_ რატომ მოხდა ის, რაც მოხდა? რატომ არიან ეს მოზარდები ასეთი აგრესიულები? ვინ არის დამნაშავე მომხდარში _ სკოლა? ოჯახი? საზოგადოება? რა ვქნათ, როგორ მოვიქცეთ, რომ ეს უბედურება არასოდეს განმეორდეს? _ აი, კითხვები, რომლებსაც გასულ კვირას მომხდარი ტრაგედიის შემდეგ შეძრწუნებული და შეშინებული საზოგადოება სვამს.

რა თქმა უნდა, უდიდესი ტრაგედიაა, რომ ამ შემზარავ ამბავს ორი მოზარდის სიცოცხლე შეეწირა, თუმცა ისიც არანაკლებ დიდი ტრაგედიაა, რომ იმ მოზარდების სახით, რომლებმაც თანატოლები დანებით დაჩეხეს, რამდენიმე მკვლელი შეემატა მკვლელთა არცთუ ისე მცირერიცხოვან რიგებს.
იმედია, გამოძიება ობიექტურად და მიუკერძოებლად გამოიკვლევს ყველაფერს და სიმართლეს დაადგენს, თუმცა ის ვერ დაადგენს და პასუხს ვერ გასცემს ერთ მთავარ კითხვას _ რა ხდება ამ ქვეყანაში, რა ხდება იმ საქართველოში, სადაც ხორავას ქუჩაზე დატრიალებული ტრაგედია სულაც არ გახლავთ ერთადერთი და გამონაკლისი შემთხვევა?

როგორც წერილის დასაწყისში ვთქვით, შეძრწუნებული და შეშინებული საზოგადოება მომხდარში გარკვევას ცდილობს და იმ მიზეზებს ეძებს, რომლებსაც შეიძლება ეს ტრაგედია გამოეწვია, ამ ძიებაში კი ხან მანდატურებისკენ იშვერს თითს, ხან მასწავლებლებისკენ, ხან შსს-სკენ და ა. შ.
მიზეზები მართლაც ბევრია, მაგრამ არის ერთი მთავარი მიზეზი, რაზეც არავინ ლაპარაკობს.

ხორავას ქუჩაზე მომხდარი ტრაგედია და კიდევ სხვა ტრაგედიები, არის ტრაგედია იმ ბავშვებისა, იმ მოზარდებისა, რომლებსაც ჩვენ, უფროსებმა, სამშობლო დავუკარგეთ და ის ნიადაგი გამოვაცალეთ, რომელზეც ადამიანი ადამიანად უნდა აღზარდოს და სრულფასოვან მოქალაქედ უნდა ჩამოყალიბდეს.
ძალიან ვთხოვ ყველას, ეს სიტყვები პოეტური შეფერილობის მაღალფარდოვან სიტყვებად არ ჩამითვალოთ.
სინამდვილეში სწორედ ეს არის რეალური მიზეზი იმისა, რაც ჩვენს გარშემო ხდება და რასაც ვერ უძლებს მოზარდის ჯერ კიდევ ჩამოუყალიბებელი ფსიქიკა.
ეს არის მორალურად და ფსიქიკურად ტრავმირებული თაობა, უსამშობლოდ, უეროვნებოდ, გრიგალის მიერ მიწიდან ამოგლეჯილ ხესავით უფესვოდ დარჩენილი თაობა, რომელსაც ვცდილობთ, არაფერი დავაკლოთ და შეძლებისდაგვარად მართლაც ყველაფერს ვაძლევთ, რისი გაღებაც შეგვიძლია, მაგრამ არ ვაძლევთ მთავარს _ იმის გაგებას და შეგრძნებას, ვინ არიან ისინი? ვისი გორისანი არიან? რა წარსულიდან, რა ტრადიციებიდან მოდიან და როგორები და რანაირები უნდა იყვნენ, რომ ყველა წოდებაზე, ყველა ტიტულზე აღმატებული, ღირსეული ადამიანის სხელი ერქვათ.

ვინმემ უთხრა, ვინმემ აუხსნა ამ ბავშვებს, რომ ქართველი კაცისთვის უდიდეს სირცხვილად, ლაჩრობად, არაკაცობად ითვლებოდა, თუ ვინმეს დანას დაარტყამდა?!

ასეთ კაცს მთელი საზოგადოება მოკვეთდა და ზურგს შეაქცევდა ხოლმე, როგორც უკანასკნელ ვიგინდარას და ნაძირალას.
ვინმემ უთხრა, ვინმემ აუხსნა ამ ბავშვებს, რომ ქართველ კაცს წარმოუდგენელ დაცემად მიაჩნდა, ერთ კაცს რამდენიმე ერთდროულად დასხმოდა თავს და ეცემა?!

არ გეგონოთ, რაღაც ძალიან შორეულ ამბებს ვყვებოდე _ სულ რაღაც ნახევარი საუკუნე გვაშორებს იმ დღიდან, როცა ერთმა არაკაცმა დანით მოკლა ერთი გამორჩეული თბილისელი ბიჭი, რამაც შოკში ჩააგდო იმდროინდელი თბილისის საზოგადოება, იმდენად არაქართული, იმდენად არათბილისური იყო ის, რაც მოხდა.

დღეს ასეთი ამბები ჩვეულებრივ მოვლენად იქცა, რომელიც კი გვტკივა და გვწყინს, მაგრამ არ გვიკვირს, იმდენად შევეჩვიეთ და შევეგუეთ ყოველივე ამას.
უფრო მეტიც, დღეს ვიღაცა ვიღაცას დანით რომ დაჭრის, ეს ამბავი ვაჟკაცობად და კაიბიჭობად მიაჩნია და ვინ ხარ, რა ეროვნებისა ხარო, რომ ჰკითხო, _ ქართველი ვარო, _ ამაყად და თავმომწონედ გეტყვის.

არადა, არ არის ეს კაცი ქართველი _ ქართული გვარ-სახელი კი აქვს, მაგრამ ერთი ჩვეულებრივი სალახანა და არამზადაა, რომელსაც ქართველობასთან არაფერი აკავშირებს, გარდა გვარ-სახელისა.

ამ მოზარდების რომ გვიკვირს, განა იგივეს არ აკეთებენ უფროსები _ მათი უბნელები, თანაქალაქელები, თანასოფლელები, რომლებისთვისაც არაკაცობად არავის ჩაუთვლია დანით ადამიანების ჭრა და ჩეხვა.

ამ ქვეყანაში ყველაფრის სამინისტროს ხომ არ დავაარსებთ, თორემ ადამიანის ქართველად აღზრდის და კარგ მოქალაქედ ჩამოყალიბების სამინისტრო კი უნდა არსებობდეს საქართველოში.

ვხუმრობ, რა თქმა უნდა, თუმცა სახუმაროდ ნამდვილად არ გვაქვს საქმე.
ცალკე სამინისტრო კი არა, წესით და რიგით, მთელი სახელმწიფო სისტემა, პირველ ყოვლისა, ადამიანის ადამიანად, თავისი ქვეყნის პატრიოტად და წესიერ მოქალაქედ ჩამოყალიბებას უნდა ემსახურებოდეს.

ესაა სახელმწიფოს უმთავრესი და უპირველესი დანიშნულება და არა მხოლოდ ეკონომიკის განვითარებაზე, ინვესტიციების მოზიდვაზე, სოფლის აღორძინებაზე, ინფრასტრუქტურის კეთილმოწყობაზე ფიქრი, რადგან ეს ყველაფერი აზრს კარგავს, თუ ქვეყანას პატრონი და გულშემატკივარი არ ეყოლება.
ვინ უნდა აღზარდოს, როგორ უნდა აღიზარდონ ეს ბავშვები კარგ ქართველებად, კარგ მოქალაქეებად, კარგ ადამიანებად, როცა არც სკოლა, არც მედია, არც მწერლობა, არც სახელმწიფო და საერთოდ, არავინ არაფერს არ აკეთებს ამ მიმართულებით.
ისინი მარტოდმარტო, უპატრონოდ, უკონტროლოდ იზრდებიან _ სიძულვილით, აგრესიით, უსიყვარულობით გაჯერებულ იმ უდაბნოში, რომელსაც ინტერნეტსივრცე ჰქვია.

ისინი სხვა "ქვეყნიდან", სხვა `სახელმწიფოდან~ არიან და ამიტომაც გვიყურებენ, როგორც უცხოებს, ამიტომაც არ ესმით ჩვენი.
ის, რაც ხორავას ქუჩაზე მოხდა, წამდაუწუმ ხდება მსოფლიოს მრავალ ქვეყანაში, მათ შორის, იმ ქვეყნებშიც, რომლებსაც ჩვენ ვბაძავთ, რომლებიც სამაგალითოდ მიგვაჩნია.

ჩვენ ნელ-ნელა ვემსგავსებით მათ და ეს ძალიან გვიხარია, თუმცა, გასაკვირია, რა არის ამაში გასახარელი?
თუ გვინდა, გადავრჩეთ, საქართველომ უნდა დაიბრუნოს ის საქართველო, სადაც ქართველები ქართველებად გაიზრდებიან და არა უსამშობლო, ურწმუნო, უჯიშო არსებებად.

ვახტანგ ხარჩილავა

მეტის ნახვა
7-12-2017, 17:04


ანზორ საკანდელიძე: "ლეოგრანდის" ტრაგედიამ დაადასტურა, რომ ეროვნული კატასტროფის წინაშე ვდგავართ.

ბათუმში მომხდარი ტრაგედიის გამო, საქართველოს პრემიერ მინისტრისა და საქართველოს მთავრობის გადაწყვეტილებით, 27 ნოემბერი საქართველოს ტერიტორიაზე გლოვის დღედ გამოცხადდა. ბათუმში, 5 ვარსკვლავიან სასტუმრო „ლეოგრანდში“ გაჩენილი ხანძრის შედეგად, 11 ადამიანი, მათ შორის, 10 საქართველოს, ხოლო 1 ირანის რესპუბლიკის მოქალაქე გარდაიცვალა. ტრაგედიის შემდეგ, სოციალურ ქსელებში უმძიმესი ფოტოები გავრცელდა, სადაც აღბეჭდილია, თუ როგორ ცდილობს ერთ-ერთი გარდაცვლილი ხანძრის დროს, ფანჯრის ჩამტვრევას და თავის გადარჩენას.


