საქართველოს შეიარაღებული ძალების III ქვეითი ბრიგადის 31-ე ბატალიონი, ვიცე-პოლკოვნიკ ლაშა ადუაშვილის მეთაურობით, ავღანეთში მიმდინარე „მტკიცე მხარდაჭერის“ მისიიდან საქართველოში სრულად გამთენიისას დაბრუნდა. სამხედროებთან ერთად სამშობლოში ჩამოვიდა ქვედანაყოფის კაპელანი, დეკანოზი გობრონი.

ქართველ მშვიდობისმყოფელებს ალექსეევკას შერეულ საავიაციო ესკადრილიის სამხედრო აეროდრომზე გენერალური შტაბის უფროსის მოადგილე, ბრიგადის გენერალი შალვა ჯაბახიძე და III ქვეითი ბრიგადის მეთაური, ვიცე-პოლკოვნიკი მალხაზ კალმახელიძე დახვდნენ. მათ სამხედროებს სამშობლოში მშვიდობით დაბრუნება მიულოცეს და „მტკიცე მხარდაჭერის“ მისიის წარმატებით შესრულებისთვის მადლობა გადაუხადეს. 

31-ე ბატალიონი ავღანეთში ნატოს ეგიდით მიმდინარე საერთაშორისო მისიას ბაგრამის საავიაციო ბაზაზე, ამერიკელ საზღვაო ქვეითებთან ერთად, შვიდი თვის განმავლობაში ასრულებდა. ქართველი სამხედროების ამოცანა ბაგრამის საავიაციო ბაზის უსაფრთხოების დაცვა იყო. ქვედანაყოფი, როტაციის  წესით, ეტაპობრივად I ქვეითი ბრიგადის მე-11 ბატალიონმა ჩაანაცვლა და  სამოქმედო არეალი სრულად გადააბარა.


მეტის ნახვა
Yesterday, 12:00


ქართულ–ებრაული ურთიერთობები  მრავალ  საუკუნეს  ითვლის  და  ეს  მეგობრობა  დღემდე გრძელდება.

მიმდინარე  წლის  დასაწყისში ისრაელში  ქართველ  ებრაელთა საქველმოქმედო  საზოგადოება "გულთა კავშირი" შეიქმნა, რომლის პრეზიდენტად ბიზნესმენი და ქველმოქმედი, ცნობილი არქიტექტორი,  ბატონი აბრაჰამ პაატა იოსები (იოსებაშვილი) აირჩიეს.

ორგანიზაციაში გაერთიანდნენ ლიტერატურისა  და  ხელოვნების მოღვაწე  ისრაელში  მცხოვრები ქართველი ებრაელები, ქართველი მწერლები  და  საზოგადო  მოღვაწეები. ორგანიზაციამ  პირველი  ღონისძიება  ისრაელში  გამართა  და მწერალთა  კავშირის  დელეგაცია ისრაელს ეწვია. ქართველთა  დელეგაციაში შედიოდნენ:  მწერალთა  კავშირის თავმჯდომარე, ბატონი ბაღათერ არაბული, მწერალთა კავშირის გამგეობის წევრი, ბატონი ნოდარ კობერიძე.

ჩვენ  შევხვდით  ორგანიზაცია "გულთა კავშირის" პრეზიდენტს, ბატონ აბრაჰამ პაატა იოსებს (იოსებაშვილი), "გულთა კავშირის" გამგეობის წევრს, ქალბატონ იზოლდა მოშიაშვილს და მწერალთა კავშირის თავმჯდომარეს, ბატონ ბაღათერ არაბულს.

გთვაზობთ საუბრის ჩანაწერს.
პაატა იოსებაშვილი:
თქვენგან  განსხვავებით,  ჩვენ ორი  სამშობლო  გვაქვს  და  ამიტომ  კვლავ  ვეფერებით  მეორე სამშობლოს, ჩვენს საქართველოს, საქართველოს  კუთხეებს,  ჩვენს მეზობლებს, მეგობრებს და საკუთარი თავის კმაყოფილები ვართ, რომ ეს შეგვიძლია. იმიტომ, რომ ჩვენ აქედან წავიღეთ მადლიერება,  სიყვარული,  კულტურა  და ამ  კულტურას,  ურთიერთობების კულტურას, ტრადიციას,  ისრაელში ვინახავთ და ვავრცელებთ. იქმნება და კიდევ უნდა შეიქმნას დოკუმენტური ფილმები ჩვენი ურთიერთობების შესახებ, დაიწეროს წიგნები, ნაშრომები, პუბლიკაციები, რათა მომავალმა თაობებმა უკეთ გაიგონ, რას ემყარებოდა ეს სიყვარული და რას ნიშნავს ამ ორ ერს შორის ურთიერთობების უნიკალობა.

ჩემმა  შვილებმა,  რომლებიც ისრაელში გაიზარდნენ და სულით და ხორცით ებრაელები არიან, იციან, რომ არსებობს კიდევ  ერთი სამშობლო — საქართველო და მას პატივი  უნდა  სცენ.  ეს  განცდა  მე გადავეცი მათ, განცდა, რომელიც თავადაც  გამაჩნია  საქართველოს მიმართ და კიდევ იმ სიყვარულისთვის,  დედაჩემს  რომ  ჰქონდა  ამ მიწის  მიმართ.  მახსოვს,  როგორ თვალცრემლიანი  იხსენებდა ისრაელში  საქართველოში  დარჩენილ  მეზობლებს. წუხდა: ნეტავი, როგორ არიან ჩემი ნინო, ჩემი თამარა,  გიორგი.  წამიყვანე,  შვილო, საქართველოში,  სანამ  მოვკვდებიო.  ვერ  მოვახერხე.  ჩემდა სამწუხაროდ,  ისე  გარდაიცვალა დედაჩემი,  საქართველოში  ვერ ჩამოვიყვანე.  ბევრს  ვნანობ  ახლა ამაზე.  საქართველოში  ყოველი ჩამოსვლისას მახსენდება დედაჩემის ეს ნატვრა და ცრემლები მდის.

იზოლდა  მოშიაშვილი:
საქართველოში  ცხოვრებისას, ყოველთვის  გვქონდა  შთაგონება, რომ იყო სახელმწიფო — ისრაელი, სადაც უნდა დავბრუნებულიყავით  ოდესმე,  მაგრამ  ის  მიწაც შეგვიყვარდა, სადაც ფეხი ავიდგით და  ეს  სიყვარული  თითქოს შერწყმული იყო ერთმანეთთან.

ჩვენი  წასვლა  წინაპართა მიწაზე,  არ  ყოფილა  ღალატი,  ეს იყო რელიგიური მოწოდება, რაც წინაპრებისგან  გვქონდა გადმოცემული  შინაარსით: ღმერთმა  დაგვამადლიანოს ჩვენს ხას-ისრაელს (წმინდა ისრაელს).

საქართველოს მიწაში ჩვენი წინაპრების ძვლები განისვენებს და ამას ჩვენი მხრიდან დავიწყება არ უწერია.
ახლა  ამბობენ,  რომ  ეს  ქართულ-ებრაული  ურთიერთობები ნელ-ნელა იკარგება და ქრება. ეს არ  მოხდება.   მომავალი  თაობები არასდროს  დაკარგავენ  პატივისცემას საქართველოსადმი.

პაატა იოსებაშვილი:  მერვე წელიწადია, ქუთაისში "გვირილობის დღესასწაულზე" ჩამოვდივარ ისრაელიდან.
ქუთაისი  და  ხაიფა  დამეგობრებული ქალაქებია. წლების  განმავლობაში  ვიწვევდი  და  ვიწვევ  საქართველოს წარმოამადგენლებს  ისრაელში, ვმასპინძლობთ  საქართველოდან ჩამოსულ მეგობრებს, ჩამოვდივარ საქართველოში  დელეგაციებით, ვაწყობთ  კულტურულ-შემეცნებით  ღონისძიებებს,  ვშრომობ  და, ალბათ, ამიტომაც ჩემს მოღვაწეობას  ცოცხალ  დიპლომატიასაც უწოდებენ.
ერთხელ  ხარაგაულის  და ახალციხის  მერებთან  სუფრაზე მოვხვდი. სადღეგრძელოში ვთქვი, ერთ  წელიწადში ორივე  პარლამენტარები  მენახეთ-მეთქი.  მაშინ არც  ფიქრობდნენ  პარლამენტის წევრობაზე.  ზუსტად  ერთ  წელიწადში  ორივე  დეპუტატი  გახდა. მერე რომ შევხვდი, მეხუმრებოდ- ნენ:  ებრაელის  დალოცვამ  იმუშავაო.

არის, რაც ორგანიზაცია  "გულთა  კავშირი"  ჩამოვაყალიბეთ,  სადაც  გაერთიანებულნი  არიან  ისრაელში მცხოვრები ქართველი ებრაელე- ბი, ქართველი ებრაელი მწერლები, პოეტები, საზოგადოების გამოჩე- ნილი წარმომადგენლები. "გულთა კავშირმა"  გადაწყვიტა,  გამოეცა ქართველ  "ებრაელთა  პოეზიის ანთოლოგია".  ამ  გამოცემაში  65 პოეტის შემოქმედება მოხვდა.

– მოგვიყევით, როგორ შეიქმნა"გულთა კავშირი"?

–  როგორც  გითხარით,  ხშირად ჩამოვდიოდი საქართველოში. ვგეგმავდი ღონისძიებებს. ერთხე- ლაც ბატონმა შალვა წიწუაშვილმა თქვა, ორგანიზაცია გვჭირდება, რაღაც ფორმა უნდა მივცეთ ჩვენს საქმიანობასო. ამ ფიქრში ვიყავით, როცა ამერიკიდან ისააკ კრიხელმა დარეკა და როცა ჩვენი საქმიანობის შესახებ დეტალურად შეიტყო, თქვა:  "გულთა  კავშირს  გაუმარჯოსო!"  აირჩიეთ  თავმჯდომარე, ვინც  გაუძღვება  ამ  ორგანიზაციასო  და  დაასახელა  ჩემი  სახელი და გვარი. ასე ჩამოყალიბდა საზოგადოება,  რომლის  ხელმძღვანელი  დღეს  თქვენი  მონა-მორჩილი გახლავართ.

ერთ-ერთი  მნიშვნელოვანი ღონისძიება  ბოლო  ხანებში  მწერალთა კავშირის ხელმძღვანელობის ისრაელში მოწვევა იყო.
ჩვენ  ვაწყობთ  შეხვედრებს, პოეზიისა და ლიტერატურის საღამოებს, მაგრამ თუ ვინმემ არ აიტაცა, არ გაამჟღავნა, არ გააგებინა საზოგადოებას, რომ "გულთა კავშირი"  არსებობს  და  თანაც  ასეთ მნიშვნელოვან ღონისძიებებს ატარებს, მაშინ რისთვის იყო საჭირო ამ  ორგანიზაციის  შექმნა?  იმისთვის,  რომ  პაატა  იოსებაშვილს უთხრან: ყოჩაღ, პაატა?! არ მინდა მე  მადლობა,  ოღონდ  გააშუქეთ, გააგებინეთ  ხალხს,  რომ  ქართ- ველებსა  და  ებრაელებს  შორის კვლავ  არსებობს  ხიდი,  კვლავ არის  "გულთა  კავშირი"  და  ამ ურთიერთობებს  აგრძელებენ  და ამყარებენ ქართველებთან ერთად ბატონები: შალვა წიწუაშვილი, გერშონ ბენ ორენი, მე, რობერტ ადარი (აჯიაშვილი), ნუგზარ  ჯანაშვილი, ქალბატონი იზოლდა მოშიაშვილი, ნანა დავარი დავარი და  სხვები.  თუ  არ  დაწერეთ  ამაზე,  ჩვენი  ნაოფლარი  დავიწყებას მიეცემა.

ისრაელში   ახალ ჩამოსული  რომ  ვიყავი,  პირველი,  რაც გავაკეთე, იყო ის, რომ ჟურნალი "ჩირაღდანი"  გამოვეცი.  ცოტა ხნის  შემდეგ  ქალაქის  საბჭოში მოვხვდი,  მერე  დავწინაურდი  და ვეღარ  მოვიცალე  ჟურნალისთვის — არქიტექტურის  სამსახურის უფროსი გავხდი. ერთი რამის თქმა მინდა: ჩვენ სხვანაირი ურთიერთობები ვიცით, სხვანაირი სიყვარული, ქართველი ებრაელი რომ ხარ,  სულ  სხვა  ხარ  ისრაელში და  სულ  სხვა  პასუხისმგებლობა  გეკისრება,  ამიტომაც  არის, ალბათ, ზოგიერთი სხვა ქვეყნიდან ჩამოსული  რომ  იბრალებს  ხოლმე — ქართველი  ებრაელი  ვარო, თუმცა  ჩვენ  მშვენივრად  ვიცით, ვინ  ვინ არის.

