განაჩენის თანახმად, 16 წლის დავით სარალიძის მკვლელის ვინაობა დღემდე უცნობია. პროკურატურის მუშაობით უკმაყოფილო დავით სარალიძის მამამ მოსახლეობას თანადგომისა და ქუჩაში გამოსვლისკენ მოუწოდა. საპროტესტო აქციების ტალღას ქვეყნის მთავარი პროკურორის ირაკლი შოთაძის თანამდებობიდან გადადგომა მოჰყვა.

საზოგადოებისთვის ცნობილია, რომ 2017 წლის 1 დეკემბერს 51-ე სკოლის საპირფარეშოში დაწყებული და ხორავას ქუჩაზე ტრაგედიით დასრულებული ინციდენტის ერთ-ერთი მთავარი ფიგურანტი სასჯელაღსრულების სამინისტროს გენინსპექციის ყოფილი უფროსის და პროკურატურის თანამშრომლის მირზა სუბელიანის შვილია. მოვლენებს თუ ქრონოლოგიურად მივყვებით, კონფლიქტი 51-ე სკოლის საპირფარეშოში დაიწყო. შელაპარაკება პნევმატური იარაღიდან 14 წლის ა.სუბელიანის მიმართულებით რეზინის ტყვიების სროლას მოჰყვა. ამ დროს საპირფარეშოში ორი მეცხრეკლასელი და ოთხი მეთერთმეტეკლასელი იმყოფებოდა. სავარაუდოდ, მანდატურმა ხმაური გაიგო და ბავშვებს შენიშვნა მისცა, რის შემდეგაც გადაწყვიტეს, რომ ურთიერთობა სკოლის გარეთ გაერკვიათ. სუბელიანმა, რომელიც უფროსკლასელებისგან გარკვეულ ზეწოლას განიცდიდა, დახმარების თხოვნით თავის მე 12 კლასელ, რაგბისტ დეიდაშვილს მიხეილ კალანდიას დაურეკა, რომელიც პირველ ექსპერიმენტული სკოლის მოსწავლე გახლავთ. ამ უკანასკნელმა კი საქმის გარჩევაზე გაყოლა მეგობრებს თხოვა. საბოლოოდ, ხორავას #4-ში ოცზე მეტმა მოზარდმა მოიყარა თავი.

როგორც ირკვევა, მირზა სუბელიანი და თენგიზ კალანდია ქვისლები არიან. მათი ცოლები ბორის კაკუბავას შვილები თეა და ლელა კაკუბავები არიან. ერთ-ერთი ქვისლი თენგიზ კალანდია თავის ორ შვილთან ერთად პროკურატურამ პასუხისგებაში მისცა, როცა მეორე ქვისლი, მირზა სუბელიანი არც დაუკითხავს. სწორედ ამან გააჩინა ეჭვი, რომ გამოძიება არასწორი მიმართულებით წარიმართა და საქმის ფაბრიკაციით სწორედ მირზა სუბელიანია დაინტერესებული. ეჭვს ისიც აძლიერებს, რომ სუბელიანს თანამდებობრივი მდგომარეობის გამო საქმეზე ხელი მიუწვდებოდა და სურვილის შემთხვევაში, შეეძლო ოჯახის წევრებისთვის ალიბის შექმნა შეეძლო. მის მიმართ არსებული ეჭვების გასაქარწყლებლად, სუბელიანმა სამსახურიდან გათავისუფლების განცხადებით მთავარ პროკურორს მიმართა, თუმცა მოგვიანებით გაჟღერდა ბრალდება, რომ სუბელიანი პროკურატურას შს ყოფილი მინისტრის ვანო მერაბიშვილის საკნიდან გაყვანის კადრებით აშანტაჟებდა, რასაც სუბელიანი კატეგორიულად უარყოფს.

მ. სუბელიანი: „არ ყოფილა ისე, რომ მე ვიღაც გადამემალა. ჩემი შვილი პირველივე წუთებიდან მივიყვანე საგამოძიებო ორგანოებში და მისი დაკითხვით დაიწყო ეს სისხლის სამართლის საქმე. მირჩევნია, მე ვიყო მკვდარი და ეს ბავშვები ცოცხლები.. დანარჩენი ჩემთვის მეორეხარისხოვანია. 2014 წლიდან მას შემდეგ, რაც გენერალური ინსპექციის უფროსის პოსტიდან წამოვედი, გამოძიებასთან არანაირი შეხება არ მქონია. არანაირი კადრები, არავითარი მერაბიშვილის გაყვანა და არაფერი გარდა იმისა, რომ დევს ჩემი დასკვნა, რომ მერავიშვილის საკნიდან გასვლა არ ყოფილა“.

სისხლიან გარჩევის მონაწილეთა ოჯახის წევრები კონფლიქტის მიზეზად 51-ე სკოლაში არსებულ არაჯანსაღ გარემოს ასახელებენ. მათი თქმით, სკოლაში აკრძალული ნივთების ტარება, „ფულის შეწერა“ და ბულინგი ჩვეულებრივი მოვლენა იყო.

„რუსთავი 2“-თან ინტერვიუში ბორის კაკუბავამ განაცხადა, რომ კოინფლიქტი მკვლელობამდე დიდი ხნით ადრე დაიწყო და ამის მიზეზი მის მე 9 კლასელ შვილიშვილზე განხორციელებული ძალადობა გახლდათ. ექსპარლამენტარის თქმით, მოძალადეები მის შვილიშვილს ფულს სძალავდნენ, ამცირებდნენ და უნიტაზში თავს აყოფინებდნენ და სკოლა ამ პროცესს ვერ აკონტროლებდა.

რამდენიმე დღის წინ ადვოკატმა ირაკლი ზაქარეიშვილმა ფეისბუკზე სკანდალური პოსტი გამოაქვეყნა, რომელსაც უცვლელად გთავაზობთ: „დავინტერესდი, თუ რატომ არ უდგანან მხარში ზაზა სარალიძეს დანარჩენი მშობლები, რატომ არავინ თანამშრომლობს გამოძიებასთან მისი შვილის მკვლელობის საქმეზე და რატომ დარჩა გამწარებული მშობელი ბრძოლაში მარტო. როგორც ამბობენ, ზაზა სარალიძის შვილი სისტემატიურად ძალავდა ფულს ბავშვებს და ამ საქმეში განსაკუთრებული სისასტიკით გამოირჩეოდა. ამბობენ, რომ ის იყო ტიპიური მჩაგვრელი — ე.წ. კუნთიანი ბეზპრედელშიკი და აბიჟნიკი, რომელიც ბავშვების უმეტესობას სძულდა და ყველას ყელში ჰყავდა ამოსული. მის მიმართ ჩადენილ სისასტიკეს სწორედ აფექტის ამ მაპროვოცირებელ მოცემულობას უკავშირებენ“.

ზემოთ თქმული სიმართლეა თუ მკვლელების მხარდასაჭერად შეთხზული ვერსია, გამოძიებამ უნდა დაადგინოს, თუმცა მოზარდების მკვლელობას რომ არაფერი ამართლებს, ისედაც ცხადია. ცხადია ისიც, რომ 51-ე საჯარო სკოლის დირექცია სკოლაში მიმდინარე პროცესებს ვერ აკონტროლებდა და სკოლის საპირფარეშოში 1 დეკემბერს მომხდარი ინციდენტი ერთეული შემთხვევა არ გახლდათ.

1 დეკემბერს ხორავას ქუჩაზე 16 წლის ლევან დადუნაშვილისა და დავით სარალიძის სასტიკი მკვლელობის შემდეგ განათლებისა და მეცნიერების მინისტრმა მოზარდთა ძალადობისა და ჩაგვრის წინააღმდეგ ბრძოლა სამინისტროს პრიორიტეტად გამოაცხადა და სპეციალისტების, ფსიქოლოგებისა და მშობლების ჩართულობით, ფართომასშტაბიანი კამპანიის დაწყება დააანონსა, თუმცა დაიწყო თუ არა ეს კამპანია, უცნობია.

ერთ-ერთ ინტერვიუში 51-ე სკოლის დირექტორი მანანა თურქაძე ადასტურებს, რომ 1 დეკემბერს სკოლაში არ ყოფილა, რასაც შვებულებაში ყოფნით ხსნის. ჩვენი ინფორმაციით კი საქმე სრულიად სხვაგვარად გახლავთ. იმ ავბედით დღეს სკოლაში არც 51-ე და არც პირველი ექსპერიმენტული სკოლის დირექტორი იმყოფებოდა, სადაც მკვლელობისთვის გასამართლებული მოსწავლეები სწავლობდნენ. მანანა თურქაძე და ხათუნა ბარაბაძე შვებულებაში კი არა მასწავლებელთა კვალიფიკაციის ასამაღლებელი ტრენინგების ჩასატარებლად იმყოფებოდნენ.

იცოდა თუ არა განათლების სამინისტრომ, რომ მკვლელობის დღეს სკოლების დირექტორები სამსახურში არ იმყოფებოდნენ? რა თქმა უნდა იცოდა, რადგან სკოლის დირექტორის სამუშაო საათებში ტრენინგებზე მივლინება სწორედ სამინისტროსთან შეთანხმებით ხდება. სავარაუდოდ, ამიტომ არავის უფიქრია დირექტორების პასუხისმგებლობაზე, მაშინაც კი, როცა თანამდებობა მთავარმა პროკურორმა დატოვა და ზაზა სარალიძის მხარდამჭერ აქციაზე მთავრობისა და პრემიერ მინისტრის გადადგომის მოთხოვნები გაისმა.

შეიძლება ვიღაც იკითხოს, რა მნიშვნელობა აქვს დირექტორის სკოლაში ყოფნა-არყოფნასო და ძალიან შეცდება. დავიწყოთ იმით, რომ სწორედ დირექტორი ხელმძღვანელობს სკოლაში მიმდინარე სასწავლო-აღმზრდელობით პროცესს. შესაბამისად, კონფლიქტის შემთხვევაში, დირექტორს ბავშვები ქუჩაში კი არ უნდა გაეშვა, სკოლაში მშობლები უნდა დაებარებინა და ბავშვები მათთვის გაეყოლებინა.
ზოგადი განათლების შესახებ საქართველოს კანონის მე 9 მუხლის თანახმად, სკოლა ვალდებულია შექმნას ჯანმრთელობის სიცოცხლისა და საკუთრებისათვის უსაფრთხო გარემო სასკოლო დროს, აგრეთვე სკოლის ან მის მიმდებარე ტერიტორიაზე. იმავე მუხლის მე 8 თავის მიხედვით, მოსწავლე სკოლის ტერიტორიაზე დაცული უნდა იყოს არასათანადო მოპყრობის, უყურადღებობისა და შეურაცხყოფისგან. კანონის მე 20 მუხლის თანახმად, დაუშვებელია სკოლაში ძალადობა მოსწავლის ან ნებისმიერი სხვა პირის მიმართ. ფიზიკური ან სიტყვიერი შეურაცხყოფის შემთხვევაში სკოლა ვალდებულია დაუყოვნებლივ მოახდინოს რეაგირება საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით. 33- მუხლი უზრინველყოფს სასკოლო დროს სკოლის ტერიტორიაზე მყოფი მოსწავლის უსაფრთხოება.

დარღვეული იყო თუ არა 51-ე სკოლაში კანონის ზემოთ ჩამოთვლილი მოთხოვნები და შეეძლო თუ არა სკოლის დირექციას ტრაგედიის თავიდან აცილება, მშობლებმა, მოსწავლეებმა და ჩვენმა მკითხველმა განსაჯონ. თავის დროზე, როცა განათლების სამინისტრომ პედაგოგიური განათლების მქონე პროფესიონალებზე უარი თქვა და სკოლის მართვა მენეჯერებს გადააბარა, ვწერდით, რომ ეს შეცდომა სკოლის უსაფრთხო გარემოზე და ზოგადად, მოსწავლეთა დისციპლინაზე აისახებოდა. იმასაც ვამბობდით, რომ მოსწავლეთა დისციპლინასა და უსაფრთხოებაზე ზრუნვა მთლიანად მანდატურებს და პოლიციას არ უნდა გადავაბაროთ და პასუხისმგებლობა სისტემამაც უნდა აიღოს. გვახსოვდეს, ბავშვები პირად მაგალითს შეგონებებზე მეტად ენდობიან, ამიტომ როცა მოზარდს პასუხისმგებლობისკენ მოვუწოდებთ, თავადაც ამის მაგალითი უნდა ვაჩვენოთ..

ნელი თორდია

მეტის ნახვა
10-06-2018, 12:30


ბატონო ზაზა, უპირველეს ყოვლისა, გულწრფელ თანაგრძნობას გიცხადებთ იმ ტრაგედიის გამო, რაც თქვენ და თქვენს ოჯახს დაატყდა თავს. თუმცა ამასთან ერთად გვაქვს კითხვები, რომლებიც არა მარტო ჩვენ, არამედ მთელ საზოგადოებას აწუხებს.

ბატონო ზაზა, როდის უნდა მიხვდეთ თქვენ, რომ თქვენთვის საბედისწერო და ქვეყნისთვის უაღრესად სახიფათო შეცდომას უშვებთ, როცა პოლიტიკურ ნაძირალებს და პოლიტიკურ პროსტიტუტკებს, მკვლელებს და ბანდიტებს აყენებინებთ თავს და ქართველი ხალხის დიდ უმრავლესობას უპირისპირდებით, რომელმაც თავის თავზე გამოსცადა არაადამიანური სისასტიკე იმ რეჟიმისა, რომლის წარმომადგენლებიც თქვენ თანამოაზრეებად და თანამებრძოლებად აირჩიეთ.

ქართველი ხალხი გულწრფელად თანაგიგრძნობთ თქვენ, ბატონო ზაზა და გულწრფელად იზიარებს თქვენს ტრაგედიას. ქართველ ხალხს, ისე, როგორც თქვენ, გულწრფელად სურს, დამნაშავეები და მათი მფარველები დაისაჯოს, მაგრამ ეს იმას არ ნიშნავს, რომ ქართველი ხალხი ქვეყნის აყირავების, სამოქალაქო დაპირისპირების და სახელმწიფო გადატრიალების უფლებას მისცემს ვინმეს, რომ ამის შემდგომ ხელისუფლების სათავეში კვლავ ის ფაშისტურ-კრიმინალური ძალები მოვიდნენ, რომლებმაც ცხრა წლის განმავლობაში საისხლსა და ცრემლში აბანავეს მთელი ქვეყანა.

"ქართული ოცნების" ხელისუფლება კი არა ქართველი ხალხი არავის დაუთმობს იმ ისტორიულ მონაპოვარს, რასაც "ნაცმოძრაობის" რეჟიმზე გამარჯვება ჰქვია და ქვეყნის უკან, უკუნში და წყვდიადში შებრუნების უფლებას არავის მისცემს.

გაუგებარია, აუხსნელია, რატომ არჩიეთ თქვენ ქართველი ხალხის თანადგომას კუპრავას, მელიას, ვაშაძის, მაჭუტაძის, ქარდავას და მათნაირების თანადგომა?
გულუბრყვილობით და გამოუცდელობით მოგდით ეს ამბავი, თუ კიდევ არსებობს სხვა მიზეზები?
იქნებ, მართლა გჯერათ, რომ ეს პოლიტიკური პარტიები 10 ივნისს იმდენ ხალხს შეკრებენ, რომ მთავრობასაც გადააყენებენ და ვადამდელ საპარლამენტო არჩევნებსაც დანიშნავენ?

