდვნის?

– რეალობას გავუწიოთ ანგარიში. ადრე, საქართველოს მეფე ვინ იქნებოდა, ეს საკითხი ისპაჰანში წყდებოდა. დღეს, ასეთი მდგომარეობა გვაქვს?

- პრობლემები სხვაც ბევრია. დღეს ყველა პარვაზე, ძარცვაზეა გადასული და არავინ ფიქრობს ქვეყანას რა არგოს.

- ამიტომ დავაყენე დასაწყისში საკითხი ასე - ბუნებრივად ვვითარდებით თუ კარგად. ეს, არაბუნებრივია, რომ ქვეყანაზე არ ფიქრობენ?! დავაკვირდეთ, განა ოდესმე ქვეყანაზე ფიქრობდნენ? თავადები ერთი მეორეს ღალატობდნენ, ჯარი არ გამოჰყავდათ დასახმარებლად. ისინი ფიქრობდნენ ქვეყანაზე?! თუ ეს ჩვენი ისტორია არ იყო?!

- ამიტომ, გკითხეთ დასაწყისში ცვლილებების ჟამი ხომ არ მოახლოვდა?

- რა რესურსით უნდა შევიცვალოთ უკეთესობისკენ?! ერეკლე მეორე ბრწყინვალე მხედართმთავარი იყო. ხმალი, პირადი გაბედულება და ვაჟკაცობა იყო მისი მთავარი რესურსი, რათა საქართველოსთვის ებრძოლა. დღეს, რა რესურსი გვაქვს? ინდივიდუალური რესურსები, ადამიანები გვჭირდება, რომელთაც ქვეყნის მართვა შეუძლიათ. ასევე, გვჭირდება საზოგადოება, რომელსაც სწორი არჩევანის გაკეთება შეუძლია. საზოგადოებას აქვს იმის უნარი სწორი პოლიტიკური ხედვა ჰქონდეს? - არ აქვს, ხომ. ხოდა თუ საზოგადოებას ეს არ აქვს, მაშინ რაღას ვიშვერთ თანამდებობის პირებისკენ ხელს - იპარავენო. მომპარავები ხომ საზოგადოებამ აირჩია, ვინმემ ძალით დაგვინიშნა? ამიტომ, ჩემთვის გაუგებარია რაღაცას რომ ვჩივით, ვის უჩივით - ჩვენს თავს?! ამ ტიპის ჩივილი აწუხებდა ილიას, რომელიც ამბობდა, რომ ქართველები არ ვარგიან. იგი არ ჩიოდა იმას, რომ იპარავენო. არამედ იმას ჩიოდა, რომ "ბედნიერი ერი" ვართ, რომელსაც სერიოზულად არაფრის კეთება არ შეუძლია. ამ გზით რატომ არ მივდივართ? ჩვენს ეროვნულ ხარვეზებზე რატომ არ ვლაპარაკობთ? 

- ახლა ილია ახსენეთ. არამარტო იგი, არამედ მე 19 საუკუნის ქართული მწერლობა თავგამოდებით ცდილობდა ადამიანი თავისი ქვეყნის პატრიოტად და ჭეშმარიტ მოქალაქედ აღზრდილიყო…


- ნუ ვქმნით ლეგენდას. ეს იყო, შეიძლება ითქვას, ერთი ძალიან კარგი, ბრწყინვალე ჯგუფი, მაგრამ ამავე დროს, პარალელურად, იყვნენ ისინიც ვინც ილიას ტყვია ესროლეს.

რატომ ვკლავთ-ხოლმე, ეს კიდევ ცალკე საკითხია, მაგრამ ფაქტია, რომ ერში ერთიც არის და მეორეც. აკაკიმ ილიას დაკრძალვისას თქვა: თუ საქართველოს სიკვდილი არ უწერია, მაშინ შენც მასთან ერთად უკვდავი იქნებიო. რამხელა ტკივილით ნათქვამი სიტყვაა. კარგად ჩანს, რომ ეს მხოლოდ მწერლისგან ნასროლი სიტყვა არ იყო, არამედ რეალობა. მიაჩნდათ, რომ საქართველო როგორც ასეთი, უნდა გაქრეს. დღეს ხომ ასეთი იდიოტიზმები აღარ გვაქვს. ეს ეტაპი გავიარეთ, ქვეყანა მაინც გადარჩა. ასე, რომ იმაზე ტირილი რომ არიქა, ახლა, დავიღუპებით და არაფერი არ გვეშველებაო, ქვეყნის მხრიდან, რომელსაც ამდენი რამ აქვს გამოვლილი, სწორად არ მეჩვენება.

- თქვენ ახსენეთ, საზოგადოებას არ შეუძლია სწორი არჩევანის გაკეთებაო. ეს სახელმწიფო ხომ ვერ იქნება ძლიერი, თუ მოქალაქე პატრონად არ ვარგა.

- სახელმწიფოსგან პატრონობას არა, მაგრამ თავი დაგვანებოსო, ითხოვდნენ მაგალითად, ამერიკაში. ამერიკა, ამერიკაო სულ რომ ვიძახით, ეს ის ამერიკაა, რომელიც თვლის, რომ სახელმწიფო მოქალაქის ცხოვრებაში მინიმალური უნდა იყოს. ჩვენ, ვაპირებთ ამერიკას მივბაძოთ, ამ დროს ვთვლით, რომ სახელმწიფომ უნდა იზრუნოს ადამიანზე. თვითონ ადამიანი ზრუნავს თავის თავზე?! ე.ი. აქ, უბრალოდ, სხვა თემაა წინ წამოსაწევი. ქართველი ვარგა თუ არა იმისთვის, რასაც ცხოვრება ითხოვს, ილიასდროინდელ ჩივილს ვუბრუნდები, საკითხავი ესაა. ილია ამბობდა: ახლა, კალამმა უნდა გაიმარჯვოს და არა ხმალმაო. იგი ცდილობდა ქართული ცნობიერება შეეტრიალებინა. ამ მიმართულებით ქართველებთან დაბეჯითებით ლაპარაკი უფრო უპრიანი იქნება, თორემ, მთელი საზოგადოების, ჟურნალისტების ძირითადი სასაუბრო თემაა, რომ ხელისუფლება არ ვარგა.

ხელისუფლებას შენ ირჩევ და ვის უჩივი რომ არ ვარგა, გაუგებარია. თუ ასარჩევიც არ ვარგა, მაშინ ე.ი. ერს სხვა რამ უნდა მოუწოდო, თორემ რეალურად გამოდის, რომ ჩვენ, ერს მუდმივად რევოლუციისკენ მოვუწოდებთ, ასევე, იმისკენ, რომ უნდა გადავატრიალოთ, გავყაროთ, დედა ვუტიროთ. ამ დროს თუ პრობლემა ჩვენშია, რამდენი ხელისუფალიც არ უნდა გაყარო, მაინც ცუდი სახელმწიფო შეგრჩება იმიტომ, რომ გადამტრიალებელი ისევ ჩვენ ვართ. ჩვენ რომლებიც აზრზე არ ვართ რისთვის გვინდა ეს სახელმწიფო. ხშირად იმისთვისაც აწყობენ რევოლუციას, რომ ფულის აპარატთან თვითონ მივიდნენ და სხვა გვერდზე ჩააჩოჩონ. ამიტომ, ისევ რევოლუციური განწყობის მოტივირებაა _ ხელისუფლება ადამიანს არ უვლის, ცუდია, ხომ ძირითადად ამის კულტივირებას ვახდენთ. საქმე ჩვენდაუნებლიედ იმ რევოლუციისკენ მიგვყავს, რამაც არაერთხელ დაანგრია ქვეყანა და ეტყობა, კიდევ გვინდა დაანგრიოს. ამიტომ, არის ჩემთვის ძალიან ხშირად გაუგებარი ის რასაც, მედიას არც ვიტყოდი, პუბლიცისტიკა აკეთებს, რომლის ერთ-ერთი ნაწილი მეც ვარ.