სოციალური ქსელის მომხმარებელთა ნაწილი ტრაგედიას სააკაშვილის ხელისუფლების დროს, სამშენებლო სტანდარტებიდან ინჰალაციის, ინსოლაციისა და სახანძრო უსაფრთხოების ამოღებას აბრალებს. ნაწილი მიიჩნევს, რომ ქობულეთში დატრიალებულმა ტრაგედიამ, რომელსაც სამი მოზარდის სიცოცხლე შეეწირა, ვერაფერი გვასწავლა, რასაც 5 ვარსკვლავიან სასტუმროში ადამიანების ბოლით გაგუდვაც მოწმობს. სოციალურ ქსელებში საკუთარ მოქალაქეებზე ზრუნვისა და სახელმწიფოებრივი აზროვნების მაგალითად ევროპაში ყველაზე დიდი ბერლინის აეროპორტის მშენებლობას ასახელებენ, რომელიც სამი წლის წინ უნდა გახსნილიყო, მაგრამ დღემდე ვერ იხსნება, რადგან შესაბამისი სახელმწიფო ორგანო სახანძრო სისტემის გაუმართაობის გამო, უარს ამბობს შენობას უსაფრთხოების სერტიფიკატი გადასცეს. ამ ამბავს ბერლინის მერის თანამდებობაც კი შეეწირა. ხოლო სახელმწიფოს მშენებლობის დროს გაპარული ხარვეზების გამოსწორება 2 მილიარდი დოლარი დაუჯდა.

სასტუმროს თურქმა მფლობელმა, ბიზნესმენმა ეროლ ავგორენმა თურქულ სააგენტო „ანადოლუსთან“ საუბრისას, მომხდარში ნაწილობრივ, გარდაცვლილები დაადანაშაულა. ბიზნესმენის თქმით, ხანძრის დროს, გარდაცვლილები კიბით ქუჩაში კი არ გაიქცნენ, გარდერობიდან საკუთარი ნივთების აღება გადაწყვიტეს. დაცული იყო თუ არა სასტუმროში სახანძრო უსაფრთხოების ნორმები და რა გახდა ახალგაზრდა ადამიანების დაღუპვის მიზეზი? მთავარი კითხვა ჯერჯერობით უპასუხოდ რჩება. სანამ გამოძიება თავის შედეგებს დადებს, ტრაგედიის მიზეზებზე სასაუბროდ, საქართველოს მშენებელთა ლიგის თავმჯდომარეს, ტექნიკურ მეცნიერებათა დოქტორს ანზორ საკანდელიძეს დავუკავშირდით:

– დავიწყებ იმით, რომ ქვეყანაში სახანძრო უსაფრთხოების საკანონმდებლო ბაზა არ არსებობს და სრული ქაოსი და გაუგებრობაა. 2002 წლიდან მოქმედებდა ბუნებრივი განათებისა და ინსოლაციის კანონი, რომელიც 2008 წელს ნაციონალების ხელისუფლებამ გააუქმა, რომ რაც შეიძლება მეტი ფართი მიეტაცებინა. სწორედ ამის შედეგია ერთმანეთზე მიდგმული შენობების მომრავლება. სპორტის სასახლესთან, მჭიდროდ განაშენიანებულ ალექსიძის ქუჩაზე ან ვაკის აუზთან ისეთი ვიწრო გასასვლელებია, რომ სახანძრო მანქანამ შეიძლება საერთოდ ვერ გაიაროს. ეს არის უსერიოზულესი საფრთხე, რომელსაც სასწრაფოდ მიხედვა ჭირდება.

– გავრცელებული ინფორმაციით, სასტუმროში გარდაცვლილთა უმეტესობა კვამლით არის გაგუდული. თქვენი აზრით, რამ გამოიწვია სწრაფი და ძლიერი დაკვამლიანება?


– ეს პირდაპირ დაკავშირებულია იმასთან, რომ შიდა მოპირკეთებისთვის სწრაფად აალებად მასალებს იყენებენ, რომლებიც წვის დროს, მომწამვლელ ნივთიერებებს გამოჰყოფენ. მასალები შემოწმებული არაა და სტანდარტიც არ გვაქვს, როგორი უნდა იყოს, რადგან სერტიფიცირება, სტანდარტიზაცია და ყველაფერი გააუქმებულია და არ არსებობს. შიდა მოპირკეთებისთვის გამოყენებულ მასალებს განსაკუთრებით, ორი თვისება – ცეცხლგამძლეობა და ცეცხლმედეგობა უნდა ჰქონდეს. ცეცხლგამძლეობა ნიშნავს, რომ მაღალ ტემპერატურას ისე უნდა გაუძლოს, რომ დეფორმაცია არ განიცადოს, ხოლო ცეცხლმედეგობა ნიშნავს, რომ ამ მაღალ ტემპერატურას ხანგრძლივი დროით უნდა გაუძლოს. როგორ შეიძლება მოსაპირკეთებლად ისეთი მასალის გამოყენება, რომელიც 5 და 20 წუთში აალდება და დნება? ამ სასტუმროს მაგალითი პრეცენდენტი უნდა გახდეს, რომ ასეთი უბედურება სხვაგანაც არ მოხდეს. სახელმწიფომ სასწრაფოდ უნდა დაიწყოს ადამიანების თავშეყრის ადგილებში გამოყენებული მოსაპირკეთებელი მასალების შემოწმება.

– თურქი ინვესტორის თქმით, მის სასტუმროში სახანძრო უსაფრთხოების წესები დაცული იყო..


– გააჩნია, რას ეძახის წესების დაცვას. ზოგადად, თურქეთი მთელ მსოფლიოში ცნობილია, როგორც ფალსიფიცირებული და უხარისხო საშენი მასალების მწარმოებელი ქვეყანა. თურქულ სამშენებლო მასალებს და ცემენტს მთელ მსოფლიოში ერიდებიან და რაღა ჩვენ მოგვწონს? საინტერესოა, უცხოური ინვესტიციის ხელშეწყობა იმას ნიშნავს, რომ მონურად დავემორჩილოთ და ვერაფერი შევუმოწმოთ? საქართველოში რომ უცხოელი ინვესტორები ბატონობენ და პარპაშებენ, მსგავსი რამ მსოფლიოში არ არსებობს. თქვენს რედაქტორს, ბატონ ვახტანგ ხარჩილავას, რომელიც შესანიშნავი პოეტი გახლავთ, გენიალური სიტყვები აქვს ნათქვამი „არ აგიშენებთ სამშობლოს არვინ, თუ აგიშენებთ – სამშობლოს ფასად“. ამ სიტყვებს ხშირად ვიმეორებ და სხვებმაც უნდა გაითავისონ, თორემ უბედურება ამით არ დამთავრდება..

– თქვენი აზრით, სახელმწიფომ პირველ რიგში რაუნდა გააკეთოს?


– ამ ტრაგედიის თავი და თავი 2004 წელს მშენებლობის სამინისტროს გაუქმებაა. სამინისტროს აღსადგენად, მზად ვართ ქუჩაში გამოვიდეთ და სახალხო მოძრაობა დავიწყოთ.
ეს საქმე სასწრაფოდ არის გასაკეთებელი, რადგან უდიდესი ეროვნული კატასტროფის წინაშე ვდგავართ და თუ ჭკუაზე არ მოვალთ, ათი ასად და ათასად იქცევა.

ნელი თორდია

მეტის ნახვა
4-12-2017, 17:08


ხორავას ქუჩაზე მომხდარი მკვლელობა - საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების მინისტრმა მიხეილ ჩხენკელმა დღეს ბრიფინგი გამართა. მინისტრის განცხადებით მისი უწყება განსაკუთრებულ ყურადღებას დაუთმობს მანდატურის ინსტიტუტის გაძლიერებას და ამ ინსტიტუტის სამართალდამცავებთან კოორდინირებულ მუშაობას:“მსურს კიდევ ერთხელ მივუსამძიმრო გარდაცვლილების ოჯახებს, ახლობლებს და მთელ საზოგადოებას, შესაბამისი ორგანოები ყველაფერს აკეთებენ, რათა უსწრაფესად მოხდეს სიმართლის დადგენა. ჩვენი შვილების უსაფრთხოება ჩვენი მთავარი ინტერესია. დღეს სამინისტროს უმტავრესი საზრუნავია გავაძლიეროთ მუშაობა საიმისოდ, რომ მსგავსი ტრაგედია აღარ განმეორდეს, შეურიგებელი ბრძოლა უნდა გამოვუცხადოთ ძალადობას, ჩვენმა ძალისხმევამ მთელი ქვეყანა, უკლებლივ ყველა სკოლა უნდა მოიცვას, ეს ამოცანა ყველა სახელმწიფო უწყების, არასამთავრობო ორგანიზაციების, მედიის, მთლიანად საზოგადოების შრომას, ასევე საერთაშორისო გამოცდილების გამოყენებას მოითხოვს.

გუშინ შევხვდი შინაგან საქმეთა მინისტრს, ჩვენ ერთსულოვანი ვართ იმაში, რომ აუცილებელია დანაშაულის პრევენციის მიზნით სამინისტროებს შორის თანამშრომლობის გაღრმავება. შევთანხმდით, რომ შეიქმნება უწყებათაშორისი სამუშაო ჯგუფი, რომელიც პრევენციის გეგმასა და პროცესს სრულ კოორდინაციას გაუწევს, სამუშაო ჯგუფის საქმიანობაში აქტიურად იქნებიან ჩართულები იმ სახელმწიფო უწყებების, არასამთავრობო სექტორის, საერთაშორისო ორგანიზაციების წარმომადგენლები, რომლებიც არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულების სფეროში მუშაობენ, უკვე დავსახეთ რამდენიმე მიმართულებით სტრატეგია.

პირველ რიგში ეს არის საგანმანათლებლო დაწესებულებებში მანდატურის სამსახურის როლის გაძლიერება, ასევე მანდატურის სამსახურისა და სამართალდამცავ უწყებებს შორის კოორდინირებული მოქმედება. ასევე გადაწყდა, რომ საწყის ეტაპზე სკოლების უსაფრთხოების მონიტორინგში ცაერთვება საპატრულო პოლიცია.

გარდა ამისა, გააქტიურდება მუშაობა სკოლებში პრევენციული საგანმანათლებლო და საინფორმაციო აქტივობების, საზოგადოებრივი წესრიგის და სასკოლო დისციპლინის დაცვის, ბულინგისა და ძალადობის წინააღმდეგ, ჯგუფი ასევე იმუშავებს არასრულწლოვნებისთვის ფსიქოლოგიური და საკონსულტაციო სერვისების უზრუნველყოფაზე. დაინერგება კონფლიქტების პრევენცია-მართვის და მედიაციის პროგრამები, 24-საათიან რეჟიმში იმუშავებს ფსიქოლოგიური სამსახურის ცხელი ხაზი.