ბაღათერ არაბული,მწერალთა კავშირის თავმჯდომარე: გასულ კვირას ისრაელში "გულთა  კავშირმა"  ღონისძიებაზე  მე,
საქართველოს  მწერალთა  კავშირის  თავმჯდომარე  და  მწერალთა  კავშირის  გამგეობის  წევრი ნოდარ კობერიძე მიგვიწვიეს.

მაგრამ სანამ ამ ვიზიტზე ვრცლად მოგიყვებოდეთ, მინდა დიდი მადლობა გადავუხადო თქვენი გაზეთის რედაქტორს, გამოჩენილ პოეტსა და პუბლიცისტს ვახტანგ ხარჩილავას, რომელიც შესანიშნავ გაზეთს აკეთებს და ქართულ-ებრაულ თემასაც სისტემეტურად აშუქებს.
მინდა,  გითხრათ  ის  26  საუკუნე,  ქართველები  და  ებრაელები ერთად რომ ცხოვრობდნენ, ამ ფაქტს,  ურთიერთობის  ამ  უპრეცედენტო შემთხვევას, საქართველოს  ხელისუფლებამ  სათანადო შეფასება  მისცა  და  მთავრობის გადაწყვეტილებით, 26-საუკუნოვან ქართულ-ებრაულ ურთიერთობას არამატერიალური  კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი მიანიჭა. ამის შესახებ უკვე ეცნობა იუნესკოს.  ახლა  სწორედ  იუნესკოს დადგენილებას ველოდებით. მე არ მგონია, რომ მომავალში ქართველი ებრაელების შვილიშვი- ლები და შვილთაშვილები ქართულად ისე ილაპარაკებენ, როგორც საქართველოში ნაცხოვრები ქართ- ველი ებრაელები და ისევე სისხლ- ხორცეულად ეყვარებათ ეს ქვეყანა, როგორც მათ წინაპრებს, მაგრამ, დარწმუნებული ვარ, ყოველივე ქართულის კვლევას, ჩხრეკას, ძიებას არ მოიშლიანდა თავიანთ ფესვებს, ჩვენსკენ მომავალს, არ დაკარგავენ. ისრაელის ხელისუფლება ამის ინიციატორი  ვერ  იქნება,  მეტი აქტიურობა  ქართულმა  მხარემ უნდა გამოიჩინოს. ქართული ენის არდავიწყებისთვის,  ისეთ  ქალაქებში,  სადაც  უმრავლესი  რაო- დენობით  ქართველი  ებრაელები ცხოვრობენ,  მაგალითად,  ქალაქ აშდოდში, სადაც 50 000 ქართველი ებრაელი ცხოვრობს, უნდა შეიქმნას საკვირაო სკოლები, ქართული ენის, ლიტერატურისა და ისტორიის შესასწავლად, ქართულ-ებრაუ- ლი ურთიერთობების გასაცნობად და უკვდავსაყოფად.

მწერალთა  კავშირი  გამოდის ინიციატივით და პირადად მე ავიღებ  ჩემს  თავზე,  რომ  სახელმძღვანელოები, რაც ამ ბავშვებს დას- ჭირდებათ,  უსასყიდლოდ  გავუგზავნოთ ისრაელში.
სასურველი იქნება, ამ ინიცია- ტივას მეტი ყურადღება დაუთმოს საქართველოს საელჩომ ისრაელში. ამ საკითხზე ჩვენ უკვე ვესაუბრეთ ჩვენს ელჩს ისრაელში, ბატონ პაატა კალანდაძეს და იმედი გვაქვს, რომ საკითხი დადებითად გადაწყდება.

რაც  შეეხება  ჩვენს  მოგზაურობას; შესანიშნავი მასპინძლები დაგვხვდნენ ისრაელში.
ბატონი პაატა იოსებაშვილი, რომელიც  გულანთებული  იბრძვის  ქართულ-ებრაული ურთიერთობების  გასაღრმავებლად,  ისრაელის  ქართველობაში ცნობილი ადამიანია. მას შეუძლია წყნარად  იჯდეს  ისე,  რომ  თავი არაფერზე შეიწუხოს, მაგრამ, რომ იტყვიან,  არ  ისვენებს  და  ძალიან კარგ საქმეებს აკეთებს.
ქართული დელეგაცია აშდოდში დაგვაჯილდოვეს სპეციალური დიპლომებით  ქართულ-ებრაულ ურთიერთობებში  შეტანილი  განსაკუთრებული წვლილისთვის.

მე  გახლდით  იმ  სამყაროში, რომელიც  ჩემთვის  უძვირფასესია  ჩემი  სამშობლოს  შემდეგ.  მე ვიყავი იმ ადგილას, საიდანაც ჩვენი  სულიერი  ძალა,  ჩვენი  რწმენა მოდის. ქრისტეს დაბადების ადგილიდან ჯვარზე გაკვრამდე ყველა ადგილი  მოვიარე  და  სულიერად ამაღლებული დავბრუნდი საქართველოში. ეს ბედნიერება გვხვდა წილად ბატონი  პაატას  ხელმძღვანელობით,  ბატონების:
რობერტ ადარის (აჯიაშვილი),ნუგზარ ჯანაშვილის, იზოლდა მოშიაშვილის, შალვა წიწუაშვილის, ნანა დავარი-შაბათაშვილის მონდომებით,  რომელსაც  ჩვენთვის მოწყობილი საღამო მიჰყავდა აშდოდში ნუგზარ ჯანაშვილთან ერთად. ყურადღება არ მოუკლია ჩვენთვის მათ მეგობარს და ჩვენს მეგობარს შესანიშნავ პიროვნებას ბატონ მერაბ მიხელაშვილს და ჩემ დას ეთერ არაბულს.

აღსანიშნავი იყო  ქალაქის მერის  მოადგილის მოშე ბოთერაშვილის მასპინძლობა.  ის დაესწრო  ამ  ღონისძიებას,  საპატიო  დიპლომით  დაგვაჯილდოვა და დიდი სიყვარული გვაჩვენა.

შეხვედრისას მთელი დარბაზი სავსე იყო ქართველი ებრაელებით და ემიგრანტებით.
ალბათ, იცით, შარშან ქართველ ებრაელთა პოეზიის ანთოლოგია გამოიცა, რომელშიც 65 ქართველი ებრაელის შემოქმედება მოხვდა. აღსანიშნავია ის, რომ ამ 65 პოეტიდან მხოლოდ 3 ცხოვრობს საქართველოში, დანარჩენები მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყნებში არიან. ამ ანთოლოგიას მე "ქართულ-ებრაულ ურთიერთობათა საგალობელი~ დავარქვი და სხვადასხვა ქართულ გაზეთში გამოვაქვეყნე ლექსები ამ ანთოლოგიიდან. საზოგადოება მოიხიბლა ნანა შაბათაშვილის, რობერტ აჯიაშვილს, ნუგზარ ჯანაშვილის, სიმხა ადარის, ფირუზ ჯანაშვილის ლექსებით.

ქართველი ებრაელები ასე რომ ესათუთებიან ქართულ ენას, ქართულ  მწერლობას,  მე,  მწერალთა  კავშირის  ხელმძღვანელს,  რა უფლება მაქვს, არ ვიყო მათი მადლიერი?! ამიტომ მწერალთა კავშირის სამდივნოს გადაწყვეტილებით, ისრაელში მცხოვრები და მოღვაწე მწერლები დავაჯილდოვეთ "მადლიერების დიპლომებით" ქართულ ლიტერატურაში შეტანილი წვლილისთვის, ენის შენარჩუნებისა და მოვლისთვის.
მწერალთა  კავშირმა  "მადლიერების  დიპლომით"  დააჯილდოვა ნანა შაბათაშვილი, ნუგზარ ჯანაშვილი, გერშონ ბენ  ორენი (წიწუაშვილი), სიმხა ადარი, სულო სეფიაშვილი, იზოლდა კრიხელი, თამარ მამისთვალოვი, გია მოშიაშვილი, სიმა ჯანაშვილი, რაია წიწუაშვილი, ისაკ და ირაკლი კრიხელი, იზოლდა მოშიაშვილი.

მანამდე პოეზიის ანთოლოგიის  პრეზენტაციის დროს,  დაჯილდოვდნენ და შალვა წიწუაშვილი
რობერტ აჯიაშვილი.

რა საჭიროა ახალი  "ველოსიპედის" გამოგონება, როცა წინ გვიდევს ურთიერთობების ამხელა ისტორია? როცა ებრაელი ხალხი არ ივიწყებს ჩვენს მეგობრობას?

უნდა  ჩავიდეთ  და  ვნახოთ, როგორ  ააშენეს  უძლიერესი სახელმწიფო  უდაბნოს  ქვიშაზე, გადმოვიტანოთ სოფლის  მეურნეობის  მოწყობის  სტრუქტურები,  მრეწველობის,  მშენებლობე- ბის გამოცდილებები და სხვ. ისინი მოხარულნი იქნებიან და პირიქით, მზადაც არიან დასახმარებლად.

– მთელი ერი მობილიზებულია, რამდენადაც ვიცი.

– დიახ. ყოველ დილით ყოველი ხე, ბუჩქი, მინდორი ირწყვება. დილიდანვე ყველა მზადაა ქვეყნის სამსახურისთვის. ჩვენ  აპრილის  თვეში  ვიყავით ისრაელში.18  აპრილი  გლოვის  დღედ აქვთ  გამოცხადებული  ებრაელებს – ისრაელისთვის  დაღუპულთა ხსოვნის დღედ.
დახოცილთა  ხსოვნის  საპატივცემულოდ,  დღის  11  საათზე მთელი  ქვეყნის  მასშტაბით,  ორი წუთით სირენა ირთვება.
ზღვაზე  ვიყავით  მე,  ნოდარ კობერიძე,  რობერტ  აჯიაშვილი და  ნუგზარ  ჯანაშვილი,  როცა სირენა ჩაირთო. ორი წუთი გაშეშებული  ვიდექით  ზღვის  სანაპი- როზე ისრაელისთვის დაღუპულთა პატივსაცემად.

ეს  არის  უმაღლესი  პატრიოტიზმის  განცდის  მქონე  ერის თვითშეგნება.
სანამ  ჩვენ  არ  გვექნება  იგივე განცდა, ჩვენი საქმე წინ ვერ წავა. ორი  წუთის  განმავლობაში ისრაელში  ყველა  საწარმო,  ქარხანა,  ჩერდება  და  ფეხზე  დგება დიდიც  და  პატარაც.  გლოვის დღის  დასრულების  შემდეგ  კი იწყება საყოველთაო ზეიმი. წლეულს სახელმწიფოებრიობის აღდგენის 70 წლისთავი გაიმართა.
მე დავდიოდი ბათ-იამის ქუჩებში, როგორც ებრაელების  დიდი მეგობარი  და  ჩვენი  მეგობრების სიხარული მიხაროდა.

– ურთიერთობების პერსპექტივებსა და გეგმებზეც მოგვითხრეთ.

– მწერალთა კავშირის ინიციატივით გადავწყვიტეთ ქართულ- ებრაული ლიტერატურის ყოველწლიური  ფესტივალის  დაფუძნება.  ფესტივალი  ერთ  წელიწადს საქართველოში  გაიმართება, მეორე  წელს — ისრაელში.  ამ ინიციატივის  განხორციელებაში ხარში დაგვიდგება ბატონი პაატა  იოსებაშვილი,  საქართველოს საელჩო  ისრაელში,  იმედი  მაქვს, ამ  ინიციატივას  ჩვენი  ხელისუფ ლების  წარმომადგენლები  მხარს დაუჭერენ, ასევე ებრაელთა მუზეუმის ხელმძღვანელობა საქართველოში და ა. შ.
ვნახოთ, რა გაგრძელება ექნება ამ იდეას.