უტოპიაა ეს, წმინდაწყლის პროვოკაციაა, რადგან ეს არის ზღვარი, რომლის გადაბიჯება ნებისმიერ სახელმწიფოში სახელმწიფო გადატრიალების მცდელობად ითვლება და ამის გამკეთებლებს, კანონი მთელი სიმკაცრით მოსთხოვს პასუხს.

არ დაიჯეროთ, არ ირწმუნოთ ნაცების და მისი სატელიტი პარტიების დემაგოგია, თითქოს ისინი კონსტიტუციის ფარგლებში, კანონების დაცვით, მშვიდობიანი ფორმით აპირებენ ხელისუფლების შეცვლას.

უნდა ვივარაუდოთ, რომ ისინი საპროტესტო ტალღის აგორების ფონზე რაღაც სისხლიან შეთქმულებას, სატანისტური მსხვერპლშეწირვის მსგავს რაღაც დიდ პროვოკაციას გეგმავენ, რომ ამით გამოიწვიონ საყოველთაო სახალხო მღელვარება და საწადელს მიაღწიონ.

ფრთხილად იყავით თქვენ, ბატონო ზაზა, ჯვარი გწერიათ, მაგრამ თქვენ არ აღმოჩნდეთ ის მსხვერპლი, რომელსაც ნაცები კარგა ხანია, არჩევენ.
არც ნაცები, არც ევრონაცები, არც ვაშაძენაცები, არც შალვანაცები, არც ნაცების ძუძუთი ნაკვები სხვა პოლიტიკური პარაზიტები, არავინ არ არის სხვა თქვენი დარდის და ტკივილის უფრო მეტად გამზიარებელი, ვიდრე "ქართული ოცნებაა".

მიუხედავად შეცდომებისა, მიუხედავად დაგვიანებული რეაქციებისა, მაინც ერთადერთი ეს ხელისუფლებაა, რომელიც გვერდით დაგიდგებათ და თქვენი შვილის მკვლელობის საქმეს ფარდას ახდის.

ეს ქვეყანა თქვენი სამშობლოა, ეს ქვეყანა თქვენი შვილების სამშობლოა, ეს ქვეყანა ყველა ჩვენთაგანის სამშობლოა და, ცუდია თუ კარგია, მაინც თვალისჩინივით უნდა მოვუფრთხილდეთ მას და ისედაც დაზიანებული კიდევ უფრო არ დავაზიანოთ — ესაა თითოეული ქართველის უპირველესი მოვალეობა, რომელსაც, დარწმუნებული ვართ, თქვენ შესანიშნავად აცნობიერებთ.

და ბოლოს: ბოდიშს გიხდით, რომ თქვენ, შვილმკვდარ მამას, ცოტა არ იყოს, მკაცრი ტონით გელაპარაკეთ, მაგრამ იმდენად ბევრი რამ არის შეგდებული ქვეყნის ყოფნა-არყოფნის სასწორზე, ვფიქრობთ, ენის მოჩლექით საუბრის დრო არ არის.

"საერთო გაზეთი"

მეტის ნახვა
8-06-2018, 11:30


ხორავას ქუჩაზე მკვლელობის საქმის შემსწავლელი დროებითი საგამოძიებო კომისიის თავმჯდომარე დღეს მოკლული დავით სარალიძის მამას, ზაზა სარალიძეს შეხვდა. კაპანაძის თქმით, შეხვედრა სარალიძის სახლში შედგა.

"ჩემი ამოცანაა, რომ საქმემ წაიწიოს წინ რაც შეიძლება სწრაფად. ასევე მქონდა შეხვედრა მის ადვოკატთან და მასთან ერთაც შევთანხმდით მომავალ თანამშრომლობაზე. დღესვე შევხვდები სახალხო დამცველს, მას შემდეგ რაც მექნება კონსულტაციები არასამთავრობო სექტორთან, რათა შევთანხმდეთ მომავალი თანამშრომლობის პერსპექრივებზე. ძალიან მნიშვნელოვანია, რომ ამ კომისიის საქმიანობა იყოს გამჭვირვალე და ყველა სუბიექტი იყოს ჩართული.
ზაზა სარალიძე თვითონ დააფიქსირებს პოზიციას კომისიასთან მიმართებაში და თქვენ თვითონ განსაჯეთ, აქვს თუ არა მას ნდობა. ძალიან ბევრ დეტალზე ვისაუბრეთ, შევთანხმდით, რომ გავაგრძელებთ თანამშრომლობას. ზაზა სარალიძე საგამოძიებო კომისიის სხდომაზე ხვალ ადვოკატთან ერთად მოვა“- განაცხადა სერგი კაპანაძემ.

სერგი კაპანაძის განცხადებით, კიდევ ერთი სამუშაო შეხვედრა ზაზა სარალიძესთან ხვალ უკვე პარლამენტში შედგება.

მეტის ნახვა
7-06-2018, 12:00


ამდენს იმიტომ კი არ ვლაპარაკობ, რომ თავის გამოჩენა მინდა, 80 წლის კაცს ეს არაფერში მჭირდება, არც თანამდებობას ვეძებ. გული რომ შემტკივა ჩემს ქვეყანაზე, იმიტომ ვამბობ, ხელისუფლება რომ გქვია, რატომ არ მიჯერებ, მით უმეტეს  იცი, რომ მთელი ცხოვრება ენერგეტიკაში გავატარე

ენგურჰესზე უჩვეულო არაფერი ხდება, მოხდა ის, რაც ჩვეულებრივ ხდება ზედამხედმხედველობის, კონტროლის და სპეციალისტების არარსებობის პირობებში. ის ადამიანები არ მყავს მხედველობაში, ვინც ექსპლუატაციას უწევს ამ სადგურს, იმ სპეციალისტებს, ვინც კანონმდებლობას და საფუძველს ქმნიან, რომ ქვეყანაში გაჩნდეს კანონის აღსრულების მექანიზმი მართვის სტრუქტურისთვის, მათ შორის ენერგეტიკისთვის , აცხადებს სამეცნიერო-კვლევითი და საპროექტო-საძიებო ინსტიტუტის ყოფილი დირექტორი, ენერგეტიკის აკადემიის ვიცე-პრეზიდენტი ანზორ ჭითანავა.

ამ ყველაფრის არარსებობამ და ხელმძრვანელობის სითამამემ გამოიწვია ის, რომ ჩვენ ფაქტობრივად იგნორირება გავუკეთეთ ამ უნიკალური ნაგებობისთვის საჭირო უსაფრთხოების მოთხოვნებს. უსაფრთხოება ნიშნავს პირველ რიგში კრიტერიუმების დადგენას იმისთვის, რომ ქვეყანა იყოს მდგრადი, შეეძლოს ეკონომიკური წინსვლა და განვითარება. ჩვენ არც ეროვნული კრიტერიუმები გვაქვს შემუშავებული და არც ვინმესგან გვაქვს გადმოღებული, გამოდის, თვითდინებაზეა მიშვებული ექსპლუატაციის უსაფრთხოება. ენერგეტიკაში უსაფრთხოება ყველა ობიექტისთვის ინდივიდუალურია, ყველას თავისი შესაძლებლობები აქვს, ზოგადი მოთხოვნების გავრცელება შეიძლება, მაგრამ კონკრეტული ვითარების გათვალისწინებით თუ არ გააკეთე კორექტირება, არ შეიყვანე ეს მონაცემები იმ ბაზაში, რასაც ჰქვია მდგრადობა და საიმედო ექსპლუატაცია, დაიშლება ეს სისტემა.

ენგურჰესი 40 წელია ექსპლუატაციაშია, ეს საკმაოდ ხანგრძლივი ვადაა, ამ ხნის განმავლობაში მას ჭირდებოდა რეაბილიტაცია, განახლება, გარკვეული მოთხოვნების, დაკვირვებების შედეგად მიღებული მასალების საფუძველზე იმ მოთხოვნების კორექტირება, რასაც ჰქვია ობიექტის მდგრადობის, საიმედობის მახასიათებლები და უსაფრთხო ექსპლუატაციის პირობები. წლების განმავლობაში ჩვენ ამ ყველაფერს ვაკეთებდით, კომუნისტების მმართველობის პერიოდში ინტენსიურად ანალიზდებოდა, კორექტირდებოდა ეს მონაცემები, საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ, ეს პროცესებიც შეწყდა. დღეს ჩვენ სრულყოფილად არ ვფლობთ ვითარებას, ავტომატიზირებული სისტემებიდან (ნაგებობის ტანშიცაა ჩატანებული ზოგიერთი აპარატურა) ანათვლებს ვღებულობთ, მაგრამ თუ ის სისტემაში არ იქნა დანარჩენ კომპონენტებთან, ცალკე ზუსტ სურათს არ იძლევა, ამახინჯებს მდგომარეობას და ფაქტობრივად, შეიძლება პიროვნულ კვალიფიკაციაზეა დამოკიდებული. მდგომარეობა ზოგჯერ შეიძლება გაიოლებულად წარმოიდგინო, ზოგჯერ კატასტროფულად მოგეჩვენოს, მაგრამ მოჩვენებითი იყოს ეს ყველაფერი. ეს ამ უნიკალური ნაგებობის, მსოფლიოში იშვიათია ასეთი რთული კომპლექსი, როგორიცაა ენგურჰესი, ნაკლი არ არის. მართლაც საამაყო ნაგებობაა, რომელსაც ასეთივე ზედამხედველობა და ყურადღება ჭირდება, რასაც დღეს ვერ ვაკეთებთ.

რაც შეეხება თავად რამდენიმე დღის წინ მომხდარ ავარიას. გვირაბის გაჩერების, წყალმოდინების შეჩერების შემდეგ დათვალიერების შედეგად, სპეციალისტებს გარკვეული ინფორმაციები გვაქვს, მაგრამ ბოლომდე არ არის გარკვეული რა მოხდა. რამდენიმე დღეში დაიდება მომხდარის შესახებ, პირველი მიახლოებითი დასკვნა, თუმცა სპეციალისტებს მანამდე შეგვიძლია ვთქვათ, უკვე გვაქვს ვიზუალური დათვალიერების შედეგად მიღებული დასკვნა, რომ სატურბინო მილსადენის ბოლო ნაწილში (სადაც ტურბინაში წყალი შედის) არსებული სარქველი მოწყდა. ეს რთული კონსტრუქცია ლითონისგანაა დამზადებული. 40 წელია, რაც ენგურჰესი ექსპლუატაციაშია და ამ ხნის განმავლობაში იქ არაფერი შეუცვლიათ, ე.ი. ლითონი დაიღალა, არსებობს ასეთი ტერმინი, ლითონის დაღლა, ვერ გაუძლო წყლის დაწოლას და გამოხეთქა. სპეცილისტებს არაერთხელ გაგვიკეთებია საჯარო განცხადებები, გვისაუბრია ხელისუფლების წარმომადგენლებთან, რომ სახიფათო იყო ასეთი უკონტროლობა, საჭირო იყო სარეაბილიტაციო სამუშაოები, მაგრამ კაციშვილი არ აქცევს ამას ყურადღებას. ჰესზე ამისთანა ხუთი კონსტრუქციაა, ახლა ერთმა გამოხეთქა და ამხელა პრობლემები შეგვიქმნა, არ არის გამორიცხული დანარჩენებზეც იგივე მოხდეს.

ამიტომ ვამბობდით 2006 წლიდან რომ გაგვეჩერებინა ენგურჰესი და ცალკეული ნაგებობის კი არა, მთლიანად სისტემის რეაბილიტაცია მოგვეხდინა. იმის მერე 12 წელი გავიდა, წესით უკვე ორჯერ უნდა გაგვეჩერებინა ენგურჰესი და ჩაგვეტარებინა სარეაბილიტაციო სამუშაოები. მთლიანად, კომპლექსში უნდა გაგვეკეთებინა რევიზია, დაგვედგინა ავარიასაშიში უბნები და იმის მიხედვით მოგვეხდინა რეაგირება, რომ შეგვერბილებინა მოსალოდნელი უსიამოვნებები. არ გაგვაჩერებინეს, ახლა ამის დრო არ არის, როგორმე გავიტანთო, რას გაიტან, ხომ ხედავთ რაც მოხდა. როგორც სპეციალისტი გეუბნებით, რომ რაც მოხდა, ამას თავიდან ვერავინ აიცილებდა.

უვიცობაა შეფასება, რომ რაც მოხდა, ადამიანური ფაქტორითაა გამოწვეული. ლითონის დაღლის გარდა, იქ სხვა ფაქტორებიც მრავლად არის, გრავიტაცია, წყალში ათასნაირი ქიმიური მინარევია, რაც ჭამს კონსტრუქციებს და მოქმედებს მთლიანად კომპლექსზე. ასე რომ, ადამიანური ფაქტორით აპელირება, ვიღაცის დასჯაზე საუბარი, ყოვლად გაუმართლებელი და მიუღებელია, რადგან ეს არის კანონზომიერი შედეგი კანონით უზრუნველყოფილი მოთხოვნების შეუსრულებლობისა. ხუთი ობიექტი უკვე გითხარით, კიდევ რამდენი წერტილია დაწყებული გვირაბიდან, ყველგან შეიძლება მოხდეს რაღაც ანომალია. ენერგეტიკოსები ამას ვაფასებთ, როცა უშუალოდ ხდება ძირეული შემოწმება და ანალიზი, ეს იქნება აპარატურა, გაანგარიშება, რაიმე თვალით დანახული და ა.შ. ყველაზე სერიოზული ნაგებობის ე.წ. ნატურით გამოცდაა, როდესაც წყალსაცავი და გვირაბი ბოლომდე შევსებულია, ხუთი აგრეგატი მუშაობს, წნევა, ხარჯი სრულია და ამ პირობებში როგორ იქცევა ეს ნაგებობა. შედეგებს ვაანალიზებთ და ვქმნით ნორმატიულ ბაზას ექსპლუატაციისთვის. სხვათა შორის, ენგურჰესი ბოლომდე არ არის დამთავრებული, ობიექტის მიღება არ მომხდარა. სადგური საბჭოთა კავშირის პერიოდში ჩაბარდა, მაშინ ითქვა, დროებით ექსპლუატაციაში ჩავაბაროთ და როცა კომპლექსს მთლიანად დავამთავრებთ, კომპლექსურად მაშინ გამოვცადოთო. მაშინ არავის ეგონა საბჭოთა კავშირი თუ დაინგრეოდა, ამიტომ ნატურალური გამოცდა არ ჩატარებულა და დღესაც გაუკეთებელია. ამიტომ ჩვენ კრიტერიუმები, რომელიც უნდა დავადგინოთ და გადავცეთ ახალ თაობას, რომ იხელმძღვანელოს და მოახდინოს ნაგებობის ექსპლუატაცია, უზრუნველყოს მისი საიმედობა და ა.შ. დღესდღეობით არ გვაქვს.