ქვეყნის უკლებლივ ყველა სკოლა რომ მოვიცვათ, პროცესში პროფესიონალებთან ერთად ჩართულები იქნებიან უმაღლესი სასწავლებლების ფსიქოლოგიის სპეციალისტები მაგისტრანტები და დოქტორანტები. განსაკუთრებულ მნიშვნელობას ვანიჭებთ მშობლების მონაწილეობას ამ პროცესში, ეს გულისხმობს მშობლების ინტენსიურ ჩართულებას სკოლის ცხოვრებაში, ასევე საინფორმაციო-საკონულტაციო მომსახურების შეთავაზებას. ჩვენ არამხოლოდ დანაშაულის პრევენციაზე უნდა ვიზრუნოთ არამედ უპირველეს ყოვლისა ისეთი ვითარების ფორმირებაზე, სადაც ძალადობა და აგრესია დაუშვებელია.

გვჯერა, რომ რაც არ უნდა რთულად გვეჩვენებოდეს ეს, ამ მიზნისკენ უნდა ვიმოძრაოთ, ეს კი მხოლოდ ცოდნისა და განათლების გავრცელებით, ღირებულებათა სწორი სისტემის, ჯანსაღი ცხოვრების წესის დამკვიდრებით მიიღწევა. ერთობლივი ძალისხმევით მივაღწევთ იმას, რომ უკლებლივ ყველა სკოლა უსაფრთხო გახდეს და მსგავსი ტრაგედია აღარასდროს განმეორდეს“, - განაცხადა მიხეილ ჩხენკელმა.

მეტის ნახვა
4-12-2017, 16:21


საქართველოს პრემიერ-მინისტრი გიორგი კვირიკაშვილი თბილისში ხორავას ქუჩაზე მომხდარ მკვლელობის ფაქტს გამოეხმაურა და გარდაცვლილთა ოჯახებს სამძიმარი გამოუცხადა:
“უკიდურესად შეძრწუნებული ვარ გუშინ თბილისში მომხდარი შემზარავი ტრაგედიის გამო, რასაც ორი მოზარდის სიცოცხლე შეეწირა. სამძიმარს ვუცხადებ მათ ოჯახებს, ახლობლებსა და მეგობრებს. ეს არის საერთო ტრაგედია, რომელმაც ყველა შეგვძრა და კიდევ ერთხელ დაგვაფიქრა იმაზე, თუ როგორ მივედით იმ მდგომარეობამდე, რომ ჩვენი ახალგაზრდები, ჩვენი შვილები ასე სასტიკად და დაუნდობლად წირავენ ერთმანეთს. ჩვენ, ყველანი ერთად, მთელი საზოგადოება, უნდა გავერთაინდეთ, რათა მშვიდი და ჯანსაღი გარემო იყოს საყოველთაო და გარანტირებული ყველასთვის და პირველ რიგში, ჩვენი მომავალი თაობისთვის. ამ მიმართულებით წამყვანი როლი ეკისრება განათლების სისტემის გარშემო ჩვენს კონსოლიდაციას, რომ მოხდეს პრობლემების სწორი იდენტიფიცირება და შესაბამისი გზების დასახვა. ეს არის თემა, რომელსაც მხარე არ ჰყავს! ამ უმძიმეს წუთებში მინდა გამოვთქვა იმედი, რომ ჩვენ ერთობლივი ძალებით ყველაფერს გავაკეთებთ იმისთვის, რომ ასეთი ტრაგედია აღარ განმეორდეს”, - ნათქვამია პრემიერის განცხადებაში.

მეტის ნახვა
2-12-2017, 22:40


„ვინ იქნება უკომპრომისო, ქალი, რომელიც სააკაშვილის რეჟიმს აპრავებდა? ქალი, რომელიც ნაძირლებს გვეძახდა ყველას, ვინც ევროსტრუქტურებში პოლიტპატიმრების, ბუტა რობაქიძის, და ვაზაგაშვილის საქმეები მივიტანეთ? ეს იქნება უკომპრომისო? .. ყოჩაღ, ოცნებას.. ნეტა მალე მე არ დამიჭერდნენ სააკაშვილის რეჟიმთან ბრძოლის ბრალდებით“, – სტატიას ევროპაში მოღვაწე ცნობილი ჟურნალისტის, გიორგი ფოფხაძის სიტყვებით ვიწყებ. ეს მოსაზრება ჟურნალისტმა სოციალურ ქსელში გამოაქვეყნა და სახალხო დამცველის უჩა ნანუაშვილის სავარაუდო (უფრო სწორად დადასტურებულ) შემცვლელს ნინო ლომჯარიას მიუძღვნა.

იყო დრო და მომენტი, როცა მმართველი გუნდი საზოგადოებას საუკეთესო სახალხო დამცველის კანდიდატურის შერჩევას დაპირდა. დღეს კი დადგა „აუცილებლობა“ და კოჰაბიტირებულმა მმართველმა ძალამ არჩევანი „რატომღაც“ ნინო ლომჯარიაზე შეაჩერა. ამ გადაწყვეტილებამ სოციალური ქსელი ააფეთქა, მომხმარებლები აღშფოთებას ვერ მალავდნენ და ისე აბრუნებდნენ ყველა ბრუნვაში კანდიდატს, ვიფიქრე – „ქალო, რაფერხარ ცოცხალი-თქვა“, თუმცა უმალვე გამახსენდა, რომ მას სოროსის კალთა ფარავდა და საზოგადოებისგან წამოსულ, მკვეთრად გამოხატული უარყოფითი ენერგეტიკისგანაც სოროსის ძუძუები დაიცავდა…

საქართველოს ფარგლებს გარეთ არ ვიცი როგორ ხდება, საქართველოში კი ასეა – გზა სკამისა და იმუნიტეტისაკენ, არასამთავრობო სექტორზე გადის. თავის თავში არასამთავრობო სექტორი სულაც არ მოიცავს „ეშმაკებს, დოზანასა და სამსალას“, წესიერ ქვეყანაში ამ სექტორს კარგი სახელი აქვს და მას ადვილად არ ტოვებენ (ვერ ელევიან) მისი წევრები. ჩვენთან, საქართველოში ყველაფერი პირიქითაა, არასამთავრობო სექტორში „გამოიჯეკებიან“ და „სამთავრობოში“ დაფრთიანდებიან. აქ ეს სულაც არ იქნებოდა ტრაგედია რომ არა რამდენიმე „უმნიშვნელო“ დეტალი: გრანტები მიდის ამა თუ იმ ხელისუფლებისათვის (ან რომელიმე შტოსთვის) საჭირო არასამთავრობოში (ენჯეო), მოაძლიერებენ მას და აქედან იწყება „თავდავიწყება“. შევარდნაძის ეპოქიდან დღემდე სააკაშვილი და მისი გუნდი „ჩეკდა ენჯეო-წიწილებს“. სხვათაშორის, შევარდნაძის მმართველობის დასრულებამდე ერთი წლით ადრე, საქართველოს გენერალურ პროკურატურაში აღიძრა სისხლის სამართლის საქმე იმჟამად მოქმედი რამდენიმე (მაშინ სულ რამდენიმე იყო) არასამთავრობო ორგანიზაციის წინააღმდეგ, რომელთა შესახებ იმჟამინდელმა გენპროკურორმა განაცხადა რომ მათ სააკაშვილი იყენებდა სახელმწიფო გადატრიალებისათვის და რომ ისინი გრანტებს სააკაშვილის დახმარებით ღებულობდნენ, შემოსული თანხების დიდ ნაწილს „მიშა იჯიბავდა“… მიუხედავად იმისა, რომ ბრალდება ძალიან სერიოზული იყო, საქმე ბოლომდე (სასამართლომდე) არ მისულა. საქმე ისაა, რომ პროკურატურა უდიდეს წინააღმდეგობას გადააწყდა, მათ მონაცემები გამოითხოვეს ამერიკის საელჩოდან (ერთადერთი დამფინანსებელი იმხანად აშშ იყო) და უარი მიიღეს. საელჩო თავის „წიწილებს“ გადაეფარა. ის არასამთავრობოები, რომელთა წინააღმდეგ საქმე იყო აღძრული, დღემდე ხელშეუხებლები არიან და დღემდე ინიშნებიან სხვადასხვა თანამდებობაზე. ლომჯარიაც იმ ერთ-ერთი არასამთავრობოდანაა, რომლის წინააღმდეგაც გამოძიება იყო დაწყებული და ამით მე ვფიქრობ ყველაფერია ნათქვამი.

ლომჯარიას „არასამთავრობო“ 2003 წლის შემდეგაც რომ მოვლენილიყო სამყაროს, მაინც ვერანაირად ვიტყოდით რომ ის კარგი ომბუცმენი იქნებოდა. თავი რომ დავანებოთ სააკაშვილისათვის მაამებელ განცხადებებს (არჩევნებს აკვირდებოდა მუდამ, ბევრი ფული მოაქვს არჩევნებს), ცნობილი ნაცის, ლაშა თორდიას (აუდიტის სამსახურის უფროსი) რჩეულობაც „გრეხია“ წესიერ ქვეყანასა და საზოგადოებაში. ლაშა თორდიას კანონი ანიჭებდა უფლებას თავად მოეყავანა მოადგილე და მიიყვანა ლომჯარია, წამოვიდა თორდია აუდიტიდან და გამოაბუნძულეს ლომჯარიაც… მე ვფიქრობ, აქაც ზედმეტია კომენტარი!
ხალხი კი, ხალხი აქციებს გეგმავს, თუმცა რამდენად მოხერხდება ეს ამბავი და მოახდენს თუ არა აქციები ზეგავლენას უმრავლესობის ერთი ნაწილის (ცნობილია, რომ ყველა არ უჭერს მხარს ლომჯარიას) გადაწყვეტილებაზე, მომავალი გვეტყვის.