ფესტივალზე  გაიცემა  ბატონი  ჯემალ  აჯიაშვილის  პრემია, რომელიც  მიენიჭება  ერთ  ებრაელ  და  ერთ  ქართველ  მწერალს, ქართულ-ებრაულ ურთიერთობებში  შეტანილი  განსაკუთრებული წვლილისთვის.
ჯემალ აჯიაშვილი ვახსენე და არ  შემიძლია  რამდენიმე  სიტყვა ამ დიდებული ადამიანის შესახებ არ გითხრათ. შესანიშნავი ურთიერთობა  გვქონდა  მე  და  ბატონ ჯემალს. მოგეხსენებათ, დიდი ხანი  არ  არის,  რაც  ის  გარდაიცვალა.  მაშინ  ჩვენ  ვერ  შევძელით ჩავსულიყავით ისრაელში. ამიტომ ამჯერად გადავწყვიტეთ, მის საფ- ლავზე მივსულიყავით. საქართველოს  წარმომადგენლები  და  მასპინძლები, ყველა წავედით ბატონი ჯემალის  განსასვენებელთან  და პატივი მივაგეთ ამ მართლაც ღირსეული ქართველის და ღირსეული ებრაელის ხსოვნას.

თბილისისკენ  გამომგზავრების  დრო  დადგა.  ის  დრო,  როცა ჩვენ  უნდა გამოვმშვიდობებოდით ჩვენს  საუკეთესო  მასპინძლებს. მადლიერებით სავსე დავბრუნდით საქართველოში,  რადგან  50–60 წლის  წინ  წასულ  ადამიანებს  არ დავიწყებიათ  საქართველო  და იქ, ისრაელში კვლავაც ქართულ კულტურას,  ქართულ-ებრაულ ურთიერთობას  გულწრფელად ემსახურებიან.

დიდი მადლობა მათ!

ირანდა კალანდაძე




მეტის ნახვა
18-05-2018, 14:00


განსაკუთრებული მადლობა საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს, რომელმაც ყველაფერი გააკეთა იმისთვის, რომ 12 მაისს რუსთაველის პროსპექტზე გამართული პროვოკაციული და თავისი არსით ანტისახელმწიფოებრივი აქცია მშვიდობიანად დასრულებულიყო.
განსაკუთრებული მადლობა შინაგან საქმეთა მინისტრს ბატონ გიორგი გახარიას, რომელმაც ურთულეს ვითარებაში მაღალი კლასის პოლიტიკოსისთვის დამახასიათებელი ყველა საუკეთესო თვისება გამოაჩინა.
განსაკუთრებული მადლობა ყველა პოლიციელს, ყველა სპეცრაზმელს, რომლებიც ამ მძიმე დღეებში ერთგულად იდგნენ ქართული სახელმწიფოს, ქართველი ხალხის ეროვნული ინტერესების სადარაჯოზე.
ჩვენი აზრით, ბიძინა ივანიშვილის პოლიტიკაში დაბრუნებიდან მეორე დღეს, 12 მაისს, ქართული სახელმწიფო საბოლოოდ შედგა!

"საერთო გაზეთის" რედაქცია

მეტის ნახვა
14-05-2018, 14:50


კეშას ბლოგი
____________________
დაახლოებით ერთი წლის წინ, ჯომარდობის ფედერაციის პრეზიდენტმა, სამოქალაქო მოძრაობა „ძალა ერთობაშია“ დაარსა. ბოლო დროს, მოძრაობის წევრები საოკუპაციო ხაზთან პატრულირებენ. ამბობენ, რომ პროტესტმა ქვეყნის ოკუპაციასთან დაკავშირებით, სოციალური ქსელიდან რეალურ ცხოვრებაში უნდა გადაინაცვლოს.

ხოდა, ხან ფოტოებს გვიგზავნიან ოკუპირებული ტერიტორიებიდან, ხან მტრის ბაზის მდგომარეობას გვამცნობენ და ხანაც დედაქალაქში დადიან „ანტიოკუპაციური ტაქსებით“…

მე არ ვკითხავ, ბატონ დავითს, სად იყო და რას აკეთებდა აქამდე, მშვენივრად ვიცი და იმიტომ.

მაგრამ ნამდვილად მაინტერესებს, ან მანქანების შესაძენი ფული საიდან გადმოირიცხა, ან საოკუპაციო ხაზთან პატრულირებისთვის საჭირო თანხები საიდან მოდის – ამ ადამიანების ოჯახებს ხომ რჩენა სჭირდებათ? მინიმალურ საარსებო მინიმუმს ხომ უხდის ვიღაც? – ხოდა, ვინ, ვინ გაფინანსებთ, ბატონო დავით? ვისი მოტანილი ფულით მიდიხართ ჩემი ქვეყნის საოკუპაციო ხაზთან, მინდა ვიცოდე.

მე მიყვარს ჩემი ქვეყანა, ბატონო დავით, არ ვიცი, თქვენზე მეტად თუ ნაკლებად, არავის და ვერავის შევეჯიბრები – ჩემი ქვეყნის სიყვარულში. მე მიყვარს ჩემი ქვეყანა და მისი ყოველი გოჯი – მაგრამ ქვეყანა მხოლოდ მიწა არ არის, ჩემი ქვეყანა – ჩემი ქართველია. ქართველის გარეშე, რა ფასია აქვს საქართველოს.

ხოდა, მითხარით, მითხარით, რომ შეგვიძლია ომის მოგება რუსეთთან, მითხარით და მოვალ, მოვალ და ვიომოთ.
მითხარით, რამდენი ადამიანი უნდა შეეწიროს კიდევ რუსეთთან ომს, ბატონო დავით, გადავთვალოთ მერე ჩვენი ქართველები, თუ ვეყოფით, თუ გეყოფით, მოვალთ და დაე, ჩავიხოცოთ და დავიბრუნოთ მიწა ქართული.

ოღონდ, რამე თუ ისე არ წავიდა, მე არ მყავს ავტომანქანა, ბატონო დავით, მე არც ანგარიშები მაქვს ბანკში, რომ გამოვიტანო და ქვეყნიდან გავიქცე…
ასეც რომ იყოს, რომ მქონდეს ანგარიში და ავტომანქანა – ვერ დავუტოვე მე ჩემს დაბომბილ ქვე­­ყანას – ხოდა, რას იზამთ, რას გვიზამთ, რას ეტყვით მერე, ჩემს შვილს რას ეტყვით, ბატონო დავით?

მომაყარეთ, მიწა მომაყარეთ, ბატონო დავით, თუ ჩემს ქვეყანას წაადგება, მოვალ, ვიომებ და მომაყარეთ ქართული მიწა – მაგრამ, დანამდვილებით უნდა იცოდეთ, ზუსტად უნდა მითხრათ, რომ მოვიგებთ ომს, რომ ჩემი სისხლი არ იქნება ამაო.

გამოვიყვანეთ 2008 წელს დათვი ბუნაგიდან, ბატონო დავით, მერე? სად იყავით 2008 წელს, ბატონებო? რატომ არ შეაკალით თავი ოკუპანტს, რატომ არ დამიძახეთ მაშინ საბრძოლველად, რატომ არ ითხოვდით მაშინ ქუდზე კაცს? რატომ დავიხიეთ უკან, თუ მეტი შეგვეძლო? რატომ არ მივიყვანეთ დაწყებული საქმე ბოლომდე? რატომ შევძვერით ჩირგვებში?

სად იყავით, ბატონო დავით, გორი რომ იბომბებოდა? საზღვრები რომ გადმოჰქონდათ გოჯ-გოჯ ოკუპანტებს, მაშინ რას აკეთებდით? ვიცი, რასაც აკეთებდით, 2008 წელს დოკუმენტური ფილმის მონტაჟით იყავით დაკავებული.

სად იქნებით, ბატონო დავით, 2018 წელს, თუ ისევ გადმოვა დათვი შეტევაზე, თუ ისევ დაგვიპირებს დათვი დატორვას? გადამეფარებით, ბატონო დავით? გადაეფარებით, ჩემს გორს, ბატონო დავით? ეყოფა მერე თქვენი ფართო მკერდი ჩემს გორს, ბატონო დავით? გადაეფარება ჩვენი მკერდი და დაიცავს საქართველოს, ბატონო დავით?

ერთ თქვენს თანამოაზრეს ჰკითხეს ფეისბუქზე – თურქეთი არ არის ოკუპანტიო?

უპასუხა: – არა, თურქეთი ნატოს წევრი ქვეყანაა და ჩვენი პარტნიორი, ოკუპანტი ოსმალეთი იყო და არა თურქეთიო.
ხო, ნატოს წევრი ქვეყანა როგორ იქნება ოკუპანტი? მხოლოდ წაღებული ტერიტორიების გამოა თურქეთი ოკუპანტი?

თურქული წარწერებითაა გადაწერილი ბათუმის ყველა მეორე ოფისი, ყველა მეორე მაღაზია, ყველა მეორე კაფე…

თურქეთი რომ არ არის ოკუპანტი, ეგ იმ 16 წლის გოგონებს უთხარით, რომლებსაც თურქები გვიბახებენ.

თურქეთი რომ არ არის ოკუპანტი, ეგ იმ ოჯახებს უთხარით, რომლებმაც საჭმლის სანაცვლოდ, შვილები მისცეს თურქებს.
თურქეთი რომ ჩვენი პარტნიორია, ეგ თურქეთიდან დაპორტირებულ ქართველებს უთხარით, იქ მონებად მომუშავე ქართველებს უთხარით.
ქართველის ნაწამები სხეული იპოვნეს თურქეთში რამდენიმე დღის წინ.

გუშინ ქართველი ქალის და­ჩე­ხი­ლი გვამი დატოვეს თურქეთის ქუჩებში ცხოველთა საჯიჯგნად.
შარშან, დანის მრავლობითი ჭრილობით იპოვნეს ქართველი მღვდელი, თურქეთის ერთ ქალაქში, მართლმადიდებლური ტაძრის წინ დაგდებული.
წარმოდგენა თუ გაქვთ, რამდენი ქართველი კვდება და იკარგება თურქეთში?

ან, იქნებ, ამ თქვენს დამფინანსებლებს არ სურთ თურქეთში დაკარგული ქართველების ძიებაზე ფულის დახარჯვა, ბატონო დავით? თურქეთში მკვდარი ქართველი არ აინტერესებთ, იქნება, ფულის გამომგზავნებს? თურქეთში ნაწამები ქართველი არ არის, იქნება, გასაშუქებელი თემა და ბოდიშს გიხდით, რომ წამოვწიე.

ხომ ამბობთ, რომ გიყვართ საქართველო და ქართველები – ხოდა, დაგვყარეთ, დაგვყარეთ, მა­მულიშვილებლო, შინაურ მტე­რ­თან და წადით საზღვართან, გარეული დათვის გამოსაღვიძებლად, რომლის ტორის დანახვაზეც ქვეყანა ერთიანად იცლება ქართველებისგან, რომლის ერთ დაღრიალებაზე ბანკებიდან ხსნიან ანგარიშებს და პედალს აწვებიან.

მე არ ვარ მშიშარა, დამიძახეთ და ჩამოვალ, დავდგები და ვიომებ, ვიომებ და მოკვლა არ ვიცი, ამიტომ მომკლავენ, მომკლავენ და სანამ ჩემს გვამს გადმოაბიჯებენ, სანამ ჩემი გვამისგან გზას გაათავისუფლებენ – ფორა მოგეცემათ – არ ვიცი, გასაქცევი, თუ საომარი ფორა – არც ერთი მენანება და არც მეორე.

მხოლოდ მითხარით, რომ მოვიგებთ ჩვენ ომს.
მხოლოდ მითხარით, დანარჩენი საქართველო ვის დავუტოვოთ? ვის შევაჭამოთ? ვის ვაჩუქოთ?
მითხარით, ვინ გაზრდის ჩემს შვილს ქართველად – თურქი თუ არაბი?
მითხარით, რომელ ტაძარში ილოცებს ჩემი შვილი.
მითხარით, რა ენაზე ისაუბრებს ჩემი შვილი.
მითხარით, ვინ მომაყრის ქართულ მიწას.
მითხარით, რა ერქმევა ჩემს სამშობლოს.

მეტის ნახვა
4-05-2018, 10:30


ტრაგიკული ბედის მქონე ქართველი თავადის ასულის სახელს არა ერთი ლეგენდა და ბურუსით მოცული ისტორია უკავშირდება, თუმცა მისი სიკვდილის ზუსტი მიზეზი დღემდე დაუდგენელია. ერთ-ერთი ლეგენდის თანახმად, ივანე კრამსკოის ცნობილ სურათზე „უცნობი ქალი“ ქართველი თავადის ასული და რუსეთის იმპერატორის საყვარელი ქალია გამოსახული, რომელმაც ალექსანდრე პირველს შვილი გაუჩინა და ხანმოკლე ბედნიერებისთვის ძვირი საფასური გადაიხადა..