სახელმწიფომ დღემდე ვერ შეძლო საკანონმდებლო დოკუმენტაციის შექმნა, რომელიც ყველა სუბიექტს ავალდებულებს, რა უნდა გააკეთოს. ამიტომ ყველა თავისებურად იქცევა. ჩეხები როგორც მოეპრიანებათ, ისე იქცევიან, ჩეხეთში მიღებული რაღაც წესებით ხელმძღვანელობენ, ნორვეგიელები, როგორც თავად გაუხარდებათ და აწყობთ, ანალოგიურად იქცევიან ჩინელებიც. ქართველებს ეს კრიტერიუმები არ გვაქვს, ჩვენმა მთავრობამ იოლი გამოსავალი მონახა, მიიღო დადგენილება, რომელიც უფლებას აძლევს დამკვეთს ან ინვესტორს ის ნორმატივები გამოიყენოს, რომელიც თვითონ მიაჩნია სრულყოფილად, ანუ თავისი დანერგონ ჩვენთან. ჩემი აზრით, საქართველოს მთავრობამ ამ ვითომდა პასუხისმგებლობის მოშორებით, უდიდესი დანაშაული ჩაიდინა, პასუხისმგებლობა კი არ მოიშორა, მარყუჟში გაყო თავი. სად ჩინეთის, ნორვეგიის, რუსეთის, ჩეხეთის ნორმატივი და სად საქართველოს ნორმატივი, ჩვენთან ყველა მდინარე თავისებურია, თავისი წესი, ხასიათი, ქიმია-ფიზიკა და შესაძლებლობები აქვს, რასაც მისადაგება უნდა. ამიტომ არსებობდა ჩვენი ინსტიტუტი, რომელიც ფაქტობრივად 1922 წელს, ზაჰესის მშენებლობის დროს შეიქმნა, ჩვენი აშენებულია ენგურჰესი, ჟინვალჰესი და სხვა მრავალი ჰესი. მიუხედავად იმისა, რომ საკმაოდ კვალიფიციური სპეციალისტები გვყავს ენერგეტიკაში, დღემდე ვერ მივიღეთ კანონი ენერგეტიკული უსაფრთხოების შესახებ, იმიტომ, რომ ინსტიტუცია, რომელიც ამას გააკეთებს, საქართველოში აღარ არსებობს, ყველა გაიყიდა, დაიშალა, არავის არაფერი ჭირდება. ფრაგმენტულად ვწყვეტთ საკითხებს, ეს ფრაგმენტული საკითხები მერე თავს იყრის და გამოდის ნაზავი, რომელსაც არცერთი პარამეტრი არ აქვს ნორმალური ქვეყნის და ცხოვრების პირობების შექმნისთვის.

ვიმეორებ, აუცილებლად არის შესამუშავებელი ქვეყნის უსაფრთხოების კონცეფცია, სადაც ეკონომიკური სტრატეგია შეთანხმებული იქნება ენერგეტიკულ უზრუნველყოფასთან. ენერგეტიკის გარეშე, ეკონომიკური განვითარება წარმოუდგენელია. ეს პოლიტიკაა შესამუშავებელი. ამდენს იმიტომ კი არ ვლაპარაკობ, რომ თავის გამოჩენა მინდა, 80 წლის კაცს ეს არაფერში მჭირდება, არც თანამდებობას ვეძებ. გული რომ შემტკივა ჩემს ქვეყანაზე, იმიტომ ვამბობ, ხელისუფლება რომ გქვია, რატომ არ მიჯერებ, მით უმეტეს იცი, რომ მთელი ცხოვრება ენერგეტიკაში გავატარე.

– ბატონო ანზორ, გასაგებია, რომ ენგურჰესზე მომხდარ ავარიაში ადამიანური ფაქტორები გამორიცხეთ, მაგრამ როგორ აფასებთ იქ მომუშავე პერსონალის ქმდებას ექსტრემალური სიტუაციის დროს და საერთოდ, არ ფიქრობთ, რომ ენგურჰესის ამ მაგალითზე საქართველოში ასეთი მასშტაბური ჰესების მშენებლობა სახიფათოა.


– ავარიული სიტუაციის დროს, რეაგირების ხარისხის მიხედვით ფასდება კოლექტივის პროფესიონალიზმის ხარისხი. რამდენად ოპერატიულად მოქმედებენ ის ადამიანები, რომლებიც მართავენ ამ სისტემას, რომ გააუვნებელყონ სავალალო შედეგები. ეს ამ კოლექტივმა შესანიშნავად გააკეთა, ჩაკეტა გვირაბი, გააჩერა სადგური, გადმოაქცია წყალი კაშხლის ტანიდან ქვედა ბიეფში (ენგურის კაშხლის ქვემო კალაპოტი), იქ გაუშვა და დაიწყო წყალში ჩაძირული ადგილების გამოსუფთავება ვიზუალური დაკვირვებისა და ანალიზისთვის. ეს ყველაფერი ძალიან ოპერატიულად და კვალიფიციურად გააკეთეს. ადგილზე ჰქონდათ აბსოლუტურად ყველაფერი, რაც ჭირდებოდა თ. ყველა სამუშაო ოპერატიულად ჩაატარეს და ფაქტობრივად რამდენიმე საათის განმავლობაში შევძელით, უმართავი პროცესი მართვადი გამხდარიყო, ეს იმას ნიშნავს, რომ დაიწია წყლის დონემ, 26 მაისს წყლის დონე ბოლომდე იყო დაწეული, მთლიანად გათავისუფლებული და გასუფთავებულია იქაურობა. იქაურმა ენერგეტიკოსებმა კი ყველაფერი გააკეთეს, მაგრამ ეს არსებულ პრობლემებს ვერ გადაწყვეტს. ვნახეთ, რომ სარქველი მოგლეჯილია, მისი მიდუღება და სხვა დეტალების აღდგენაც შეიძლება, მაგრამ ეს იქნება დროებითი, ენგურჰესმა იმ ვადის განმავლობაში უნდა იმუშაოს, რაც პროექტით აქვს განსაზღვრული. ეს დროებითი ღონისძიება კატასტროფას აჩერებს, მაგრამ ხვალ შეიძლება სხვაგანაც მოხდეს. ამიტომ დროა, მთავრობამ მიიღოს გადაწყვეტილება, რომ იმ პერიოდში, როცა წყალი დიდი რაოდენობითაა, ელექტროენერგიაზე მოთხოვნა ნაკლებია, რადგან ზაფხულის პერიოდია. იმ ვადით გავაჩეროთ ჰესი, რა ვადაც პოტენციურად ავარიული უბნების ლიკვიდაციას ჭირდება, რომ ჰესი მთლიანობაში მოვიდეს წესრიგში.

იმისათვის, რომ ენგურჰესი, როგორც კომპლექსი და ნაგებობა, რომელიც მსოფლიო ხელოვნური ნაგებობების სიაშია შეტანილი, როგორც ერთ-ერთი საუკეთესო საინჟინრო გადაწყვეტილება, აქვს უჩვეულო პარამეტრები, რომლითაც არათუ უტოლდება, არამედ ჯობნის არსებულ ელექტროსადგურებს, წესრიგში რომ მოვიდეს, ასეთი პატარ-პატარა ინექციების შეშხაპუნება არ ეყოფა. ამისთვის საჭიროა კაპიტალური გაჩერება, სერიოზული მომზადება, თანხების მოძიება, კვალიფიციური მშენებლების და მემონტაჟეების მოყვანა და შესაბამისი სამუშაოების ჩატარება. ჩვენ ადრე ყოველთვის ვიცოდით რა სამუშაოები იყო ჩასატარებელი და რა დრო ჭირდებოდა ამას. ახლა ზუსტად არ ვიცით, რადგან წლების განმავლობაში ვაკუუმი იყო, ბევრი რამ შეიცვალა, ამიტომ დეტალური შესწავლაა საჭირო. პირდაპირ ვამბობ, 1922 წლიდან აშენებული ძველი ობიექტები დღესაც ყველა გამართულად მუშაობს, ასრულებს თავის დანიშნულებას. ეს იმიტომ ხდება, რომ თავის დროზე იყო 24-საათიანი ზედამხედველობა, კონტროლი, მართვის სისტემების და თვითონ გადაწყვეტილებების მიღების სრულყოფა. ენგურჰესმა საშიშროება ხომ არ შეგვახსენაო, თუ იგნორირებას გავუკეთებთ პრომბლემებს, არავითარ ზომებს არ მივიღებთ, მაშინ ეს საშიშროება რეალურია და შეიძლება ხვალვე დადგეს.

არასწორად მიმაჩნია ის პოზიცია, რომ ენგურჰესმა დაღუპა სვანეთი, ტენიანობის მატებასთან ერთად, დაავადებებმაც იმატა, იმას რატომ არ ამბობენ, რამდენი სიკეთე მოგვიტანა ამ უნიკალურმა ჰესმა. მას დღემდე ათ მილიარდ კვტ/სთ-ზე მეტი ელექტროენერგია აქვს გამომუშავებული, ეს კოლოსალური რაოდენობის შეშის, გაზის, მაზუთის, ქვანახშირის დაზოგვაა, რომელთა წვაც მნიშვნელოვნად აბინძურებს გარემოს. სამწუხაროდ, ჩემმა თაობამ ვერ მოვახერხეთ ამ პროექტში ჩადებული ყველა გადაწყვეტილების ბოლომდე მიყვანა, იმიტომაც არსებობს მის მიმართ პრეტენზიები, ანაკლიის მიდამოებში ნაპირი ირეცხება, ზღვა მიწა ჭამს და პლაჟები ინგრევა, ენგურს ჰესის გამო, ინერტული მასალა (ქვა-ღორღი) აღარ ჩააქვს, რომ გამაგრდეს ზღვის ნაპირიო. გათვალისწინებული გვქონდა ეს რომ არ მომხდარიყო, მეთოდიც გვქონდა, რომელიც მთლიანად ქართველების შემუშავებულია, მაგრამ საბჭოთა კავშირის დაშლის წინა პერიოდის არეულობამ, ეკოლოგიური მოძრაობის გამწვავებამ და ა.შ. ამის განხორციელების საშუალება არ მოგვცა, ფაქტობრივად არ გაგვაკეთებინეს, შუა გზაზე მივატოვეთ და მას შემდეგ ინტენსიურად ირეცხება ზღვის ნაპირი.

აქ მეორე საკითხცაა, რომელიც ვერ მოგვარდა, კაშხლის ქვევით ტერიტორიაზე, ანუ ქვედა ბიეფში უსაფრთხოების პროცესები ბოლომდე არ არის მიყვანილი, როდესაც კაშხლიდან კატასტროფული ხარჯების გადმოშვების პერიოდი დგება, უნდა გახსნა ფარები და წყალი გაუშვა. ხსემენული ავარიის დროს, ზუსტად ასე მოიქცნენ ჩვენი ენერგეტიკოსები. კატასტროფული ხარჯების სიდიდეც დადგენილია და მისი გავრცელების ზონაც, ყველა სახის კატასტროფის აღკვეთა ბუნებრივია არ იყო პროექტში ჩადებული, ეს გამორიცხულია, რადგან კატასტროფა არაპროგნოზირებადია. ამას ჭირდებოდა უსაფრთხოების ღონისძიებები: სანაპიროს დაცვისთვის გამაგრებითი სამუშაოები, წყალმომარაგების, ხიდების დაცვის და ინფრასტრუქტურული სამუშაოები, რომ მოსახლეობის არეალში არ გავრცელებულიყო კატასტროფული წყალმოვარდნებით გამოწვეული ცუდი შედეგები. ეს ვერ გავაკეთეთ, ვერ ავითვისეთ გამოყოფილი თანხები, აგრეგატების გაშვება და სხვა სამუშაო უფრო მნიშვნელოვნად მიგვაჩნდა, მერე დაინგრა საბჭოთა კავშირი და პროექტი განუხორციელებელი დარჩა. ადამიანი ავად რომ ხდება, წამალი თუ არ მიეცი, შეიძლება იცოცხლოს, მაგრამ ვერ განიკურნება, ჩვენ ეს წამალი ენგურჰესისთვის არ მიგვაცემინეს და ჩამოყალიბდა საზოგადოებრივი აზრი, რომ ჰიდროენერგეტიკა საქართველოს ბუნებას აჩანაგებს, არ გვინდა ჰესები, მითუმეტეს ასეთი გიგანტებიო. ყველა საკითხი თავიდან ბოლომდე მეცნიერულად არის შესწავლილი და გაანალიზებული, ყველაფრის მოვლა-პატრონობა შეიძლება, მთავარია სახელმწიფო დონეზე იყოს ამის სურვილი.

– ბატონო ანზორ, ერთ-ერთ ადრინდელ ინტერვიუში ვისაუბრეთ, რომ ენგურის მიერ ჩამოტანილი ქვა-ღორღი კაშხალს მიღმა ვერ გადის, სადღაც რჩება და თუ ხდებოდა მდინარის კალაპოტის გაწმენდა, რომ ისეთი ტრაგედია არ დატრიალებულიყო, რის მოწმეც 2015 წლის ივნისში ვერეს ხეობაში გავხდით, მით უმეტეს, რომ მასშტაბები გაცილებით დიდია. თუ გატარდა რაიმე ღონისძიება ამ საფრთხის თავიდან ასაცილებლად?

– აბსოლუტურად არაფერი, ინერტული მასალა კაშხლის უკან მდებარე წყალსაცავში ილექება, დალექვის ინტენსივობა შეფასებული გვაქვს — 170 წლის განმავლობაში წყალსაგდებების დონემდე შეივსება, 310 წლის განმავლობაში კი მთლიანად ამოივსება წყალსაცავი ამ მასალით. ძალიან დიდი პერიოდი კი გვაქვს დარჩენილი, ეს რომ არ მოხდეს, მაგრამ დამშვიდების უფლება არ გვაქვს. სასწრაფოდ უნდა დავიწყოთ მოქმედება, არსებობს უამრავი ხერხი, რომ ტრაგედია თავიდან ავიცილოთ და სარგებელიც მივიღოთ. ეს ინერტული მასალა მშენებლობის და ნაპირის გამაგრების გარდა, სოფლის მეურნეობაშიც შეგვიძლია გამოვიყენოთ მიწის სასუქად. მასში ასევე საკმაოდ არის ძვირფასი და იშვიათი ლითონები, ოქრო, ვერცხლი, ტიტანი, ნიკელი, ვოლფრამი. პროექტში ესეც გვქონდა გათვალისწინებული, მაგრამ საბჭოთა კავშირის ნგრევამ, ეს საკითხიც გადაუწყვეტელი დატოვა. ენგურის წყალსაცავის გარკვეულ დონემდე ამოვსების საწყის ეტაპზე ვართ, ანაკლიიდან შავი ზღვა გვიტევს, სადაც ღრმაწყლოვანი პორტი შენდება და ზღვის აგრესია უფრო იმატებს. ჩვენი შეფასებით, ყოველწლიურად 5 ჰექტარი მიწა მიაქვს ზღვას, რადგან ის კვება არ აქვს, რაც მანამდე ჰქონდა, ამიტომ ეს კვება აუცილებლად უნდა გაკეთდეს.