რატომ „ტივტივებენ“ ზედაპირზე საზოგადოებისთვის მიუღებელი პერსონები, რატომ წყვიტავენ საქართველოში ქართველების, მართლმადიდებლობის, კულტურის, ისტორიის, ტერიტორიული მთლიანობის, თავდაცვის და უსაფრთხოების ბედს, ჩვენი ერის და ქვეყნის მოძულე უსისხლო და უსულო არსებები? პასუხი, არც მარტივია და არც რთული, მაგრამ არცთუ შორეული წარსულში უნდა გადავინაცვლოთ და იმ ჯადოსნური წრის მიღმა შევიხედოთ რომელზე ტრიალითაც ისე გვაქვს თავბრუ დახვეული იმედის ნაპერწკალის დანახვაც კი გვიჭირს, სამაგიეროდ ჯადოსნური წრის შიგნით დარჩენილები გრძნობენ თავს ბედნიერად, სამშობლოს მნიშვნელობა მათთვის გაურკვეველია, მართლმადიდებლობას არ „ცნობენ“ ოჯახი ზედმეტ ტვირთად მიაჩნიათ და „სექსუალურ უმცირესობათა“უმრავლესობად გადასაქცევად ძალას და ენერგიას არ ზოგავენ… როგორ „აღმოცენდნენ“ეგრედწოდებული მტრები ღვთიურ მიწაზე?-საინფორმაციო ეპოქის დადგომის პერიოდში, როდესაც ინფორმაციული ნაკადები ურთიერთგადახლართულია და ურთიერთდაკავშირებულია ერთმანეთთან, ძალიან ადვილია შენი ფინანსური კონტროლის ქვეშ არსებული პროპაგანდისტული საშუალებების მეშვეობით გაავრცელო ის იდეები, რომელიც უკეთ მოემსახურება დამფინანსებელი ქვეყნის პოლიტიკურ ინტერესებს. სწორედ აღნიშნული მიზნის მიღწევისათვის და კონკრეტულად, შეერთებულ შტატების პოლიტიკური ინტერესების გატარებისათვის, ამავე ქვეყნის ინტელექტუალურ წრეებში დამუშავდა „რბილი ძალის“ კონცეფცია, რომლის ფუძებდებელი გახლავთ ამერიკელი ინტელექტუალი ჯოზეფ ნაი და რომელმაც შემდეგნაირად განმარტა აღნიშნული კონცეფციის არსი- „ეს არის ნიჭი, როდესაც სხვა ქვეყნებს სურთ ის, რაც შენს ქვეყანას უნდა…“ ერთი შეხედვით ამის განხორციელება შეიძლება ძალიან რთლად მოჩანდეს, ვინაიდან დამოუკიდებელი სახელმწიფოები, ხომ თავის თავში მოიცავენ საგარეო პოლიტიკაში მოქმედებას ეროვნული ინტერესებიდან გამომდინარე და იქ მოღვაწე პოლიტიკური თუ ინტელექტუალური ელიტებიც, ხომ ამავე პრინციპების გათვალისწინებით უნდა მოქმდებედნენ და მოღვაწეობდნენ ამა თუ იმ ქვეყანაში. თუმცა, წამყვან ამერიკულ ინტელექტუალებს თუ დავეყრდნობით, ამის მიღწევა სრულებითაც არ წამორმოადგენს დიდ სირთულეს. ამ შემთხვევაში მთავარია, მოახდინო ისეთი ადამიანთა ჯგუფის ფორმირება პატარა ქვეყნებში, მათი ხელშეწყობა და დახმარება, რომლებიც მხოლოდ შეერთებული შტატების ნაციონალური ინტერსებიდან გამომდინარე იმოქმედებენ. ასეთი ტიპის ადამიანებს, ცნობილმა ამერიკელმა პოლიტოლოგმა და სამხედრო სტრატეგმა სტივენ მანმა ვირუსები უწოდა. მისი აზრით, შესაძლებელია იდეოლოგიური ვირუსის საშუალებით საზოგადოების აზროვნების შეცვლა შეერთებული შტატების ინეტერესების შესაბამისად: „ამ იდეოლოგიური ვირუსით, აშშ შეძლებს აწარმოოს მძლავრი ბიოლოგიური ომი და ამოირჩიოს, ნაციონალური სტრატეგიიდან გამომდინარე, რომელი მიზანი-ერები უნდა დააინფიციროს დემოკრატიული პლურალიზმის და ადამიანის ინდივიდუალური უფლებების იდეოლოგიით…

ამიტომ ჩვენს ნაციონალურ უსაფრთხოებას ექნება საუკეთესო გარანტიები, თუ ჩვენ მივუძღვნით ჩვენს ძალისხმევას, იმ ქვეყნების გონის და კულტურების გადმობირების საქმეში, რომლებიც განხსვავდებიან ჩვენგან. ეს გახლავთ ერთადერთი გზა, ახალი მსოფლიო წესრიგის შექმნისთვის, რომელსაც ექნება გრძელი პერიოდი და გლობალურად ჩვენთვის მისაღები.“ შეერთებული შტატების ხელში ადამიანის უფლებების დაცვის მოტივი, მხოლოდ იდეოლოგიურ ნიღაბს, რომ წარმოადგენს ამაზე ამახვილებს ყურადღებას, მეორე უმსხვილესი ნიუ-იორკული გეოპოლიტიკის ცენტრის ანალიტიკოსი ერიკ დრაიცერი: „ აშშ და მათი მოკავშირეები, გადავიდნენ სტანდარტულ დემაგოგიაზე „ადამიანის უფლებების“ „სამოქალაქო საზოგადოების თავისუფლების“ და „დემოკრატიის“ შესახებ.“ რთულია ერიკ დრაიცერს არ დავეთანხმოთ, ვინაიდან არც ერთ ქვეყანაში, სადაც კი ცხვირი შეჰყვეს, არა თუ დემოკრატიული პოლიტიკური სისტემის კონტურები გამოჩნდა, არამედ თავიანთი პოლიტიკური ინტერესებით დაეყრდნენ ავტორიტარული მიდრეკილებების მქონე პოლიტიკურ ფიგურებს. ეს პოლიტიკა საქართველოში ნათლად აისახა, მიხეილ სააკაშვილის და ნაციონალური მოძრაობის ცხრა წლიანი მართველობის დროს. შეუძლებელია სპეციალისტმა და პოლიტიკური სისტემების ფუნქციონირებაში გარკვეულმა ადამიანმა, სააკაშვილის მიერ შექმნილ სისტემას, დემოკრატიასთან რამენაირად მიახლოებულიც კი უწოდოს. აღსანიშნავია, რომ ამერიკელები, პირველ რიგში ეყდრნობიან არა პოლიტიკურ ძალებს არამედ, სამოქალაქო საზოგადოების წარმომადგენლებს არასამათვარობო ორგანიზაციების სახით, რომლებსაც პოლიტოლოგიურ წრეებში, ზოგჯერ „გავლენის აგენტურით“, ხოლო ზოგჯერ „მეხუთე კოლონით“ მოიხსენიებენ. ამერიკელების მიერ გატარებულ პოლიტიკაზე დაკვირვებით, ჯერ მათი გამოზრდა ხდება, არასამთავრობო ორგანიზაციების წიაღში, ხოლო შემდგომ ახდენენ მათ გადანაცვლებას პოლიტიკურ ელიტაში. ეს პროცესიც ძალიან კარგად ჩანს საქართველოს მაგალითზე. დაუკვირდით, დღეს საკვანძო თანამდებობებზე მყოფი პოლიტიკოსების უმრავლესობა „ნჯო“- დან გახლავთ გადმოსული პოლიტიკაში. იმავე მიდგომას ჰქონდა ადგილი, „ნაციონალური მოძრაობის“ მართველობის დროსაც. პოლიტიკაში გადასვლის შემდეგ, არასამთავრობო სექტორის შევსება ხდება, ისევ ახალი „ლიბერალური ვირუსების“ მეშვეობით. ამერიკელების მიერ შექმნილი, ეს სისტემური წრე სავარაუდოდ, მანამ გაგრძელდება ვიდრე, შეერთებული შტატები არ ამოწურავს თავის გეოპოლიტიკურ ინტერესებს, მათი ინტერესების სფეროში მოხვედრილ სახელმწიფოებში. როდესაც ნებისმიერი ქვეყნის მოქალაქე, სხვა ქვეყნის ნაციონალური ინტერესებიდან გამომდინარე მოქმედებს, მას პირდაპირ, ყოველგავრი მორიდების გარეშე, შეიძლება უწოდო თანამედროვე ტიპის „მეხუთე კოლონა“. ახალ „მეხუთე კოლონას“, ძველისგან მხოლოდ ის განასხავავებს, რომ მის წევრებს არც აქვთ გაცნობიერებული, რომ ისინი სხვა ქვეყნის ინტერესებს ემსახურებიან. ისინი მათ მიერ გადადგმულ პროპაგანდისტულ ნაბიჯებს, მხოლოდ საკუთარი ქვეყნის ინტერესებიდან გამომდინარედ განიხილავენ.

უკანასკნელი ოცი წლის განმავლობაში საქართველოში, ეტაპობრივად მრავლდებოდნენ არასამთავრობო ორგანიზაციები. როგორც უახლესი ისტორია გვიჩვენებს, ისინი ცდილობდნენ მნიშვნელოვანი გავლენა მოეხდინათ საზოგადოებრივი ცხოვრების აბსოლუტურად ყველა სფეროზე და განსაკუთრებით პოლიტიკურზე. მათი წარმომადგენელების მიერ, საჯაროდ გაკეთებულ განცხადებებს თუ დავეყრდნობით, შეიძლება მხოლოდ ერთი დასკვნა გამოვიტანოთ, მათ მიზანს წარმოადგენს, საზოგადოებრივი ტრანსფორმაცია და ამ უკანასკნელების გარდაქმნა, ლიბერალურ-კაპიტალისტური საზოგადოებრივ სისტემებში, მოქმედებს დაუწერელი კანონი, რომლის მიხედვით, დამფინანსებელი გასნაზღვრავს დაფინანსებულის მოქმედებას და მის ქმდებებში თავისუფლების ხარისხს. „ვინც იხდის, ის უკვეთავს“. თან უნდა გავითვალისწინოთ ის გარემოებაც, რომ დაფინასების წყაროების მოძიება, სხვადასხვა გრანტის სახით, ხდება ერთი და იგივე სქემით ყველა ქვეყნისთვის. კერძოდ, „მეხუთე კოლონის“დაფინანსების წყაროდ მიიჩნევა სახელმწიფო დეპარტამენტი, რომელიც სატელიტი ორგანიზაციების მეშვეობით ახდენს აშშ-ს ინტერესების სფეროში მოხვედრილი სახელმწიფოებში მოქმედი არასამათავრობოების დაფინანსებას. პირველ რიგში, დეპარტამენტიდან თანხის გადარიცხვა ხდება (USAID)-ის- აშშ-ს საერთაშორისო განვითარების სააგენტოს ანგარიშზე, ხოლო ამის შემდეგ, USAID-ი აფინანსებს დემოკრატიის ნაციონალურ ფონდს (NED), ხოლო ამ უკანასკნელიდან კი, ფინანსური უზრუველყოფა ხდება, ისეთი ორგანიზაციების, როგორიც არიან საერთაშორისო რესპუბლიკური ინსტიტუტი (IRI) და დემოკრატიის ნაციონალური ინსტიტუტი (NDI). IRI-ის და NDI-ის აქტიურობის ხარისხი პატარა ქვეყნებში დამოკიდებულია იმაზე, თუ ვინ არის ვაშინგტონში ხელისუფლების სათავეში. მაგალითად, თუ რესპუბლიკელები არიან ხელისუფლებაში, აქტიურობით გამოირჩვა IRI-ი, ხოლო დემოკრატების ხელისუფლებაში ყოფნის დროს კი შესაბამისად NDI-ი. აგრეთვე USAID-ი და NED-ი სრული თავისუფლებიც არიან, ყოველგვარი შუამავლების გარეშე დააფინანსონ არასამთავრობო ორგანიზაციები.