ბარბარე თურქესტანიშვილის შესახებ ბევრი არაფერია ცნობილი. ის 1775 წელს დაიბადა თელავში, რუსეთის არმიის გენერლის ილია თურქესტანიშვილისა და მარია ერიოპკინას ოჯახში. გენერლის ათი შვილიდან მოზრდილობამდე მხოლოდ ბარბარემ და მისმა ორმა დამ მიაღწიეს. გოგონა 14 წლის იყო, როცა მამა გარდაეცვალა, 20 წლისამ კი დედაც დაკარგა. ამის შემდეგ ბარბარე საცხოვრებლად სანკტ-პეტერბურგში, დედის ნათესავებთან გადავიდა. 1808 წელს 33 წლის ქართველი თავადის ასული იმპერატრიცა მარია ფიოდოროვნას ფრეილინა გახდა და ძალიან მალე მთელი საიმპერატორო კარი და თავად ალექსანდრე პირველი მოხიბლა.

მას საიმპერატორი კარის მშვენებას ეძახდნენ, თუმცა მხოლოდ სილამაზისთვის არ აფასებდნენ. „მარია ფიოდოროვნას მოგზაურობაში მიჰყვებიან: ნარიშკინი — გართობისთვის, ალბედილი — ფულისთვის, თურქესტანოვა-ჭკუისთვის“ — წერდა გრაფი გოლიცინი თავის მოგონებებში.
„ბიძაჩემის სახლში მოწყობილ საღამოებს ხშირად სტუმრობდა დები გოლიცინებისა და მარია ალექსეევნას მეგობარი, თავადის ასული თურქესტანოვა. ეს იყო ძალიან ჭკვიანი, ეშმაკი, მხიარული, მოხერხებული და სალონური საუბრების მცოდნე ქალბატონი. ჩემი პატივცემული ბიძა თავს ევლებოდა და სწორედ მისი თხოვნით, ვარია სასახლის მთავარი ფრეილინა გახდა“- ასე აღწერდა ბარბარე თურქესტანიშვილის პეტერბურგში ცხოვრებას გრაფი ტოლსტოი.
რა თქმა უნდა, ქალების მოყვარულ იმპერატორს ლამაზი ქართველი ქალი შეუმჩნეველი არ დარჩენია. სიმპათიები ორმხრივი აღმოჩნდა. ერთ-ერთ წერილში ვარიამ აღიარა: „ეს კაცი რომ ხელმწიფე არ ყოფილიყო, ვინატრებდი მასაც ძალიან მოვწონებოდი, რადგან თავდავიწყებამდე გამიტაცა…“

ალექსანდრე პირველი საიმპერატორო ტახტზე 23 წლის ასაკში ავიდა. ამ დროისთვის მან დაქორწინებაც მოასწრო და საკუთარ მეუღლეზე გულის აცრუებაც. იმპერატორის ცოლი ელიზავეტა ქერათმიანი ლამაზმანი გახლდათ, რომელსაც ფსიქეას ადარებდნენ, თუმცა ალექსანდრეს ცოლის მიმართ გრძნობები მალე გაუცივდა და სასახლის კარის ლამაზმანებთან ურთიერთობა არჩია. არისტოკრატი ქალი სოფია შუაზელ-გუფიე იხსენებდა, რომ ალექსანდრე ქალების მოხიბვლის საოცარ ნიჭს ფლობდა. საიმპერატორო კარზე არავისთვის საიდუმლოს არ წარმოადგენდა, რომ იმპერატორს 15 წლის მანძილზე სასიყვარულო ურთიერთობა ჰქონდა მარია ნარიშკინასთან და მხოლოდ მას შემდეგ დაცილდა, რაც ქალის ღალატის შესახებ შეიტყო. 1813 წელს ნარიშკინამ რუსეთი დატოვა და სამოგზაუროდ ევროპაში გაემგზავრა. სწორედ ამ პერიოდში, ალექსანდრემ თვალი დედის ქართველი ფრეილინას დაადგა. ამბობენ, რომ ერთ-ერთ წვეულებაზე მან ქართველი თავადის ასულს კამეა აჩუქა, რომელსაც ბარბარეს პორტრეტი და წარწერა ამშვენებდა: „ის, ვინც მე ავირჩიე და ვინც მე ამირჩია“. თანამედროვეთა მოგონებებიდან ირკვევა, რომ შეყვარებულებს შორის იდილიური ურთიერთობა არ ყოფილა. ისინი ხშირად კამათობდნენ და ერთმანეთის გაგება უჭირდათ. თურქისტანიშვილი თავის დღიურში წერდა: „უკმაყოფილო და უფრო მეტიც, დამწუხრებული ვარ, მაგრამ სასახლიდან წასასვლელი არსად მაქვს. ბედი არ მწყალობს..“ყველაფრის მიუხედავად, ქართველი თავადის ასულს ალექსანდრე პირველი თავდავიწყებით უყვარდა და 44 წლის ასაკში ქალიშვილიც გაუჩინა, მაგრამ ამ დროისთვის, იმპერატორს უკვე სხვა ქალი უყვარდა და შვილი ერთხელაც არ უნახავს. ოფიციალურად, ბარბარეს გოგონა თავადი გოლიცინის შვილად ითვლებოდა, თუმცა იმპერატორის კარზე ყველა დარწმუნებული იყო, რომ ბავშვის მამა ალექსანდრე გახლდათ.

მეორე ვერსიის თანახმად, მოღალატე იმპერატორი კი არა, ბარბარე იყო, რადგან ალექსანდრესთან დაძაბული ურთიერთობის ფონზე, 24 წლის ვლადიმერ გოლიცინთან რომანი გააბა. გენერალი გოლიცინის უმცროსი შვილი ახალგაზრდული ასაკის მიუხედავად, ნაპოლეონთან ომის აქტიური მონაწილე იყო და საიმპერატორო კარზე ავანტიურისტისა და მექალთანის რეპუტაციით სარგებლობდა. მოარული ჭორების თანახმად, გოლიცინმა ნიძლავი დადო, რომ თურქესტანიშვილს აცდუნებდა, თუმცა მერე შეუყვარდა. ზოგი საპირისპიროს ამტკიცებდა და ამბობდა, რომ გამოცდილმა ქალმა ადვილად მოახერხა ახალგაზრდა ვაჟის მოხიბვლა. ასეა თუ ისე, გოლიცინმა მტკიცედ გადაწყვიტა ბარბარეზე დაქორწინება და გადაწყვეტილებაზე უარი მხოლოდ მაშინ თქვა, როცა ღამით ქალის საძინებელში ალექსანდრე პირველი დაინახა.

საბოლოოდ, თურქესტანიშვილი მძიმე მდგომარეობაში აღმოჩნდა, რასაც მისი ორსულობა უფრო ამძიმებდა. ბარბარეს სახელთან დაკავშირებული ჭორების მიუხედავად, 1818 წელს დაქვრივებულმა იმპერატრიცამ საყვარელი ფრეილინა ევროპის გარშემო ხანგრძლივ მოგზაურობაში იახლა. ბარბარე თავის ორსულობას გულმოდგიმედ მალავდა, თუმცა თავს საშინლად გრძნობდა. ჩვენამდე მოაღწია ქალის დღიურმა, რომელსაც მოგზაურობის დროს აწარმოებდა.
„სისწრაფე, რომლითაც ვმოგზაურობთ, სასოწარკვეთილებაში მაგდებს. მე თითქმის არ მძინავს, ხოლო სოფია არაფერს ჭამს, რომ ავად არ გახდეს. იმპერატრიცასა და მოხუც გრაფინიასთან შედარებით, ნამდვილ ფეთხუმებს ვგავართ. მათ შეიძლება გმირებიც კი ვუწოდოთ, რადგან შეუძლიათ დედამიწის ერთი პოლუსიდან მეორემდე მცირე უსიამოვნების გარეშე იმოგზაურონ.“

31 აგვისტო. რიგა.

„გუშინ მომაკვდინებელი ვახშამი, დღეს ბალი.. მთელი სისწრაფით მივქრივართ და დანიშნულების ადგილზე ჩასულები დასვენების ნაცვლად, ბალზე წასასვლელად ვემზადებით. გარწმუნებთ, ამას ვერც ერთი ჯანმრთელობა ვერ გაუძლებს, თუმცა მისი აღმატებულება სირთულეებს შესანიშნავად ართმევს თავს და ახალგაზრდებზე უკეთ გამოიყურება “

19 სექტემბერი. ბრესლაუ

იმპერატრიცა ევროპაში მოგზაურობიდან პეტერბურგში წლის ბოლოს დაბრუნდა. 1819 წლის აპრილში კი ბარბარე თურქესტანიშვილმა გოგონა, სახელად მარია გააჩინა. იმპერატორის კარზე ყველა დარწმუნებული იყო, რომ ბავშვის მამა ალექსანდრე პირველი გახლდათ. დაუსრულებელი ჭორაობამ და მშობიარობის შემდგომმა დეპრესიამ ბარბარეს ჯანმრთელობა სერიოზულად შეარყია. მშობიარობიდან ორი თვის შემდეგ, სასოწარკვეთილმა ქალმა შხამი დალია და 1819 წლის 20 მაისს, 44 წლის ასაკში გარდაიცვალა. იმპერატრიცა პავლოვსკოედან პეტერბურგში საგანგებოდ ჩავიდა, რომ მომაკვდავი ფროილინას გვერდით უკანასკნელი საათები გაეტარებინა.

იმ დღეებში მთელი პეტერბურგი მხოლოდ ამ იდუმალებით მოცულ გარდაცვალებაზე საუბრობდა. თურქისტანიშვილის სიკვდილმა მთელი საიმპერატორო კარი და თავად იმპერატორიც დაამწუხრა. რუსი პოეტი და კრიტიკოსი პეტრე ვიაზემსკი წერდა: „გუშინ თავადის ასული თურქესტანოვა გარდაიცვალა. ის საოცრად კეთილი, თავაზიანი და უაღრესად ჭკვიანი ქალი იყო. არც თუ ისე დიდი ქონების პატრონი ყველა გაჭირვებულს ეხმარებოდა და უამრავ ადამიანს სასიამოვნო მოგონება დაუტოვა“.

ბარბარეს ეყო ძალა და ღირსება, რომ საიდუმლო სამარეში წაეღო, ამიტომ საიმპერატორო კარმა გარდაცვალების მიზეზად ქოლერა დაასახელა, თუმცა ამ ვერსიის არავის სჯეროდა. ზოგი ფიქრობდა, რომ ბარბარემ თავი უიღბლო სიყვარულის გამო მოიკლა, ზოგს მიაჩნდა, რომ იმპერატორის საყვარელმა ბავშვი სხვა მამაკაცისგან გააჩინა და ამას ემსხვერპლა, ზოგი კი დარწმუნებული იყო, რომ ქალმა ვერ გაუძლო სკანდალს, რომელიც გაუთხოვარი და არც თუ ისე ახალგაზრდა ფრეილინას მიერ ბავშვის გაჩენას მოჰყვა.

ბარბარე თურქესტანიშვილი ალექსანდრე ნეველის ტაძარში დაკრძალეს.

მისი შვილი ოფიციალურად გამოცხადდა გოლიცინის ასულად და „მამამ“ სახლში ზედმეტი კითხვების გარეშე წაიყვანა. დედის მსგავსად, მარია გოლიცინაც უიღბლო აღმოჩნდა და სრულიად ახალგაზრდა, 24 წლის ასაკში გარდაიცვალა.ამბობენ, რომ მისი შვილი გარეგნულად ძალიან ჰგავდა იმპერატორ ბაბუას.
მე 19 საუკუნის 80-იან წლებში ცნობილმა მხატვარმა ივან კრამსკოიმ ერთ-ერთ წვეულებაზე ბარბარე თურქესტანიშვილის პორტრეტით დამშვენებული კამეა იხილა. მხატვარი იმდენად მოხიბლა ქალის მშვენიერებამ და იმდენად შეძრა მისმა ტრაგიკულმა ბედმა, რომ პორტრეტის დახატვა გადაწყვიტა. კრამსკოიმ „უცნობი ქალისთვის“ ნატურად ახალგაზრდა ქალი შეარჩია, რომელიც თურქესტანიშვილს ძალიან ჰგავდა. უცნობი ქალის ვინაობა ძალიან დიდხანს საიდუმლოდ რჩებოდა, რადგან მხატვარს არც პირად წერილებში, არც მოგონებებში არ უთქვამს ვინ იყო მისი მუზა, თუმცა ისტორიკოსები და ხელოვნებათმცოდნეები დარწმუნებული არიან, რომ ნახატზე ქართველი თავადის ასული და რუსეთის იმპერატორის საყვარელი ქალია გამოსახული..