დამატებით სხვა პროცესიც მიმდინარეობს, ენგურის ქვედა ბიეფში მდინარის კალაპოტის დონის აწევა ხდება, რადგან მას არ აქვს იმის ძალა, რომ კაშხლის ქვემოთ არსებული ხევების და პატარა მდინარეების მიერ ჩამოტანილი შვავი ზღვამდე გაიტანოს. ეს ჩამოშვავებული ნაკადები გზადაგზა რჩება და ენგურის კალაპოტს ავსებს. სანამ კაშხალი აშენდებოდა, ათასობით კუბმეტრი შვავი ისე გაივლიდა ენგურზე, რომ ვერავინ იგებდა, ახლა საკმარისია სამასმა კუბმა გაიაროს, რომ მოსახლობას ზარალდება, იტბორება ყანები, სახლები, ეზოები, იხრჩობა შინაური ფრინველები და პირუტყვი. ადრეც გითხარით და გავიმეორებ, კაშხლის ზემოთაც და ქვემოთაც სასწრაფოდ უნდა განხორციელდეს უსაფრთხოების ღონისძიებები, რაც ნიშნავს მდინარის მიმდებარე ტერიტორიების დაცვას, თუ ენგურის ქვედა ბიეფის ნორმალური ექსპლუატაცია არ მოხდა, ამოივსო მდინარის კალაპოტი, წყალდიდობისას შედეგად წამოსული ნაკადები ყველაფერს წალეკავს. გამოვიყენოთ ენგური ჩვენს სასარგებლოდ, ამოვიღოთ ჩამოტანილი ინერტული მასალა, ჯერ ერთი, დატბორვის საფრთხე მოიხსნება, მეორე, ინერტული მასალა მთელ მსოფლიოში დეფიციტურია, ჩვენ კი ამ მასალით და შესაბამისად სამშენებლო მასალებით ერთ-ერთი უმდიდრესი ქვეყანა ვართ, რადგან საქართველო ვულკანური წარმოშობის ზონაში მდებარეობს. ენგურის ქვედა ბიეფში მართლაც არის საშიშროება, რომ მძიმე მოვლენები განვითარდეს.

მანანა სუხიშვილი

მეტის ნახვა
4-06-2018, 14:00


თბილისის მერმა მეტროს მემანქანეების გაფიცვასთან დაკავშირებით საგანგებო ბრიფინგზე ისაუბრა.

"ვფიქრობ, მოსახლეობას აქვს უფლება იცოდეს, რა ხდებოდა მოლაპარაკებების პროცესში: საკუთარი შრომითი უფლებების ეგრეთ წოდებული დამცველები მიგვითითებდნენ და გვიყენებდნენ პირობას, რომ მათი ხელფასების 45%-იანი ზრდა მომხდარიყო მეტროთი მგზავრობის საფასურის ზრდის ხარჯზე. ჩვენთვის ეს კატეგორიულად მიუღებელია. კატეგორიულად მიუღებელია სოციალური დახმარებების ანუ სუბსიდირების ან თუნდაც ქალაქისთვის სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანი ინფრასტრუქტურული სამუშაოების ხარჯზე"- განაცხადა კახა კალაძემ.

თბილისის მერმა შექმნილი სიტუაციისთვის დედაქალაქის მოსახლეობას ბოდიში მოუხადა, მემამქანეებს კი გაფიცვის შეწყვეტისკენ მოუწოდა.
„მოვუწოდებთ მეტროს მემანქანეებს, დაემორჩილონ სასამართლოს გადაწყვეტილებას, ნუ დააყენებენ საკუთარ ინტერესებს მთელი ქალაქის მოსახლეობის ინტერესებზე და კანონზე მაღლა და დაუყონებლივ დაუბრუნდნენ სამუშაო ადგილებს, არ დაუშვან, რომ მათმა გაუაზრებელმა გადაწყვეტილებებმა დააზარალოს დედაქალაქი და მოსახლეობა“, – განაცხადა კახა კალაძემ.

მერმა ბრიფინგზე მემანქანეების ხელფასები გაასაჯაროვა და განაცხადა, რომ მათი ხელფასი პატრულის, მაშველის, მეხანძრის, სასწრაფო ბრიგადის თანამშრომლის ანაზღაურებას აღემატება.

მეტროს მემანქანეები დღეს დილიდან გაიფიცნენ, რის გამოც ამ დროისთვის ყველა მეტროსადგური გაჩერებულია. მეტროსადგურების მუშაობის აღდგენამდე ავტობუსებით მგზავრობა უფასო იქნება.

მეტის ნახვა
4-06-2018, 11:30


12 მაისს "ბასიანის" "დაპყრობას" დიდი ვნებათაღელვა მოჰყვა. აქციის მონაწილეებმა გადაკეტეს რუსთაველი. გაისმა პოლიტიკური მოწოდებები. აქციაზე კი ტრანსგენდერების, გეების, ფემინისტების გარდა თავი მოიყარა პოლიტიკოსებმა და იმ ადამიანებმაც, ვინც ჩათვალეს რომ საქართველოს დამოუკიდებლობა, თავისუფლება, ღამის კლუბ "ბასიანიდან" იწყებოდა და მთავრდებოდა.

მოხდა დაყოფა, ერთ მხარეს იდგნენ "გასხივოსნებულები", მეორე მხარეს "ბნელები": "გასხივოსნებულთაგან" რამდენიმე ადამიანი თავს დაესხა პოლიციელს, იყო გინება, ფურთხი. ეგრედწოდებულ არაცნობადებს მხარი ეგრედწოდებულმა ცნობადებმა აუბეს და ოხრად "დაიყარა" ზიზღი, აგრესია: მოვუხნათ დედის ტრაკი ამ ბნელებს!” – დავით კოვზირიძე;

"მოგხანთ სალი კლდეები და სახელოვანი წარსული!” – ანა სუბელიანი;
"დაუხეთქეთ თავები და გააჯმევინეთ სახლში მაგათ!" – სალომე ბარკერი;
"ვიღაც ნაბიჭვრები რომ სხედან იქ სადღაც!" – ბექა წიქარიშვილი;
"მოდით, ბევრი ვიყოთ რომ მოვუხნათ კარგის ტრაკები!” – ხათუნა გოგებაშვილი;
"ვიღაც ყ.ე სამართალდამცველი თმაში მწვდა" – მათე ხიდაშელი;

"ჩვენ ვიცავთ თავისუფლების იდეალს, რომელიც მათ დაკარგეს, იმიტომ რომ თავისუფლება არის აქ და არა კაბინეტებში. დამოუკიდიებლობის მოპოვება დიდი ბრძოლის შედეგი იყო. არავინ არ გვაჩუქებს თავისუფლებას და ბრძოლა დღესაც გრძელდება. მივმართავ მაყურებელს, თავს ნუ მოატყუებინებთ ამ ხალხს. მოდით და შემოგვიერთდით, ვინაიდან ეს არის ბრძოლა პროგრესსა და განუვითარებლობას შორის", – ლაშა ბუღაძე;

"ბასიანს არბევენ, ერთ-ერთ საუკეთესო კლუბს ევროპაში. ესაა კალაძის დანაპირები "ღამის ცხოვრების" განვითარების შესახებ? ნარკოდანაშაულს ვერაფერი მოუხერხეს და ახლა განტევების ვაცს ეძებენ, ვინმეს უნდათ რომ შეახოცონ ხელი. ღამის ეკონომიკა კრიმინალის დამარცხებამ, უსაფრთხო გარემომ და ტურიზმის ბუმმა შექმნა და არა კალაძის `ღამის სამინისტრომ".
ნუ ანგრევთ იმას, რაც თქვენ არ შეგიქმნიათ! ჩემი სოლიდარობა ბასიანს!”, – რომან გოცირიძე;
"არ დაგვიტოვეს ადგილი, ისეთი სადაც შეგვიძლია ვიყოთ ისე როგორც გვინდა. ჩვენ არაფერს არ ვაფუჭებთ, ჩვენ არაფერს არ ვაშავებთ. არ ვაშავებთ, როდესაც ვცეკვავთ. მეტი რა გავაკეთოთ?" – ბაია პატარაია.

დავით ზურაბიშვილი: "კეთილი ინებეთ ხელისუფლებავ და ეს ფაშისტი ნაბიჭვრები მოაცილეთ აქციას!"
დავით გაბუნია: "აქ რაც ხდება არის არანაკლები, რაც ხდებოდა 7 ნოემბერს… ჩვენ აქ ვიდგებით 17 მაისსაც, სამწუხაროდ, აქ ვიქნებით ალბათ საქართველოს დამოუკიდებლობის 100 წლისთავისაც, 26 მაისს".

გიორგი ვაშაძე: "ხელისუფლებავ! ახალგაზრდებს თმის ღერი არ ჩამოუვარდეს თორე კუდით ქვას გასროლინებთ!"
"სამწუხაროდ, მე დღესაც არ მაქვს პასუხები და კომუნიკაცია გუშინდელ ღამესთან დაკავშირებით. ჩემი დაჟინებული რჩევაა, სასწრაფოდ მოხდეს გუშინდელი ღამის ოპერაციის დეტალური განმარტება, დაიწყოს დიალოგი, თუნდაც განსხვავებული პოზიცების მატარებელ, განსაკუთრებით კი ახალგაზრდა ადამიანებთან, რომლებიც დღესაც იბრძვიან თანამედროვე და თავისუფალი ქვეყნის მომავლისთვის. ამ მოცემულობაში, ცხადია ღამის ეკონომიკის განვითარებაზე საუბარი წარმოუდგენელად მიმაჩნია დღეს, თუ ეს წინააღმდეგობები არ გადავლახეთ", – სერგი გვარჯალაძე.

ღამის ეკონომიკის "მინისტრის" (რომელსაც თურმე 4000 ლარზე მეტი აქვს ხელფასი და ჯერჯერობით არანაირი პროექტი არ განუხორციელებია) მხარდამხარ "ბასიანის" დასაცავად "იბრძოდნენ" დეპუტატებიც, ყოფილები, მომავალი. საბოლოო ჯამში "პრადვინუტული საზოგადოება" შეჯერდა, რომ რუსთაველზე იდგა "მთელი თფილისი" და რომ ყველა ვინც "ბასიანში" არ დადის ბნელია. აქცენტი გადატანილი იქნა ეკონომიკაზე და რაოდენ გასაკვირადაც არ უნდა ჩანდეს, თურმე სერგი გვარჯელაძის "ღამის ეკონომიკა" "ბასიანზე ყოფილა დამოკიდებული. როგორც ჩანს, არავინ მიაქცია ყურადღება, რომ წინა ხელისუფლების დროს, სასტუმრო "აჭარის" კლუბში ("აჭარა მიუზიკლ ჰოლი"), შეიჭრა სპეცრაზმი, იგივე მოტივით, რაც "ბასიანში", კლუბის დირექტორი სერგი გვარჯალაძე იყო და თავად კლუბი, ასეთივე ცნობილი, როგორც `"ბასიანი”, მაშინ სუბუტექსის დიდი პარტია იქნა ამოღებული. მაშინ საზოგადოება ამართლებდა ძალოვანების ქმედებას და ხელისუფლებას ნარკორეალიზატორების მიმართ კანონის კიდევ უფრო გამკაცრებისკენ მოუწოდებდა. ამდენად, "ბასიანში" რომ ხედავს გვარჯალაძე გამოსავალს და ღამის ეკონომიკის აღორძინებას, გასაკვირი არაა.

წინმსწრები მოვლენები:

სამწუხაროა, რომ ამ ფაქტებს წინ სიკვდილი უსწრებდა. სიკვდილი, რომელმაც, საზოგადოების დიდი ნაწილი შეაშფოთა, დააფიქრა. სიკვდილი დადიოდა ღამის კლუბებში, ფესტივალებზე (კაზანტიპი). საზოგადოების აზრის გასაგებად, დღეს საუკეთესო საშუალება სოციალური ქსელია და როცა რამდენიმე ახალგაზრდამ სიკვდილს თვალებში ჩახედა დაისვა კითხვები – რას აკეთებს ხელისუფლება? რატომ იყიდება თავისუფლად ღამის კლუბებში გაურკვეველი თუ გარკვეული სახის ნარკოტიკი? რატომ არ აკავებენ "ბარიგებს"? რამდენიმე ადამიანი აქციების მოწყობის ინიციატივითაც გამოვიდა და კანონის გამკაცრება მოითხოვა. საქმე ისაა, რომ მოქმედი კანონის მეტად გამკაცრება, უბრალოდ შეუძლებელია და საზოგადოების მოთხოვნაც, შესაბამისად, აბსურდული. მთავარი, კანონის აღსრულებაა და რაოდენ გასაკვირიც არ უნდა იყოს, ამას არავინ, ან ძალიან ცოტა ითხოვს.

ბოლო ერთი კვირის განმავლობაში განვითარებულ მოვლენებს უფრო ადრე, წინ უსწრებდა "უსისხლო" და "უსიკვდილო" ფაქტები: ორი წლის განმავლობაში, რამდენჯერმე იქნნენ დაკავებულნი ქართული შოუ-ბიზნესის "ელიტარული" წარმომადგენლები, რომელთა დასაცავად ცალკე "ელიტამ" და ცალკე საზოგადოების მუდამ უკმაყოფილო ნაწილმა, მკლავები დაიკაპიწა. მოხდა ისე, რომ დეპუტატებიც ჩაერთვნენ საქმეში და დაკავებულების გათავისუფლების მოთხოვნით "გამომცხვარ" "პეტიციებზე" თავიანთი ფაქსიმელე სავიზიტო ბარათივით, დამღად დაასვეს. მოგვიანებით, ერთმა დეპუტატმა ბოდიშიც მოიხადა "პეტიციაზე" ხელის მოწერის გამო – საზოგადოებას ასე თუ არ უყვარდა ეს "ცნობადი სახე", ამას როგორ წარმოვიდგენდიო, ხელმოწერა "უკან გამოითხოვა" და ერთი სიტყვითაც არ დაგმო ფაქტი – დიდი რაოდენობის ნარკოტიკების შემოტანა.

"ელიტამ" გარისკა და აღიარა, "ცნობადის" დაკავებამდე ტაბუდადებული საკითხი და განაცხადეს, რომ თურმე "ცნობადმა" საკუთარი მოხმარებისთვის შემოიტანა განსაკუთრებით დიდი რაოდენობის წამალი. მოგვიანებით, ალბათ, ინანეს აჩქარება – "ცნობადი" მალე გაათავისუფლეს – არც გამოცხადებული თვითმკვლელობის და არც კონტრაბანდისთვის არ დააკავეს, მისი ნაზი ბუნებისთვის ციხე ზედმეტი იყო.

12 მაისს, გამთენიისას ჩატარებული სპეცოპერაციის შემდეგ, მოხდა ისე, რომ იმ ადამიანების ნაწილიც კი, ვინც წინა დღეებში ზედმეტი დოზისგან გარდაცვლილ ბავშვებს გლოვობდნენ, უცებ აღმოჩნდნენ ნარკოტიკების გამსაღებელთა დამცველები. `"ეთრმა ხმაური", რომელსაც თავის დროზე, ჩანასახშივე, ე.წ. ხმაური არ აუკრძალეს და არ დააკავეს ნარკოტიკების პოპულარიზაცია-აგიტაციისთვის, ხელისუფლების შეცვლაზე `"ჭიკჭიკდა", "გირჩმა", რომელსაც კანაფის დათესვისა და აგიტაციისთვის პასუხი არავინ მოსთხოვა, საქმიანობას არ შევწყვეტთო. "ბარიგებმა", უკაცრავად, დილერებმა, რევოლუცია "დაანონსეს". "სტრატეგიულად მნიშვნელოვან" ადგილზე მეტეორული სისწრაფით გამოცხადებულმა ნაცმაცუნებმა "ამბრაზურას" როლი იკისრეს.