- სადღა არის პუბლიცისტიკა?


- პუბლიცისტიკა თუ არ არის, ესეც რისი ბრალია? ერთ-ერთ ცნობილი გაზეთის რედაქტორს, რომელთანაც თავის დროზე კამათი მქონდა გაზეთის ბედ-იღბალზე, ვუთხარი: ილიამ პუბლიცისტიკით შეატრიალა ქართული ცნობიერება-მეთქი. მან მიპასუხა: რა დროს ილიაა, ახლა, გაზეთი კომერციააო. ეს ადამიანები ჩვენს გვერდით, ჩვენთან ერთად არიან. რა უნდა ვქნათ, მათ ხომ არ დავხოცავთ. იქნებ რაღაც სხვა არის შესაცვლელი. კერძოდ, იქნებ ის არის შესაცვლელი, რომ ეს ძირითადი ლაიტმოტივი, რითაც ცხოვრობს ქართველი _ ხელისუფლება ცუდიაო, გამოვცვალოთ. დავაკვირდეთ, იქნებ ჩვენ ვართ ცუდი. შევუძახოთ ერთმანეთს ისე როგორც ვუძახით-ხოლმე ნარკოტიკს ნუ მოსწევ, ცუდიაო. ეს შეძახილი მეტნაკლებად მოქმედებს, მერე, იმის მაინც რცხვენიათ თქვან რომ ვეწევიო. დღეს, მაგალითად, ასეთი შეძახილით მიღებულია, რომ საქართველო დამოუკიდებელი უნდა იყოს, სირცხვილია თუ ვინმე იძახის სხვას მივეკედლოთო. ეს მოსაწონია, ე.ი. შეძახილმა შედეგი გამოიღო.

მაშინ იქნებ შევუძახოთ ადამიანებს, რომ მეტი მუშაობაა საჭირო, მეტი მოქმედება, მეტი ფიქრი. ჩვენ ადამიანებს - ქართველებს არაფერს არ ვავალდებულებთ. მარტო ხელისუფლებას ვავალდებულებთ ჩვენი რიტორიკით. ამიტომ, ადამიანები რჩებიან ისევ ისეთი უპასუხისმგებლონი, დაუდევარნი, ისევ გაქურდვაზე ორიენტირებულნი, როგორც თქვენ აღნიშნეთ. ადამიანები არიან შესაცვლელი და არა მარტო ხელისუფლება. იმიტომ, რომ ხელისუფლება ისევ იმ ადამიანებიდან იცვლება.

თამარ შველიძე

მეტის ნახვა
14-07-2018, 13:30


სვანეთს თუ რამე დაღუპავს, პირველ რიგში, ხერხი და ნაჯახი დაღუპავს, რომლითაც ულმობლად იხერხება და იჩეხება სვანეთის ტყეები.
ბუნებამ, ნენსკრას სახით, უკვე გვაჩვენა ყვითელი ბარათი და სასტიკად გაგვაფრთხილა, რომ, იმ უმსგავსობას, რაც სვანეთში ხდებოდა და ხდება, არ გვაპატიებს და არ შეგვარჩენს.


გვესაუბრება სვანეთის მკვიდრი, რომელმაც თავისი ვინაობის გამხელა არ ისურვა.

_ ბოდიშს ვუხდი მკითხველს, რომ ჩემს ვინაობას არ ვამხელ. ვაჟკაცი კაცი ასე არ უნდა იქცეოდეს, მაგრამ რა ვქნა, ისეთ სასტიკ ძალას ვეჯახები, რომელსაც შეუძლია დედაბუდიანად გამანადგუროს.

სვანეთის მოსახლეობამ შესანიშნავად იცის, რომ სვანეთს დიდი ხანია მაფიოზური კლანები მართავენ. ისინი აკონტროლებენ ყველაფერს _ ბიუჯეტს, გრანტების განაწილებას, სხვადასხვა პროექტებს, ტურისტული ინფრასტრუქტურის განვითარებას, ხე-ტყის ბიზნესს და ა. შ.
ამ ადამიანებმა სვანეთის ხარჯზე მილიონები იშოვეს, პასუხის მომთხოვნი კი არავინ არ არის.

აბა, თუ დააკვირდით, რა ჩამოჰქონდა ადიდებულ ნენსკრას ხეებთან, ქვა-ღორღთან, სახლებთან და ხიდებთან ერთად?

რა ჩამოჰქონდა და სახერხი ქარხნები, რომელთა უმრავლესობა, ცხადია, არალეგალურად და უკანონოდ ფუნქციონირებდა.
ასეთი სახერხებით არის მოფენილი მთელი სვანეთი, რომელთა დიდი ნაწილი რამდენიმე გავლენიან ოჯახს ეკუთვნის, ხოლო დანარჩენი სახერხების პატრონები წილს უხდიან "ზემდგომებს".

სხვანაირად აქ ვერ იმუშავებ – ყველა და ყველაფერი "ბოსების" კონტროლს და მათ მიერ დაწესებულ ნორმებს ექვემდებარება.
უზარმაზარი ტყის მასივები იჩეხება სვანეთში, ნადგურდება უნიკალური ჯიშის ხეები, მაგრამ ამას ვერავინ ვერ "ამჩნევს", ვერავინ ვერ "ხედავს".
არადა, ხე-ტყით დატვირთული სატვირთოების ეშელონები ნემსი ხომ არ არის, ვერ დაინახო?

მოგეხსენებათ, არსებობდა გარემოს დაცვის სამინისტრო, თავისი მინისტრით, მინისტრის მოადგილეებით, საკმაოდ მრავალრიცხოვანი შტატი თ.
საინტერესოა, სხვას რას იცავდა ეს სამინისტრო, როცა არ იცავდა გარემოს.

საერთოდ, რატომ ერქვა ამ სამინისტროს გარემოს დაცვის სამინისტრო?
უფრო უპრიანი არ იქნებოდა, ამ ორგანიზაციისთის გარემოს გაჩანაგების სამინისტრო დაგვერქმია?
სამინისტრო კი გაუქმდა, მაგრამ ვინ აანაზღაურებს და ვინ დააბრუნებს უკან იმ ზარალს, რაც ამ სამინისტროს დანაშაულებრივი გულგრილობით სახელმწიფოს მიადგა არა მარტო სანეთში, არამედ მთელი საქართველოს მასშტაბით.

მხოლოდ გარემოს დაცვის სამინისტრო არ არის იმაში დამნაშავე, რაც სვანეთში ხდება _ კრიმინალის გრძელი ჯაჭვია ეს, წვრილი და მსხვილი რგოლებით, რომელიც მთიდან ჩამოდის და პორტებამდე აღწევს, საიდანაც ეს გასაყიდად გამზადებული ხის მასალა უამრავი მიმართულებით ნაწილდება.
ვის ეყოფა სიმამაცე და ვინ შეძლებს ამ ჯაჭვის გაწყვეტას, არ ვიცი.

ახალი პრემიერ-მინისტრის მამუკა ბახტაძის განცხადებამ ადგილობრივ მოსახლეობას ცოტათი იმედი მოგვცა.