სალომე სახოკია

მეტის ნახვა
25-04-2018, 00:30


ვაგრძელებთ საუბარს პროფესორ რამაზ გახოკიძესთან. ამჯერად, ბატონი რამაზი "საერთო გაზეთის" მკითხველს წამლის მიღების წესზე ესაუბრება:

"სოდის მიღების უამრავი წესი არსებობს, მაგალითად, ილიკო ჩიგოგიძე ენაზე იყრის და პირდაპირ ისე ყლაპავს, ილარიონ შევარდნაძე კი ერთ სუფრის კოვზ სოდას ერთ ჭიქა თბილ წყალში ურევს და სულმოუთქმელად სვამს პახმელიაზე, ბებიაჩემი კი…" ხუმრობა იქით იყოს და მართალია "მე, ბებია, ილიკო და ილარიონის"  მთავარი პერსონაჟი ზურიკელა – წამლის მიღების სხვადასხვა ხერხი არსებობს, რაზეც მკურნალობის ეფექტია დამოკიდებული. ბევრი, ალბათ, ფიქრობს, მთავარია აბი მივიღო, ხოლო მას რას დავაყოლებ, მნიშვნელობა არ აქვსო. სინამდვილეში ასე როდია. საქმე ის გახლავთ, რომ სითხე, რომელსაც წამალს აყოლებთ, პირდაპირ არის დამოკიდებული თავად მედიკამენტის თვისებებზე. სწორედ წამლის თვისება განსაზღვრავს, თუ რა უნდა დავაყოლოთ მას უკეთესი სამკურნალო ეფექტის მისაღებად.

რატომ არ შეიძლება წამალზე ჩაის დაყოლება და რომელი პრეპარატები უნდა დალიოთ რძესთან ერთად?

– თავისთავად ცხადი და დაუშვებელია სამკურნალო პრეპარატების მიღება სპირტიან სასმელებთან ერთად, რაც ტრაგიკულ შედეგებს იწვევს. მაგალითად, ალკოჰოლის მიღება ინსულინთან ერთად ჰიპოგლიკემიურ კომას იწვევს, არტერიული წნევის დამწევ მედიკამენტებთან ერთად კი – სისხლძარღვთა კოლაფსს (გონების დაკარგვას), პარაცეტამოლთან ერთად – ღვიძლის დაზიანებას, ხოლო ასპირინთან ერთად – გასტრიტს, კუჭის წყლულოვან დაავადებას.
ზოგიერთი წამალი წყლის ნაცვლად სხვა სითხესთან ერთად უნდა მივიღოთ. მაგალითად, ინდომეტაცინზე ან რეზერპინზე, ქიმიური თავისებურებების გამო, რეკომენდებულია რძის დაყოლება. იგივე ეხებათ იოდის პრეპარატებსაც. ასპირინზე რეკომენდებულია ბორჯომისა და სხვა ტუტემინერალური სასმელების დაყოლება. რძის დაყოლება არ შეიძლება ტეტრაციკლინზე, რადგან ამ დროს პრეპარატის აქტიურობა სუსტდება. ხილის წვენები, განსაკუთრებით, მჟავე, ეფექტს უკარგავს ანტაციდურ (კუჭის წვენის მჟავიანობის შემამცირებელ) პრეპარატებს. არავითარ შემთხვევაში არ შეიძლება წვენის ან კომპოტის დაყოლება საგულე გლიკოზიდებზე (დიგოქსინი და სხვა) და სულფანილამიდებზე (სტრეპტოციდი, სულფალენი და ა.შ.), რომლებიც თავიანთი ქიმიური ბუნებით ტუტეებს წარმოადგენენ. ასევე, არ შეიძლება რძის, ყავის, კოკა-კოლას, ბროწეულის წვენის დაყოლება პენიცილინისა და ტეტრაციკლინის ჯგუფის ანტიბიოტიკებზე და რკინის შემცველ პრეპარატებზე. ციტრამონისა და ასპირინის ყავით მიღებამ შეიძლება გამოიწვიოს ღვიძლისა და სხვა ორგანოების გაუარესება. ნუ დააყოლებთ აბებს ჩაის. მასში შემავალი ტანინი წარმოქმნის უხსნად ნივთიერებებს და იწვევს მრავალი წამლის უკან გამოლექვას. აბების დასაყოლებლად ერთადერთ უნივერსალურ საშუალებას წარმოადგენს წყალი ოთახის ტემპერატურის და არა ყინულიანი. ჩვეულებრივ საკმარისია მეოთხედი ჭიქა, განსაკუთრებულ შემთხვევებში (სალიცილატები) კი უფრო დიდი რაოდენობით.

როდის მივიღოთ წამალი - ჭამამდე თუ ჭამის შემდეგ?

– წამლის მოქმედება, პირველ რიგში, დამოკიდებულია იმაზე, თუ როგორ ხვდება იგი ორგანიზმში. წამლები ცარიელ კუჭზე ძალიან ძლიერად მოქმედებს. ჭამის შემდეგ წამლის მიღება ორგანიზმისთვის ნაკლებად საზიანოა, თუმცა, ეფექტი ბევრად ნაკლებია. სპეციალისტები თვლიან, რომ ჭამამდე ის წამლები უნდა მივიღოთ, რომლებიც განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ორგანიზმის სასიცოცხლო ფუნქციებისთვის, მაგალითად, ანტიბიოტიკები, ონკოლოგიაში გამოყენებული პრეპარატები. ტკივილგამაყუჩებელი წამლების მიღება ჭამის შემდეგ სჯობს, რადგან ისინი ძლიერად მოქმედებენ კუჭის ლორწოვან გარსზე. ცხიმში ხსნადი ვიტამინების (A, D, E, F, K) მიღება აუცილებელია ჭამის შემდეგ ცხოველური და მცენარეული ცხიმებით მდიდარ საკვებთან ერთად, რომლებიც მათ შეწოვას აჩქარებს, ხოლო წყალში ხსნადისა (ჩ და B ჯგუფის) – ჭამამდე ან ჭამის დროს. კომპლექსური პოლივიტამინური პრეპარატების მიღება სასურველია ჭამისთანავე. ასპირინი აღიზიანებს კუჭის ლორწოვან გარსს, ამიტომ იგი უნდა მიიღოთ ჭამის შემდეგ, წინააღმდეგ შემთხვევაში იზრდება ისეთი დაავადებების რისკი, როგორიცაა გასტრიტი, კუჭის წყლული და ა.შ. ასპირინის მიღებამდე ერთი საათის განმავლობაში არ უნდა ჭამოთ ცხარე საკვები და ციტრუსები. ასპირინზე არ შეიძლება ფორთოხლის ან სხვა მჟავე წვენების დაყოლება. წამლის უმრავლესობას იღებენ ჭამამდე 30–40 წუთით ადრე (ამ დროს მათი შეწოვა კარგად ხდება), ზოგჯერ 15 წუთით ადრე. მაგალითად, ჭამამდე იღებენ კორდარონს, პულსნორმს, ობზიდანს, ტრაზიკორს, პანანგინს, იზოპტინს. ჭამის დროს იღებენ პეფსინს, ფესტალს, დიგესტალს, პანზინორმს და სხვა მსგავს პრეპარატებს, რომლებიც საჭმლის მონელებას ხელს უწყობს.
საკვებთან ერთად სასურველია სენის, ხეჭრელის ქერქის, რევანდის ფესვების, ხეშავის ნაყოფის მიღება. ჭამის დროს უნდა მიიღოთ ქინიდინი (ანტიარითმიული და მალარიის საწინააღმდეგო საშუალება), ეუფილინი (ასთმის საწინააღმდეგო საშუალება), ლევომიცეტინი (ფართო სპექტრის მოქმედების ანტიბიოტიკი). კვების დროს კუჭის წვენის მჟავიანობა ძალიან მაღალია, რაც მნიშვნელოვნად მოქმედებს წამლების მდგრადობაზე და სისხლში მათ შეწოვაზე. მჟავა გარემოში ქვეითდება ერითრომიცინის, ლინკომიცინისა და სხვა ანტიბიოტიკების მოქმედება.

თუ წამალი ჭამის შემდეგ დაგინიშნეს, საუკეთესო თერაპიული ეფექტის მისაღებად დაიცადეთ არანაკლებ ორი საათი. ჭამისთანავე, ძირითადად, ისეთ პრეპარატებს იღებენ, რომლებიც აღიზიანებს კუჭის და ნაწლავების ლორწოვან გარსს, მაგალითად, დიაკარბი, ჰიპოტიაზიდი, ფუროსემიდი, ასპირინი, ბუტადიონი, ვოლტარენი, იბუპროფენი, ასკოფენი, ციტრამონი, დიგოქსინი, დიგიტოქსინი, სტრეპტოციდი, სულფადიმეტოქსინი, ნორსულფაზოლი, ფტალაზოლი, ალოხოლი.

რა საკვები მივიღოთ წამლის ეფექტურობის გასაზრდელად?

წამლის ეფექტიანობა ასევე დამოკიდებულია საკვების შედგენილობაზე. მაგალითად, ზოგიერთი წამალი ადვილად შეიწოვება და კარგად მუშაობს ცხიმიან საკვებთან ერთად, სხვა – პირიქით. მკურნალობის ეფექტზე შეიძლება გავლენა მოახდინოს წყლის ტემპერატურამაც. არსებობს ერთი სირთულეც. სხვადასხვა ფარმაცევტული ფირმა ერთსა და იმავე წამალს განსხვავებულად აწარმოებს. აბის გარსის შედგენილობის მიხედვით შეიძლება შეიცვალოს მისი მოქმედება. წამლის არასწორად გამოყენების შედეგად მარტო აშშ-ში ყოველწლიურად 30 ათასზე მეტი ადამიანი იღუპება.

დროის რა მონაკვეთში უნდა მივიღოთ წამალი ამა თუ იმ ორგანოს  სამკურნალოდ?

მკურნალობის ეფექტი ბევრად არის დამოკიდებული წამლის მიღების დროზე. მაგალითად პარაცეტამოლის მიღება სასურველია ჭამამდე 30 წუთით ადრე, რადგან წინააღმდეგ შემთხვევაში მკვეთრად მცირდება საკვები ნივთიერებების სისხლში შეწოვა. ექიმები გვირჩევენ, რომ წამლები ყოველთვის ერთსა და იმავე დროს მივიღოთ, რადგან დღის განმავლობაში იცვლება სამკურნალო პრეპარატთა შეთვისება. ალერგოლოგების აზრით, ასთმური შეტევა, ჩვეულებრივ, საღამოს ხდება, ამიტომ წამლის მიღება სასურველია 15 საათზე. სისხლის წნევა, ჩვეულებრივ, მაღლა იწევს დილით და მთელი დღის განმავლობაში შენარჩუნებულია. ამიტომ ჰიპერტონიის სამკურნალო წამლის მიღება სასურველია ძილის წინ. ართრიტისა და ართროზის დროს ტკივილგამაყუჩებელ საშუალებათა მიღება განსაკუთრებით ეფექტურია დღის 2 საათზე, თანაც კუჭზე ნაკლებად მოქმედებს. გრიპისა და გაცივების დროს ანთების საწინააღმდეგო აბები და მიქსტურები კარგად მუშაობს და თანაეფექტებსაც არ იძლევა, თუ ღამით მიიღებთ.

წამლებით მკურნალობისას ადამიანზე ზემოქმედების ერთ-ერთ ძლიერ ფაქტორს წარმოადგენს ბიორითმების გავლენა. ორგანიზმის თითოეული უჯრედი გრძნობს დროს – დღე-ღამის მონაცვლეობას, წელიწადის დროების ცვლილებას. ადამიანის ორგანიზმის 300-ზე მეტ ფიზიოლოგიურ ფუნქციაზე, როგორებიცაა არტერიული წნევა, პულსის სიხშირე, სხეულის ტემპერატურა, სისხლში ჰორმონების კონცენტრაცია, ღვიძლის და თირკმლების მუშაობის აქტიურობა და სხვა, ზემოქმედებს დღეღამური და სეზონური რხევები. მედიცინის სპეციალური დარგი – ქრონოფარმაკოლოგია სწავლობს ბიოლოგიური რითმების გავლენას წამალთა შეთვისებაზე. წამლის მოქმედება ამა თუ იმ ორგანოზე დღის გარკვეულ საათებში განსხვავებულია. წამალში მრავალი საიდუმლოა ჩადებული და იგი გარკვეული წესით უნდა მივიღოთ.