ასეთ ფონზე "ბასიანის" ერთ-ერთმა დამფუძნებელმა ტატო გეთიამ განაცხადა: "კვლავ მიმდინარეობს საგამოძიებო მოქმედებები და კლუბის გახსნის კონკრეტულ ვადას ვერ გვეუბნებიან, თუმცა საუბარი არ არის თვეებზე, საუბარია დღეებზე". ანუ, "ბასიანი" ზარალის ანაზღაურებას ითხოვს და პარალელურად აცხადებს რომ თურმე კლუბში, ნარკოტიკი კი არა, ციტრამონი იყიდებოდა.
"ბასიანის" გარდა პოლიცია შევიდა ღამის კლუბ "გალერიში", თუმცა დიდი ვნებათაღელვის ფონზე `"გალერი" არავის გახსენებია. სოციალურ ქსელში ვრცელდება ინფორმაცია: "კლუბი “ბასიანის” მთავარი მოწილე თავდაცვის სამინისტროს ყოფილი მაღალჩინოსანია! აკაკი ხურციძე – საქართველოს თავდაცვის სამინისტრო, საქართველოს შეიარაღებული ძალების გაერთიანებული შტაბის ჯ 1 პირადი შემადგენლობის დეპარტამენტის უფროსი 2012 წლამდე, აკაკი ხურციძის ვაჟი, გიორგი ხურციძე უკრაინაშია…
კლუბი "ბასიანი" – წილები და მეწილეები:
– აკაკი ხურციძე 50%
– ნიკო ნიკოლაძე 10%
– ნათია ორაშვილი 10%
– ზვიად გელბახიანი 10%
– ივანე გეთია 10%
– ვახტანგ გოცაძე 10%".

ასევე სოციალურ ქსელში, "გალერის" შესახებ ვრცელდება ინფორმაცია: "გალერი" იყო ჩერნიგოველის სახელობის ეკლესიის შენობა. შენობა გროშებად გაიყიდა 90-იან წლებში, აფხაზეთის ომის დროს.

საინტერესოა ასევე ისიც, რომ, მაგალითად "ბასიანში", როგორც ამბობენ, თავისი "სადილერო" "ბუტკა" აქვს გახსნილი ცნობილი მომღერლის ცნობილ ქმარს. ხოლო "გალერიში" გადაღებული ვიდეოები, რომელიც სოციალურ ქსელში იქნა გამოქვეყნებული, სხვა არაფერია თუ არა გარყვნილება. არც "ბასიანი" და არც "გალერი" დღევანდელი და გუშინდელი "პროდუქტი" არაა. "გალერი"უფრო მხცოვანია, `"ბასიანი" უფრო ახალგაზრდა, მაგრამ ამ ორივე `ღამის ეკონომიკის მთავარ სიძლიერეს~ აკავშირებს პოლიტიკა.

"ბასიანის" ერთ-ერთი დამფუძნებელი, 10%-იანი წილის მეპატრონე არის ზვიად გელბახიანი. ზვიად გელბახიანი არის ვალერი გელბახიანის ძმის შვილი. თავის მხრივ ვალერი გელბახიანი, როგორც თავად აცხადებდა, სააკაშვილის ხელისუფლების მიერ იდევნებოდა. მეტიც, ბადრი პატარკაციშვილთან ურთიერთობისა და მისი შტაბის ხელმძღვანელობის გამო, ის თურმე სასიკვდილოდ გაწირეს. ისმის კითხვა: მაშ როგორ მოხდა რომ "დევნილი" ვალერი გელბახიანის ძმის შვილი "ბასიანში" 10%-იანი წილი მფლობელია? იმიტომ ხომ არა, რომ თავის დროზე, როცა ვალერი გელბახიანი დაბრუნდა საქართველოში (დედა მყავს ავად და მომეცით ნება რომ ვნახოო, ამ მოტივით ჩამოვიდა და ნება მისცეს კი არა, ხელიც არავინ ახლო თუ არ ჩავთვლით ერთდღიან პატიმრობას) საქართველოს მთავარი ნარკუშა და ნარკობარიგა ირაკლი – ერეკლე კოდუა აეროპორტში დახვდა? ვინმემ არ თქვას, ეს ევალებოდაო. ჰო, აბა, თურმე, ეგრედწოდებულ პოლიტიკურ დევნილს სოდ-ის უფროსზე ნაკლები არ უნდა დახვედროდა აეროპორტში და თან არ დაგავიწყდეთ, ამ "სტუმართმოყვარე აქტის" დროს კოდუა გელბახიანის სს საქმეში ერთ-ერთი მთავარი მოწმე იყო.

რუსთაველზე აქციაზე მისულმა გახარიამ, აქციის მონაწილეებს მოსთხოვა ბოდიში მოეხადათ იმ პოლიციელებისთვის, ვისაც შეურაცხყოფა მიაყენეს. იმ ადამიანებმა, რომელთაც არა ერთ კომენტარში აღიარეს, რომ კლუბში "კაიფის გამო დადიოდნენ" (დაგვაცადეთ ჩვენ ეს გვისწორდება) ბოდიშის მოხდაზე უარი განაცხადეს. პარლამენტში გახარიამ გამგებთათვის გასაგებად თქვა, გამოძიება მიდის და გვაცალეთ ყველა თავისას მიიღებს, პოლიციელთა შეურაცხყოფისთვისაც და ნარკოტიკების გასაღებისთვისაცო. ახლა "საქართველოს მომავალს", "დაგვაცალეთ კაიფი, ჩვენ ეს გვისწორდება" ხალხს არჩევანი არა აქვთ. ეგრედწოდებულ ლიდერებს, თავისი დამცველებითურთ ცხირ-პირში მიარტყეს ფირები, სადაც ბარიგობის, წინააღმდეგობის გაწევის და შეურაცხყოფის კადრებია აღბეჭდილი. ერთადერთი გზა, რაც მათ დარჩათ ისევ აქციის მოწყობაა, თუმცა როგორც "ცნობადმა სახე" ნიკა ქავთარაძე წერს: "მოვიდა ტიპი ჩვენს მოედანზე და მივეცით საშუალება, რომ მისი წესებით გვეთამაშა". გახარიამ დიდი ანგარიშით მოუგო საპარლამენტო ოპოზიციასაც. ამდენად, ლიდერებმა უკვე იციან, რომ ჩანასახშივე წაგებულ აქციას, მოწოდებას – "თავისუფლებას გვართმევენ, თავისუფლება დავიცვათ" – ანკესზე ტრანსგენდერების და "ჩვენ კაიფი გვინდა" ხალხის გარდა, მხარს არავინ დაუჭერს.

ახლა ისინი სხედან და ტირიან…

ქეთევან ზარნაძე

მეტის ნახვა
29-05-2018, 17:00


თითქმის ერთი წელია ხატიაშვილების ექვსსულიანი ოჯახი გამოსახლების მოლოდინით ცხოვრობს. ოჯახის უფროსი, 79 წლის ვიქტორ ხატიაშვილი პირველი ჯგუფის ინვალიდია, მისი მეუღლე, 78 წლის ნარი გეგეშიძე კი პენსიონერი. ხატიაშვილების ერთი ქალიშვილი საზღვარგარეთ, სამუშაოს საძიებლად არის წასული, მეორე დროებით უმუშევარი მარტოხელა დედაა და 15 წლის შვილს ზრდის. წლების მანძილზე, ოჯახის ერთადერთი შემოსავალი იჯარით აღებულ მიწის ნაკვეთზე გახსნილი კერძო ავტოსადგომი იყო, რომელსაც 1993 წლიდან 2011 წლამდე საიჯარო ხელშეკრულების საფუძველზე ფლობდნენ.
2011 წელს მერიის სსიპ „ქონების მართვის სააგენტომ“ ოჯახს საიჯარო ხელშეკრულება ვადაზე ადრე შეუწყვიტა და ამის მიზეზად, საიჯარო საფასურის გადაუხდელობა დაასახელა, თუმცა ოჯახში არსებული გადახდის ქვითრები საპირისპიროზე მეტყველებს. ნარი გეგეშიძის მონაყოლიდან ირკვევა, რომ მათთვის ჩამორთმეული მიწის ნაკვეთი მერიის სსიპ „ქონების მართვის სააგენტოს“ უფროსმა დავით ჭედიამ საკუთარ მეგობარზე გაასხვისა. მოგვიანებით კი ზემოთ აღნიშნული ტერიტორია არაბმა ინვესტორებმა შეიძინეს. ნარი გეგეშიძისა და ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციის არა ერთი მიმართვის მიუხედავად, პროკურატურამ საქმეზე გამოძიების დაწყება საჭიროდ არ ჩათვალა, ხატიაშვილების ოჯახი კი დღემდე ქუჩაში დარჩენის საფრთხე ემუქრება. სად გაქრა ხატიაშვილების მიერ გადახდილი გადასახადები და როგორ დაკარგა ოჯახმა ერთადერთი საცხოვრებელი?

„საერთო გაზეთს“ ნარი გეგეშიძე ესაუბრა:

— თითქმის ერთი წელია, რაც ქუჩაში დარჩენის მოლოდინით ვცხოვრობთ. ჩემი მეუღლე პირველი ჯგუფის ინვალიდია. ინსულტის შემდეგ პარალიზებულს დიაბეტური განგრენის გამო, აპრილში ფეხი მოკვეთეს და თავადაც ხედავთ, რომ ლოგინიდან ადგომა არ შეუძლია. ასეთი ავადმყოფი გამუდმებულ მოვლას საჭიროებს, ამიტომ შვილი მუშაობას ვერ ახერხებს და ჩვენ გვივლის. ამბის მოყოლას ცოტა შორიდან დავიწყებ და გეტყვით, რომ 1964 წლიდან 2007 წლამდე გლდანის 1 მიკრორაიონში მდებარე 33-ე ბაგა-ბაღის გამგედ ვიმუშავე. ბაღის შენობის უკან 1800 კვ.მ. ნაგავსაყრელად ქცეული ტერიტორია მდებარეობდა. მოგეხსენებათ, სამოქალაქო ომის შემდეგ მოსახლეობას ეკონომიურად გაუჭირდა. ყველა ცდილობდა, პატარა ბიზნესი წამოეწყო და ოჯახი ამით ერჩინა. მეც ამ პერიოდში გადავწყვიტე ადგილობრივ ხელისუფლებასთან შეთანხმებით, ნაგავსაყრელად ქცეული ტერიტორია გამესუფთავებინა და ავტოსადგომი გამეხსნა. 1995 წელს ხსენებული მიწის ნაკვეთი იჯარით ავიღეთ, გავასუფთავეთ, მავთულბადით შემოვღობეთ, ნარგავები ჩავყარეთ და ღამის ავტოსადგომი გავხსენით. მაშინ ქონების მართვის სააგენტოს ნაცვლად, ეკონომიკის სამინისტროსთან არსებული არქიტექტურის სამსახური იყო და იქ ხუთწლიანი ხელშეკრულება გავაფორმეთ, რომელიც ვადის გასვლის შემდეგ გავაგძელეთ. ბოლო, მესამე ხელშეკრულება 2007 წელს გაფორმდა და 2013 წლის 6 ივლისამდე ჰქონდა ვადა. საიჯარო გადასახადს, რომელიც წელიწადში 6000 დოლარს შეადგენდა, წლების მანძილზე კეთილსინდისიერად იხდიდით. 2010 წელს ქონების მართვის სააგენტომ 4 წლის საიჯარო გადასახადების წარდგენა გვთხოვა. მოთხოვნის შესაბამისად, მერიაში გადახდის ქვითრები წარვადგინეთ. მერიამ დაადასტურა, რომ ყველაფერი წესრიგში იყო და შენიშვნა არ მიგვიღია. 2011 წელს მერიამ უძრავ ქონებაზე ფასების ცვლილებასთან დაკავშირებით, საიჯარო გადასახადის ოდენობის გადახედვა გადაწყვიტა და სამხარაულის საექსპერტო ბიუროს ექსპერტიზის გავლა მოგვთხოვა. ეს ეტაპიც გავიარეთ და მერიაში ავიღეთ საბუთი, რომლის მიხედით, საიჯარო გადასახადი იგივე დარჩა, თუმცა 6000 დოლარის ნაცვლად, ამ თანხის ექვივალენტი ლარებში უნდა გადაგვეხადა. ყოველთვიურად, 500 დოლარის ექვივანენტს ვიხდიდით ლარებში. 2011 წელს ზემოთ აღნიშნული მიწის ნაკვეთის შესყიდვის მიზნით, მერიის ქონების მართვის სააგენტოს უფროსს დავით ჭედიას შესაბამისი განცხადებით მივმართეთ და აქედან დაიწყო ჩვენი ოჯახის უბედურება.

— თანმიმდევრობით გვიამბეთ რა მოხდა.

– როგორც გითხარით, 2011 წელს გადავწყვიტეთ, რომ ნაკვეთი, რომელსაც 18 წელი ვუვლიდით, შეგვესყიდა და ბიზნესი გაგვეფართოვებინა. მიწის შესაძენი თანხა რომ მოგვეძიებინა, ბინა კერძო იპოთეკით დავტვირთეთ. ამასობაში, მერიამ მოგვწერა, რომ ჩვენს განცხადებას განიხილავდნენ, მაგრამ მანამდე მიმდებარე საცხოვრებელ კორპუსთან წითელი ხაზების დადგენა უნდა მომხდარიყო. ჩემი ფულით გავაკეთე გამიჯვნა ბაგა-ბაღის ტერიტორიიდან და ყველაფერი მერიაში წარვადგინე, მაგრამ ტერიტორიის შესყიდვის ნაცვლად, 2011 წლის 30 დეკემბერს ქონების მართვის სააგენტოს უფროსმა დავით ჭედიამ ხელშეკრულება უკანონოდ შეგვიწყვიტა.

– ხელშეკრულების შეწყვეტის საფუძველი რა იყო?

– საფუძველი ვითომ იჯარის საფასურის გადაუხდელობა იყო, სინამდვილეში კი ჭედიას ამ ტერიტორიის დასაკუთრება სურდა. შეგახსენებთ, რომ ამ ადამიანზე 2014 წელს ფინანსთა სამინისტროს საგამოძიებო სამსახურმა სამსახურეობრივი უფლებამოსილების ბოროტად გამოყენების მუხლით სისხლის სამართლის საქმე აღძრა, თუმცა, გამოძიებასთან ითანამშრომლა და პასუხისმგებლობიდან თავის დაძვრენა მოახერხა. რა თქმა უნდა, დავინტერესდი იჯარა რატომ შემიწყვიტეს. მიპასუხეს, რომ საიჯარო გადასახადის დადგენასთან დაკავშირებით, წერილი გამოგიგზავნეთ, მერიაში მოსვლა გთხოვეთ და არ მოხვედითო. სინამდვილეში, წერილი არ ჩაგვბარებია და ამის დამადასტურებელი საბუთიც გვაქვს. ქონების მართვის სააგენტომ ჩვენი არგუმენტები არ გაითვალისწინა და სასამართლოში გვიჩივლა. ჩემს ოჯახს 25 000 დოლარის გადახდას თხოვდნენ, საიდანაც საიჯარო თანხა 17 641 დოლარს, ხოლო პირგასამტეხლო 8820 დოლარს შეადგენდა.

– როგორც ბრძანეთ, ქონების მართვის სააგენტომ 2010 წელს თქვენი 4 წლის საიჯარო გადასახადები შეამოწმა და დარღვევა ვერ ნახა. საინტერესოა, ერთ წელიწადში 25 000 დოლარიანი დანაკლისი საიდან აღმოაჩინეს?


– საქმეც ესაა.. 25 000 ლარი ფაქტობრივად, 4 წლის ქირა იყო და გამოდის, რომ 4 წელი არაფერი გადამიხდია. მალე გაირკვა, რომ ჩვენს მიერ ბანკში ყოველთვიურად გადახდილი თანხის ოდენობა, ქვითრებს არ ემთხვეოდა. მაგალითად, მერიის მიერ გამოქვეყნებულ დოკუმენტში წერია, რომ 2009 წლის იანვარში ჩემმა ოჯახმა 291 ლარი გადაიხადა, ჩვენი ქვითრის მიხედვით კი ეს თანხა 834 ლარს შეადგენს. მერიის მონაცემებით, 2009 წლის თებერვალში შეტანილი თანხა 292 ლარია, ჩვენი ქვითრის მიხედვით კი გადახდილი თანხა 837 ლარი გახლავთ. 2010 წლის მაისში მერიის მონაცემებით 311 ლარია გადახდილი, ქვითარში კი 890 ლარი ფიქსირდება. 2011 წლის მაისში მერიის მონაცემებით 294 ლარია გადახდილი, ქვითარზე 842 ლარი ფიქსირდება და ა.შ.