ბატონმა მამუკამ სტიქიის არნახული მასშტაბებით გამძვინვარების ერთ-ერთ მიზეზად სწორედ ხე-ტყის უკონტროლო ჭრა დაასახელა.
ამ განცხადებას დაუყოვნებლივ უნდა მოჰყვეს კონკრეტული ნაბიჯები სვანეთში არსებული მდგომარეობის შესასწავლად და დამნაშავეების გამოსავლენად.
ძალიან რთული, ძალიან მძიმე ბრძოლა მოელის პრემიერ-მინისტრს და მთავრობის ახალ შემადგენლობას სვანეთში სიტუაციის შესაცვლელად, მაგრამ ეს ბრძოლა ბოლომდე უნდა იქნას მიყვანილი. რადგან სხვა გამოსავალი არ არსებობს.

სვანეთის მოსახლეობა, ეს შრომისმოყვარე, წესიერი ადამიანები, რომლებსაც ისედაც მძიმე პირობებში უწევთ ყოველდღიურ საყოფაცხოვრებო პრობლემებთან გამკლავება, კიდევ უფრო დაღალა და დაქანცა იმ გაურკვეველმა, ბუნდოვანმა პერსპექტივამ, რაც ამ უნიკალურ კუთხეს ელოდება.
წლები გადის და დღემდე ზუსტად არ ვიცით, აშენდება თუ არა ხუდონჰესი.
ასევე არ ვიცით, აშენდება თუ არა ნენსკრაჰესი?

ჩვენ ისიც არ ვიცით, რაც გაკეთებულია, რა ზიანს აყენებს გარემოს და ის, რის გაკეთებასაც მომავალში აპირებენ, რა ახალ საფრთხეებს უქმნის სვანეთს.
დღემდე, აი, ასეთ გაურკვეველ მდგომარეობაში ვართ, რაც სერიოზული სტრესის ქვეშ ამყოფებს ადამიანებს, ხელს უშლის, დაგეგმონ საკუთარი ცხოვრება და ა. შ.

სვანეთს დროულად, დაუყოვნებლივ უნდა მიხედვა, თორემ ყველაფერს აქვს საზღვარი და, მათ შორის, სვანების მოთმინებასაც.


აი, ასეთი, მოსასმენადაც კი მძიმე და შემაშფოთებელი ამბები გვიამბო ჩვენმა სვანმა სტუმარმა.
ის ერთი პატიოსანი და წესიერი ადამიანია, რომელსაც სხვა არანაირი ინტერესები არ ამოძრავებს გარდა ერთისა - მის უმშვენიერეს და ულამაზეს სვანეთს ხარბმა და გაუმაძღარმა ადამიანებმა ისეთი ზიანი არ მიაყენონ, რომლის გამოსწორება, დროთა განმავლობაში, შეუძლებელი გახდება.
- ძირი აქვს გამოხერხილი სვანეთს და ამ უკუღმართებს თუ დროულად არ გავაგდებინეთ ხელიდან ხერხი და ნაჯახი, ჩამოგვეშლება, წაგვექცევა სვანეთი, - გვითხრა სტუმარმა დამშვიდობებისას.

ძირგამოხერხილი სვანეთი - ფრაზა, რომელიც ამ წერილს სათაურად მივეცით, ჩვენს სტუმარს ეკუთვნის…

„საერთო გაზეთი“

მეტის ნახვა
11-07-2018, 17:30


წინასიტყვაობის მაგიერ

ამასწინათ გურიაში ვიყავით თანამშრომლის დედის ორმოცზე.

საოცარი სილამაზისაა გურია, მაგრამ ამ საოცარი სილამაზის მხარეში კიდევ უფრო საოცარი სილამაზისაა ჩოხატაური – გურიის მიკროშვეიცარია და ამ მიკროშვეიცარიაში ჩადგმული კიდევ ერთი საოცრება – სოფელი ხიდისთავი.
სასაფლაოზე გასვლის შემდეგ, წესისამებრ, სუფრა გაიშალა.
სუფრასთან ასამდე კაცი იჯდა – სულ ასაკოვანი ადამიანები.

– ახალგაზრდები რატომ არ ჩანან? – გავიკვირვეთ.

– ახალგაზრდები თხილის და ჩაის საკრეფად არიან თურქეთში გადასული, ზოგიც ევროპაშია, ზოგიც რუსეთში, ზოგი – ამერიკაში. მოხუცებიღა დავრჩით, ნენა და ჩვენც მივდივართ ნელ-ნელა "საზღვარგარეთ"… ვის უნდა დარჩეს ეს ქვეყანა, არ ვიცი. – ასეთი იყო პასუხი ჩვენს კითხვაზე.

მხოლოდ გურიაში არ არის ასეთი მდგომარეობა – მთელ საქართველოში ასეა – ახალგაზრდები მასობრივად მიდიან ქვეყნიდან.
ერთი სოციოლოგიური გამოკითხვის მონაცემები ვნახე ამასწინათ – 800 გამოკითხული ახალგაზრდიდან თითქმის ას პროცენტს საზღვარგარეთ სურს განათლების მიღება, ხოლო 80 პროცენტი უკან დაბრუნებას არ აპირებს.

მართლაც ვის ვუტოვებთ ამ ქვეყანას, განგების მიერ ბოძებულ სამოთხეს, რომელიც ვიღაც-ვიღაცებს რატომღაც ჯოჯოხეთად ეჩვენებათ და თავქუდმოგლეჯილი გარბიან აქედან.

რედაქციაში დაბრუნებული თორმეტი წლის წინათ გამოქვეყნებულ ერთ ჩემს წერილს გადავაწყდი, რომელშიც ზუსტად იმ უმტკივნეულეს თემაზეა ლაპარაკი, რომელზეც ახლა გესაუბრეთ.
ყველაზე სამწუხარო ის არის, რომ ამ თორმეტი წლის განმავლობაში უკეთესობისკენ არაფერი შეცვლილა და ქვეყნის დაცარიელების შემაძრწუნებელი პროცესი გრძელდება.

სად გარბიხართ, ქართველებო?

კოდორის ხეობაში ჩატარებული "ძლევამოსილი" სპეცოპერაციის შედეგად საქართველოს ხელისუფლებამ ორი მონა გაათავისუფლა, სამაგიეროდ, ავსტრიის პოლიციამ 52 ქართველი დაიჭირა, რომლებიც საქართველოდან მონობას გაექცნენ, უფრო ზუსტად, მონობის საძიებლად გაიქცნენ, ოღონდ მაძღარი მონობის საძიებლად.

"აღსდექ, კრულვითა დაღდასმულო,
ქვეყანავ, მშიერ მონების.
საბედისწერო ომში გვიწვევს
დღეს აღშფოთება გონების".

როდინდელი ლექსია ეს და ახლა, ოცდამეერთე საუკუნის დასაწყისში, თავისუფალ და დამოუკიდებელ საქართველოში რამ გამახსენა?
ის ორი მონა, კოდორის ხეობაში რომ აღმოაჩინეს, ლუკმაპურის შოვნის სურვილმა აიყვანა იქ, კოდორში.
კოდორი იყო მათი ავსტრიაც და ჰოლანდიაც – რა ექნათ, უფრო შორს ვერ წავიდნენ…

– ორი მონა გავათავისუფლეთ, ორი მონაო – აცმუკდნენ და აჭყლოპინდნენ ხელისუფლების წარმომადგენლები და რაც კი ტელეკამერები იყო, ამ ისტორიული ფაქტის აღსაბეჭდად მიმართეს.

ამ ხელისუფლებას რომ ორი კაცის მონობა გაუკვირდება – ლამის მთელი საქართველო დაიმონეს და ორი მონა გინდ იქით იყოს, გინდ – აქეთ.
ათასობით და ათიათასობით ადამიანს რომ დაამშევ, მერე წყალწყალა სუპს რომ დაუდებ წინ და თანაც თავს იწონებ: ერთი მნახეთ, რა გულმოწყალე, რა კეთილი ბატონი ვარ, როგორ ვზრუნავ ჩემს საცოდავ მონებზეო, – ეს რაღაა, თუ არა მონათმფლობელობის აგიტაცია-პროპაგანდა, ბატონყმობის რაღაც ახალი, ცინიზმამდე და მარაზმამდე აყვანილი ფორმა?