თუ რაში სჭირდებათ ამერიკელებს, არასამთავრობო ორგანიზაციების დაფინასება და ზოგადად, სამოქალაქო სექტორის მხარდაჭერა განვითარებად ქვეყნებში, კარგად აქვს ახსნილი და გადმოცემული, ჩვენს მიერ ზემოთ უკვე ნახსენებ ერიკ დრაიცერს, – „მათ დაფინასებაში ახალი არაფერია, იმიტომ რომ, აშშ- სამოქალაქო საზოგადოებას და NGO-ს იყენებს მთელს მსოფლიოში, როგორც ზეწოლის ინსტრუმენტს საკუთარი მიზნების მიღწევისათვის, რათა მათი მეშვეობით განახორციელოს ხელისუფლების ცვლილება ან აიძულოს არსებული ხელისუფლება შეასრულოს მათი დავალება.“ ასე, რომ შეერთებული შტატების ხელში ადამიანის უფლებების დაცვის მოტივი, მხოლოდ იდეოლოგიურ ნიღაბს რომ წარმოადგენს ამერიკელებიც „აღიარებენ“ ენ-ჯე-ოები აშშ-სა და ევროკავშირის მხრიდან ქართულ პოლიტიკაზე ზეგავლენის მოსახდენად ერთ–ერთ შუამავალს წარმოადგენენ. ამა თუ იმ არასამთავრობო ორგანიზაციის უხვად (ათობით მილიონი) დაფინანსება, ორგანიზაციის შიგნით თანამდებობებზე დანიშვნების კონტროლი, რომლის განხორციელებაც გრანტის მიმცემს შეუძლია, ამა თუ იმ პროექტის მხარდაჭერა – ეს ყველაფერი შესაძლოა წარმოადგენდეს გარე მმართველობის მექანიზმს.
ქართული პოლიტიკური ელიტის მნიშვნელოვანი ნაწილი, მათი პირადი კეთილდღეობა და კარიერული პერსპექტივები ნაკლებად უკავშირდება მათი ქვეყნის მომავალს და მეტად – საერთაშორისო დონორებთან მათ ურთიერთობებს.

თუ 10–15 წლის წინათ არსებობდა ილუზია, რომ დასავლეთის მიერ დაფინანსებულ ენ-ჯე-ო-ებში აღზრდილი ახალი ელიტა ხელისუფლებაში მოსვლისას გაატარებს რეფორმებს და საქართველოს ააყვავებს, დღეს ეს ილუზია თითქმის მთლიანად გაიფანტა. საბოლოოდ ნათელი გახდა, რომ ქართულ „მესამე სექტორს“, მიუხედავად მთელი მისი პოლიტიკური გავლენისა, ქვეყნის წინაშე მდგომი ამოცანების გადაჭრის უნარი არ შესწევს. სამაგიეროდ, ფლობენ ჯადოსნურ ჯოხს, რომლის საშუალებითაც პატრიოტებს, განათლებულებს, სამშობლოზე და თავის ერზე შეყვარებულებს, პროფესიონალებს ასპარეზიდან უკვალოდ აქრობენ!

ქეთევან ზარნაძე

მეტის ნახვა
1-12-2017, 21:27


 მინისტრები გამოძიების დასრულებას ელოდებიან, აჭარის მთავრობის თავმჯდომარე კი ამბობს, უსაფრთხოების ნორმებთან დაკავშირებით კანონის გამკაცრებაა საჭირო.
სასტუმრო ლეოგრანდში, ხანძრის შედეგად 5 გარდაცვლილი დღეს დაკრძალეს. ბათუმის ღვთისმშობლის სახელობის ტაძრში სამოქალაქო პანაშვიდს მინისტრთა კაბინეტის წევრები ესწრებოდნენ. მინისტრები გამოძიების დასრულებას ელოდებიან, აჭარის მთავრობის თავმჯდომარე კი ამბობს, უსაფრთხოების ნორმებთან დაკავშირებით კანონის გამკაცრებაა საჭირო.

პანაშვიდზე  სასტუმროს მფლობელი ეროლ ავგორენი მივიდა. მან დაღუპულთა ოჯახებს სამძიმარი გამოუცხადა. როგორც ეროლ ავგორენი მედიასთან აცხადებს, რომ გარდაცვლილთა უმეტესობა იმის ნაცვლათ, რომ გასასვლელისკენ ან კიბესკენ გამართულიყო, საკუთარი ნივთების ასაღებად გასახდელ ოთახს მიაშურეს.

ბათუმში, სასტუმრო „ლეოგრანდში“ ხანძრის შედეგად დაღუპულია11 ადამიანი, მათგან საქართველოს 10 და ირანის ერთი მოქალაქე. დაშავდა 21 ადამიანი, მათგან ერთი ისრაელის მოქალაქეა, 5 კი - თურქეთის. მომხდარ ფაქტთან დაკავშირებით, გამოძიება სახანძრო უსაფრთხოების წესის დარღვევის მუხლით მიმდინარეობს. ხანძარი სასტუმრო „ლეოგრანდში“ 24 ნოემბერს, დაახლოებით 20:00 საათზე გაჩნდა.


მეტის ნახვა
28-11-2017, 17:15


თბილისის მერი კახა კალაძე სასკოლო სპორტული ოლიმპიადის გახსნის საზეიმო ღონისძიებას დაესწრო და შეჯიბრის მონაწილეებს სიტყვით მიმართა.
ღონისძიება, რომელიც საქართველოს ბავშვთა და სასკოლო სპორტის ეროვნული ფედერაციის ორგანიზებითა და „ვითიბი ბანკის“ მხარდაჭერით იმართება, დღეს დიღომში მდებარე სპორტკომპლექს „ახალი თბილისის“ ტერიტორიაზე გაიმართა.

დედაქალაქის მერმა სპორტული ოლიმპიადის მონაწილეებს წარმატება უსურვა და ჯანსაღი ცხოვრების აუცილებლობასა და მის პოპულარიზაციაზე ისაუბრა.
„ყველაფერი უნდა გავაკეთოთ იმისთვის, რომ ჯანსაღი ცხოვრების პოპულარიზაციას ხელი შევუწყოთ. შესაბამისად, თითოეული მსგავსი ღონისძიება მიმართულია იმისკენ, რომ რაც შეიძლება მეტი ახალგაზრდა იყოს მასში ჩართული. თბილისის მერიის მხრიდან ამ მიმართულებით, მაქსიმალური თანადგომა და მხარდაჭერა იქნება, რადგან სასკოლო სპორტული ოლიმპიადის 2018 წლის მასპინძელი ჩვენი დედაქალაქია. მინდა ვისარგებლო შემთხვევით და „ვითიბი ბანკს“ თანადგომისა და სპორტის განვითარების ხელშეწყობისთვის მადლობა გადავუხადო“, – განაცხადა კახა კალაძემ.
ოლიმპიადა სკოლის მოსწავლეების ყველაზე მასშტაბური სპორტული შეჯიბრია. ის მთელი საქართველოს მასშტაბით იმართება. წელს ღონისძიებაში 1700 სკოლის 100 000-მდე მოსწავლე მონაწილეობს. ოლიმპიადა სპორტის ცხრა სახეობას აერთიანებს. ფინალში გამარჯვებული მოსწავლეები სასკოლო მსოფლიო ჩემპიონატებზე მიემგზავრებიან, რომელიც მსოფლიოს სხვადასხვა ქალაქში იმართება.

გასულ წელს, სასკოლო სპორტულ ოლიმპიადას ქუთაისმა უმასპინძლა, ხოლო 2017-2018 წელს აღნიშნული საპატიო ფუნქცია თბილისს ერგო, რომლის აღსანიშნავადაც, სიმბოლურად, ოლიმპიადის დროშა თბილისის
მერს გადაეცა. სასკოლო სპორტული ოლიმპიადა, ბავშვთა და სასკოლო სპორტის ეროვნული ფედერაციის ორგანიზებითა და საქართველოს სპორტისა და ახალგაზრდობის საქმეთა სამინისტროს, განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს, საქართველოს ეროვნული ოლიმპიური კომიტეტის დახმარებით ხორციელდება.

მეტის ნახვა
28-11-2017, 16:56


როგორ უნდა განიტვირთოს დედაქალაქი ქრონიკული "საცობებიდან", რაც საწვავის და დროის უაზრო ფლანგვის გარდა, რაც ყველაზე მტკივნეულია, მავნე გამონაბოლქვით აბინძურებს ჰაერს, გვესაუბრებიან საგზაო მოძრაობის ორგანიზაციის ექსპერტი ვასო რჩეულიშვილი და ავტომობილების ინსპექტირების ორგანოების ასოციაციის თავმჯდომარე ვაჟა იორდანიშვილი.

– მოარულ ხმებს თუ დავუჯერებთ, თბილისში მას შემდეგ იმატა "საცობებმა", რაც აზერბაიჯანმა აკრძალა საქართველოდან ავტომანქანების რეექსპორტი.