– მერიამ საკუთარ მონაცემებსა და თქვენს მიერ გადახდილ ქვითრებს შორის ცდომილების არსებობა რით ახსნა?

– ფულს სხვა კოდებზე რიცხავდითო, რაც სრული აბსურდია.. მე ზუსტად იმ სახაზინო კოდებზე ვრიცხავდი, რომლებიც ხელშეკრულებაშია მითითებული. სასამართლო პროცესების მიმდინარეობისას, მერიის იურისტმა ლევან აფხაზავამ დაზუსტებული სარჩელი წარადგინა და ოჯახისგან უკვე არა 17 641 დოლარი, არამედ 17 641 ლარი და პირგასამტეხლო 8820 ლარი მოითხოვა. 11 ივლისს გამართულ სასამართლო პროცესზე კიდევ ერთი სიურპრიზი გველოდა — მერიის ადვოკატმა ლევან აფხაზავამ სასამართლოს დავალიანების შესახებ ახალი დოკუმენტი წარადგინა და საიჯარო ქირის სახით 15 000 ლარით ნაკლები ანუ 2841 ლარი მოითხოვა, პირგასამტეხლოს სახით კი 8820 დოლარის ნაცვლად, 2081 ლარი. მერიამ სასამართლოზე ისიც კი ვერ ახსნა, თუ რატომ მოხდა მათ მიერ თანხის ამდენჯერ ცვლილება, თუმცა დარწმუნებული ვარ საიჯარო გადახდების დამადასტურებელი ქვითრები რომ არ შემენახა, პირველად დასახელებულ თანხას კაპიკს არ დააკლებდნენ და 25 000 დოლარის გადახდას მომთხოვდნენ. საბოლოოდ, სასამართლომ მერიის სარჩელი ნაწილობრივ დააკმაყოფილა და ხელშეკრულებიდან გამომდინარე, 2 853 ლარისა და პირგასამტეხლოს 2064 ლარის გადახდა დაგვაკისრა, თუმცა მთელი უბედურება ისაა, რომ ჭედია სასამართლოს გადაწყვეტილებას არ დაელოდა და პროცესების დასრულებამდე 6 თვით ადრე, მიწის ნაკვეთი თავის მეგობარზე ხათუნა გოგინაშვილზე გაასხვისა. სხვათა შორის, მისი მამა ზაურ გოგინაშვილი უმდიდრესი ადამიანია, რომელსაც თბილისში საცხოვრებელი კორპუსები, კახეთის რეგიონში ათასობით ჰექტარი სასოფლო-სამეურნეო მიწები, ალკოჰოლური სასმელის კომპანიები, და ღვინის ქარხნები აქვს. აღსანიშნავია, რომ გოგინაშვილებს ქონების დიდი ნაწილი დავით ჭედიას ქონების მართვის სააგენტოს უფროსის პოზიციაზე მუშაობის პერიოდში აქვთ შეძენილი. მიწის ნაკვეთი მე რომ შემესყიდა, საფასური 2 თვეში უნდა დამეფარა, გოგინაშვილებს კი განვადებით მისცეს. ფაქტობრივად, დავით ჭედიამ და ქონების მართვის სააგენტოს ადმინისტრაციული სამსახურის უფროსმა თამარ მათიაშვილმა მიწის ნაკვეთი უკანონოდ წამართვეს, მაგრამ სამართალს დღემდე ვერ მივაღწიე.. ნათქვამია, დიდ კაცთან პატარა კაცსა როდის გასვლია მართალიო.

– როგორც ვიცი ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციამ ამ საქმის შესწავლის მიზნით პროკურატურას მიმართა. პროკურატურისგან რა პასუხი მიიღეთ?

– საიას მიერ პროკურატურაში გაგზავნილ წერილში წერია, რომ ჩემი ოჯახი საიჯარო ხელშეკრულების გაფორმების დღიდან კეთილსინდისიერად ასრულებდა ხელშეკრულებით ნაკისრ ვალდებულებებს და გაურკეველია, რაზე დაყრდნობით არის გაანგარიშებული და კონკრეტულად, რომელი თვეების დავალიანებას ითხოვს მერია. წერილში ყურადღება გამახვილებულია იმაზე, რომ ჩემს მიერ დასახელებული ფაქტები სავარაუდო დანაშაულის ნიშნებს შეიცავს და გამოძიებას ექვემდებარება, თუმცა, პროკურატურიდან მიღებულ წერილში ასეთი რამ წერია: „როგორც გადახდის ქვითრებიდან ჩანს, თქვენს მიერ საიჯარო ქირის გადახდა ხორციელდებოდა სხვადასხვა სახაზინო კოდებზე, რის გამოც საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს სახაზინო საამსახური 3208 სახაზინო კოდზე გადახდილ თანხებს ანაწილებდა სახელმწიფო და ქალაქ თბილისის ადგილობრივ ბიუჯეტებს შორის. შესაბამისად, ქალაქ თბილისის ბიუჯეტში აისახა გადახდილი თანხის 35%, ნაცვლად 100%-სა. ამიტომაც თბილისის მერიაში დაფიქსირდა თანხის არასრულად გადახდა“. საბოლოოდ, პროკურატურამ დაადგინა, რომ გამოძიების დაწყების საფუძველი არ არსებობს, მაგრამ დღემდე გაუგებარია, სად წავიდა ჩემს მიერ გადახდილი თანხის 65% და კეთილსინდისიერი გადამხდელი რატომ უნდა დავისაჯო ბიუროკრატიული შეცდომების გამო? ამის გარდა, საქმის სასამართლოში განხილვის დროს, არ მომხდარა იმ გარემოების გათვალისწინება, რომ იჯარით აღებული ფართის 38,3 კვ.მ მე არ მისარგებლია. 2007 წლიდან გლდანის რაიონის გამგებელმა აღნიშნული ფართი შემოღობა და იქ დევნილი მანანა თვარაძე ჩაასახლა, თუმცა ჩემი უამრავი მოთხოვნის მიუხედავად, იჯარის ხელშეკრულებაში არ მომხდარა ცვლილება ფართის ნაწილში და იმ ფართობის საიჯარო გადასახადსაც მე ვიხდიდი, სადაც დევნილი ქალბატონი ცხოვრობდა.

– როგორ აღმოჩნდა ხათუნა გოგინაშვილზე გასხვისებული მიწის ნაკვეთი არაბი ინვესტორების ხელში?

– არაბი ინვესტორები გოგინაშვილის მეგობარმა და სამშენებლო კომპანია „ბონა დეა და კომპანიას“ დირექტორმა პაატა ნუცუბიძემ მოიძია და 2017 წლის მარტში გოგინაშვილმა ჩემთვის წართმეული მიწა მათ მიყიდა. სხვათა შორის, ამ არაბებს სხვა მიწის ნაკვეთებიც ჩამოურიგეს. ზოგი თბილისში, ზოგი, ჯიხაიშში და ზოგი იანეთში. დღეს მიწის ნაკვეთი, რომელსაც ჩემი ოჯახი 18 წლის განმავლობაში უვლიდა, მიშელ სალიბას, სეიფ ჰაჩიმის, კაზან ფარიდის, სეიფ ჟანის და სიმონ ტაბჩარანის მფლობელობაშია, მე და ჩემს ოჯახს კი გამოსახლება გვემუქრება, რადგან ხელშეკრულების გაუქმების შემდეგ, იპოთეკარებისთვის პროცენტების გადახდა ვეღარ შევძელით. როგორც გითხარით, მიწის შესაძენად, ბინა კერძო იპოთეკარებთან, ცოლ-ქმარ მარინა მაღალდაძე და კობა კახნიაშვილებთან იპოთეკით დავტვირთეთ. ეს ადამიანები ცნობილი მევახშეები არიან და უამრავი ოჯახი ჰყავთ გამწარებული. სამაჩაბლოდან დევნილები არიან და მშვენივრად იციან რას ნიშნავს უსახლკაროდ დარჩენა, მაგრამ ამის მიუხედავად, ჩვენი სახლიდან გაყრისთვის ყველაფერი გააკეთეს. ძირი თანხა 55 000 დოლარი იყო. ამის სანაცვლოდ, 92 000 დოლარი და ყვარლის რაიონი სოფელი საბუეში მდებარე მიწის ნაკვეთები წაგვართვეს და კიდევ 7000 დოლარს გვთხოვენ. 2017 წლის 27 ივნისს, როცა იპოთეკარები გამოსასახლებლად მოგვადგნენ, იძულებული გავხდი ნათესავის დახმარებით, ფული „საქართველოს ბანკიდან“ გამომეტანა და ახლა უკვე ბანკი გვედავება.. წარმოიდგინეთ, რა დღეში ჩაგვაგდო მერიის უსინდისო ჩინოვნიკის მოქმედებამ. ამჟამად, ჩვენი სახლი „საქართველოს ბანკის“ სახელზეა გადაფორმებული და კაცმა არ იცის, ქუჩაში როდის გაგვყრიან. სამწუხაროდ, ჩვენს ქვეყანაში უცხოელი ინვესტორების უფლებები უფრო დაცულია, ვიდრე ჩვენი და მერე გვიკვირს, რატომ გარბის ხალხი ქვეყნიდან. ჩემს მეუღლეს თვეში სულ მცირე, 500 ლარის მედიკამენტი ჭირდება. ამ დროს, პირველი ჯგუფის ინვალიდია და მხოლოდ 180 ლარიან პენსიას იღებს. იმის ნაცვლად, რომ სახელმწიფო ასეთ მდგომარეობაში მყოფ ადამიანებს დახმარებოდა, ერთადერთი შემოსავლის წყარო წაგვართვა და ახლა ბინიდანაც გვაგდებს..
როგორც ზემოთ აღვნიშნეთ, პროკურატურამ საქმეში გამოძიების დაწყების საფუძველი ვერ აღმოაჩინა და ნარი გეგეშიძეს საქმის განხილვა სასამართლოში ურჩია. ხატიაშვილების ოჯახს ახალი სამართლებრივი დავის დასაწყებად არც ფინანსური და აღარც მორალური რესურსი გააჩნია, ამიტომ როგორ დასრულდება გამოსახლების მოლოდინში მცხოვრები ოჯახის ამბავი, ჯერჯერობით, უცნობია.

ნელი თორდია

მეტის ნახვა
29-05-2018, 14:30


რა ეწერა "ქართული ოცნების" წინასაარჩევნო პროგრამაში, ვინ შეუშალა ხელი მის შესრულებას, რატომ უნდა გაეშვა ბიძინა ივანიშვილს გიორგი მარგველაშვილი განათლების მინისტრის თანამდებობიდან და რა გაამხილა ედუარდ შევარდნაძემ ხელისუფლებიდან წასვლამდე? "საერთო გაზეთი" განათლების ექსპერტს მანანა ნიკოლაიშვილს ესაუბრა:

– დავიწყებ იმით, რომ "ქართული ოცნების" სხვა დარგობრივი კომისიების მსგავსად, განათლებისა და მეცნიერების კომისიებშიც სერიოზული მუშაობა მიმდინარეობდა. ტარდებოდა შეხვედრები, რომლებსაც რამდენჯერმე ბიძინა ივანიშვილიც დაესწრო. პროგრამის ავტორებისა და ექსპერტების ერთობლივი შრომის შედეგად მივიღეთ კარგი და გამართული პროგრამა, რომლის მსგავსი არც ერთ პოლიტიკურ პარტიას არ ჰქონია. ძირითადი საკითხები შვიდ პუნქტად იყო ჩამოყალიბებული: განათლების სისტემის დეპოლიტიზირება, პოლიციური რეჟიმის აღმოფხვრა, ეფექტური მართვისა და დაფინანსების მექანიზმების შექმნა. მოგეხსენებათ, რომ სააკაშვილის ხელისუფლების დროს, დარღვეული იყო საერთაშორისო სამართლის ნორმებითა და ჩვენი კონსტიტუციით გათვალისწინებული განათლების ხელმისაწვდომობისა და თანაბრობის პრინციპი. ამ ვითარების გამოსწორება აუცილებელი იყო, რაც პროგრამაშიც ჩაიწერა. პირდაპირ იყო გაწერილი განათლების ხარისხის ამაღლებისა და მეცნიერების განვითარების ძირითადი მიმართულებები. მსოფლიოში მიმოფანტული ქართველი მეცნიერების მოზიდვის, დაფინანსებისა და სოციალური დაცვის საკითხები და ა.შ.

– საინტერესოა, რა შესრულდა ამ პროგრამიდან და რა არა?

– სამწუხაროდ, რამდენიმე ქვეპუნქტის გარდა, არაფერი გაკეთებულა. პროგრამაში პირდაპირ ეწერა, რომ სააკაშვილის ხელისუფლების დროს მიღებული ყველა ანტიმეცნიერული, ანტიეროვნული, ანტიკონსტიტუციური, ანტიხალხური, ანტიჰუმანური და საერთაშორისო სამართლის ნორმების წინააღმდეგ მიმართული კანონები უნდა შეცვლილიყო. დავსვათ მთავარი კითხვა- არის თუ არა ეს კანონები შეცვლილი დღეს, როცა ქართულმა ოცნებამ ერთი ვადა ამოწურა და მეორე ვადის შუაშია? რა თქმა უნდა, არა! დრო საკმარისზე მეტი ჰქონდათ, რომ გაეკეთებინათ, მაგრამ არ გააკეთეს. თუნდაც, განათლების დაფინანსება ავიღოთ. პროგრამის მიხედვით, ვაუჩერული დაფინანსება უნდა გაუქმებულიყო, საგრანტო დაფინანსება უნდა შეცვლილიყო და განათლების ოთხივე საფეხურზე სრულიად ახალი წესი უნდა შემოგვეღო, რაც არ მომხდარა. ეროვნული გამოცდების დღევანდელი მოდელი და საგნების არჩევითობა პირდაპირ ანგრევს უმაღლეს სკოლას. პროგრამა, რომლითაც "ქართული ოცნება" მოვიდა, ამ ყველაფრის შეცვლას ითვალისწინებდა, რაც არ მოხდა. პირად საუბრებში ხელისუფლების ზოგიერთი წარმომადგენელი პროგრამის შეუსრულებლობას საერთაშორისო ძალების წინააღმდეგობას აბრალებდა, მაგრამ ეს თავის მართლებას უფრო ჰგავს..

– განათლების სისტემის დეპოლიტიზირებასა და პოლიციური რეჟიმის აღმოფხვრაზე რას იტყვით?