მშიერი მონების ქვეყანა და მშიერი მონების სევდიანი და სასოწარკვეთილი ქვეყნის ბედნიერი, სახეგაბადრული, მაძღარი და გაყეყილი ხელისუფლება, რომელიც გგონია, რომ სადაცაა დააბოყინებს და თავზე გადაგასხამს ჯერ კიდევ მოუნელებელ საქართველოს.

***

რამდენი ადამიანია წასული საქართველიდან მაძღარი მონობის საძიებლად? ზუსტი სტატისტიკა არ არსებობს (არ უნდათ, რომ არსებობდეს და იმიტომ), თუმცა ამბობენ, რომ სადღაც მილიონნახევრამდე, შეიძლება ასი ათასით მეტი, შეიძლება ასი ათასით ნაკლები.
კი მაგრამ, რამდენი ადამიანი ცხოვრობს სულ საქართველოში?

ამბობენ, ოთხმილიონნახევარი, შეიძლება ასი ათასით მეტი, შეიძლება ასი ათასით ნაკლები.
ამ ასი ათასს ისე იტყვიან, თითქოს საქმე ას ქათამს ან ას გოჭს ეხებოდეს.

ორმილიარდიანი ჩინეთი ახერხებს ზუსტად დათვალოს თავისი მოსახლეობა, ჩვენ ოთხი თუ ხუთი მილიონის დათვლა ვერ მოგვიხერხებია?

ვერ მოგვიხერხებია იმიტომ, რომ არც იმ ხელისუფლების ინტერესებში შედიოდა და არც ამ ხელისუფლების ინტერესებში შედის ამის გაკეთება.
ქვეყანაში, სადაც არჩევნების დროს მკვდრები ცოცხლდებიან და ცოცხლები ქრებიან, ზუსტი სტატისტიკა ხელის შემშლელი ფაქტორია.
არეულ-დარეული, ერთმანეთში ალუფხული დავთრით ცდილობდნენ და ცდილობენ ღმერთის მოტყუებას საქართველოს ძველი და ახალი პატრონები და ბატონები.

შემაძრწუნებელი სანახავია გოგორიშვილების და მისთანების კალმით გადადღაბნილი ეს დავთარი – გადაფხეკილი, გადაშლილი, ათჯერ ჩასწორებული და გადასწორებული დოკუმენტი, მონათა სია, ქართველთა გაბითურების ამაზრზენი მოწმობა.

– ზედმეტი ხომ არ მოგვდის, ძალიან ბევრს რომ არ ვხოცავთ, ძალიან ბევრს? – შეჰბედეს თურმე ლენინს, როდესაც რევოლუციის მსხვერპლთა რიცხვმა რამდენიმე მილიონს გადააჭარბა.

– რა მოხდა მერე, ნიკოლოზს თვლით კი არ ჩაუბარებია ჩემთვის რუსეთი, – მოსწრებულად მიუგო პროლეტარიატის ბელადმა.
რამდენი ვიყავით ქართველები ამ ოცდაათიოდე წლის წინათ და რამდენი ვართ ახლა?

ამ კითხვაზე პასუხს ვერავინ გაგვცემს – არც შევარდნაძეს გადმოუბარებია თვლით სამოქალაქო ომით გაპარტახებული საქართველო და არც სააკაშვილს მიუთვლია მისგან მისხალ-მისხალ, იმანაც ის გადააბარა სოროსს, რაც წინამორბედმა გადმოულოცა – დაუთვლელად, ბითუმად, "ოპტომ".
ნახირს ითვლიან, ცხვრის ფარას ითვლიან და ისე აბარებენ მწყემსები ერთმანეთს.

ქართველებს არ ითვლიან – ჯოგად, ბრბოდ, მასად, "კუჩად" გადმოლალავენ ხოლმე ახალი "მწყემსები" თავიანთ საჩეხში.
რამდენი ვართ დღეს ქართველები?

რამდენი ვართ და, რამდენიც ვიყავით, იმას მინუს რუსუდან გუგუსიანი, მინუს ამირან რობაქიძე, მინუს სანდრო გირგვლიანი, მინუს ნავთლუღის ბაზრობასთან დახვრეტილი სამი ბიჭი, მინუს საკნებში ჩახოცილი შვიდი პატიმარი, მინუს ყველა ის ადამიანი, ვინც ამ ყოფას ვერ გაუძლო და თავი მოიკლა, მინუს ყველა, ვინც საზღვარგარეთ გაიქცა და იქ დალია სული მარტოობაში, სიღატაკეში, მონობაში, სამშობლოსა და ახლობლების ნატვრაში.

90-იან წლებამდე უკან თუ დავიხევთ და იქიდან დავიწყებთ ათვლას, მაშინ რამდენი ვართ და რამდენიც ვიყავით, იმას მინუს ზვიად გამსახურდია, მერაბ კოსტავა, ჟიული შარტავა, გია აბესაძე, ვოვა ვეკუა, ზურაბ ჭავჭავაძე, ირაკლი გოცირიძის ორი ვაჟი, გურამ შარაძე და მისი ვაჟები, მანანა გიგინეიშვილის ვაჟი, ჭაბუა ამირეჯიბის ვაჟი, ამირან კალაძე, გოჩა ესებუა, სოსო სიგუას დედა, რომელიც შვილის პოლიტიკური შეხედულებების გამო საკუთარ სახლში მხეცურად აწამეს და მოკლეს…

რამდენი ვართ და რამდენიც ვიყავით, იმას მინუს ძმათამკვლელ ომში დახოცილი გამსახურდიას ჯარისკაცები და კიტოვანის გვარდიელები, `მხედრიონელები~ და სახალხო მოლაშქრეები, ყველა ქართველი, ვინც ან ერთმანეთს, ან მტერს შეაკვდა, სოხუმთან თუ ტამიშთან, ცირკთან, დიდუბის მეტროსთან, კოდორის ხეობაში, წალენჯიხაში, ხობში, კახეთში, იმერეთში…

საქართველოს ბოლო ათწლეულების ცხოვრება მინუსების უსასრულო, გრძელზე გრძელი ბილიკია – ბილიკი არყოფნისკენ, ბილიკი საერთო აკლდამისკენ, ბილიკი უფსკრულისკენ.

– წარმატებული ოპერაცია იყო, ერთი გუგუსიანი დაიღუპა და ისიც შემთხვევით, – ამბობენ ხელისუფალნი.

იქ, სადაც ერთი ადამიანის სიცოცხლე არაფრად უღირთ, არაფრად უღირთ ათასების სიცოცხლე, ასიათასების სიცოცხლე.
ათასიც და ასი ათასიც ერთისგან შედგება და როცა ათასს და ასი ათასს ერთი აკლდება, იქ აუცილებლად ირღვევა ღვთის მიერ დაწესებული დიდი ჰარმონია.
– საქართველოს მინუს ეს ხელისუფლება უდრის გადარჩენას! – წავიკითხე ამასწინათ ერთ კედელზე მიწერილი.
ჩვეულებრივი კედელი იყო, აშკარად დილეტანტი კალატოზის მიერ აცაბაცად ამოყვანილი, ბათქაშჩამოცვენილი, გაქუცული.
მართლაც ერთი ჩვეულებრივი კედელი იყო, ოღონდ არაჩვეულებრივი შინაარსის…

***
– ქვეყანაში ეკონომიკური ზრდის მაჩვენებლები არნახულად იზრდება, ამას ადასტურებს მსოფლიო ბანკის მონაცემებიო, – გადარეულია სიხარულისგან პრეზიდენტი სააკაშვილი.