თამარ შველიძე

მეტის ნახვა
24-04-2018, 08:30


კეშას ბლოგი
--------------------------
ნიგერიელებმა და თბილისის მერმა, ნიგერიელებმა და პარლამენტის თავმჯდომარემ ფეხბურთი და კალათბურთი ითამაშეს და საფეხბურთო კონფლიქტი ამოიწურა - გვეშველა.

მწვადიც უჭამიათ, არ არიან ჩემი ნიგერიელები მშივრები, ამოვისუნთქე.
სხვა მოედანზეც მომხდარა კონფლიქტი - ქართველ ბიჭებს ქართველ ბიჭებთან უჩხუბიათ და მერს ვითხოვთ და პარლამენტის თავმჯდომარეს, ვერ ვშოშმინდებით სხვანაირად, ვერ ვწყნარდებით.

მიიწვია გაბუნიამ პირდაპირ ეთერში მხარე ნიგერიელი სამუელ ალავოდი - ხოდა, მისხალ-მისხალ და პატიოსნად მოყვა სამუელი: რომ მივედით ბავშვები თამაშობდნენ და ერთი წავაქციეთ, ამიტომ, ვთხოვეთ, მოედანი დაეტოვებინათო.

ხოდა, ეკითხება გაბუნია: - როგორ ფიქრობთ, ბავშვებს მართლა უნდოდათ თამაში მოედანზეო?
მართლა არ ენდომებოდათ, იტყუებოდნენ, ცრუობდნენ - ის რა ბავშვია, რომელსაც თამაში უნდა. ბავშვი ვიცი მე ტელევიზორთან და კომპიუტერთან.
უნდოდათ თამაში კი არა - თამაშობდნენ ბავშვები მოედანზე, თამაშობდნენ.

თუ დავინახავ, რომ ბავშვები გაყარეს მოედნიდან ზრდასრულმა კაცებმა - კანის ფერის გარჩევას დავიწყებ? - კანის ფერის მიხედვით უნდა ვიმოქმედო?
რა ვუყოთ, რომ თეთრი ვარ? 

ეროვნების ნიშნით განვასხვავო, ვის აქვს ბავშვების თამაშისთვის ხელის შეშლა და ვის არა? 
რა ვუყოთ, რომ ქართველი ვარ.

ხელის ტანკსაწინააღმდეგო ქვემეხს - ბაზუკას გვიმიზნებდნენ ქართველებიო. სად წავიდა მერე ის ბაზუკა, სადაა ბაზუკადან გატყორცნილი ჭურვი?
არა, ახლა, ყველა ნამდვილი ქართველის სახლში ერთი ტანსაწინააღმდეგო ბაზუკა კი დევს, მაგრამ ასე წარამარა კი არ ვისვრით.
რაის ბაზუკა, რა ტანკსაწინააღმდეგო, რის ჭურვი.

ეს ნიგერიელები კი ისხდნენ წელგამართულები და ხერხემალში გაშლილები და ქართველს დაჟეჟილი თუ დალეწილი ხელი ჰქონდა ჩამოკიდებული ბინდით კისერზე. კაციშვილი არ ეკითხება, რა დროს იტკინა ხელი, როგორი დაზიანება აქვს, კიდევ ვინმეს ხომ არ აქვს დაზიანება.
ყვება თვითმხილველი, როგორ სცემდა 30 ნიგერიელი ერთ ქართველს და ჟურნალისტი ეუბნება, ეგ არ მინდა, ის მოყევი, 30 ქართველი რომ ერთ ნიგერიელს სცემდაო.

მოყვა ამას პოსტები ღრუზინობაზე, კანის ფერზე, ტოლერანტობაზე, ქაჯობაზე, დისკრიმინაციაზე.
რა ვუყოთ, რომ თეთრი ვარ, რა ვუყოთ, რომ ქართველი ვარ, ამის გამო სულ მე რატომ უნდა ვიყო თავჩახრილი - განა შეიძლება, კანის თეთრი ფერის და ეროვნების გამო, ჩემს ქვეყანაში ვისჯებოდე?

იუნონა შაფათავამ - შავი შვილები მეყოლება მე და ზანგს ვინც დაუძახებს, გავხევ შუაშიო.
აუ, გგონიათ ფერადკანიანები არ გვეძახიან - თეთრებს ზედმეტსახელებს? რა ვქნა, გავხიო შუაში?
შავი პურის ჭამას ვიწყებ ხვალიდან, შავებს ვიცმევ ხვალიდან, შავად ვიღებავ სახეს ხვალიდან, ტელეფონი უნდა გამოვცვალო - თეთრი ხაზი დაყვება გვერდზე, ემანდ ვინმემ არაფერი იფიქროს, რომ მოვკვდები, შავ კუბოში ჩამაწვინეთ - სახალხოდ ვიბარებ.

რა ვუყოთ, რომ თეთრი ვარ, რა ვუყოთ, რომ ქართველი ვარ, თორემ, ნიგერიელი რომ ვიყო, მეც და ჩემს შვილსაც ხომ შეგვიწვავდა ქალაქის მერი მწვადს.
რა დისკრიმინაციაზე ვსაუბრობთ, გაგდებული აქვს ჩემი ქალაქი ყველა ჯურის ჩამოსულს, რამდენიმე წლის წინ, პლეხანოვზე „სტაიშნიკს“ თურქეთის მოქალაქემ ჯოხი ჩაარტყა თავში და უბნის ინსპექტორმა გაუშვა თურქეთის მოქალაქე, პატრულიც არ გამოიძახა - დაზარალებული არ უჩივისო. 
სასწრაფოა გამოძახებული, კაცს თავი აქვს გატეხილი, სისხლი მოსდის - უბნის ინსპექტორი ამ ამბავს შეესწარი და პატრულსაც არ იძახებ - ანუ, მე რომ ხვალ მომკლან, თუ არავინ იჩივლა - შერჩება მკვლელს?

აბა, ქართველს ჩაერტყა? - რა ვუყოთ, რომ ქართველი ვარ, რა ჯანდაბა ვუყოთ.

მე თეთრი ქართველი ვარ, საბურთალო ინდოელებს დამუთმე, პლეხანოვი თურქებს და არაბებს, ყველა სხვა უბანი ნიგერიელებს და აფრიკელებს, ჩინელებს და პაკისტანელებს - რა ვქნა მეტი, რა შემიძლია კიდევ მოგცეთ, რა უნდა გავიღო კიდევ, რომ ლიბერალი გამოვჩნდე და დემოკრატი გეგონოთ? რა გავაჩუქო კიდევ, რომ დისკრიმინაციაში აღარავინ დამდოს ბრალი?

რა ვუყოთ, რომ თეთრი ვარ? - მე დავწვი, ბატონო? 

რატომ უნდა ვაგო პასუხო, ოდესღაც მსოფლიოში ჩადენილ ყველა დანაშაულზე პასუხი მე. 
ამას წინათ, ერთი ევროპული ქალაქის მერმა პაკისტანელებს განუცხადა: ჩვენ ოდესღაც მიგიღეთ და ცხოვრების უფლება მოგეცით, მაგრამ ის კი არ გვიგულისხმია, რომ ჩვენ ჩვენს ტრადიციებს ვუღალატებთ და თქვენსას მივიღებთ - კეთილი ინებეთ და ჩვენი ცხოვრების სტილს შეეგუეთო.
სად გვაქვს ჩვენ ცხოვრების სტილი, მაგრამ ჯერ კიდევ ვიცით, რომ ბავშვს კი არა, ძაღლს უნდა აცადო თამაში.

ცხოვრობს ნიგერილი 5 წელი ჩემს გვერდით, ერთი სიტყვა ქართული არ იცის, არ სჭირდება, არ მცემს პატივს და არ ვუყვარვარ, არ უნდა ჩემი ენის სწავლა - მე რომ ნიგერიაში ჩავიდე - ჩემს ქართულს ვინ გაიგებს, ვინ გამაგდებინებს ნიგერიელის ბავშვებს მოედნიდან, რომელი ნიგერიელი მერი დამაპურებს?
ხოდა, გავიგე, რომ უნდა ცხოვრობდეს, მაინც და მაინც ჩემს გვერდით უნდა ცხოვრობდეს ნიგერიელი და ჩინელი, ინდოელი და არაბი, თურქი და ერაყელი - გავიგე, კარგი - მაგრამ, ჩემს ქართველზე მეტად რატომ უნდა მიყვარდეს, რისი უფლებაც ჩემს ქართველს არა აქვს, იმის უფლებას რატომ ვაძლევთ მათ - ეგ ვერ გავიგე და გამხიოს თუ უნდა იუნონამ შუაზე, რა ვქნა.

ბიუჯეტს ვავსებთ მაგ შემოსული ადამიანებითო - მეუბნებიან, ხმა არ გაიღო, ჩუმად იყავიო. აუ, წლებია, ჩამოდიან და ჩამოდიან და შევსებული ბიუჯეტი მე ვერ დავინახე, ვერც ცხოვრების გაუმჯობესება დავინახე და ეგენი ავსებენ ბიუჯეტს და მე ვაკლებ ღამე ჩუმად, თუ როგორაა საქმე?
რა ვუყოთ, თუ თეთრი ვარ, მეც მინდა თამაში, მეც მინდა ცხოვრება, მეც მინდა სამართალი.

რა ვუყოთ, თუ ქართველი ვარ, მეც მინდა სამსახური, მეც მინდა სახლი, მეც მინდა პარლამენტის თავმჯდომარის და ქალაქის მერის, თუნდაც, მორალური მხარდაჭერა.

მეტის ნახვა
23-04-2018, 10:00


ვაგრძელებთ საუბარს პროფესორ რამაზ გახოკიძესთან. ამჯერად, ბატონი რამაზი "საერთო გაზეთის" მკითხველს "მავნე სისუფთავის" შესახებ მოუთხრობს:
ევრო-რემონტი - ადამიანის ჯანმრთელობის რისკის ფასად?

– მეცნიერულ-ტექნიკურმა პროგრესმა ერთი შეხედვით ჩვენი ყოფა გაალამაზა: შეცვალა სახლის დიზაინი, ქაღალდის შპალერები გასარეცხმა შპალერებმა შეცვალა, ხის ჩარჩოები — პლასტმასისამ და ა.შ. საბოლოოდ, ისე მოხდა, რომ ყველაფერი ბუნებრივი ნაგავს გავატანეთ და ქიმიური პროდუქციით ჩავანაცვლე თ. ჩავთვალეთ, რომ ასე უფრო მოხერხებული და თანამედროვეა. დიასახლისებმაც გაიხარეს — სახლის დალაგება ბევრად გაიოლდა. თუმცა, მალევე, გამოკვლევებმა აჩვენა, რომ თანამედროვე პლასტიკური მასალები საკმაოდ შხამიანია. მათგან გამოყოფილი საწამლავები, თანდათანობით, შინაგან ორგანოებში გროვდება. სამრეწველო მასალების უწვრილესი ნაწილაკები, გაბინძურებულ ჰაერთან და წყალთან ერთად, კიბოს განვითარების სტიმულირებას იწვევს. მაგალითად, თქვენ აფრქვევთ დეზოდორანტს ან კოღოების და სხვა მწერების საწინააღმდეგო აეროზოლებს, იყენებთ სხვადასხვა სპრეებს: თმების ლაქს, არომატულ საფრქვეველს ტუალეტისთვის, რასაც გაზმატარებლად გამოყენებული ფრეონები ემატება. აშშ-ში 1500 ქალზე ჩატარებულმა კვლევამ აჩვენა, რომ ის დიასახლისები რომლებიც მუდმივად იყენებენ საყოფაცხოვრებო ქიმიის საშუალებებს (აეროზოლები, ასევე, ზედაპირიდან ობის მოსაცილებელი საშუალებები), ძუძუს კიბოთი უფრო ხშირად ავადდებიან, ვიდრე ისინი, რომლებიც საერთოდ არ იყენებენ გასუფთავების საყოფაცხოვრებო საშუალებებს. ამერიკელ მეცნიერთა მონაცემებით, საყოფაცხოვრებო ქიმიის ზემოქმედება დედის საშოში ბავშვის ეკზემის რისკის განცდას იწვევს.