– არც ეს მომხდარა.. თქვენ სააკაშვილის პერიოდში დეტალურად აშუქებდით განათლების სისტემის ოთხივე საფეხურს და მშვენივრად იცით, რომ საბავშვო ბაღებიდან დაწყებული, კვლევითი ინსტიტუტებით დამთავრებული, ყველაფერი პოლიტიზირებული იყო. ისიც გემახსოვრებათ, რომ 2004–2005 წლებში ნაციონალებმა ჯავახიშვილის უნივერსიტეტის ავტონომია ფეხქვეშ გათელეს, ერთი ბრძანებით ქუჩაში გაყარეს მსოფლიოში ცნობილი მეცნიერები, რექტორები, აკადემიური საბჭოები, პროფესორ-მასწავლები, სკოლის დირექტორები, პედაგოგები და მათ ნაცვლად, საკუთარი აქტივისტები დანიშნეს. ახლა მთავარი კითხვა – რატომ არ ჩაატარა "ქართულმა ოცნებამ" ხელახალი კონკურსები და რატომ არ მოაცილა სისტემას ნაციონალების პოლიტიზირებული კადრები? სხვათა შორის, ეს კითხვა ხელისუფლების ერთ-ერთ მაღალჩინოსანს დავუსვი და კითხვა შემომიბრუნა – რა მნიშვნელობა აქვს ქუჩაში აქციებს ვინ მოგვიწყობს ნაციონალი თუ ოცნების მომხრეო? ეს იყო მარგველაშვილის და ზოგადად, "ქართული ოცნების" ლოგიკა. პროგრამით გათვალისწინებული დეპოლიტიზირება სწორედ იმიტომ არ მოხდა, რომ ნაციონალების პარტიული ნიშნით დანიშნული ხალხი თანამდებობაზე დარჩა და იგივე საკადრო პოლიტიკა გრძელდება. 

– გემახსოვრებათ, პრეზიდენტის სიტყვები – განათლების სამინისტროში ჩემი მინისტრობის შემდეგ არაფერი გაკეთებულაო. 

– მარგველაშვილმა ბრძანა, მე გავეცანი ეროვნულ სასწავლო გეგმას, მოვისმინე სპეციალისტების რჩევები და ვფიქრობ, რომ ამ ეროვნულ სასწავლო გეგმას შეცვლა არ ჭირდებაო. საინტერესოა, რომელი სპეციალისტების რჩევები მოისმინა, იმ ნაციონალების ხომ არა, რომლებმაც განათლების სისტემა გაანადგურეს და დამანგრეველი კანონები მიიღეს? მე თუ მკითხავთ, როცა გიორგი მარგველაშვილმა ეროვნულ სასწავლო გეგმასთან დაკავშირებით განცხადება გააკეთა, იმავე დღეს თანამდებობიდან უნდა მოეხსნათ. პირველივე საჯარო განცხადებებიდან გამოჩნდა, რომ მარგველაშვილი "ქართული ოცნების" პოლიტიკურ ბანაკში არ იყო. 

– ახლახან, პრეზიდენტმა შეგვახსენა, რომ განათლების მინისტრად მუშაობის დროს პოლიტიკური ნიშნით გათავისუფლებული პედაგოგების სამსახურში აღსადგენად ქმედითი მექანიზმი შექმნა. 

– როგორც ვიცი, კომისიაში მხოლოდ ერთი კვირის მანძილზე ორი ათასამდე განცხადება შევიდა, მაგრამ მათი უმეტესობა კანცელარიიდან დაიკარგა, რაც ნაციონალებით დაკომპლექტებულ სამინისტროში გასაკვირი არაა. საბოლოოდ, ათასამდე განცხადებიდან ოციოდე დააკმაყოფილეს და აქედანაც სამსახურში ერთი თუ ორი უფლებადარღვეული დირექტორი აღადგინეს. ამით იწონებს თავს მარგველაშვილი?

– საუბრის დასაწყისში ბრძანეთ, რომ ხელისუფლების ზოგიერთი წარმომადგენელი წინასაარჩევნო პროგრამის შეუსრულებლობას საერთაშორისო ძალების წინააღმდეგობით ხსნიდა. იქნებ დაგვიკონკრეტოთ, რომელ საერთაშორისო ძალებს გულისხმობდნენ და რა იყო ზემოთხსენებულ პროგრამაში მათთვის მიუღებელი?

– ცოტა შორიდან დავიწყებ და გეტყვით, რომ მე წლების მანძილზე თბილისის საკრებულოში სოციალურ საკითხთა კომისიის ვხელმძღვანელობდი. ვადის ამოწურვის შემდეგ ანუ 2003 წლიდან თბილისის მერისა და საკრებულოს მთავარი მრჩეველი გახლდით. ეს ის პერიოდია, როცა საკრებულოს მიხეილ სააკაშვილი ხელმძღვანელობს, პარლამენტს ნინო ბურჯანაძე და ახალგაზრდა რეფორმატორები ხელისუფლებაში მოსასვლელად ემზადებიან. ამ გუნდის მიზანი ხელისუფლების მაქსიმალურად შესუსტება იყო, ამიტომ ხელისუფლებისთვის განათლების, სპორტისა და კულტურის ანუ ყველაზე მასობრივი დარგების წართმევა მოინდომეს და მუნიციპალური სკოლის დებულება შეიმუშავეს. ამის პარალელურად, სტუდენტებთან აქტიურად მუშაობა დაიწყეს.

სწორედ მაშინ მოხდა აბსოლუტურად მიუღებელი რამ – საერთაშორისო კანონმდებლობით, განათლების სისტემაში პოლიტიკური და რელიგიური გაერთიანებების შექმნა აკრძალულია. სწორედ ეს პრინციპი დაარღვიეს ახალგაზრდა რეფორმატორებმა. მე იმ დროს, ახალგაზრდა რეფორმატორების გუნდს ოპონირებას ვუწევდი. მუნიციპალური სკოლის დებულებასთან დაკავშირებით დეტალური დასკვნა დავწერე, რომელსაც ვერაფერი დაუპირისპირეს და როგორც ქვეყნის პოლიტიკურმა ელიტამ თუ ექსპერტულმა წრეებმა შეაფასეს, მაშინ რეფორმატორებს ასით ნული მოვუგე. მე პირდაპირ ვუთხარი სააკაშვილს, რომ ამის მიღებას არ დავანებებდი, თუმცა, შემდეგ დებულება თბილისის მთავრობას მიაღებინა.
სიტყვა რომ არ გამიგრძელდეს, გეტყვით, რომ ამ საკითხებზე სასაუბროდ შევარდნაძემ ჩემთან შეხვედრა მოისურვა. ჩვენს შორის რამდენიმე შეხვედრა შედგა.

პირველ შეხვედრაზე პრეზიდენტმა მთხოვა, როგორც ექსპერტს შემეფასებინა საქართველოში განათლების ოთხივე საფეხური და მოურიდებლად მეთქვა რა გაფუჭდა ან არასწორად გაკეთდა მისი მმართველობის დროს განათლების სისტემაში. მეორე შეხვედრაზე შევარდნაძეს ჩემი დასკვნა მივუტანე და როცა კიდევ შევხვდი, ყველაფერი წაკითხული და დამუშავებული ჰქონდა. ჩვენს შორის საინტერესო დიალოგი გაიმართა. მე მას საკადრო პოლიტიკის შესახებ და კონკრეტულად, ერთ-ერთი მინისტრის თანამდებობაზე დანიშვნის მიზანშეწონილობაზე ვკითხე და გამაოგნებელი პასუხი გამცა. შევარდნაძემ მითხრა, თქვენ რომ ის კანდიდატურები გენახათ, რომელსაც მთავაზობდნენო, თვალებს არ დაუჯერებდით. ყალბი თავმდაბლობის გარეშე აღნიშნა, რომ მისი წონისა და გავლენების მქონე პოლიტიკოსს უზარმაზარი ძალისხმევა დაჭირდა, რომ განათლების მინისტრად შეთავაზებულებზე უკეთესი კანდიდატურა დაენიშნა. ამის გარდა, ისეთი რეფორმების გატარებას მოითხოვდნენ, რასაც არასოდეს გავაკეთებო.

– კონკრეტულად, რა რეფორმებზე იყო საუბარი?

– მაგალითად, საერთაშორისო სავალუტო ფონდში საქართველოს "კურატორმა" შადმან ვალავიმ ბაგა-ბაღების დახურვა მოთხოვა. თუ გინდათ, რომ ფოთში ხორბალი შემოვიდეს, ბაღები უნდა დახუროთო. საერთაშორისო ორგანიზაციებმა მშვენივრად იცოდნენ, რომ ხარისხიანი განათლება ხარისხიანი სკოლამდელი აღზრდის სისტემის გარეშე შეუძლებელია. რა თქმა უნდა, შევარდნაძის ხელისუფლებიდან ჩამოშორების შემდეგ ეს ყველაფერი განახორციელეს და მიშა იქნებოდა თუ გრიშა, არავინ არაფერს ჰკითხავდა. საქართველოს ერთ-ერთი საუკეთესო განათლების სისტემა ჰქონდა და სისტემის ასეთი სრულმასშტაბიანი ნგრევა არც ერთ ქვეყანაში არ მომხდარა. სანამ ხელისუფლება ნაციონალების მემკვიდრეობაზე უარს არ იტყვის და თავისი პირველი პროგრამის განხორციელებას არ შეუდგება, არავითარი განათლების ხარისხის ამაღლება არ გვექნება და ამას რაც უფრო მალე მიხვდებიან, ქვეყნისთვის უკეთესი იქნება.

ნელი თორდია

მეტის ნახვა
27-05-2018, 20:00


ქვეყანაში 200 000 ნარკომომხმარებელი და 50 000 პრობლემური ნარკომანია

გვესაუბრება დამოუკიდებელი უფლებადამცველი დიმა ლორთქიფანიძე:

– ბატონო დიმა, სამოქალაქო დაპირისპირების შემდეგ, 90-იან წლებში, ნარკოტიკების მოხმარების ბუმი იყო, თუმცა, ნარკომომხმარებლები ამას მალავდნენ, ახლა კი, ღიად ამბობენ: მე ნარკომანი ვარო, უფრო მეტიც, მოგვიწოდებენ მათ მივბაძოთ. აქამდე, როგორ მივედით?

– 60-იანი წლების სკანდალურ, სექსუალურ რევოლუციას, რომელიც აშშ-ში დაიწყო არაერთი კლასიკური ნაწარმოები მიეძღვნა, მათ შორის, მილოშ ფორმანის"თმები", რომელშიც იმდროინდელი ახალგაზრდობის თავისუფლების იდეით საოცარი გატაცებაა გადმოცემული. ეს იდეა ჩამოყალიბდა როგორც სწრაფვა სექსისკენ, ნარკოტიკებისკენ, რეალობისგან გაქცევის მცდელობა.

შემდეგ იყო ჰიპების მოძრაობა და რაღაც დოზით ნარკოტიკი მთელს მსოფლიოში გავრცელდა. ქართველები ნიჭიერი ხალხი ვართ ყველაფერს (როგორც დადებით ისე უარყოფით კონტექსტში) სწრაფად ვიღებთ და ვამუშავებთ. ამ მიმართულებასაც სწრაფად გამოვეხმაურეთ და 60-იან წლებში თბილისი ნარკოტიკების საშუალებით გართობის საშიშმა ტენდენციამ მოიცვა. ეს იყო მოდა, რომელთა ფუძემდებლები ულამაზესი, უმშვენიერესი ადამიანები იყვნენ, გამორჩეულები ნიჭით, გარეგნობით, ოჯახიშვილობით. ასევე, ქურდული სამყაროს წარმომადგენლებიც. როცა საზოგადოების სახე მოდურ ტრენდს იწყებს, ბუნებრივია, ეს ქვედა ფენებში ძალიან სწრაფად ვრცელდება. შედეგად, 70–80 და, განსაკუთრებით, 90-იანი წლები ქვეყანაში ნარკოტიკული ბუმი იყო.ე.წ. კოგნარის და ოპიუმის შემოტანას, მის მოხმარებას უკან სულ უფრო და უფრო მეტი ადამიანი ედგა. რა თქმა უნდა, ამას უკვალოდ არ ჩაუვლია. დღეს, როცა "ზიანის შემცირების ეროვნული ქსელი" გვიცხადებს: ქვეყანაში 200 ათასი ნარკომომხმარებელია და 56 ათასი პრობლემური ნარკომანი, ეს ნიშნავს, რომ საქმე ეხება ფსიქიკური ჯანმრთელობის გარკვეული ფორმით მოშლას, ინვალიდობას, რაც მთელი ერის ტრაგედიაა იმიტომ, რომ 18-დან 45 წლამდე ყველაზე უფრო პროდუქტიული ასაკი ამ ადიქციონერთა რიცხვს მოიცავს.

– ბატონო დიმა, რა ნარკოპოლიტიკა უნდა გაატაროს სახელმწიფომ?

– რა გამოსავალი შეიძლება ყოფილიყო სახელმწიფოს მხრიდან, ვინ იფიქრა რეალური ნარკოპოლიტიკის გატარებაზე, ვინ გაატარა საკანონმდებლო დონეზე დესოციალიზაციის კონცეფცია, რაც რეალურად, ნარკომოხმარებას შეამცირებდა? – ეს კითხვები პასუხგაუცემელია. ასე ნათელი გახდებოდა, რომ ნარკოტიკებთან ერთად ცხოვრება, სიცოცხლის საწყის ეტაპზევე, 100%-იანი, გარდაუვალი კრახია. ამ მიმართულებით მუშაობა არ წარმართულა. 90-იან წლებს თუ ჩავუღრმავდებით, მთავრობის არაერთი წევრი მინახავს საკმაოდ საეჭვო მდგომარეობაში, ხაზგასმით ვამბობ, მთავრობის წევრი და არა რიგითი მოქალაქე, ასევე, პარლამენტის წევრებიც. ბევრ მათგანზე ანეკდოტებიც კი დადიოდა. როცა სახეზეა ასეთი დაუსჯელობა, წახალისება, ბუნებრივია, მომავალ თაობებს ისღა რჩებათ გაიაზრონ: არ შეიძლება თან ნარკოტიკებით იცხოვრო, თან ოჯახი გყავდეს, გქონდეს სოციალური სტატუსი, ყველანაირი პერსპექტივა. ჩნდება კითხვა: მაშინ რატომ არის ნარკოტიკი ცუდი, ხომ? ბუნებრივია, ბავშვის ცნობიერებაში ეს კითხვა ჩნდება და ამიტომაც იყო, რომ 90-იან წლების მეორე ნახევარი ამ გამოხატულების პიკია. როდესაც ვარდების რევოლუცია მოხდა და ქვეყანა სოციალური რეფორმების ლაბორატორიად გამოცხადდა, ამის ფარგლებში რეპრესიული პოლიტიკა დაიწყო. რა თქმა უნდა, ეს ნარკომომხმარებლებს და ზოგადად, ნარკოდანაშაულსაც შეეხო. მაგრამ არა იმიტომ,რომ ვინმეს გული შესტკიოდა ნარკოტიკების მომხმარებლების რიცხვის შემცირებაზე. არა! ამას, უბრალოდ, ფისკალური დატვირთვა ჰქონდა – ყველაზე მეტი ნარკომომხმარებლის არსებობის პირობებში, ამ ადამიანების უკან მდგომი ოჯახის წევრებიდან ამოსაღები კაპიტალიზირებული ქონება კოლოსალურ რაოდენობას წარმოადგენდა, რასაც ათვისება სჭირდებოდა. ამიტომაც, 2006 წლის დასაწყისში კერძო სამართლის იურიდიული პირი – პენიტენციალური სისტემის განვითარების ფონდი შეიქმნა, რომელიც არა საჯარო, არამედ კერძო სამართლის იყო. იგი შეიქმნა პროკურატურის სისტემასთან. ყველა ადამიანს რომელსაც ნარკოდანაშაულისათვის აკავებდნენ იმ დროს ახლადდანერგილი საპროცესო შეთანხმების ნორმას სთავაზობდნენ, რომლის მიხედვით განსაზღვრული სასჯელისთვის შეტანილი თანხის ერთი ნაწილი შედიოდა პირდაპირ ბიუჯეტში, ხოლო მეორე, არაოფიციალური ადვოკატის ხელით უნდა შეტანილიყო კერძო სამართლის იურიდიული პირის სახელზე როგორც შემოწირულობა, რაც საკმარისი პირობა იყო იმისა, რომ პირი გაეთავისუფლებინათ ან ნაკლები სასჯელი მიესაჯათ. ფაქტობრივად, ინდულგენციას ყიდულობდი.