მელამ თავისი კუდი მოიყვანა მოწმედო, სწორედ ამაზეა ნათქვამი.

ქვეყანაში ეკონომიკური ზრდა თუ აღმავალი გზით მიდის, ეს შვიდასი ათასი უპოვარი და ღატაკი საიდან, თქვე უღმერთოებო?
შვიდასი ათასი ლუმპენპროლეტარი, მათხოვრის დონეზე დასული, არასმქონე ქართველი.
კი მაგრამ, სულ სამი მილიონი ვართ დარჩენილი (მილიონნახევარი საზღვარგარეთაა) და ამ სამი მილიონიდან შვიდასი ათასი თუ ლუმპენპროპლეტარია, მაშ ვინ ცხოვრობს უზრუნველად ამ `ბედნიერ~ საქართველოში?

არ დაგავიწყდეთ, რომ ღატაკებად მხოლოდ ისინი ითვლებიან, რომლებსაც სახლში ტელევიზორი და მაცივარიც კი არა აქვთ, ხოლო დანარჩენები – ტელევიზორ-მაცივრიანები, მაგრამ უმუშევრები, უსახსრონი, მშივრები – უზრუნველყოფილთა კატეგორიას მიეკუთვნებიან.
თუ გაქცევის თავი გაქვს, ასეთი ქვეყნიდან უნდა გაიქცე, აბა, რა უნდა ქნა?

თუმცა სად გაიქცევი, ამათ ისეთი გრძელი საცეცები აქვთ, ავსტრალიის თუ ახალი ზელანდიის რომელიმე ფერმაში თხის წველის დროს ჩაგავლებენ.

***

"სჯობს მონობაში გადიდკაცებულს, თავისუფლების ძებნაში მკვდარი" – ესეც როდინდელი ლექსია, მაგრამ იმდენად თანამედროვეა, გეგონება, აგერ, ახლახან, ნოღაიდელის მთავრობის მორიგი სხდომის მოსმენის შემდეგ დაიწერა ცხელ გულზეო.

მაძღარ მონობას ეძებენ-მეთქი, ვთქვი ზემოთ. თუმცა ეს ფრაზა სხვარანირადაც შეიძლება ითქვას: – მონობას კი არა, თავისუფლებას ეძებენ საკუთარი სახლ-კარიდან აყრილი ქართველები, თუმცა თავისუფლების ძებნაში კვლავ მონის უღელში ყოფენ თავს, რადგან ქართველებისთვის საქართველოს გარეთ თავისუფლება მაინც ტყვეობაა, მაინც მონობაა.

ასეთ ვარსკვლავზეა ქართველი კაცი დაბადებული, ასეთი ზნე და ხასიათი აქვს – ახალ ნიადაგს ვერ ეგუება – "გადარგვას" არ ექვემდებარება.
მეორე თვისებაც აქვს ქართველს – ხშირად მონობაში გადიდკაცებაზე უარს არ ამბობს და მერე მტრისას, ეს მონობაში გადიდკაცებული თავის სისხლსა და ხორცს რომ მოუტრიალდება, რათა პატრონს ერთგულება დაუმტკიცოს და თავი მოაწონოს.
ჩვენ გადიდკაცებული მონების მონები ვართ, ყმების ყმები.

ის რა კაცია, ვინც სხვა კაცის კაცის კაცია? იმას, როცა მოესურვებათ, მაშინ ამოშლიან კაცთა სათვალავიდან, როცა მოუნდებათ, ისევ ჩაწერენ…
მბრძანებლის, ზედამხედველის სტატუსით მოვლენილი სხვისი მონები სხვებს ვერ გაათავისუფლებენ.
თავისუფლება უმაღლესი, უზენაესი ღირებულებაა და მას დასარიგებლად და გასაცემად მონებს არავინ მიაშავებს.

***

სად გარბიხართ, ქართველებო?

დიდგორიდან არ გაქცეულხართ, ბასიანიდან არ გაქცეულხართ, დიდი თურქობის დროს არ გაქცეულხართ, არაბობის და მონღოლობის დროს არ გაქცეულხართ და რაღა "მოქკავშირისა" და "ნაცმოძრაობის" დროს შეგიჩნდათ დამღუპველი შიში?

სად გარბიხართ, ქართველებო?

სხვა საქართველო არსად არის, სხვა საქართველოს ვერსად ნახავთ.

აბა, სად გარბიხართ, სად მიეშურებით, სად მიიჩქარით?

უცხოელებმა თვითონ ზიდონ თავიანთი ღამის ჭურჭელი, თქვენ კი თქვენი ჯვარი ზიდეთ!!!

მეტის ნახვა
8-07-2018, 18:00


ჭუბერში, მდინარე ნენსკრას ადიდების შედეგად კიდევ ერთი საცხოვრებელი სახლი ჩამოინგრა, რომელიც ადგილობრივ ფრიდონ ცინდელიანს ეკუთვნის. ინფორმაციას 1tv ავრცელებს.

ოჯახის წევრებმა მეზობლებისა და მაშველების დახმარებით სახლიდან ნივთების ნაწილის გამოტანა მოასწრეს. საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან იძულებით გადაადგილებულ პირთა, ლტოლვილთა და განსახლების მინისტრი სოზარ სუბარი აცხადებს, რომ ჭუბერში სტიქიის შედეგად სულ 21 სახლი დაზიანდა, მათგან 7-9 მძიმე მდგომარეობაშია. 

imedinews-ის კორესპონდენტის ცნობით, ხეობაში წვიმამ იმატა, რამაც მდინარე ნენსკრას ადიდება გამოიწვია. ამ წუთებში, უსაფრთხოების მიზნით,  ელექტროგადამცემ ბოძებს ხსნიან.  სტიქიის ზონაში გაწმენდითი და ნაპირსამაგრი სამუშაოები მიმდინარეობს.

გარემოს ეროვნული სააგენტოს სპეციალისტების განმარტებით, სტიქიის ადგილზე 8-9 ივლისს ნალექების ინტენსივობა მნიშვნელოვნად შესუსტდება.
5 ივლისის სტიქიის შედეგად სოფელი ჭუბერი გზის მთავარ მაგისტრალს მოწყდა.

სტიქიის ზონაში მთელი ღამის განმავლობაში მუშაობდნენ საგანგებო სიტუაციების მართვის სამსახურის  მაშველები.  ადგილზე მობილიზებული იყო მძიმე ტექნიკა, ასევე ცოცხალი ძალაც. განხორციელდა მოსახლეობის ევაკუაცია.


 

მეტის ნახვა
6-07-2018, 17:00


ერთმა კინორეჟისორმა ცოფები ჰყარა ამასწინათ – კაცი, რომელიც მე მარჩენს და სიბერის ხვედრს მიმსუბუქებს, გაუნათლებელი კაციაო.
როცა სხვას ეძახი გაუნათლებელს, ეს იმას ნიშნავს, რომ საკუთარ თავს ძალიან განათლებულად თვლი, თუმცა ნამდვილად განათლებული ადამიანი არ იკადრებს, რომ სხვას გაუნათლებელი დაუძახოს.