– ვაჟა იორდანიშვილი: აზერბაიჯანმა რეექსპორტი კი არ აკრძალა, უბრალოდ ავტომობილის წლოვანებაზე დააწესა ზღვარი, ძველ ავტომანქანას იქ ვერ გაყიდი. ქართველ იმპორტიორებს იმ მიზნითაც შემოყავდათ ავტომობილები, რომ აზერბაიჯანსა და სომხეთში გაყიდდნენ, რახან იქ შეიზღუდა დაწესებულ ზღვარზე მეტი ხნოვანების ავტომანქანების რეექსპორტი, ცხადია, ეს ნაკადი აქ დარჩა. ეს ხალხი სამომავლოდ აღარ შემოიყვანს ძველი ავტომანქანების დიდ რაოდენობას. ძალიან კარგი იქნება თუ ჩვენთანაც დაწესდება მსგავსი რეგულაცია, რომ აღარ შემოვიდეს ძველი, გაუმართავი ავტოტრანსპორტი, რომლითაც გაჯერებულია ჩვენი ავტოპარკი. ამ ქაოსს გარკვეულწილად ალბათ იმანაც შეუწყო ხელი, რომ აღარ იყო სავალდებულო ავტომანქანების ყოველწლიური ტექნიკური შემოწმება. მომავალი წლიდან იწყება ავტომანქანების პერიოდული ტექნიკური ინსპექტირება, ტესტირება, რაც თვისობრივად განსხვავდება მანამდე არსებული ტექდათვალიერებისგან, რომელიც ფაქტობრივად მხოლოდ გარეგნულ დათვალიერებას გულისხმობდა. ავტომობილი შემოწმდება იმ ტექნიკური რეგლამენტით, რომელიც უკვე შემუშავებულია, შესაბამისად გაიცემა დამადასტურებელი ოქმი ვარგისია თუ არა კონკრეტული ავტომობილი უსაფრთხო მოძრაობისთვის. ავტოტრანსპორტის პერიოდული ტექნიკური ინსპექტირება აუცილებელიცაა, რადგან ეს ყველაფერი დაკავშირებულია საგზაო მოძრაობის უსაფრთხოებასთან, საგზაო მოძრაობის მთავარი შემადგენელი ნაწილი ავტომობილია, თუ მისი ვარგისიანობა არ შემოწმდა, მუდმივად გვექნება ის შედეგი, რაც დღეს გვაქვს. შსს-ს გასული წლის სტატისტიკით, ავტოპარკის 91% 10 და მეტი ხნოვანების ავტოტრანსპორტია, აქედან ნახევარი 20 და მეტი წლისაა. გარდა იმისა, რომ ეს მოძველებული ავტოტრანსპორტი ავტოავარიების საფრთხეს ქმნის, გარემოსაც მნიშვნელოვნად აბინძურებს. ყველა კვლევით დასტურდება, რომ საქართველოში ჰაერის დაბინძურების 70%-ზე მეტი, ავტოტრანსპორტზე მოდის. მსოფლიო ჯანდაცვის ორგანიზაციის კვლევის პირველადი მონაცემების მიხედვით, ლეტალური შედეგით საქართველო მსოფლიოში პირველ ადგილზე იყო, ჰაერის დაბინძურების გამო, ყოველ 100.000 კაცზე 300 გარდაცვლილია. საგზაო შემთხვევების 20% და მეტიც, გაუმართავი ავტომანქანების მიზეზით არის მომხდარი, გასულ წელს ავტოავარიის შედეგად 600 ადამიანი გარდაიცვალა, ხოლო 10.000 დაშავდა. 600 ადამიანი საქართველოს ერთი სოფელია, აქედან გაუმართავი ავტოტრანსპორტის მიზეზით 120 ადამიანია გარდაცვლილი.

– ბატონო ვაჟა, ტექნიკური ინსპექტირება ყველა ნორმის დაცვით რომ ჩატარდეს, ქვეყნის ავტოპარკის მნიშვნელოვანი ნაწილი ალბათ გაჩერდება.


– ავტოტრანსპორტის ტესტირების მოტივაცია არ არის ავტოპარკის გაჩერებაა, მისი უპირველესი მიზანი ავტოტრანსპორტის ტექნიკურად მოწესრიგებაა, რისთვისაც მძღოლმა ფინანსური და ფიზიკური რესურსების მობილიზება უნდა მოახდინოს. სამომავლოდ ინფორმაციები გამოქვეყნდება რა შემოწმებებს გაივლიან ავტომანქანები, ნორმების დაკმაყოფილება დიდ სირთულეს არ წარმოადგენს. ცნობილი თემაა, რომ ბევრ ავტომანქანას არ აქვს კატალიზატორი, სავარაუდოდ, ჯერ არ მიექცევა ამას ყურადღება, მაგრამ გამონაბოლქვი არ უნდა იყოს ძალზე მომწამლავი, მერე თანდათან გამკაცრდება მოთხოვნები. რაც შეეხება თავად კატალიზატორს, ეს დამატებითი მოწყობილობაა გამონაბოლქვის სისტემაზე, რომელიც მავნე აირების ატმოსფეროში გამოფრქვევას ხელს უშლის, იგი საწვავის არასრული წვის შედეგად გამოყოფილ მავნე აირებს წვავს და შედარებით უვნებელი აირები გადის ჰაერში. ასე რომ, კატალიზატორს მნიშვნელოვანი ფუნქცია აქვს. აქვე უნდა ითქვას, რომ თუ ავტომანქანას მოწესრიგებული აქვს შიდა წვის ძრავი, შეიძლება გამონაბოლქვი დასაშვებ ნორმებში ჩაჯდეს და არ იყოს ადამიანისთვის მომწამვლელი. არის შემთხვევები, როცა ავტოიმპორტიორები თვითონვე ხსნიან კატალიზატორს გაყიდვამდე ავტომანქანას, რადგან ესეც დამატებითი შემოსავლის წყაროა, ეს მოწყობილობა ფერადი ლითონისგანაა დამზადებული და ჯართში აბარებენ, მისი ფასი 100 ლარის ფარგლებშია. სახელმწიფომ არ უნდა დაუშვას უხარისხო საწვავის იმპორტი და რეალიზაცია, მის ხელშია ადმინისტრირება. პერმანენტულად უნდა მოწმდებოდეს ლაბორატორიებში საწვავის ხარისხი, გარემოს დაცვის სამინისტრომ აუცილებლად უნდა გაააქტიუროს ამ კუთხით მუშაობა. როცა სერთიფიკატის გამცემიც და შემმოწმებელიც ერთი და იგივე ორგანიზაციაა, შეიძლება გარკვეული კითხვები ჩნდებოდეს, ამიტომ მნიშვნელოვანია საწვავის ხარისხის კონტროლი, საჭიროა დაემატოს სხვა მაკონტროლებელი რგოლი. აბსურდია იმის თქმა, რომ შეიძლება ქვეყანაში კარგი საწვავი შემოდის და მერე ადგილზე `აფუჭებენ~, ადგილზე ვერაფერს გადაურევენ, თუ უხარისხო არ შემოვა.

– დავუბრუნდეთ ქრონიკული `საცობების~ საკითხს, თქვენი აზრით, როგორ შეიძლება ეს პრობლემა მოგვარდეს?

– ჩვენ პირველ რიგში, საზოგადოებრივი ტრანსპორტის მაქსიმალურ ხელშეწყობაზე, განვითარებასა და კომფორტზე უნდა ვიზრუნოთ. მოსახლეობა რომ დაინახავს ამ ტრანსპორტით გაცილებით კომფორტულად გადაადგილდება, ავტობუსები ზუსტად გრაფიკის მიხედვით მოძრაობენ, აღარ გაუჩნდებათ სურვილი კერძო მსუბუქი ავტომანქანით იმოძრაონ და შესაბამისად ქალაქის ქუჩებიც განიტვირთება. ამიტომაა აუცილებელი დამატებით ახალი დიდი ტევადობის ავტობუსების შემოყვანა, რომელთათვისაც სპეციალური ზოლები უნდა გამოიყოს, სადაც სხვა ტრანსპორტი ვერ იმოძრავებს. დედაქალაქი და საერთოდ ქვეყანა მსუბუქ ავტომობილებზე კი არა, ფეხით მოსიარულეებზე და ეკოლოგიურად სუფთა ტრანსპორტზე უნდა იყოს მორგებული. მცირეგაბარიტიანი მიკროავტობუსებით, ე.წ. მარშრუტკებით საგარეუბნო რეისებზე და მეტროსადგურებიდან საცხოვრებელ მასივებში უნდა ხდებოდეს მგზავრების გადაყვანა, კარგი იქნება ტრამვაის მოძრაობასაც თუ აღვადგენთ. თბილისში არ არის მაინც და მაინც ვიწრო ქუჩები, რომ დიდი ტევადობის მუნიციპალურ ტრანსპორტს მოძრაობა გაუჭირდეს, ევროპის ქალაქებში გაცილებით ვიწრო ქუჩებია, მაგრამ იქ ნაკლებია ე.წ. საცობები.

ვასო რჩეულიშვილი: მეტრო "დიდუბესთან" და "დინამოს" სტადიონთან მოწყობილ ფართო წრეებზეც მკითხეთ, რომელიც მართლაც მნიშვნელოვნად აფერხებს მოძრაობას. ნაციონალებმა ებრაული ფირმა მოიწვიეს და მათ გააკეთებინეს ეგ პროექტი, ამ ფირმას ექვსი პროექტი ჰქონდა, ადგილობრივმა სპეციალისტებმა მხოლოდ ერთზე ვიმუშავეთ, დავით აღმაშენებლისა და თამარ მეფის გამზირების გადაკვეთაზე არსებული გზაჯვარედინის მოწესრიგებაზე. მაშინდელი ხელისუფლება მერე თვითონვე ამბობდა, რომ მოწვეულ ფირმას მხოლოდ ეს პროექტი გამოუვიდა, დანარჩენები სისულელეაო. მეტრო `დიდუბესთან~ "საცობი" არ იყო, სწორედ ამ "გრანდიოზული" წრით შექმნეს. მაგ მონაკვეთზე შუქნიშნის არსებობა აუცილებელია, რადგან დიღმიდან სანზონისკენ მიმავალ ტრანსპორტს მანამდე არ უჭირდა მოძრაობა, ახლა თორნიკე ერისთავის ქუჩისკენ მოხვევა ძალიან ჭირს, თავად ხსენებულ წრეზე ხომ საშინელება ხდება. იქ არსებული ფეხით მოსიარულეთა ხიდიც ჩემი აზრით, ზედმეტია, რადგან მოუხერხებელია და ხალხი მაინც სავალ ნაწილზე გადადის. ეს ხიდი უნდა მოიხსნას და ძველი მდგომარეობა დაბრუნდეს, წრის რადიუსიც უნდა შემცირდეს და იქ მოძრაობის მოწესრიგება დიდ პრობლემა აღარ იქნება. იგივე შეიძლება ითქვას `დინამოს~ სტადიონის მიმდებარე ტერიტორიაზეც. კურიოზი ისაა, რომ ხსენებულმა ებრაულმა ფირმამ მაგ მონაკვეთის პროექტი ისე გააკეთა, რომ მოხვევის რადიუსი არ იცოდა. ავტობუსი რომ შევიდა წრეზე, გაიჭედა, მერე იმიტომაც შეამცირეს წრის რადიუსი, რომ ავტობუსები ვერ ბრუნდებოდნენ. საუბარი იყო, რომ ტროტუარები გათავისუფლდება ავტომობილებისგან, რაც ძალიან კარგია, თუმცა ზოგ ადგილზე შეიძლება დარჩეს ავტოსადგომი, რადგან ტროტუარი ფართოა და ფეხით მოსიარულეს თავისუფლად შეუძლია იმოძრაოს. რაც შეეხება "მარშრუტკებს", ვფიქრობ, როგორც ადრე იყო, ძირითადად მეტროს ბოლო სადგურებიდან უნდა იმოძრაონ საცხოვრებელ მასივებში, თორემ ნებისმიერ გამზირს რომ გახედო, ამ ყვითელი ზოლითაა გაჯერებული მოძრაობა.