ÐаÑÑинки по запÑоÑÑ 12 áááá¡áá¡  áá¥áªáá á á£á¡ááááááá

"ნაცმოძრაობის" დროს ციხეში მჯდომი პირების რაოდენობამ 32 ათასს მიაღწია, ყოველი მეოთხე პირობით მსჯავრდადებული იყო. 32 ათასიდან 12 ათასი ადამიანი სასჯელს ნარკოდანაშაულისთვის იხდიდა. 2007, 2008, 2009 წლების სტატისტიკას თუ შევხედავთ, მხოლოდ ნარკოტიკული დანაშაულით გათვალისწინებული დამატებითი სასჯელების თანხა, რაც ბიუჯეტში ჯარიმების სახით შედის, ანუ, არასაგადასახადო სეგმენტი, ყოველწლიურად, 30-დან 42 მილიონამდე იზრდება.

ცხადია, ნარკოდანაშაულისთვის მსჯავრდებული პირებისგან ამოღებული თანხებით ბიუჯეტის შევსება ხდებოდა. ეს ჩამოყალიბდა როგორც პრაქტიკა,პროკურატურებს შორის სოციალისტური შეჯიბრებები გაჩაღდა. ის პროკურატურა რომელიც ამ მიმართულებით ყველაზე უფრო ჯალათური, არაადამიანური მეთოდებით უმკლავდებოდა საზოგადოებას, გარდამავალ დროშას იღებდა.

ნარკორეპრესიულმა პოლიტიკამ პიკს მიაღწია და ზოგადად, კრიმინალის მიმართ ნულოვანმა ტოლერანტობამ, რაც ასე იქნა გაგებული – 60-ზე მეტი ახალგაზრდა ადამიანი სიცოცხლეს გამოასალმეს ქუჩაში ჩატარებული, ჩაუტარებელი თუ მერე იმიტირებული სცენარების მიხედვით. ბევრ მათგანზე დღეს სისხლის სამართლის გამოძიებაა დაწყებული, რაც არასაკმარისია იმ სისტემური დანაშაულის მხილებისთვის, რასაც იმ დროს, რეალურად, ადგილი ჰქონდა. საბოლოო ჯამში, მივედით 2011 წლამდე, როდესაც პოლიტიკაში ბიძინა ივანიშვილი შემოვიდა. მან თქვა: კმარა, ამ ყველაფერს წერტილი უნდა დაესვას, ქვეყანა დაიწყებს ხელახალ განვითარებას იმ წერტილიდან, საიდანაც "ნაცმოძრაობამ" გადაუხვიაო.

აქ, ჩანს, რომ ივანიშვილი გულისხმობდა სწორედ იმ რეპრესიულ პოლიტიკაზე გადასვლას, რასაც სააკაშვილმა თავის დროზე ნულოვანი ტოლერანტობა დაარქვა. ეს იყო სამართლიანი გარემოს აღდგენა და საგარეო პოლიტიკაში რუსეთის ფედერაციასთან ურთიერთობების დალაგება. დღეს, პროკურატურაში შექმნილია შვიდკაციანი ჯგუფი, რომელიც ამ მიმართულებით მუშაობს, თუმცა, ეს საკმარისი არ არის. სამწუხაროა ისიც, რომ სისტემური დანაშაულისთვის არ გასამართლდა თავად "ნაციონალური მოძრაობა", არ მოხდა დენაციფიკაცია. პირიქით, "ნაცმოძრაობის" შემომქმედი ადამიანები ის მოსამართლეები, პროკურორები, გამომძიებლები არიან, რომლებიც საქართველოს სახელით აკავებდნენ, აძლევდნენ პასუხისგებაში და გამოჰქონდათ განჩინებები. ამასთან კავშირშია ის, რომ ნარკოპოლიტიკამ არათუ სწორი რეფორმა განიცადა, არამედ პირიქით, ასცდა ყველანაირი განვითარების გზას. ამის ერთ-ერთი თანაავტორი, შემოქმედი არის "ნაციონალური მოძრაობის" აქტივისტი, სააკაშვილის მარჯვენა ხელი გიორგი პაპუაშველოს საკონსტივილი,ტუციო სასამართლოს იმდროინდელი თავმჯდომარე, რომლის თავმჯდომარეობის პერიოდში საკონსტიტუციო სასამართლომ – მაკონტროლებელმა ორგანომ უპრეცედენტო გადაწყვეტილება მიიღო და პიროვნების თავისუფალი განვითარების კონსტიტუციურ უფლებას ნარკოტიკული საშუალების მიღების თავისუფლება დაუკავშირა.

ასევე, რატომღაც დაადგინა, რომ ნარკოტიკული საშუალება მარიხუანის 70 გრამამდე ტარება სისხლის სამართლის წესით არ უნდა ისჯებოდეს. აქ პაპუაშვილმა ორი უდიდესი შეცდომა დაუშვა, ერთი – მარიხუანა როგორც ნარკოტიკული საშუალება, მოცულობით – მთლიანი ბალახის რაოდენობითა და წონით არ განისაზღვრება. 70 გრამი კულტურული ნარკოტიკული საშუალება მარიხუანა შეიძლება იყოს 80 ადამიანის მოხმარების დოზა, ხოლო ველურად მზარდი – 30–35-ის. აქ, უკვე, სერიოზული აცდენაა, რაც საფუძველია იმისა, რომ საკონსტიტუციო სასამართლოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილება სერიოზული კითხვის ნიშნის ქვეშ დავაყენოთ. აღარაფერს ვამბობ იმაზე, რომ დასავლეთ-ევროპის ცივილიზებული და ყველაზე შორს წასული ქვეყნები ნარკოპოლიტიკის თვალსაზრისით, 10 გრამზე მეტს არ ადგენენ, ისიც იმ გრადაციის მიხედვით, რომელი შესაბამისი კულტურიდან გამოდის ნარკოტიკული საშუალება. ზოგადად, როცა ნარკოტიკულ საშუალებაზე ვსაუბრობთ, მიმაჩნია, რომ კარგი და ცუდი, სუსტი და ძლიერი არ არსებობს, ნარკოტიკი არის ნარკოტიკი, რაც იწვევს ქცევით ადიქციებს — ეს არის ფსიქიკის მოშლა გრძელვადიანი თუ საშუალო პერსპექტივით. ნარკომანია გამოუსწორებელი სენია, რაზეც მთელი მსოფლიო თანხმდება. მაგრამ ამას ასე არ თვლის ნეო-ლიბერალური ტრენდი. ნეო-ლიბერალური პოლიტიკური სისტემა, რომელიც თავს მოგვახვიეს, თვლის, რომ ადამიანს ეკუთვნის თავისი სხეული და მისთვის რაიმეს აკრძალვა ეტიკეტირების მცდელობაა. თურმე, ვალდებულება გვქონია, როდესაც პირი ნარკოტიკის სისტემატურ მოხმარებას დაიწყებს და ეს ყველაფერი დაავადებაში, ფსიქიკური ჯანმრთელობის მოსპობაში გადავა, ჩვენ, გადასახადის გადამხდელმა სხვა ადამიანებმა მისი მკურნალობა დავაფინანსოთ. ეს არ არის არც ევროპული სტანდარტი, არც რომელიმე განვითარებული ქვეყნის პრაქტიკა. შეიძლება ბევრს ჩვენს გარშემო კონსპირაციის თეორიის არ სჯერა, მაგრამ ეს არის ძირითადი დემოგრაფიული პლაზმის შეცვლის დაჩქარების კატალიზატორი. ერის, ქვეყნის მტერმა, გარკვეულმა რეაქციულმა ძალამ კარგად მიაგნო თუ რა არის ყველაზე სუსტი წერტილი ქართველი კაცისთვის – ეს არის ნარკოტიკული საშუალების მიღება, რაც არ არის ექსპერიმენტი, რასაც დღეს ქართველი ხალხი საკუთარ თავზე გადის. თუ მე-19 საუკუნის ისტორიას ჩავუღრმავდებით, გავიხსენოთ ბრიტანეთის იმპერია, რომელმაც ჩინეთში ნარკოტიკული ინტერვენცია განახორციელა, რამაც ათეულობით მილიონი ჩინელი სიცოცხლეს გამოასალმა. ბრიტანეთი პირდაპირ ზარბაზნებიდან ისროდა ოპიუმის შეფუთვებს. ჩინეთი სრულმა ეპიდემიამ მოიცვა. შედეგად, ჩინეთმა ჰონგ-კონგის კუნძული და ყველა მნიშვნელოვან პორტზე კონტროლი დაკარგა. ამით იმის თქმა მინდა, რომ საქართველოში თუკი ვინმეს მიაჩნია, რომ ეს კონსპირაციაა და ჩვენი მოწამვლა შეგნებულად არ ხდება, ძალიან ცდება. ფაქტები შემდეგია: მხოლოდ ორ თვეში ამოღებულია 4 კგ ნარკოტიკული საშუალება ოპიუმი, რაც დაახლოებით, 50 ათასი ადამიანის მოხმარების დოზაა. ასეთი პატარა ქვეყნისთვის მხოლოდ ორ თვეში ამოღებული დოზით თუ ვიმსჯელებთ, დავრწმუნდებით, რომ ეს ნარკოტიკული ომია.

– თქვენ საკუთარ ფეისბუქზე დაწერეთ, რომ ნარკომოვაჭრე არ უნდა იყოს შეფასებული როგორც რიგითი დანაშაულის ჩამდენი პირი. ასეთი ადამიანი რა სასჯელს იმსახურებს?

– ნარკომოვაჭრე ნარკოდივერსანტი, ჩვეულებრივი მეომარი, ქვეყნის რეაქციული ძალების წარმომადგენელია, რომელიც სიკვდილს ავრცელებს ანუ, სიკვდილით ვაჭრობს. ამიტომ, სიკვდილით მოვაჭრეს - სიკვდილი. განგაშის ზარები უნდა დავარისხოთ, ვინაიდან ამის იქით, დასაკარგი, აღარაფერი გვაქვს.

10 დღის განმავლობაში ღამის კლუბებიდან  გამოსული 16 ადამიანი გარდაიცვალა, აღნიშნული პროცესი არ ჩერდება, ნარკოტიკის ბუმს ხელს უწყობს დახვეწილი ტექნოლოგიებით ინტერნეტით ვაჭრობა. როცა ვაიბერზე, ფეისბუქზე მოგვდის ინფორმაცია, რომ შეგვიძლია ნარკოტიკული საშუალება თავისუფლად შევიძინოთ თუკი გარკვეულ მისამართზე თანხას გადავრიცხავთ და ნარკოტიკი შეიძლება საკუთარი სადარბაზოს კიბის უჯრედზეც კი ვიპოვოთ, ეს ნიშნავს, რომ ნარკორეალიზატორები, მათი მფარველები და ორგანიზატორები აქვე, ჩვენს გვერდით არიან.

– ბატონო დიმა, როგორ აფასებთ 12 მაისს ჩატარებულ სპეცოპერაციას?

– იმედის პირველი მერცხალი იყო სწორედ რვა ნარკორეალიზატორის დაკავების ფაქტი. მიუხედავად იმისა, რომ ურემი გადაბრუნდა და ეს პირები მერე დააკავეს, თავისთავად ცხადია, რვა დივერსანტის წინააღმდეგ ჩატარებული სპეცოპერაცია თავისი შედეგებით ძალიან მნიშვნელოვანია. პარლამენტში გამოსვლისას ბატონი გახარიასგან გავიგეთ, რომ ამ პროცესში უცხოელი კოლეგებიც იყვნენ ჩართული, რათა უმაღლესი ტექნოლოგიები გამოყენებულიყო. ეს მხოლოდ მისასალმებელია. ოპერაციის ჩატარებიდან ერთ საათში გავაკეთე განცხადება: შსს-ს არცერთი ნაბიჯი უკან არ დაეხია, არ მოქცეულიყო იდეოლოგიური მარწუხების ქვეშ, ვინაიდან ხალ- ხი და საზოგადოება მის გვერდით იდგა. როდესაც ნარკობარიგების დაკავებას მძლავრი საპროტესტო მუხტი მოჰყვა, რომელიც კარგად იყო ორკესტრირებული, ორგანიზებული და დაფინანსებული გარკვეული ძალების მხრიდან, კარგად დავინახეთ ორი-სამი ათასი ახალგაზრდა გამოსული რუსთაველის გამზირზე, რომელთა უმრავლესობა წარმოუდგენლად მძიმედ იქცეოდა, მათ ქმედებებში აღინიშნებოდა სისხლის სამართლის დანაშაულის ნიშნები – მუქარა, ხულიგნობა, ძალადობისკენ მოწოდება და ეს ყველაფერი რატომღაც დაუსჯელი დარჩა.

გახარიას მისვლა ადგილზე უპრეცედენტო იყო. ვეთანხმები, რომ იმ მომენტში მიზანი საშუალებას ამართლებდა და დიპლომატიური ხრიკის გამოყენებით მართული პროცესის დეესკალაცია უნდა მომხდარიყო. მინდა მას ვთხოვო: ყველა იმ პირის მიმართ, ვინც დანაშაულს ჩადიოდა, გამოძიება დაიწყოს. არ შეიძლება ისეთი რამ დარჩეს დაუსჯელი, რაც შემდგომში გადამდები იქნება როგორც მაგალითი. მით უმეტეს, როცა საქმე ახალგაზრდებს ეხება, რომლებიც მსგავს რამეს ღრუბელივით იწოვენ. სანამ ესდაფინანსებული შაბაში დაიშლებოდა, მეგობრების ერთმა ჯგუფმა გადავწყვიტეთ უპრეცედენტო ხასიათის აქცია ჩაგვეტარებინა, კერძოდ, მხარი დაგვეჭირა შსს-ს მოქმედებებისთვის. ვიმედოვნებდით, რომ ჩვენი მხარდამჭერთა რაოდენობა გაცილებით მეტი იქნებოდა, ვიდრე ის ერთი მუჭა ადამიანები, რომლებიც იქ, დესტაბილიზაციის მოხდენას ცდილობდნენ. მაგალითად, ჟურნალისტიკაში ცნობილი ადამიანები, მათ შორის, ბატონი კოვზირიძე მეტსახელად "მძიმე კაცი", საზოგადოებას, პოლიციას დედის გინებას არ აკლებდა და ახალგაზრდობას ძალადობისკენ მოუწოდებდა. ჩვენმა განცხადებამ დიდი მხარდაჭერა ჰპოვა. იმ აქციაზე იმყოფებოდნენ ადამიანები რომელთა დანდობა, უბრალოდ, არ შეიძლება. ჩვენი აქციით, როცა 17 მაისს ერი და ბერი ერთად დავდექით, მსოფლიოს ვანახეთ, რეალურად, თუ რა ღირებულებებს იცავს ქართული საზოგადოება.

თამარ შველიძე




მეტის ნახვა
25-05-2018, 18:00