განათლებული ადამიანი რომ იყო, ამისთვის სულაც არ არის საკმარისი, ბევრი წიგნი გქონდეს წაკითხული, ბევრი ფილმი, ბევრი გამოფენა გქონდეს ნანახი, ფლობდე ბევრ ინფორმაციას, კარგად ერკვეოდე სხვადასხვა საკითხებში დ ა. შ.
სიტყვა განათლება სიტყვა სინათლიდან მოდის, სინათლეა მისი ფუძე და საწყისი.
განათლებული ადამიანი ის არის, ვინც შიგნიდან არის გასხივოსნებული და განათებული არა მარტო ცოდნით და ინტელექტით, არამედ სიკეთით, თავმდაბლობით, უბრალოებით, მოყვასისადმი სიყვარულითა და თანადგომით.

ამ ნიშნით და ამ საზომით სწორედ ის ადამიანი არის განათლებული, ვისაც გაუნათლებელი დაუძახა თავად როყიო და უკმეხმა კაცმა.
სამწუხაროდ, ჩვენი საზოგადოების ერთ ნაწილს, რომელსაც შემოქმედებითი ინტელიგენცია ჰქვია და რომელიც განათლებულად მიიჩნევს საკუთარ თავს, ერთ ცუდ, აშკარად პლებეურ-პროვინციალურ თვისებას ვამჩნევ.

ეს ადამიანები, რომლებსაც ზედმეტად აღმატებული წარმოდგენა აქვთ საკუთარ თავზე და საკუთარ ღვაწლზე, ზოგჯერ ზემოდან დაჰყურებენ დანარჩენებს და თვლიან, რომ მათ იმხელა დამსახურება აქვთ ქვეყნისა და ხალხის წინაშე, რომ ყველანაირ პრივილეგიას იმსახურებენ, მათ შორის, იმსახურებენ იმასაც, რომ ვინმე კეთილშობილმა და ქველმოქმედმა ადამიანმა თვეში ზოგს 3000 ლარი უხადოს სტიპენდიის სახით, ზოგს 4000, ზოგს — 5000, თუმცა ამის გამო ისინი მადლიერებიც არ არიან, რადგან თვლიან, რომ მათ ეკუთვნით, ეს მათ დაიმსახურეს ერის წინაშე.

ზოგიერთს მართლაც შეიძლება ჰქონდეს გარკვეული დამსახურება ერის წინაშე, მაგრამ როცა მთელი ერის ნაცვლად, მთელი ერის მაგიერ ერთი კაცი აკეთებს მთელი ერის გასაკეთებელს და საკუთარი ჯიბიდან სოლიდურ სტიპენდიას გიხდის ყოველთვიურად, თანაც ისე, რომ მას ამის არანაირი ვალდებულება არ აქვს, ასეთ კაცს რატომ უნდა მოექცე უდიერად და უმადურად?
მხოლოდ ეს ერთი უმადური ადამიანი რომ იყოს გამონაკლისი, ეს ამბავი, ალბათ, სალაპარაკოდაც არ ღირდა, მაგრამ ასეთები სხვაც ბევრი რომ არის, ამას რა ვუყოთ და ამას რა დავარქვათ?

უმადურობა მთავარ ნაციონალურ მახასიათებლად ხომ არ გვექცა შემთხვევით?
ეს ეგრეთწოდებული ელიტა, რომელმაც ჯერ კიდევ კომუნისტების დროს მოასწრო გარყვნა და მორალური დეგრადირება, დღემდე ძველი ინერციით აგრძელებს ცხოვრებას და პრივილეგიებს ითხოვს.

დამსახურებაზე ვსაუბრობდით ზემოთ. სხვა დამსახურებათა შორის ერთი დიდი "დამსახურებაც" არ უნდა დავუვიწყოთ ამ პატივცემულ ელიტას.
სწორედ ეს ელიტა აღმოჩნდა მთავარი იდეოლოგიური მაპროვოცირებელი იმ უბედურებისა, რომელიც სამოქალაქო დაპირისპირების სახით თავს დაატყდა ქვეყანას გასული საუკუნის 90-იან წლებში.

მათ ლომის წილი აქვთ შეტანილი დამოუკიდებლობის გზაზე ახლადფეხადგმული საქართველოს დამარცხებასა და გაპარტახებაში. 
აი, ამ "დამსახურების" გამო ითხოვთ თქვენ, პატივცემულებო, პრივილეგიებს, კომფორტს, სტიპენდიებს, ჯილდოებს?
"უწიგნური" და "გაუნათლებელი" რომ აგიკვიატებიათ, იქნებ ზვიად გამსახურდიაც უწიგნური და გაუნათლებელი იყო, რუსების მიერ ნაჩუქარი ტანკებით და ბეტეერებით რომ მიადექით დასამხობად და მასთან ერთად დამოუკიდებელი საქართველოც რომ დაარბიეთ და დაიპყარით?

ვინმეს წიგნიერება თუ უწიგნურობა კი არ გაინტერესებთ თქვენ, თქვენი პირადი კეთილდღეობა გაწუხებთ მხოლოდ და ამ კეთილდღეობას თუ რაიმე საფრთხე დაემუქრება, მზად ხართ მთელი ქვეყანა დალეწოთ და გააცამტვეროთ, ოღონდ მუდმივად ზედაპირზე იტივტივოთ.
90-იან წლებში ზუსტად ეს საფრთხე იგრძნეს ამ ე.წ. ელიტარებმა – შეიძლება დამოუკიდებელ და თავისუფალ საქართველოში ფასეულობათა გადაფასება მომხდარიყო და საბჭოთა იმპერიის ერთგული მსახურებისთვის ბოძებულ მათ ყალბ დიდებას წყალი შედგომოდა.

სწორედ ამიტომ აისხეს იარაღი, მკვლელების, ბანდიტების, ყაჩაღების, ნარკომანების გვერდით დადგნენ და მათთვის საბედისწერო ეს საფრთხე აღკვეთეს.
თუ საჭიროება დადგა, ისინი ახლაც ასე მოიქცევიან და ზუსტად ისე დაუპირისპირდებიან ნებისმიერ პიროვნებას, ნებისმიერ ხელისუფლებას, ვინც მათ კეთილდღეობას საფრთხელ შეუქმნის.

ამ ელიტამ ღალატს გაუგო გემო და ახალი პატრონის გულის მოსაგებად ისე ადვილად და თვალის დაუხამხამებლად გაყიდის თავის ძველ კეთილისმყოფელს, ნერვი არ შეუტოკდება.

სიკეთის ღირსეულად მიღება და დაფასებაც ისეთივე ღვთიური მადლია, როგორიც სიკეთის გაღება.
თუ ამ ჭეშმარიტებას ადამიანები ვერ მიხვდებიან და ვერ გააცნობიერებენ, მაშინ სიკეთის ქმნაც ისეთივე უაზრობა ხდება, როგორც ღორებისთვის მარგალიტების დაყრა.

ვახტანგ ხარჩილავა

მეტის ნახვა
29-06-2018, 12:30


საზოგადოებისა და ექსპერტთა ნაწილს მიაჩნია, რომ პრემიერის თანამდებობიდან წასვლისა თუ გაშვების მიზეზი UNISEF-ის საგანგაშო დასკვნაში იმალება, ნაწილი კი დარწმუნებულია, რომ დასკვნა პრემიერის წასვლის ერთ-ერთი და არა ერთადერთი მიზეზია. ამ და სხვა თემებზე საინტერესო მოსაზრებები გაგვიზიარა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის თანამშრომელმა, თუმცა, გარკვეული მოსაზრებების გამო, გაზეთში ვინაობის გამხელისგან თავი შეიკავა.