მანანა სუხიშვილი

მეტის ნახვა
20-11-2017, 20:59


„საერთო გაზეთის“ სტუმარია დემოგრაფი, პროფესორი, კავკასიის საერთაშორისო უნივერსიტეტის დემოგრაფიული პრობლემების კვლევის ცენტრის დირექტორი ანზორ თოთაძე:
– არავისთვის საიდუმლო არ გახლავთ, რომ საქართველოში უმძიმესი დემოგრაფიული ვითარებაა და ამ ფონზე, ძალიან უცნაურია თბილისსა და საქართველოს სხვა ქალაქებში გაჩაღებული ბინათმშენებლობის ბუმი. ახლად აშენებული კორპუსები სანახევროდ ცარიელია, ხალხი ემიგრაციაში მიდის, მყიდველი არავინაა, მაგრამ მშენებლობის ტემპები მაინც იზრდება.

– სამშენებლო კომპანიები მოგებაზე ორიენტირებული არიან, ამიტომ, შესაბამისი გათვლების გარეშე არაფერს აშენებენ.

– სწორედ ამიტომ ჩნდება კითხვა – რატომ და ვისთვის აშენებენ? გემახსოვრებათ, სააკაშვილმა ბრძანა, ჩვენ უნდა ავაშენოთ ლაზიკა, სადაც მალე 600 000 კაცი იცხოვრებსო. მერე განაცხადა ქუთაისში 500 000 კაცი იცხოვრებსო და ბათუმში 400 000 კაცი დასახლდებაო, როცა მთელ აჭარაში არ ცხოვრობდა ამდენი. საერთოდ, სააკაშვილს როყიო ლაპარაკი ახასიათებდა, მაგრამ იგივე სხვა ადამიანებმაც გაიმეორეს. მახსოვს ერთ-ერთ ტელეგადაცემაში კახა ბენდუქიძემ ბრძანა, ლაზიკა ტეროტორიით და მოსახლეობით თბილისს გაუტოლდებაო. გამოდის, რომ ამ გეგმის თანახმად, მარტო ორ ქალაქში – თბილისსა და ლაზიკაში 2 მილიონ ნახევარ ადამიანს უნდა ეცხოვრა. ამას დაუმატეთ ქუთაისი თავისი 500 000-ით, ბათუმი 400 000-ით, რუსთავი, ფოთი და ა.შ. ყველა სოფელი და პატარა ქალაქი დიდ ქალაქებში რომ გადაგვესახლებინა, ამდენი მაინც არ გამოდიოდა. მაშინ რა მონაცემებზე დაყრდნობით ამბობდნენ ამხელა რიცხვებს? რამდენიმე დღის წინ, ბათუმთან ახლოს, ერთ-ერთი სოფელში ვიყავი სტუმრად და ვნახე, რომ ბათუმში დიდი მშენებლობებია გაჩაღებული. 20–30 სართულიანი სახლები შენდება. ზოგი კორპუსი უკვე დასრულებულია, თუმცა არავინ ცხოვრობს. ზოგი მშენებლობის პროცესშია, ზოგან მშენებლობა ახლა იწყება. მთლიანად, აჭარაში 333 000 კაცი ცხოვრობს. აქედან 154 000 ბათუმშია. სოფლად მაცხოვრებელი133 000 ადამიანი ახლავე რომ ავყაროთ და ბათუმში დავასახლოთ, ამდენ ცარიელ ბინას მაინც ვერ შევავსებ თ. ბათუმში ყოფნისას, გავიგე, რომ ერთ-ერთ ახლად აშენებულ კორპუსში ირანის მოქალაქემ 30 ბინა შეიძინა. აი, ვისთვის შენდება ეს კორპუსები.. ჩვენ მივდივართ და სხვები ჩამოდიან და მე ამ მდგომარეობას ემიგრაციულ და იმიგრაციულ სიკვდილს ვუწოდებ.

– დემოგრაფიის თვალსაზრისით, საქართველოს სხვა რეგიონებში რა მდგომარეობაა?


– დემოგრაფიული ვითარების დამძიმება 1989 წლიდან დაიწყო და საქართველოს ყველა რეგიონი მოიცვა. მოგეხსენებათ, 1989–2002–2014 წლებში მოსახლეობის აღწერები ჩატარდა, რომლებიც მოსახლეობის რაოდენობისა და შემადგენლობის შესახებ ყველაზე ზუსტ და საიმედო მონაცემებს იძლევა. 2014 წელს ჩატარებული აღწერის მიხედვით, საქართველოს მოსახლეობამ 3 მლნ. 713 804 კაცი შეადგინა, რაც ნიშნავს, რომ 1989 წლის შემდეგ, საქართველოს მოსახლეობა 1 მილიონ 687 000-ით, ხოლო 2002 წელთან შედარებით, 657 000 -ით შემცირდა. საგანგაშოა, რომ მოსახლეობის კლება განსაკუთრებით ქართველებით დასახლებულ რეგიონებში შეინიშნება.

– იქნებ, რეგიონების მიხედვით დაგვისახელოთ, მოსახლეობა სად და რამდენით შემცირდა..


– მე 19 და მე 20 საუკუნის მონაცემებით, საქართველოს ყველაზე ხალხმრავალი რეგიონი იმერეთია. 1989 წელს იმერეთის მოსახლეობა 767 000 კაცს შეადგენდა. 2002 წელს ეს რიცხვი 700 000-მდე შემცირდა, ხოლო 2014 წელს იმერეთში მაცხოვრებელთა რიცხვმა 534 000 კაცი შეადგინა. შესაბამისად, იმერეთის მოსახლეობა 2014 წელს 1989 წელთან შედარებით, 233 000-ით, ხოლო 2002–2014 წლებში 165 000-ით შემცირდა, რაც ძალიან დიდი რიცხვია. მომდევნო 25 წელიწადის განმავლობაში, კლება თუ ასეთი ტემპებით გაგრძელდა, იმერეთს გაუკაცრიელება მოელის.

– რა მდგომარეობაა დასავლეთ საქართველოს სხვა რეგიონებში?


– 2002–2014 წლებში ანუ ბოლო 12 წლის განმავლობაში, სამეგრელოს მოსახლეობა 135 000 კაცით, ხოლო გურიის მოსახლეობა 30 000 კაცით შემცირდა. საგანგაშოა, რომ ცარიელდება საქართველოს ძირძველი, მთიანი კუთხეები: რაჭა, ხევსურეთი, თუშეთი, ფშავი და სხვა. მაგალითად, 1939 წელს რაჭაში 67 000 კაცი ცხოვრობდა, ამჟამად კი მხოლოდ 17 000 კაცი ცხოვრობს და ისინიც ძირითადად, უფროსი ასაკის ადამიანები არიან. აღსანიშნავია, რომ ბოლო 50 წლის განმავლობაში, რაჭის მოსახლეობაში 400–500 კაცით მეტი კვდება, ვიდრე იბადება და თუ ასე გაგრძელდა, ორ-სამ ათწლეულში რაჭა მოსახლეობისგან საერთოდ დაიცლება. ანალოგიური ვითარებაა სვანეთში. 1980 წელს ზედა და ქვედა სვანეთში 30 000 კაცი ცხოვრობდა, ამჟამად კი მხოლოდ 13 000 კაცი ცხოვრობს. აღსანიშნავია, რომ ისტორიულად, დასავლეთ საქართველოში ყოველთვის მეტი მოსახლეობა იყო, ვიდრე აღმოსავლეთში. მაგალითად, 1886 წელს რუსმა მოხელეებმა ამიერკავკასიის საოჯახო სიები შეადგინეს, რომლის მიხედვით, საქართველოს მოსახლეობამ 1 მლნ. 731 000 კაცი შეადგინა. აქედან 1 მილიონ 218 000 კაცი ანუ მოსახლეობის 70% ქართველი იყო. საოჯახო სიების მიხედვით, აღმოსავლეთ საქართველოში 396 000 ქართველი ცხოვრობდა, ხოლო დასავლეთში 822 000 კაცი ანუ თითქმის ორჯერ მეტი. აღმოსავლეთ-დასავლეთში მოსახლეობის რაოდენობა 1989 წელს გათანაბრდა. ამ დროს, როგორც დასავლეთ, ისე აღმოსავლეთ საქართველოში 1 824 000 კაცი ცხოვრობდა. 2014 წელს ვითარება შეიცვალა და თუ დასავლეთ საქართველოში მაცხოვრებელთა რაოდენობამ მილიონ 323 000 კაცი შეადგინა, აღმოსავლეთ საქართველოში თითქმის 600 000-ით მეტი ანუ მილიონ 902 000კაცია. დასავლეთ საქართველოდან მოსახლეობის ნაწილი თბილისსა და სხვა დიდ ქალაქებში წავიდა, ნაწილი საზღვარგარეთ გაემგზავრა, რაც მეტად უარყოფითი მოვლენაა. ბუნებრივია, ეს ვითარება დასავლეთ საქართველოს ქალაქებზეც აისახა. მაგალითად, 1989 წელს ქუთაისის მოსახლეობა 233 000 შეადგენდა, 2014 წელს კი ეს რიცხვი148 000-მდე შემცირდა. ქუთაისმა, რომელიც მოსახლეობის რაოდენობით, ყოველთვის თბილისის შემდეგ იყო, ადგილი ბათუმს დაუთმო და მეორედან მესამე ადგილზე გადაინაცვლა.

– როგორი დემოგრაფიული სურათი გვაქვს აღმოსავლეთ საქართველოში?


– ბოლო 12 წლის განმავლობაში, კახეთის მოსახლეობა 89 000-ით შემცირდა, რაც ძირითადად, ქართულ რეგიონებზე აისახა. ზოგადად, როგორც დასავლეთ, ისე აღმოსავლეთ საქართველოში სოფლების გაუკაცრიელება შეინიშნება. 2014 წელს ქალაქის მოსახლეობამ 2 მლნ 122 000 შეადგინა, ხოლო სოფლის მოსახლეობა 1 მლნ. 591000, რაც იმას ნიშნავს, რომ 2002 წელთან შედარებით, ქალაქის მოსახლეობა 162 000 კაცით შემცირდა, ხოლო სოფლის მოსახლეობა 496 000-ით. თუ 1989 წლის აღწერის შედეგებს შევადარებთ, დღეს სოფლის მოსახლეობა 818 000 კაცით არის შემცირებული. სოფელი თითქმის მთლიანად დაიცალა ფერტილური ასაკის მოსახლეობისგან, რის გამოც შობადობა საგრძნობლად შემცირებულია. თუ ადრე სოფლად გაცილებით მეტი ბავშვი იბადებოდა, ამჟამად სოფლებში საქართველოში დაბადებულ ბავშვთა მხოლოდ მესამედი იბადება.