ფოსფორშემცველი სარეცხი ფხვნილები  კიბოს განვითარების რისკს ზრდის!
ყოველდღიურად თანამედროვე ადამიანი სხვადასხვა ქიმიურ გამწმენდ და სარეცხ საშუალებებს იყენებს. სარეცხი ფხვნილების ძირითად აქტიურ კომპონენტს ე.წ. ზედაპირულად აქტიური ნივთიერებები წარმოადგენს. მართალია ისინი ჭუჭყს შლიან, მაგრამ სამაგიეროდ კანში იჭრებიან და ადამიანის ორგანიზმზე ძალიან უარყოფით გავლენას ახდენენ. მაგალითად, იწვევენ ალერგიულ რეაქციებს, არღვევენ იმუნიტეტს, აზიანებენ ტვინს. ჩვენი ჯანმრთელობისთვის და გარემოსთვის დიდი ზიანი მოაქვთ ფოსფატებს, რომლებსაც ზედაპირულად აქტიურ ნივთიერებებთან ერთად სარეცხი ფხვნილები შეიცავს. ისინი ჩამდინარე წყლებით მდინარეებსა და წყალსაცავებში ხვდებიან და მათ აბინძურებენ, ხელს უწყობენ ციანბაქტერიების გამრავლებას, რომელთა ტოქსინები კიბოს უჯრედების განვითარებას ააქტიურებენ. გერმანიაში, იტალიაში, ავსტრიაში, ჰოლანდიასა და ნორვეგიაში უკვე აიკრძალა ფოსფორშემცველი სარეცხი ფხვნილების გაყიდვა. სარეცხი ფხვნილების მავნე ზეგავლენისგან თავის დასაცავად ეცადეთ გამოიყენოთ უფოსფატო ფხვნილები. სარეცხი ფხვნილების მტვერი ადვილად ვრცელდება გარემოში, ამიტომ სარეცხ მანქანას სამზარეულოში ნუ დააყენებთ. ხელით რეცხვისას აუცილებელია გაიკეთოთ ხელთათმანები. გარეცხილ თეთრეულს გულმოდგინედ გაავლეთ, დაახლოებით, ათჯერ ცხელი (50–60გრადუსი) წყალი, რადგან ზედაპირულად აქტიური ნივთიერებები და ფოსფატები ცივ წყალში არ იხსნება.

უსაფრთხო რეცხვის  საშუალებანი!
ფოსფატშემცველი ფხვნილების ერთ-ერთი ალტერნატივაა საპნის საფუძველზე დამზადებული საბავშვო ფხვნილები, თუმცა, ისინი წყალში ცუდად იხსნებიან. შეგიძლიათ გამოიყენოთ სხვა უსაფრთხო საშუალებებიც: სამეურნეო საპონი შესანიშნავად რეცხავს ნატურალურ ქსოვილს და კიდეც არბილებს, რაც ჩვილი ბავშვებისთვის მნიშვნელოვანია. გამოიყენეთ შემდეგი ხსნარი: ერთ ვედრო თბილ წყალს დაამატეთ 50 გრამი გახეხილი საპონი და სამი სუფრის კოვზი სოდა. მუქ, არამდგრადი შეფერილობის ნივთებს სოდის გამოყენების გარეშე რეცხავენ. აღნიშნული საშუალებით თეთრეული ნორმალურად ირეცხება სარეცხ მანქანაშიც.

სხვადასხვა ქსოვილის გასარეცხად სხვადასხვა შემადგენლობის ფხვნილია საჭირო. მჟავა და ნეიტრალური არე სასურველია ცხოველური წარმოშობის ქსოვილებისაგან (მატყლი, სელი) დამზადებული ნაწარმის გასარეცხად, ზომიერად ტუტოვანი არე კი — ხელოვნური და სინთეზური ქსოვილებისგან დამზადებული ნაწარმის გასარეცხად. ამიტომ, ბამბისა და სელისგან დამზადებული ნაწარმი შესანიშნავად ირეცხება კალცინირებული სოდით (განსაკუთრებით სარეცხ მანქანაში 50–70 გრადუს ტემპერატურაზე). ავტომატში გასარეცხად სარეცხ ფხვნილად შეგიძლიათ მდოგვის გამოყენება, დაახლოებით, 50 გრამი, რომელიც ერთიანად უნდა ჩაყაროთ მანქანაში და არა კიუვეტში არა უმეტეს 40 გრადუს ტემპერატურის პირობებში, რათა მდოგვი არ შეიკრას. მდოგვით შეიძლება მატყლის ნაწარმის გარეცხვა.
 
საპონას ფესვებით კარგია მატყლისა და აბრეშუმის ქსოვილების გარეცხვა. საპონას ყიდვა შეგიძლიათ ჰომეოპათიურ აფთიაქში ან ბაზარში. 1 კილოგრამ მშრალ ტანსაცმელზე იღებენ 50 გრამ საპონას ფესვებს, ჩაქუჩით ამტვრევენ წვრილ ნატეხებად, ამატებენ ნახევარ ლიტრ მდუღარე წყალს, აყოვნებენ ერთ დღე-ღამეს ხშირი მორევის პირობებში. 24 საათის შემდეგ ერთი საათი დაბალ ცეცხლზე ადუღებენ, მერე აცივებენ, გადაწურავენ მარლაში. მარლაში დარჩენილი საპონას ფესვები შეიძლება კვლავ გამოიყენოთ — დაასხით მდუღარე წყალი და დააყოვნეთ რამდენიმე საათი. ხსნარის გამოყენება შეგიძლიათ ხელმეორედ. მიღებულ საპონას ასხამენ თბილ წყლიან ჯამში, თქვეფენ და თეთრეულს ორ-სამჯერ რეცხავენ.

ჭურჭლის სარეცხი  საშუალებები -  უშვილობის გამომწვევია?!

ჭურჭლის "საუკეთესო" სარეცხ საშუალებათა შემადგენლობაშიც ასევე შედის ჯანმრთელობისთვის მავნე კომპონენტები: ფოსფატები, ქლორი, ზედაპირულად აქტიური ნივთიერებები, ფტალატები. მაგალითად, ქლორი იწვევს ანემიას, ათეროსკლეროზს, ალერგიას, ზრდის კიბოს წარმოქმნის რისკს. ფტალატები ტოქსიკურ ზემოქმედებას ახდენს ღვიძლსა და თირკმლებზე, რეპროდუქციულ ორგანოებზე, ნერვულ და ენდოკრინულ სისტემებზე. ითვლება, რომ ეს ნაერთები შესაძლოა აღმოჩნდეს ონკოლოგიურ დაავადებათა, უშვილობისა და ასთმის მიზეზი. ფოსფატების ჭარბი შემცველობა ორგანიზმში იწვევს მაგნიუმის, კალციუმისა და რკინის შეთვისების მოშლას.
* * *
– ბატონო რამაზ, საყოფაცხოვრებო ქიმიის გარდა კიდევ რა საფრთხეებია?

– ადამიანის ჯანმრთელობისთვის საფრთხის შემცველი ნივთებია: ჰაერის ე.წ. გამაგრილებელი საშუალებანი, რომელთა უმრავლესობა შეიცავს ფორმალდეჰიდს და ნაფტალენებს. სჯობს ისინი ნატურალური საშუალებებით, მაგალითად, ლავანდის ან სხვა ეთერზეთით შევცვალოთ; სამღებრო საშუალებანი (საღებავები, წებოები, გრუნტი), რომლებიც კანცეროგენებს შეიცავს, მიუხედავად იმისა, რომ მათ უმრავლესობას თან ახლავს `ეკოლოგიური სერთიფიკატები~; არ შეინახოთ სახლში საავტომობილო ქიმიის პროდუქტები, რადგან თითქმის ყველა ტოქსიკურია; ფერადი პარაფინული სანთლები, რომელიც წვისას კანცეროგენს გამოყოფს. სჯობს ბამბის პატრუქიანი ბუნებრივი ცვილის სანთლის გამოყენება; განსაკუთრებული ყურადღება გმართებთ ნოხებისა და ავეჯის შამპუნების შერჩევისას; ტარაკნებს და მავნე მწერებს ებრძოლეთ სანიტარიით და არა ქიმიით.

– ზამთარ-ზაფხულ თითოეული ჩვენგანი კონდიციონერს აქტიურად იყენებს. რამდენად უსაფრთხოა იგი ადამიანის ჯანმრთელობისთვის?

– კონდიციონერს სიკეთესთან ერთად ზიანის მოტანაც შეუძლია. იგი ადამიანს სერიოზულ განსაცდელს უქმნის, რადგან დაავადების გამომწვევი მიკროორგანიზმების თავისებურ დამგროვებელს წარმოადგენს. იყო შემთხვევები, როცა კონდინციონერის საშუალებით პნევმონიის ურთულესი ფორმის გამომწვევი ბაქტერიები გავრცელდა. განსაკუთრებით მავნედ მოქმედებს კონდიციონერი იმ პირებზე, რომელთაც აქვთ ქრონიკული დაავადებები, მაგალითად, ჰაიმორიტი ან ქრონიკული ბრონქიტი. აუცილებელია კონდინციონერი გაიწმინდოს წელიწადში ერთხელ, თუმცა ეს არ არის პანაცეა. სასურველია, ოფისებში კონდიციონერები ჩაირთოს სამუშაოს დაწყებამდე 10–15 წუთით ადრე, რადგან მისი ჩართვის შემდეგ ზედაპირზე მყოფი მიკრობების კონცენტრაცია მცირდება.

თამარ შველიძე

მეტის ნახვა
18-04-2018, 10:00


2011 წლის გაზაფხულზე ლიბიის სამთავრობო და ოპოზიციურად ძალებს შორის დაწყებული სამხედრო დაპირისპირება 20 ოქტომბერს ქვეყნის ლიდერის მუამარ კადაფის მკვლელობით დასრულდა. 69 წლის დიქტატორი 18 წლის მეამბოხემ თავში გასროლით მოკლა. ქვეყნის სათავეში სახელმწიფო გადატრიალების შედეგად მოსული პოლიტიკოსი, რომელიც ლიბიას 42 წლის განმავლობაში მართავდა, ხელისუფლებიდან სახელმწიფო გადატრიალების შედეგად წავიდა.

დღეს ბევრი მსჯელობს იმაზე კადაფი ხალხის კეთილდღეობაზე მზრუნველი გმირი იყო თუ სისხლიანი ტირანი, თუმცა ყველა თანხმდება, რომ ლიბიის ლიდერს ქალები და მათ გარემოცვაში ყოფნა უყვარდა. მისი პირადი დაცვის ელიტური ქვედანაყოფიც კი სპეცრაზმელი ქალებისგან შედგებოდა და „ამაზონელები“ როგორც მათ ევროპაში ეძახდნენ, კადაფს 20 წლის განმავლობაში ერთგულად ემსახურებოდნენ. კადაფი დარწმუნებული იყო, რომ ქალებს კატების მსგავსად, მეექვსე გრძნობა გააჩნიათ, რომელიც მათ ეხმარება ინტუიციით შეიგრძნონ საფრთხე და იმოქმედონ უფრო სწრაფად, ვიდრე კაცებმა. „ამაზონელები“ კადაფს ქვეყანაში არეულობის დაწყებამდე იცავდნენ, მოგვიანებით კი მათი კვალი გაქრა..

პოლკოვნიკს უჩვეულოდ ჩაცმა უყვარდა – ბედუინების კარავში დაბადებულ პოლიტიკოსს ხშირად იხილავდით ბედუინების ძვირფას სამოსში, რაც პატივმოყვარე იმპერატორის იერს აძლევდა.

ფსიქოლოგები დღემდე ვერ ხსნიან ლიბიის ლიდერის ზოგიერთ ახირებას. მაგალითად, ადამიანი, რომელსაც ფული და ძალაუფლება არ აკლდა, სიცოცხლის ბოლო დღემდე უპირატესობას კარავში ძილს ანიჭებდა. კარავში მართავდა საზეიმო მიღებებს და ნებისმიერ ქვეყანაში გამგზავრებისას, კარავს და საყვარელ აქლემს თან დაატარებდა.