– სამწუხაროდ, IUNISEF-ის კვლევის შედეგები არ გამკვირვებია და ვეცდები ვხსნა, რატომ.. განათლება და მეცნიერება ნებისმიერი განვითარებულ სახელმწიფოსა თუ საზოგადოების მთავარი, მამოძრავებელი ძალაა. ამ ძალას თუ დაამუხრუჭებ ან პოლიტიკურ პროცესებს დაუქვემდებარებ, ერის ეკონომიკა მუდმივად სამომხმრებლო და დაბალი შემოსავლებისთვის იქნება განწირული. ადამიანად და პიროვნებად რომ შედგე, უფლის მიერ მონიჭებული გონი შენი ღვაწლმოსილი მეცნიერების შექმნილი ცოდნით უნდა დატვირთო და გაამდიდრო. დღეს კი ქვეყნის მთავარ უნივერსიტეტს ამ ცოდნის გადამცემიც არ ჰყავს.

– რატომ? უნივერსიტეტში პროფესორ-მასწავლებელთა დეფიციტია?

– სამწუხაროდ, უნივერსიტეტს მართავს რექტორი, რომელიც არავის აურჩევია და მისი მოსვლის შემდეგ უნივერსიტეტი გეომეტრიული პროგრესიით განადგურებისკენ მიექანება. 1918 წელს კავკასიის რეგიონში გახსნილი პირველი უნივერსიტეტის დიდი დამფუძნებლებიც კი ცდილობდნენ პოლიტიკური მმართველობისგან დისტანცირებას, დღეს კი ჯავახიშვილის უნივერსიტეტი მთლიანად პოლიტიკური გავლენის ქვეშაა. გიორგი შარვაშიძე უნივერსიტეტში არავის გააჭაჭანებს, თუ პირწავრდნილი ნაციონალი არაა და ეს ოცნებამაც მშვენივრად იცის. გენიალურად ბრძანა უნივერსიტეტის ყოფილმა რექტორმა ვლადიმერ პაპავამ — ბატონმა ბიძინამ სააკაშვილი კი არ მოგვაშორა, დაგვაშორაო. ყველა დეკანი და დეკანის მოადგილე ნაციონალია და საათები მათი ბრძანებით ნაწილდება. აკადემიურ ბაზარს მთლიანად ნაციონალური მოძრაობა აკონტროლებს და ნაციონალი თუ არ ხარ, ილია ვეკუაც რომ იყო, ლექციაზე არავინ შეგიშვებს. უნივერსიტეტის სასწავლო დეპარტამენტს „გაქანებული ნაციონალი“ დალი კანდელაკი ხელმძღვანელობს. ისტორიას არ ახსოვს, რომ ერთი დოქტორანტის მქონე პროფესორს კათედრა შეუქმნან, მაგრამ ნაციონალ კანდელაკს კათედრაც შეუქმნეს და სადოქტორო საბჭოც ჩააბარეს.

შარვაშიძის რექტორობის პერიოდში უნივერსიტეტში ნაციონალები ისე აღზევდნენ, როგორც არასდროს, სამაგიეროდ, კატასტროფულად ეცემა სტუდენტთა ცოდნის დონე. შარვაშიძე უნივერსიტეტში დიდი რიხით მოვიდა, ამას ვიზამ, იმას ვიზამო და საბოლოოდ რიგ კორპუსებში ტუალეტების გარემონტებას დაჯერდა. არადა, რექტორის და მართვის სამენეჯერო საკითხებში ტუალეტების მოწესრიგება არასოდეს შედიოდა. უნივერსიტეტს ჰქონდა სამეურნეო განყოფილება, რომელსაც ახლა ლოჯისტიკა ქვია და ასეთ საკითხებს ის აგვარებდა. ვიღაცამ ადეკვატური პროექტი დაწერა, განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს ინფრასტრუქტურის სააგენტოში წარადგინა და სახელმწიფომ დააფინანსა. ესაა და ეს. ციცერონმა ბრძანა, რომ ისტორია ცხოვრების საუკეთესო გაკვეთილია და ამ დროს ქვეყნის მთავარ უნივერსიტეტში ისტორიას არ ასწავლიან. რა გასაკვირია, რომ ასეთ ვითარებაში ჩვენი საუნივერსიტეტო სივრცე სტუდენტს საერთაშორისო ბაზრის შესაბამისი ცოდნის უმცირეს ნაწილსაც ვერ აძლევს? ალბათ, სწორედ ეს იყო ვლადიმერ პაპავას თანამდებობიდან გაშვების მთავარი მიზანი, რაშიც ყოფილ პრემიერს ლომის წვლილი მიუძღვის.

– პაპავა თანამდებობიდან სტუდენტების საპროტესტო აქციების შემდეგ გადადგა. კვირიკაშვილი რა შუაშია?

– დავიწყებ იმით რომ სტუდენტების აქცია, რომელსაც კვირიკაშვილმა მხარი დაუჭირა, მთლიანად მართული პროცესი იყო. თუ გახსოვთ, სტუდენტებმა ორი დაჯგუფება შექმნეს: „აუდიტორია 115“, რომელსაც სწორედ კვირიკაშვილი აკონტროლებდა და თვითმმართველობა, სადაც ყველა სტუდენტი ნაციონალია. ისტორიას არ ახსოვს, რომ ჰარვარდის, კემბრიჯის ან სხვა რომელიმე უმაღლესი სასწავლელის ხელმძღვანელთან პრემიერ-მინისტრი ან კონგრესმენი გაუფრთხილებლად მისულიყო, ჩვენთან კი სწორედ ასეთი რამ მოხდა. ვლადიმერ პაპავა თავის კაბინეტში მუშაობდა, როცა კვირიკაშვილმა კარი გაუფრთხილებლად შეუღო და რამდენიმე დღეში რექტორი, რომელიც უნივერსიტეტის ცხოვრებაში პოზიტიური მოვლენა იყო, თანამდებობიდან გადადგა. რაც შეეხება ბატონი შარვაშიძის გარექტორებას, ამაში ბევრი კლანი მონაწილეობდა. მათ შორის, განათლების სამინისტროდან, ხუბუას გარემოცვიდან და ა.შ. უნივერსიტეტის ღვაწლმოსილი მეცნიერები პირად საუბრებში იმასაც აღნიშნავენ, რომ ამ საქმეში მამა-შვილ გაბაშვილებსაც დიდი წვლილი მიუძღვით. ნებით თუ უნებურად, კვირიკაშვილიც ამ პროცესებში ჩართული აღმოჩნდა, თუმცა ეს ყოფილი პრემიერის ერთადერთი შეცდომა არ გახლავთ.

თავის დროზე, სწორედ მან დანიშნა განათლების მინისტრად ალექსანდრე ჯეჯელავა, რომელმაც ნაციონალების დროს უნივერსიტეტიდან უამრავი დამსახურებული პროფესორი გაუშვა. გამეღიმა, როცა ახალმა პრემიერ მინისტრმა განათლების სექტორის ფუნდამენტალური რეფორმის შესახებ ისაუბრა.. ლომაიადან მოყოლებული, განათლების სამინისტროში ყველა მნიშვნელოვან თუ უმნიშვნელო თანამდებობაზე ნაციონალები მუშაობენ და რომელ რეფორმებზე და ცვლილებებზე შეიძლება საუბარი? თანამედროვე სამყარო ფუნდამენტალურ მეცნიერებებზე დგას, ესენია: ფიზიკა, მათემატიკა, ბიოლოგია და კომპიუტერული ტექნოლოგიები. ამ დროს, ჩვენი სახელმწიფო მათემატიკაში, ფიზიკაში და ქიმიაში 100 სტუდენტს ვერ იღებს, იმიტომ, რომ არ გვყავს 100 ბავშვი, რომელიც უნარების როდენობრივ ნაწილში 44 ქულს მიიღებს. სამწუხაროდ, განათლების მინისტრი, რომელიც მექანიკა-მათემატიკის დოქტორი გახლავთ, ამ ვითარებას ისევე მშვიდად უყურებს, როგორც სამინისტროში ნაციონლების სიმრავლეს, რაც „ქართული ოცნების“ ფიასკოდ მიმაჩნია. 