– გაუკაცრიელებული სოფლები ახსენეთ.. რამდენი ასეთი სოფელი გვაქვს და კიდევ რამდენს ემუქრება გაუკაცრიელება?


– სამწუხაროა და დასაფიქრებელია, რომ ასეთი სოფლების რიცხვი იზრდება. მაგალითად, თუ 2002 წელს 143 გაუკაცრიელებული სოფელი გვქონდა, ამჟამად, 223 გაუკაცრიელებული სოფელია. იზრდება მცირე სოფლების რაოდენობაც. თუ 2002 წელს 16 ერთ კაციანი სოფელი გვქონდა, ახლა ასეთი 39 სოფელია. 19 ორკაციანი სოფლის ნაცვლად, ახლა 46 ორკაციანი სოფელი გვაქვს, 11 სამკაციანი სოფლის ნაცვლად, ახლა 27-ია და ა.შ. წარმოიდგინეთ, როგორი მძიმე საცხოვრებელი პირობები იქნება ასეთ სოფლებში, თუმცა ჩვენისთანა ღარიბი ქვეყნისთვის ძალიან ძნელია ერთკაციან და ორკაციან სოფლებში კომუნიკაციების გაყვანა და ინფრასტრუქტურის განვითარება. 2002 წელს 132 სოფელი გვქონდა, სადაც ერთიდან ათ კაცამდე ცხოვრობდა, ახლა ასეთი 255 სოფელი გვაქვს. 2002 წელს საქართველოში 28 დიდი სოფელი აღირიცხა. აქედან თითოეულის მოსახლეობა 5000 კაცს აჭარბებდა. ამჟამად, ასეთი სოფლების რაოდენობა თორმეტამდე შემცირდა და იქაც ძირითადად, მოხუცები არიან. შემცირდა 100 კაციანი სოფლების რაოდენობაც. ამჟამად, 1306 სოფელი გვაქვს, სადაც 100 კაცამდე ცხოვრობს და ეს საქართველოში არსებული სოფლების 36%-ია.

– როგორც ბრძანეთ, მოსახლეობის კლება განსაკუთრებით ეთნიკური ქართველებით დასახლებულ რეგიონებს შეეხო. იქნებ, ამ პროცესების გამომწვევ მიზეზებზეც გვიამბოთ?

– 1989 წელს ქართველები საქართველოს მოსახლეობის 70% შეადგენდნენ, მაგრამ ამ პერიოდიდან დაიწყო ქვეყნიდან სხვადასხვა ეროვნების მოსახლეობის გადინება და ასეთ პროცესებს მარტო ჩვენთან კი არა, უკრაინაში, ბელორუსიაში და სომხეთშიც ჰქონდა ადგილი. ისტორიულად, ქართველების შემდეგ, საქართველოში ყველაზე მეტი სომეხი ცხოვრობდა, მაგრამ მოგვიანებით, ქვეყნიდან მათი მასიური გასვლა დაიწყო. 1989 წელთან შედარებით, 2012 წელს საქართველოში სომხების რაოდენობა 269 000 კაცით შემცირდა და მოსახლეობის რაოდენობის მხრივ, მეორე ადგილზე აზერბაიჯანელებმა გადაინაცვლეს. განსაკუთრებით შემცირდა რუსების რაოდენობა. 1989 წელს საქართველოში 341 000 რუსი ცხოვრობდა, ამჟამად კი მხოლოდ 26 000 ცხოვრობს. ასე, რომ ქვეყნის მოსახლეობაში ქართველების პროცენტული რაოდენობა სხვა ეროვნების ადამიანების წასვლის შედეგად გაიზარდა და არა ბუნებრივი მატების გამო. 2014 წელს საქართველოში 3 224 000 ქართველი ცხოვრობდა, რაც ქვეყნის მოსახლეობის 86.8% შეადგენდა. 1989 წელთან შედარებით, 2014 წელს ქართველების რაოდენობა 562 000- ით შემცირდა. ხოლო 2002 წელთან შედარებით, 436 000 კაცით. როგორც ხედავთ, ქართველების რაოდენობა ძირითადად, 2002–2014 წლებში შემცირდა და ეს წლები ზუსტად ნაციონალური მოძრაობის ხელისუფლებაში ყოფნის პერიოდს ემთხვევა.

– ნაციონალებს რომ ჰკითხოთ, ხელისუფლებაში მათ მოსვლას ქვეყნის აღმშენებლობა და აყვავებას მოჰყვა და ქართველების რაოდენობის შემცირება რას უნდა დავაბრალოთ?

– ამას უამრავი მიზეზი აქვს, მაგრამ მხოლოდ რამდენიმეზე შევაჩერებ ყურადღებას. საბჭოთა კავშირის დროს, პატიმართა რაოდენობით 15 მოკავშირე რესპუბლიკას შორის, მე 11 ადგილზე ვიყავით. შევარდნაძის დროს, დაახლოებით 5000 პატიმარი გვყავდა და უცებ, პატიმართა რაოდენობით მსოფლიოში მეორე ადგილზე აღმოვჩნდით. ყველაზე უცნაურია, რომ ამ პერიოდში საქართველოდან მილიონ 671 000 კაცი გავიდა და ეს ძირითადად, 20-დან 50 წლამდე ადამიანები იყვნენ ანუ ის ასაკობრივი კატეგორია, სადაც დანაშაულის ჩადენის ალბათობა ყველაზე მეტია. ამ ხალხის წასვლის შემდეგ, საქართველოში ძირითადად, მოხუცები და 18 წლამდე ახალგაზრდები დარჩნენ.ე.ი დანაშაული და პატიმართა რაოდენობა კი არ უნდა გაზრდილიყო, უნდა შემცირებულიყო, თუმცა, პირიქით მოხდა.

– დიახ, ასეა. სააკაშვილის პრეზიდენტობის დროს, ციხეებში პატიმართა რაოდენობა 400%-ით გაიზარდა.

– ამასაც თავისი მიზეზები აქვს. წარმოგიდგენიათ, 25 000 პატიმარი და 300 000 პრობაციონერი რამდენი ოჯახია? ბუნებრივია, ეს ხალხი არჩევნების დროს, ხმას ნაციონალიურ მოძრაობას მისცემდა, რადგან ქვეყანა შიშით იმართებოდა.
პატიმრების უმეტესობა სწორედ ფერტილური ასაკის ახალგაზრდა იყო, რომელსაც ოჯახი უნდა შეექმნა და ერი გაემრავლებინა. მე დავიანგარიშე და ეს მასობრივი დაპატიმრებები რომ არა, საქართველოში იმდენი ბავშვი დაიბადებოდა, რამდენიც ერთ წელიწადში იბადებოდა. რა თქმა უნდა, ამ ყველაფერმა დემოგრაფიუო პროცესებზე საშინლად იმოქმედა. იმ წლებში იმდენი რამე გაფუჭდა, რომ ამის ხელის „ერთი ხელის მოსმით“ გამოსწორება ძალიან ძნელია და როცა შეუსრულებელ დაპირებებზე ვსაუბრობთ, ესეც უნდა გავითვალისწინოთ. აუცილებლად უნდა აღვნიშნოთ, რომ საქართველოს დემოგრაფიულმა პრობლემებმა კავკასიაში დემოგრაფიული ბალანსი დაარღვია. ჩვენ კავკასიაში ყველაზე მრავალრიცხოვანი ერი ვიყავით. მაგალითისთვის გეტყვით, რომ 1926 წელს ყოველი მესამე კავკასიელი ქართველი იყო. 1965 წლამდე, ჩვენი მოსახლეობა აზერბაიჯანისას თითქმის 400 000-ით აჭარბებდა. აზერბაიჯანისა და საქართველოს მოსახლეობის გათანაბრება პირველად 1965 წელს მოხდა. ამჟამად კი აზერბაიჯანის მოსახლეობამ თითქმის 10 მილიონს გადააჭარბა, ხოლო საქართველოს მოსახლეობა 3 მილიონ 713 804 კაცს შეადგენს.

– არასახარბიელო მონაცემებია. ყოფილი საბჭოთა კავშირის რესპუბლიკებიდან, ასეთი დემოგრაფიული პრობლემები მხოლოდ ჩვენ გვაქვს?

– მოგეხსენებათ, რომ ყოფილი საბჭოთა კავშირის რესპუბლიკებიდან ცხრაში ქრისტიანულ მართლმადიდებლობას აღიარებდნენ. სწორედ ამ ცხრა რესპუბლიკაში შემცირდა 1989–2016 წლებში მოსახლეობა 14 მილიონით. დანარჩენ მაჰმადიანური რელიგიური აღმსარებლობის რესპუბლიკებში კი მოსახლეობა 23 მილიონით გაიზარდა. რაც შეეხება ჩვენს უშუალო მეზობლებს, ბუნებრივი მატება (ანუ რამდენი ადამიანით მეტი დაიბადა, ვიდრე გარდაიცვალა) ყველგან მაღალია. 2000-იან წლებში თურქეთში ბუნებრივმა მატებამ 8 მილიონ 835 000 შეადგინა, აზერბაიჯანში 830 000, სომხეთში 120 000 კაცი ხოლო საქართველოში მხოლოდ 53 000 და ეს ბუნებრივი მატებაც ძირითადად, არაქართველებით დასახლებულ რეგიონებზე მოდიოდა.

– წინა წლებში როგორი ბუნებრივი მატება გვქონდა?

– 60 -იან წლებში საქართველოში ბუნებრივი მატება 650 000 იყო. 70-იან წლებში 453 000. ასე, რომ აშკარა კლება სახეზეა. შეიძლება თავისუფლად ითქვას, რომ საქართველოს თავისი ისტორიის მანძილზე, ასეთი მძიმე დემოგრაფიული სურათი არ ჰქონია. რა თქმა უნდა, ყოფილა პერიოდი, როდესაც მოსახლეობის რაოდენობის მხრივ, უარესი მდგომარეობა გვქონია, მაგრამ მაშინ სრულიად სხვა რეალობა იყო. გლობალიზაციის პირობებში სულ უფრო რთულდება დემოგრაფიული პოლიტიკის გატარება, ამიტომ ისედაც მძიმე ვითარება სხვადასხვა მიზეზების გამო, კიდევ უფრო მძიმდება. დემოგრაფიული მდგომარეობის გამოსწორებისთვის აუცილებელია აქტიური დემოგრაფიული პოლიტიკის გატარება და ამის გაკეთებას რაც უფრო სწრაფად დავიწყებთ, მით უკეთესია..

ნელი თორდია

მეტის ნახვა
7-11-2017, 19:12