ლიბიელი დიქტატორის პირველი ცოლი მისივე მასწავლებელი იყო, თუმცა ეს ქორწინება ხანმოკლე აღმოჩნდა. მეორე ცოლთან, საფია ფარკაშთან კი დიქტატორს ექვსი ვაჟი და ერთი ქალიშვილი შეეძინა. ცოლებისა და „ამაზონელების“ გარდა, ლიბიის ლიდერის ცხოვრებაში არსებობდა ქალი, რომელსაც უახლოეს გარემოცვაში ყველაზე მეტად ენდობოდა და რომლის გარეშე არც ერთ ოფიციალურ თუ არაოფიციალურ ვიზიტზე არ მიემგზავრებოდა.
2011 წელს სკანდალურმა „ვიკილიქსმა“ამერიკელი დიპლომატების მიმოწერა გაასაჯაროვა. გამოქვეყნებული მასალების თანახმად, ლიბიელ დიქტატორის უახლოეს გარემოცვაში 38 წლის უკრაინელი მედდა, გალინა კოლოტნიცკაია შედიოდა, რომელიც მუამარ კადაფის პირადი ექიმის ფუნქციას ასრულებდა, თუმცა სინამდვილეში დიქტატორის საყვარელი იყო და მასზე უზარმაზარი გავლენა ჰქონდა.

გავრცელებული ინფორმაციით, ლიბიამდე კადაფის ფავორიტი ქალი კიევის ოლქის ქალაქ ბროვარიში ცხოვრობდა. სკოლის დამთავრების შემდეგ, მან ჯერ სამედიცინო კოლეჯი, შემდეგ კი სამედიცინო ინსტიტუტი დაამთავრა. 2002 წელს კიევის ერთ-ერთმა დასაქმების სააგენტომ ექიმებისა და ექთნებისთვის უცხოეთის ვაკანსიები გამოაცხადა. გალინამ გადაწყვიტა ბედი ეცადა და უცხო ქვეყანაში სამუშაოდ გაემგზავრა. თავიდან ქალი ტრიპოლის სამხედრო ჰოსპიტალში მუშაობდა, 2008 წლის დეკემბერში კი სამუშაოდ კადაფის კლინიკაში გადავიდა.

არავინ იცის როგორ მოახერხა ქერათმიანმა უკრაინელმა კადაფისთვის თავის შეყვარება, მაგრამ ფაქტია, რომ დიქტატორი მის გარეშე ვერ ძლებდა და ყველაზე მეტად ენდობოდა. უკრაინაში ოფიციალური ვიზიტის დროს, პოლკოვნიკმა გალინას დედა მოინახულა, კარგი შვილის აღზრდისთვის მადლობა გადაუხადა და ძვირფასი საათი აჩუქა, რომელსაც კადაფის ფოტო ამშვენებდა. ცნობისთვის, კადაფი ასეთ საათებს მხოლოდ უახლოესი გარემოცვის წევრებს ჩუქნიდა და ამით ადამიანის მიმართ განსაკუთრებულ დამოკიდებულებას აღნიშნავდა.

„სისულელეა. დედა კადაფის საყვარელი არასოდეს ყოფილა. ჭორების გამო ის თავს ძალიან ცუდად გრძნობს და ადგილს ვერ პოულობს. დედა უბრალოდ, კადაფთან მედდად მუშაობდა და კარგი ანაზღაურება ჰქონდა, რომელიც თვითონაც ყოფნიდა და მეც მეხმარებოდა. ლიბიის ლიდერთან 4 უკრაინელი მედდა მუშაობდა, მაგრამ რატომღაც კადაფი დედაჩემს ყველაზე მეტად ენდობოდა და საქმიან ვიზიტებში ყოველთვის თან დაჰყავდა. კადაფი ბედუინი იყო, ამიტომ უდაბნო ძალიან უყვარდა. უდაბნოში ხშირად მიდიოდა და მხლებლებიც მიჰყავდა. უდაბნოს სიცხეში, ორი და სამი თვე კარვებში ცხოვრება და განსაკუთრებით, მუშაობა ძალიან ძნელია, მაგრამ, კადაფს ამის გარეშე სიცოცხლე არ შეეძლო. უცხოეთში ვიზიტების დროს, თავად კარავში ცხოვრობდა, თანმხლებ პირებს კი ძვირად ღირებულ სასტუმროების საპრეზიდენტო ნომრებში აბინავებდა. დედა ყოველთვის ამბობდა, რომ ის კეთილი და გულისხმიერი ადამიანი იყო, მაგრამ შეეძლო სიმკაცრეც გამოეჩინა – განაცხადა „ვიკილიქსის“ სკანდალური მასალის გამოქვეყნების შემდეგ მედიასთან გალინას ქალიშვილმა ტატიანა კოლოტნიცკაიამ.

2011 წლის 15 თებერვლიდან ლიბიაში კადაფის დამხობის მოთხოვნით, საპროტესტო აქციები დაიწყო. საპროტესტო ტალღა ბევღაზიდან დაიწყო და თანდათან, სამოქალაქო ომში გადაიზარდა, რომელმაც 2000-მდე ადამიანი შეიწირა. არეულობის დაწყებისთანავე, ლიბიიდან უცხოელების ევაკუაცია დაიწყო. გალინა კოლოტნიცკაია უკრაინაში, 2011 წლის 27 თებერვალს სატვირთო თვითმფრინავი Ил 76-ით დაბრუნდა. იმავე რეისის მგზავრები იხსენებენ, რომ ქალი საშინლად მთვრალი იყო და თვითმფრინავში დებოში ატეხა.

„ლიბიაში ალკოჰოლური სასმელის მიღების გამო, ადამიანებს ხუთწლიანი ციხე ემუქრებათ, თუმცა კოლოტნიცკაია ისეთი მთვრალი იყო, რომ თვითმფინავში ორმა კაცმა შემოიტანა. როცა მიხვდა, რომ სატვირთო თვითმფრინავის კაბინაში იმყოფებოდა, ქალმა საშინელი ყვირილი ატეხა. ითხოვდა პოლიტების გვარების დასახელებას და მათი სამსახურიდან გათავისუფლებით იმუქრებოდა. ის საშინლად აგრესიული იყო. ამბობდა, რომ კადაფის ქალია და მისი გაბრაზების უფლება არავის აქვს. მგზავრები და ეკიპაჟის წევრები გაოგნებულები უყურებდნენ და რაღაც მომენტში მისი დაბმაც კი დააპირეს, რადგან მასზე ლაპარაკი და შეგონებები არ ჭრიდა – იხსენებს ერთ-ერთი მგზავრი.

სამშობლოში დაბრუნებისთანავე, გალინა ჟურნალისტების ალყაში მოექცა, მაგრამ თავის დაძვრენა მოახერხა და ჟურნალისტებს ბროვარში, ახლად შეძენილ ბინაში დაემალა.

სასიკვდილოდ განწირული დიქტატორი კოლოტნიცკაიაზე ადრე მეორე უკრაინელმა მედდამ დატოვა. გალინას მსგავსად, ყოფილ უფროსს ისიც სითბოთი და სიყვარულით იხსენებდა და ლამის, ზებუნებრივ თვისებებს მიაწერდა:

„კადაფთან მუშაობა რომ დავიწყე, 21 წლის ვიყავი და არაბულად ერთი სიტყვაც კი არ ვიცოდი. კადაფი, რომელსაც უკრაინელი მედდები „მამიკოს“ ვეძახდით, ჩვენთან განსაკუთრებით გულუხვი იყო. მე ყველაფერი მქონდა, რაზეც კი მიოცნებია: საკუთარი სახლი, ძვირფასი ავეჯი, პირადი მძღოლი და ა.შ. თუმცა, სახლში მოსასმენი და სათვალთვალო აპარატურა მქონდა დამონტაჟებული და ფაქტობრივად, პირადი ცხოვრება არ მქონდა. ლიბიაში ჩასვლიდან პირველ სამ თვეს კადაფის რეზიდენციაში მისვლის უფლება არ მქონდა. ალბათ, „მამიკოს“ ეშინოდა, რომ მისი ცოლი, სოფია იეჭვიანებდა, მაგრამ მალე ეს აკრძალვა მოიხსნა და კადაფისთვის სამედიცინო დახმარების გასაწევად, რეზიდენციის ხშირი სტუმარი გავხდი. მე და სხვა უკრაინელ მედდებს გვევალებოდა, რომ გამუდმებით ლიბიის ლიდერის ჯანმრთელობის მდგომარეობა გვეკონტროლებინა. ის შესანიშნავ ფორმაში იყო და არტერიული წნევა და გულის რიტმი ახალგაზრდებზე უკეთესი ჰქონდა.

უკრაინული პრესა კადაფის ჰარამხანას გვეძახდა, რაც სისულელეა. ჩვენ მისი საყვარლები არასოდეს ვყოფილვართ და მხოლოდ იმისთვის ვეხებოდით, რომ წნევა გაგვეზომა ან ინექცია გაგვეკეთებინა. „მამიკო“ თავის მეგობარ სილვიო ბერლუსკონეზე ფრთხილი და წინდახედული იყო. მას უბრალოდ მოწონდა, როცა გარშემო ლამაზი ნივთები და ადამიანები ეხვია. გაცნობისას ხელი ჩამომართვა და პირდაპირ თველებში ჩამხედა. მოგვიანებით გავიგე, რომ ყველა გადაწყვეტილებას ადამიანთან პირველი შეხვედრისა და ხელის ჩამორთმევის დროს იღებდა. ის უდიდესი ფსიქოლოგი იყო.. კადაფს თან ვახლდი ამერიკაში, იტალიაში, პორტუგალიასა და ვენესუელაში ვიზიტის დროს. თუ კარგ ხასიათზე იყო, გვეკითხებოდა, რამე ხომ არ გვჭირდებოდა და ტანსაცმლის შესაძენად, დამატებით ბონუსებს გვაძლევდა. „მამიკო“ თავის თანამშრომლებს საკუთარი პორტრეტით დამშვენებულ ოქროს საათებს ჩუქნიდა. ეს საათი ნიშნავდა, რომ ლიბიაში ჩვენს წინაშე ნებისმიერი კარი გაიღებოდა და ჩვენი ნებისმიერი პრობლემა მოგვარდებოდა. ვგრძნობდი, რომ მოსახლეობის ერთ ნაწილს კადაფი არ უყვარდა. სამედიცინო პერსონალი ვერც ჩვენ გვიტანდა, რადგან მათზე სამჯერ მეტი ხელფასი – თვეში 3000 დოლარი გვქონდა. მე სხვებზე მეტად გამიმართლა -ტრიპოლიდან თებერვლის დასაწყისში წამოვედი, რადგან ხუთი თვის ორსული ვიყავი და მეშინოდა, რომ „მამიკო“ ჩემს სერბ რჩეულს არ მოიწონებდა. ალბათ კადაფი ღალატს არასოდეს მაპატიებდა, მაგრამ ლიბიიდან გაქცევა სწორი გადაწყვეტილება იყო. როგორც ვიცი, „მამიკო“ ჩემი უკრაინელი კოლეგებისა და საკუთარი შვილებისგან ბოლომდე მასთან დარჩენას და მასთან ერთად სიკვდილს მოითხოვდა“ – იხსენებდა ოქსანა ბალინსკაია.

რაც შეეხება კადაფის ფავორიტ ქალს, გალინა დიდხანს ვერ იჯერებდა, რომ „მამიკო“ აღარ ჰყავდა.
„სამზარეულოში შევედი, რომ ყავა მომედუღებინა. ამ დროს, ტელევიზიით ლიბიის ამბებს გადასცმდნენ და კადაფის სიკვდილის შესახებ გამოაცხადეს. ყავის ჭიქა ხელიდან გამივარდა და ისტერიკა დამეწყო. ბევრი ვერ გამიგებს, მაგრამ ვისაც კადაფთან უმუშავია, იცის, რომ ის ძალიან კეთილი, სამართლიანი და ბრძენი ადამიანი იყო. ცუდად გავხდი, როცა დავინახე მეამბოხეები როგორ სცემდნენ და ამცირებდნენ. ამის ყურება ვერ შევძელი.. ვფიქრობ, რომ ის ევროპის რომელიმე ქვეყანაში უნდა გაქცეულიყო და საერთაშორისო სამართალს ჩაბარებოდა, მაგრამ ძალიან მამაცი იყო და იმედს ყველაზე კრიტიკულ სიტუაციაშიც კი არ კარგავდა“ -იხსენებს გალინა. ბოლო ინფორმაციით, გალინა თურქ ბიზნესმენზე გათხოვდა და ნორვეგიის დედაქალაქ ოსლოში გალია ტომსონის სახელით ცხოვობს. კადაფის ფავორიტ ქალს 41 წლის ასაკში მეორე შვილი შეეძინა, რომელსაც რატომღაც, მუამარის ნაცვლად, ნიკოლასი დაარქვა...

სალომე სახოკია

მეტის ნახვა
12-04-2018, 17:07