– 2017 წლის ივლის-აგვისტოში ჩატარებული კვლევის მიხედვით, სიღარიბის ზრდა გამოწვეულია ეკონომიკური ზრდის შენელებული ტემპით და გაზრდილი სამომხმარებლო ფასებით. როგორ ფიქრობთ, კვირიკაშვილი ამ დასკვნას გადააყოლეს?

— ჩემი აზრით, კვირიკაშვილის წასვლა თუ გაშვება დასკვნასთან პირდაპირ კავშირშია. UNISEF-მა გვითხრა, რომ საქართველოში ბავშვები შიმშილით იხოცებიან. გვითხრა, რომ ჩვენი ბავშვების უდიდესი ნაწილი დღეში 3 ლარზე ნაკლებს მოიხმარს, რაც სომალის, გუანტანამოს და ამ ტიპის ქვეყნებში მცხოვრები ბავშვების მდგომარეობას უტოლდება. ანგარიშის თანახმად, 21-ე საუკუნეში საქართველოს უამრავი რეგიონი ვერ პასუხობს ელემენტალურ საყოფაცხოვრებო სტანდარტს. 
წარმოიდგინეთ, აფრიკულ სომალიში, რომელიც საქართველოზე ჩამორჩენილი ქვეყანა გვგონია, ჩვენზე მაღალი ყოფითი კულტურა აქვთ, რადგან მეტ-ნაკლებად სამართლიანი განაწილება იციან. ჩვენთან მინისტრთა კაბინეტს და სახელმწიფო სექტორში დასაქმებულ ადამიანებს ასტრონომიული ხელფასები და პრემიები აქვთ, იმ ხალხს კი ვისი გადახდილი ფულითაც საჯარო სექტორი საზრდოობს, შიმშილით სული ძვრება. თუ ევროპისკენ მივდივართ, ამ ხალხმა ბრიტანეთის ისტორია წაიკითხოს, საფრანგეთისა და გერმანიის ისტორია წაიკითხოს და ბისმარკის მოღვაწეობას გაეცნოს. 

რუსულ-ამერიკული ძალა, რომელიც თანამედროვე ლიბერალურ იმპერიას ქმნის, თამაშის წესებს გვკარნახობს და ანადგურებს ჩვენს სახელმწიფოებრიობას. თუ დავაკვირდებით, ყველაფერი „ხელის გულზე“ დევს.. „ვნეშტორგბანკმა“, რომელიც რუსული უშიშროების ბანკი გახლავთ, „გაერთიანებული ქართული ბანკი“ შეიძინა და იმის ბაზაზე „ვითიბი ბანკი“ შექმნა.

ნაციონალების დროს ყველა რენტაბელური, ლიკვიდური კომპანია რუსების ხელში აღმოჩნდა და გასაკვირი არაა, რომ ტერიტორიებიც მისცეს. თანაც, 2008 წლის ომის შემდეგ რუსეთმა და საქართველომ დასავლეთიდან 5 დღეში 4 მილიარდი დოლარი მიიღეს, რაც ცოტა არაა..

– აგვისტოს ომის შემდეგ საქართველომ, როგორც ომით დაზარალებულმა ქვეყანამ 4,55 მილიარდი დოლარის დახმარება ნამდვილად მიიღო, მაგრამ დასავლეთს რუსეთისთვის დახმარება არ გაუგზავნია..

– ფაქტია, ეს ფული ხალხს რომ მოხმარებოდა, ქვეყანაში მოშიმშილე ბავშვები და მოხუცები არ გვეყოლებოდა და „იუნისეფი“ ზემოთ ხსენებულ დასკვნას არ დაწერდა. ეს მილიარდები იმ ბიზნეს-სექტორში დაილექა, რომლის მნიშვნელოვანი ნაწილი რუსების ხელშია. ცალკე სასაუბრო თემაა მედია. წარმოიდგინეთ, გაეროს ბავშვთა ფონდი ასეთ დასკვნას აქვეყნებს და ჩვენს ტელევიზიებში (მათ შორის, იმაშიც, ჩვენი ჯიბიდან რომ ფინანსდება), საბავშვო გადაცემებს და ბავშვთა პრობლემებზე საუბარს ვერ ნახავთ. ყველგან პრიმიტიული გართობა და რუსული თუ ევროპული მაუწყებლობების ბადიდან ამოღებული გადაცემების კალკები გადის. ეს არის სახელმწიფოს პროპაგანდული მანქანის ნაწილად ქცეული ტელებიზნესი, რომელიც მოსახლეობის აბსოლუტურ დაჩლუნგებას იწვევს. 

– წელს თქვენი უნივერსიტეტისთვის მნიშვნელოვანი წელია — სასწავლებელს აკრედიტაცია ელის და მთელ რიგ ფაკულტეტებზე აკადემიური პერსონალის შესარჩევი კონკურსებიც იწყება. რა შედეგებს ელით ერთი ან მეორე პროცესიდან?

– არავითარს! აკრედიტაციასთან დაკავშირებით მოსულები იყვნენ განთლების ხრისხის განვითარების ცენტრის ექსპერტები, რომლებიც აუცილებლად დადებით დასკვნას დაწერენ, რდგან ამ სსიპის სათვეშიც ნაციონალი თამარ სანიკიძეა და ესპერტებიც ნაციონალები იყვნენ. რაც შეეხება კონკურსებს, დარწმუნებული ვარ, რომ ამ კონკურსების შემდეგ ის სამარცხვინო პროფესორები, რომლებიც უნივერსიტეტში არიან, უფრო მაღალ აკადემიურ ხარისხებს მიიღებენ და ყველაფერი ისე დარჩება, როგორც აქამდე იყო. ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მდგომარეობაზე ყველაზე კარგად ერთი ფაქტი მეტყველებს — მსოფლიო დონის მეცნიერები, ცნობილი ფოლკლორისტი და ბიბლეისტი ზურაბ კიკნაძე და ენათმეცნიერი, თედო სახოკიას შვილიშვილი შუქია აფრიდონიძე ჩვენი უნივერსიტეტიდან ილიას უნივერსიტეტში გადავიდნენ, იმიტომ, რომ იქ მაღალი ხელფასებია. ილიაუნში მოღვაწეობს შესანიშნვი ფიზიკოსი გია მაჩაბელიც, რადგან ჩვენთან მოაზროვნე, განათლებული და ეროვნული სულის მქონე ადამიანების ადგილი აღარ დარჩა. არა მარტო უნივერსიტეტიდან, ქვეყნიდან ჩვენი მოქალაქეების ყველაზე კვალიფიციური, ყველაზე შრომისუნარიანი, ყველაზე მოაზროვნე და ენერგიული ნაწილი გადის. 

განვითარებული მსოფლიო ინფორმაციული და ქსელური ურთიერთობების ეპოქაში შევიდა. ასეთ მოცემულობაში ხელისუფლება მთლიანად ტრანსფორმირდება.. ელექტრონული მმართველობის დროს ვერტიკალი ინგრევა და ყველაფერი ჰორიზუნტალურ სიბრტყეზე გადადის. სამყაროს განვითარებული ნაწილი აქამდე მივიდა, ჩვენ კი ამის სიახლოვესაც არ ვართ, ამიტომ ხელისუფლებამ და ახალმა პრემიერ მინისტრმა ყველა საქმე უნდა გადადოს და განათლებას, განსაკუთრებით, სასკოლო განათლებას უნდა მიხედოს. ქვეყნის გადარჩენის გზა განათლებაზე გადის…

ნელი თორდია

მეტის ნახვა
22-06-2018, 10:00